dvbbs
收藏本页
联系我们
论坛帮助
dvbbs

>> 讨论和研究汉世对译中的问题
搜一搜更多此类问题 
世界语学习论坛世界语学习讨论区翻译问题讨论 Diskutado pri tradukaj teknikoj → 漫议一首用“忆江南”词牌转译英语短诗的世界语译文

您是本帖的第 1563 个阅读者
树形 打印
标题:
漫议一首用“忆江南”词牌转译英语短诗的世界语译文
tong
美女呀,离线,留言给我吧!
等级:版主
文章:792
积分:7321
门派:无门无派
注册:2006年8月1日
楼主
 用支付宝给tong付款或购买其商品,支付宝交易免手续费、安全、快捷! 点击这里发送电子邮件给tong

发贴心情
漫议一首用“忆江南”词牌转译英语短诗的世界语译文
漫议一首用“忆江南”词牌转译英语短诗的世界语译文
——漫议叶芝短诗《When you are old 当你老了》的世译和汉译(之六)

——Vadant——




英诗原文:

When You Are Old
By William Butler Yeats (1869-1939)

WHEN you are old and grey and full of sleep,
And nodding by the fire, take down this book,
And slowly read, and dream of the soft look
Your eyes had once, and of their shadows deep;

How many loved your moments of glad grace,
And loved your beauty with love false or true,
But one man loved the pilgrim Soul in you,
And loved the sorrows of your changing face;

And bending down beside the glowing bars,
Murmur, a little sadly, how Love fled
And paced upon the mountains overhead
And hid his face amid a crowd of stars.



原诗的世界语大意:

Kiam vi estas maljuna kaj griza kaj plena de dormemo
Kaj kapjesante apud la fajro, prenu ĉi tiun libron
Kaj malrapide legi, kaj sonĝon de la mola rigardo
Viaj okuloj havis fojon, kaj el iliaj ombroj profunda;

Kiom da homoj amis viajn momentojn de ĝoja graco,
Kaj amis vian belecon kun amo malvera aŭ vera,
Sed unu viro amis la pilgrimanto Animo en vi,
Kaj amis la malĝojoj de via ŝanĝanta vizaĝo;

Kaj klinante malsupren apud la brilanta trinkejoj,
Murmuras, iom triste, kiel Love fuĝis
Kaj paŝadis sur la montoj super kapo
Kaj kaŝis sian vizaĝon inter amaso da steloj.


作者简介:
(略。 详见“漫议叶芝短诗《When you are old 当你老了》的世译和汉译之二”)



世界语(忆江南)译诗:

Kiam Vi Oldos
— laŭ ĉinesko sopir-al-sudo

kiam vi
oldos en futur’
plenplena je grizo kaj
dormemo sen ajn plezur’
kapklinate nur

ĉe fajro
legu bonvole
ĉi libron de poemar’
lante kaj senparole
legu senfole

prisonĝu
ekrigardojn de
via pasinteco kaj
profundan ombraron ĉe
la okulmuze’

prisonĝu
kiom da homoj
ŝatis gracilajn movojn
viajn kaj kun sindonoj
kaj kun korbonoj

kaj ŝatis
vian belon jam
ĉu el hipokrita mav’
aŭ el la korfunda am’
kun softa aklam’

sed estis
unu sola vir’
li amis pilgriman en
vi animon kun sopir’
kaj ama aspir’

li arde
amis elkore
la ĉagrenojn de via
vangoj ŝanĝemaj hore
kvazaŭ aktore

klinu sin
ĉe fajro pie
murmuru kun pentdolor’
ke fuĝis amo strie
kaj senkonscie

en montojn
kaj kaŝis ŝtele
sian ĉarman vizaĝon
inter steloj malhele
flagraj ŝancele

——elangligis Vejdo



Vadant漫议:


1)关于诗题
译者的诗题是:Kiam Vi Oldos。 原来在这之上是还有个三种译文的总标题Kiam Vi Estos Olda。
但英语原诗标题是:When you are old 直译成世界语就是 kiam vi estas olda,或者 kiam vi oldas。汉语大意就是:当你老了,或,当你老时
而译者的Kiam Vi Oldos 和 Kiam Vi Estos Olda,其大意却是:当你将老(即是 还未老)。
晕啊。只有努力想象译者是在酣醉中才会出此昏着。


2)关于译文第一诗段:
kiam vi
oldos en futur’
plenplena je grizo kaj
dormemo sen ajn plezur’
kapklinate nur

如果说在标题转译上译者是不小心下出了个昏着,在么,在这里起首的第一段,译者就酣醉得更深.
本来,增添个“ futur’” 作为韵词,这本是译者的权利。但是 “ vi oldos en futur’ ” (到将来你还是将老,即,到将来你虽然将老但还是未老),此君真是长生不老万寿无疆了。而原文仅仅是When you are olda (Kiam vi estas olda)——当你老了。
第四行sen ajn plezur’ ——这是原文字面未有而意中也未有的情感,不加为好。
第五行kapklinate ——这个被动分词给人的感觉像似被人按着脖子低头。而原文是 nodding (kapjesante)是个主动分词。


3)关于译文第二诗段:
ĉe fajro
legu bonvole
ĉi libron de poemar’
lante kaj senparole
legu senfole
第一行的 “ĉe fajro”,也是败在个“ĉe”上,apud fajro是可以享受的,但“ĉe fajro(靠在火上)”似乎是只有烤肉串才敢于献身的。
第四行的Senfole ——这也是原文字面未有而意中也未有的情感,不加为好。并且此词的感情色彩似乎与下文中梦忆到曾有无数粉丝的场景色彩也相悖。


4)关于译文第三诗段:
prisonĝu
ekrigardojn de
via pasinteco kaj
profundan ombraron ĉe
la okulmuze’

第一二行的prisonĝu ekrigardojn ——对应的原文dream of the soft look 似乎原就有双解,一是从柔和的目光中引出的梦忆,二是梦忆到柔和的目光。我倾向前者。
第一、四五行 Prisonĝu...... profundan ombraron ĉe la okulmuze’ —— 对应的原文Your eyes had once, and of their shadows deep ( Viaj okuloj havis fojon, kaj el iliaj ombroj profundaj)。 笔者感觉原意应是:从那些深邃的眼中闪现出梦忆。 而不是:梦忆那些眼中的深影。



5)关于译文第四诗段:
prisonĝu
kiom da homoj
ŝatis gracilajn movojn
viajn kaj kun sindonoj
kaj kun korbonoj
第四、五行kun sindonoj kaj kun korbonoj ——从译文揣测,这应是用于修饰第二行的homoj的,但放在这里,距离远了,变成是修饰gracilajn movojn viajn。



6)关于第译文五诗段:
kaj ŝatis
vian belon jam
ĉu el hipokrita mav’
aŭ el la korfunda am’
kun softa aklam’
后三行也是本应用来修饰上段的homoj的,但放在这里,距离远了,变成是修饰vian belon。


7)关于译文第六诗段:
sed estis
unu sola vir’
li amis pilgriman en
vi animon kun sopir’
kaj ama aspir’
第三行,li amis ——建议此处的三个音节用amanta 因为他不仅是amis也是amas的。


8)关于第七诗段译文:
li arde
amis elkore
la ĉagrenojn de via
vangoj ŝanĝemaj hore
kvazaŭ aktore

第三行用ĉagrenojn 来对译orrows,恰如其份,甚好。
第四行用Ŝanĝemaj 来对译changing( ŝanĝanta)不准确,“总想变换的”和“正在变换的并不等同。


9)关于译文第八诗段:
klinu sin
ĉe fajro pie
murmuru kun pentdolor’
ke fuĝis amo strie
kaj senkonscie

第一行用klinu 欠妥,原文bending,在此并无祈使之意,应是klinante或kliniĝante为好。另外,即使译者要用klinu,其后跟用的“sin”也是个反身代词的错误使用,应选用“vin”。
第二行,ĉe fajro,又是个“ĉe”的不当使用,ĉe不等同于apud。不要烤肉串啊。
第三行,murmuru, 英语原文是Murmur等同于世界语 murmuras,不是祈使句。时态不同,差之毫厘谬以千里。但此行的pentdolor用得传神,甚好。
第四行的amo 可按原文用大写。

10)关于译文第九诗段:
en montojn
kaj kaŝis ŝtele
sian ĉarman vizaĝon
inter steloj malhele
flagraj ŝancele

第一行,en montojn ——此处漏掉了 over head (super kapo)之意,在用几乎一个诗段来转译一个诗行的情况下,译文应该是纤发毕现,而不应有此疏漏的。 Montoj super kapo 那可是暗喻神仙福地天国之山的。




随感:

译者用忆江南词牌转译近似严谨格律诗的英语短诗,证实了ĉinesko在翻译中大有用武之地。译者困顿竭厥的孜孜努力值得赞扬。
但是用世界语的近乎一个诗段(27音节)去转译英语的一个诗行(10音节),似乎却并无可感自豪之处。



附录:四首汉语译诗


当你老了
(袁可嘉 译)

当你老了,头白了,睡意昏沉,
炉火旁打盹,请取下这部诗歌,
慢慢读,回想你过去眼神的柔和,
回想它们昔日浓重的阴影;

多少人爱你青春欢畅的时辰,
爱慕你的美丽,假意或真心,
只有一个人爱你那朝圣者的灵魂,
爱你衰老了的脸上痛苦的皱纹; 

垂下头来,在红光闪耀的炉子旁,
凄然地轻轻诉说那爱情的消逝,
在头顶的山上它缓缓踱着步子,
在一群星星中间隐藏着脸庞。



当你老了   
(冰心译 )
  
当你老了,头发花白,睡意沉沉,   
倦坐在炉边,取下这本书来,   
慢慢读着,追梦当年的眼神   
那柔美的神采与深幽的晕影。   

多少人爱过你青春的片影,   
爱过你的美貌,以虚伪或是真情,   
惟独一人爱你那朝圣者的心,   
爱你哀戚的脸上岁月的留痕。   

在炉栅边,你弯下了腰,   
低语着,带着浅浅的伤感,   
爱情是怎样逝去,又怎样步上群山,  
怎样在繁星之间藏住了脸。


当你老了   
(飞白译 )
 
当你老了,白发苍苍,睡意朦胧, 
在炉前打盹,请取下这本诗篇,
慢慢吟诵,梦见你当年的双眼
那柔美的光芒与青幽的晕影;

多少人曾爱过你的美丽,   
爱过你欢乐而迷人的青春,   
假意或者真情,   
唯独一人爱你朝圣者的灵魂,   
爱你衰老的脸上痛苦的皱纹;

当你佝偻着,在灼热的炉栅边,
你将轻轻诉说,带着一丝伤感:
逝去的爱,如今已步上高山,  
在密密星群里埋藏着它的赧颜。


当你年老时
(傅浩译)

当你年老,鬓斑,睡意昏沉,
在炉旁打盹时,取下这本书,
慢慢诵读,梦忆从前你双眸
神色柔和,眼波中倒影深深;

多少人爱你风韵妩媚的时光,
爱你的美丽出自假意或真情,
但唯有一人爱你灵魂的至诚,
爱你渐衰的脸上愁苦的风霜;

弯下身子,在炽红的壁炉边,
忧伤地低诉,爱神如何逃走,
在头顶上的群山巅漫步闲游,
把他的面孔隐没在繁星中间。


———————————————————
ip地址已设置保密
2013-3-10 9:51:03
vejdo
帅哥哟,离线,有人找我吗?
等级:管理员
文章:2504
积分:28102
门派:无门无派
注册:2006年12月17日
2
 用支付宝给vejdo付款或购买其商品,支付宝交易免手续费、安全、快捷! 点击这里发送电子邮件给vejdo

发贴心情

Vadant 先生的“漫议”可以警醒人们翻译批评是何等的重要和何等的不容易。翻译批评是一项高端的工作,它要求批评者有足够的译出语和译入语的造诣,除此之外,还要具备一定的美学和其他相关知识。“漫议”中提到的英文诗歌“When you are old”不是译者的母语,世界语译文同样不是译者的母语,所以批评者不仅要在英语而且要在世界语方面均应有不错的水平,这样才能对译者的文字作出恰如其分的评论。但 Vadant 先生却没有达到足够高的水平,他的评论是建立在对英文原文的错误理解上,所以这样的评论自然是靠不住的。

一件翻译作品首先是要透彻地理解好原文,没有明白无误的理解,怎么翻都翻不出好的作品来,这是翻译的一个前提条件,对评论者的要求自然也是如此。翻译者对原文的理解都反映在译文中了,这不须多说。我们来看看Vadant 先生是如何理解原文的。

为了讨论的方便我们把 Vadant 先生对原文的意解(parafrazo)引用在下面:

英诗原文:
When You Are Old
By William Butler Yeats (1869-1939)

WHEN you are old and grey and full of sleep,
And nodding by the fire, take down this book,
And slowly read, and dream of the soft look
Your eyes had once, and of their shadows deep;

How many loved your moments of glad grace,
And loved your beauty with love false or true,
But one man loved the pilgrim Soul in you,
And loved the sorrows of your changing face;

And bending down beside the glowing bars,
Murmur, a little sadly, how Love fled
And paced upon the mountains overhead
And hid his face amid a crowd of stars.

原诗的世界语大意:

Kiam vi estas maljuna kaj griza kaj plena de dormemo
Kaj kapjesante apud la fajro, prenu ĉi tiun libron
Kaj malrapide legi, kaj sonĝon de la mola rigardo
Viaj okuloj havis fojon, kaj el iliaj ombroj profunda;

Kiom da homoj amis viajn momentojn de ĝoja graco,
Kaj amis vian belecon kun amo malvera aŭ vera,
Sed unu viro amis la pilgrimanto Animo en vi,
Kaj amis la malĝojoj de via ŝanĝanta vizaĝo;

Kaj klinante malsupren apud la brilanta trinkejoj,
Murmuras, iom triste, kiel Love fuĝis
Kaj paŝadis sur la montoj super kapo
Kaj kaŝis sian vizaĝon inter amaso da steloj.

 

1.       when you are old  到底表示的是现在时间还是将来时间。其实稍有英语知识的人都知道,在 when 之后,如果要表示将来,在动词形式上应该用现在时的形式。这种用法在中学的英语教科书上都能看到,如:When you come, please tell me that. 这里不会用 when you will come. Vadante 先生却意解为现在时,所以也就导致了他要把自己的理解强加给译者。即便从汉语的角度来看,如果说当你老了的时候,这是在说你现在的情况吗?显然是说在将来的某一天。英语中在 when 后用动词的现在形式表示将来时间应该说完全不符合逻辑,但英语的使用者就是这么用的,没有办法,我们得照他们的习惯来。在世界语里不一样,在这种情况下,一定要用绝对时间,也就是用动词的现在形式表示现在时间,用动词的将来形式表示将来时间,所以就出现了 when you are old kiam vi estos maljuna 两者打架的情况。

2.       nodding在英语里有两个基本含义,一是点头(同意),二是打盹,英语中有一句著名的谚语:Homer sometimes nods. (荷马也有打瞌睡的时候),nodding 在诗歌里的含义是第二义,这里也符合此时的语境人老之后总是昏昏欲睡,相当于世界语的 kapbalanciĝi pro dormemo Vadante 先生却意解为 kapjesi (点头同意)。

ip地址已设置保密
2013-3-11 10:20:07
vejdo
帅哥哟,离线,有人找我吗?
等级:管理员
文章:2504
积分:28102
门派:无门无派
注册:2006年12月17日
3
 用支付宝给vejdo付款或购买其商品,支付宝交易免手续费、安全、快捷! 点击这里发送电子邮件给vejdo

发贴心情
1. 原诗第一节主句中连用三个祈使形式的动词 take down, read 和 dream,而 Vadant 先生在这一部分的理解完全是混乱的,他把这三个祈使动词理解为一个祈使形式 prenu, 一个不定式形式 legi 和一个名词形式 sonĝon,这也难怪,在世界语里这些动词形式容易区分,而在英语里却是不易区分的,如 dream, Vadant 先生没有弄清它的词类,其实是没有读懂这部分的意思。
2. 原诗第一节后三个句子的语法结构是怎么样的呢?可以肯定 Vadant 先生没有弄懂。如果我们把这三个句子写成散文的形式就成了:take down this book, and slowly read and dream of the soft look (that) your eyes once had, and (dream) of their deep shadows. 来看看 Vadant 先生意解的世界语句子:prenu ĉi tiun libron, / Kaj malrapide legi, / kaj sonĝon de la mola rigardo, / Viaj okuloj havis fojon, / kaj el iliaj ombroj profunda, 我们姑且不说 havis fojon (had once) 这种低级的错误,Vadant 竟然连这个句子的语法结构都没有搞清楚,更不用说句子的三层含义了。按照原文的意思,这三个句子可以意解为:prenu ĉi tiun libron, malrapide legu kaj sonĝu pri la mola rigardo, kiun vi iam havis, kaj sonĝu pri la profundaj ombroj de la okuloj. 这样的意解是不是与 Vadant 先生的理解相差有一丈远呢?
3. 在第三节中的 glowing bars 是说“熠熠发光的炉架”,Vadant先生竟意解成 trinkejoj(酒馆),让人丈二和尚摸不着头脑,大概也是因为 bar 的多义吧(其中有“酒吧”的意思),明眼人一看就知道这个理解完全不符合语境。
由上可知,Vadant 先生的英语水平真是不敢恭维,基于这样的理解之上,能够做出好的翻译批评来吗?可以给理解正确的译文一个公允的评价吗?
下面,我们再来看看 Vadant 先生世界语的功力:
4. Vadant 先生说:“vi oldos en futur’ (到将来你还是将老,即,到将来你虽然将老但还是未老)。 这个说法简直太幼稚了,en futuro 是时间状语,与将来时搭配有何不可?那么“等将来你老了”应该怎么表达呢?看来,在 Vadant 眼里,mia filo laboros en estonteco (=futuro), li venos en proksima estonteco (=futuro) 都是错误的了。如果我们说 ni ĉiuj mortos en estonteco, 按照Vadant 先生的逻辑“到将来我们还是将死,即,到将来我们虽然将死但还是未死”,这个句子的意思就是,我们无论如何是不会死的了,这不是很滑稽可笑吗?
5. 关于 ĉe 的用法,Vadant 先生把 ĉe la fajro 说成是“烤肉串”,这种简单的介词用法应该是初级班就学过的,我们可以信手拈来几个世界语大家的相同用法来进行佐证:
Mi frostas ĉi tie ĉe la fajro, kiel ili devas frosti kaj tremi tie… (Kabe)
…tie sidis kelke da gigantoj ĉe la fajro (Kabe)
…kvazaŭ ŝi estus maskita viro, sidis ĉe la fajro kaj ĵetadis en ĝin unu lignopecon (Zamenhof)
Oni nin invitis, mi sidis ĉe la fajro, iu knabo pli aĝa ol mi… (Zamenhof)
Oni lasis lin sidi trankvile ĉe la fajro. (Eroŝenko)
(以上例句通过 Tekstaro.com 网站搜索引擎得到)
把它们都说成是“烤肉串”确实令人费解,这么多的“烤肉串”在世界语中竟然存在了一百多年,却没有人发现,现在栽到 Vadant先生手里了。
6. Vadant自己写过不少世界语的诗,他明明知道为了押韵,总会有一些通融。如 Vejdo译诗的的第一节kiam vi / oldos en futur’ / plenplena je grizo kaj / dormemo sen ajn plezur’ /kapklinate nur, 按照Vadant的要求 en futur’ 是多余的,sen ajn plezur’ 是不可取的,去掉以后,那还叫“忆江南”吗?
7. 在Vejdo 译诗的第四节prisonĝu / kiom da homoj / ŝatis gracilajn movojn / viajn kaj kun sindonoj / kaj kun korbonoj, Vadant 说“第四、五行kun sindonoj kaj kun korbonoj ——从译文揣测,这应是用于修饰第二行的homoj的,但放在这里,距离远了,变成是修饰gracilajn movojn viajn”,这个说法再一次证明 Vadant先生在世界语语言修养上的浅薄。还用得着“揣测”吗,这里很清楚呀,读诗是靠读语境,并不是靠简单的语法分析,而且世界语语序自由,尤其在诗歌里,隔开三、四个短词也算远吗?
8. Vejdo 译诗中的第八节klinu sin / ĉe fajro pie / murmuru kun pentdolor’ / ke fuĝis amo strie / kaj senkonscie, Vadant先生说“第一行用klinu 欠妥,原文bending,在此并无祈使之意,应是klinante或kliniĝante为好。另外,即使译者要用klinu,其后跟用的“sin”也是个反身代词的错误使用,应选用“vin””,看来Vadant已经把各诗段割裂开来在理解和阅读,klinu sin 明明是接续前一诗段的,主语是 li ,当然不可能选用“vi”,只能用“si”。译诗不可能像翻译散文那样逐字逐句来处理,如果说Vadant仅仅停留在“逐字翻译”的层面那也不妥,最近在“世界语学习论坛”( http://www.elerno.cn/bbs/dispbbs.asp?boardID=27&ID=6026&page=1)读到Vadant翻译王维的“竹里馆”  Sol’. / Kordojlud’ kaj kri’ el kor’. / Tra bambu’ / Eĥas lun-favor’. 觉得不仅有理解上的问题,而且还有世界语使用上的问题(如:kordojlud’),读者诸君能从中读出“独坐幽篁里,/ 弹琴复长啸。/ 深林人不知,/ 明月来相照。”的美感来吗?这首译诗不仅没有停留在“逐字逐句”上,反而大胆超越前人译诗的惯例,不知道这是祸还是福?
关于译品,译者见仁见智,没有哪一种译法是最好的,只能是在不同的译文中选择出一种更好的,Vadant 先生这种强人所难的做法不能称之为好的翻译批评,还望 Vadant 先生在语言方面下苦功不断锤炼,娩出更高明的译文来。
ip地址已设置保密
2013-3-11 10:21:52
vejdo
帅哥哟,离线,有人找我吗?
等级:管理员
文章:2504
积分:28102
门派:无门无派
注册:2006年12月17日
4
 用支付宝给vejdo付款或购买其商品,支付宝交易免手续费、安全、快捷! 点击这里发送电子邮件给vejdo

发贴心情
第二个回帖的顺序应该是3, 4, 5... 可能是发帖时系统出现的问题。
ip地址已设置保密
2013-3-11 12:40:04
tong
美女呀,离线,留言给我吧!
等级:版主
文章:792
积分:7321
门派:无门无派
注册:2006年8月1日
5
 用支付宝给tong付款或购买其商品,支付宝交易免手续费、安全、快捷! 点击这里发送电子邮件给tong

发贴心情

说实话,像vadant这样的评论是不中肯的,文章本身错误不少,大有有哗众取宠之意。

ip地址已设置保密
2013-3-17 23:10:16

 5   5   1/1页      1    
网上贸易 创造奇迹! 阿里巴巴 Alibaba
Copyright ©2006 - 2018 Elerno.Cn
Powered By Dvbbs Version 7.1.0 Sp1
页面执行时间 0.31250 秒, 4 次数据查询