说“打”


 

汉语中的“打”是义项最多的一个字。《汉语大词典》列出了这个字的古今义项共33个,在《现代汉语词典》中,“打”字的义项也有25个之多,以这个字开头的词共有190多条。据说近代著名学者刘半农先生曾对“打”字产生了浓厚兴趣,曾经收集归纳出带“打”字的词语共八百多个。

从字形来看,“打”字的原始字义是跟手的动手有关的,如“打击”,“敲打”等。后来引申用于“建造”、“制造”、“修建”等方面,如“打家具”,“打墙”等;再进一步,就用于“打包裹”、“打结”、“打毛衣”等;再下去,就引申得更远了,如“打水”、“打油”,“打扑克”、“打球”等。

现在“打”字的用途更广,更抽象了,如“打杂”、“打工”、“打埋伏”、“打掩护、“打比方”、“打光棍”、“打秋风”、“打牙祭”、“打马虎眼”、“打的”等。

以“打”字组成的词语不但数量多,而且有时还很矛盾。按“打”的本义,它应该表示主动的动作,但偶而也用于非主动或被动的动作。例如“打人”,指的是攻击对方,“打冲锋”指的是冲锋陷阵,直接面对敌人,而“打游击”则是东躲西藏,声东击西,避开正面遭遇敌人;“打群架”是双方聚集许多人打架,而“打成一片”则表示许多人思想融洽,合为一个整体;“打针”既指护士给病人注射药物,也指病人接受注射(例如“我上医院打针去”)。

在拙编《汉语世界语大词典》中,“打”字共有27个义项,“打”字下也收了大量的以“打”字开头的词语(我已经发到论坛上的只是“打”字的部分词条)。我初步统计了一下,共有420条之多。如果加上散见在本词典其他各字下的以“打”字构成的词语(包括在词中和词的结尾处的),总数可达一千以上。仅以这个数字来看,《汉语世界语大词典》和所有其他汉外词典相比,我想也是毫不逊色的吧。

 

下面的这个附录是拙编《汉语世界语大词典》中以“打”字开头的全部词语。为节省篇幅,各词条下的例句一律略去。

 

【打】 [dǎ] (敲打) frapi; bati (打碎) rompi; frakasi (殴打;攻打) bati; ataki (筑造) konstrui (制作) fari; fabriki (搅拌) kirli; batmiksi; bati () paki; enpaki (编织) triki; plekti (做记号) meti markon sur; desegni (喷涂) ŝprucigi; ŝmiri (凿开) fosi; bori () porti; levi (发;通) sendi; ekspedi (付给或领取) doni aŭ ricevi (ateston ktp) (除去) forigi; sin liberigi (舀取) cxerpi () aĉeti () kapti; ĉasi (收集) kolekti; amasigi; rikolti (计算) kalkuli; taksi (21) (定出) ellabori (22) (从事) fari; sin okupi pri; esti (23) (做游戏) ludi (24) (表示身体的某些动作) (uzata por indiki iujn movojn de la korpo) (25) (采取) adopti; uzi (26) (用于提示谜底) (uzata por doni indikon pri la solvo de enigmo) (27)〈介〉() de; ekde; el; tra ——另读 [dá]

【打熬】 ①(忍受) elteni; suferi (磨难) sufero (锻炼) hardi

【打熬筋骨】 hardi sian korpon

【打八折】 doni 20 da rabato [dudekprocentan rabaton]; postuli 80 de la origina prizo [80 procentojn de la fiksita prezo]

【打靶】 pafi al la celtabulo; fari ekzercojn de pafado

【打靶场】 pafejo

【打坝】 konstrui digon

【打摆子】 〈方〉 esti trafita de malario; suferi malarion

【打败】 ①(战胜) venki; fiaskigi; triumfi super (打败仗) suferi malvenkon; esti venkita

【打板子】 bastoni; vergi

【打扮】 ①(使好看) beligi; ŝminki; ornami (化装) alivesti; pozi kiel (装束) vesto; kostumo; tualeto

【打扮得花枝招展】 esti tiel bele ŝminkita kaj vestita kiel floro

【打扮得太花哨】 esti buntaĉe [puce] vestita

【打包】 ①(包装) fari pakon; paki; enpaki (把包打开) malpaki; elpaki; malfari pakon

【打包机】 pakpremilo

【打包票】 doni garanti-ateston garantii

【打苞】 (pp tritiko, sorgo ktp) spikiĝi

【打饱嗝儿】 rukti

【打抱不平】 defendi iun kontraŭ maljustaĵo; defendi iun malfortan kaj senhelpan, kiu estas ofendita; stari ĉe la ofenditoj; esti probatalanto de maljuste traktata homo

【打背躬】 flankenparoli (en tradicia opero); flanken (la aktoro levas sian manikon al sia vizaĝo aux paŝas flanken antaŭ ol fari flankenparolon)

【打奔儿】 〈方〉①(说话说不下去) balbuti (几乎跌倒) stumbli; faleti

【打比】 ①(比喻) uzi komparon [metaforon] ②〈方〉(比较) kompari

【打比方】 preni ekzemplon; klarigi per ekzemplo (por fari komparon)

【打边鼓】 paroli aŭ agi por subteni iun de flanke

【打辫子】 plekti harojn; fari harplektaĵon

【打并】 ①(收拾) ordigi; pretigi; paki ②〈旧〉(凑集) kunigi; kolekti

【打并行装】 pretigi [paki] sian pakaĵon

【打不还手,骂不还口】 batite ne rebati kaj insultite ne reinsulti; ne reciproki ricevitajn batojn kaj insultojn

【打不住】 〈口〉①(不止) pli ol (不够) ne esti sufiĉa

【打草】 ①(割草) tranĉi herbojn; falĉi fojnon ②〈方〉(打草稿) ellabori malneton; fari krudan skizon

【打草稿】 ellabori malneton; fari krudan skizon

【打草惊蛇】 bati la herbon kaj fortimigi la serpenton nesingarde agi kaj alarmi la malamikon; veki la katon, kiu dormas

【打草鞋】 plekti pajlajn sandalojn

【打杈】 pritondi

【打茶围】 havi tebabiladon en bordelo

【打岔】 interrompi iun (dum tiu parolas aŭ laboras)

【打柴】 kolekti brullignon

【打禅】 (pp budhisto) praktiki djanon*; profundiĝi en kontempladon sidante kun krucitaj kruroj; sidi en meditado

【打颤】 tremi

【打场】 draŝi la grenon (sur la draŝejo)

【打成一捆】 paki [enpaki] ion

【打成一片】 kunfandiĝi kun; identigi sin kun

【打赤膊】 esti nuda ĝis la talio; nudigi la torson

【打冲锋】 ①〈军〉 sturmi; kurataki (行动抢在别人前面) peni esti la unua fari ion; esti en avangardeco

【打虫药】 ŝprucigi insekticidon (sur fruktarbojn)

【打抽丰】 insiste peti de iu monhelpon sub diversaj pretekstoj

【打出了水平,打出了风格】 (pp ludanto) pruvi sian altan ludnivelon kaj montri sian bonan sportistecon en la matĉo

【打出手】 ①〈剧〉 (en tradicia opero) ludi vuŝu-on en batalsceno; ĵetadi armilojn tien kaj reen ②〈方〉(打架) interŝanĝi batojn; interbatiĝi

【打憷】 timi; retiriĝi pro timo

【打穿插】 konduki batalon por trapenetri la malamikajn liniojn

【打春】 〈口〉 Printempokomenco (unu el la 24 sunperiodoj, komenciĝanta je la 3-a, 4-a aŭ 5-a de februaro)

【打戳子】 stampi

【打从】 〈介〉〈口〉(自从) (ek)de (经过) preter

【打从那时起】 de tiam

【打错算盘】 erari en siaj kulkuloj; miskulkuli

【打错主意】 preni eraran decidon (有企图) havi intencon

【打打闹闹】 fari bruan amuzon

【打蛋】 bati ovojn

【打蛋器】 ovokirlilo

【打刀】 forĝi tranĉilon

【打倒】 faligi; renversi; for!; eks pri!

【打道】 liberigi la vojon (al ŝtatoficistoj en la feŭda tempo)

【打稻子】 draŝi rizon; rikolti rizon

【打得不可开交】 tiel interbatali, ke oni ne povas ilin disigi

【打得火热】 esti tre intimaj unu kun la alia

【打的】 〈方〉 preni taksion; veturi per taksio

【打灯笼】 teni lanternon

【打灯谜】 diveni lanternajn enigmojn (kiel ludo aŭ distraĵo)

【打底】 ①(饮酒前先吃点东西) manĝi ion antaŭ ol trinki alkoholaĵon (心情安稳) senti sin sekura (起草稿) fari krudan skizon; skizi planon; ellabori malneton (奠定基础) meti fundamenton

【打底子】 ①(起草稿) fari krudan skizon; skizi planon; ellabori malneton (奠定基础) meti fundamenton

【打地铺】 dormi sur la planko

【打点】 ①(收拾) pretigi (pakaĵon ktp) (送人钱财) subaĉeti; korupti

【打点滴】 (pp paciento) ricevi envejnan pogutigadon (de glikozo ktp)

【打电报】 sendi [ekspedi] telegramon; telegrafi

【打电话】 fari telefonvokon; telefoni; esti ĉe la telefono

【打掉】 detrui; faligi; ekstermi

【打叠】 paki; aranĝi; pretigi

【打叠行李】 pretigi pakaĵon

【打动】 emocii; kortuŝi

【打洞】 bori truon

【打洞机】 truilo

【打赌】 veti; fari veton

【打赌输了】 perdi la veton

【打赌赢了】 gajni la veton

【打短儿】 ①(做短工) labori kiel tagdungito; esti taglaboristo (穿短衫) porti [surhavi] ĉinkostumajn jakon kaj pantalonon

【打短工】 esti tagloboristo; labori kiel tagdungito

【打断】 ①(折断) rompi; frakasi (中断) interrompi

【打断沉思】 elŝiris iun el lia medito

【打断话头】 interrompi iun (ies paroladon)

【打断某人的话】 interrompi iun [ies parolon aŭ vortojn]

【打断思路】 interrompi ies pensfadenon

【打对折】 kun kvindek-procenta rabato

【打盹儿】 〈口〉 dormeti; somnoli

【打趸儿】 〈口〉 pogrande aĉeti

【打顿】 fari paŭzon [paŭzi] dum paroloado, deklamado ktp

【打呃】 ①(呃逆) singulti (嗳气) rukti

【打耳光】 doni vangofrapon [vangobaton, survangon] al iu; vangofrapi [vangobati] iun; manfrapi ies vangon; fari al iu aplaŭdon sur la vangon (z)

【打发】 ①() sendi; ekspedi (使离去) foririgi; forsendi; maldungi (消磨) pasigi la tempon

【打发空闲时间】 pasigi siajn liberajn horojn.

【打幡儿】 (pp la filo de mortinto) teni funebran paperstrion en funebra procesio

【打翻】 renversi; falig

【打翻身仗】 pli diligente labori por radikale ŝanĝi sian postiĝintecon

【打方格子】 desegni kvadratojn sur papero; kvadrati paperon

【打榧子】 〈方〉 ekklaki per la fingroj; klakigi siajn fingrojn

【打分】 doni noton

【打稿】 ellabori malneton; fari krudan skizon

【打嗝儿】 〈口〉①(呃逆) singulti (嗳气) rukti

【打个比方】 preni ekzemplon; klarigi per ekzemplo (por fari komparon)

【打个疙瘩】 fari [formi] nodon

【打更】 (pp noktogardisto) bati noktajn horojn

【打更】 bati noktajn horojn

【打更的】 noktogardisto

【打工】 〈方〉 fari manan [korpan] laboron; labori kiel provizora dungito

【打工仔】 juna provizora laboristo [dungito]

【打躬】 fari riverencon; riverenci

【打躬作揖】 riverenci kaj levi siajn kunigitajn manojn por saluti iun; kunigi la manojn kaj fari profundan riverencon; respektoplene kliniĝi kun kunigitaj manoj

【打谷】 draŝi

【打谷场】 draŝejo

【打鼓】 ①(敲鼓) frapi [ludi] tamburon (心神不定) esti maltrankvila; senti sin malcerta

【打鼓】 frapi [bati] tamburon; ludi tamburon

【打卦】 sortodiveni per ĵetado de lotoj

【打官腔】 paroli en burokrata tono; paroli kiel burokrato

【打官腔】 paroli per burokrata tono; paroli kiel burokrato

【打官司】 fari proceson kontraŭ iu; havi juĝan aferon kun iu

【打光棍】 vivi en fraŭleco [en senedzineco]; resti fraŭlo

【打鬼主意】 formi malican planon

【打滚】 sin ruli; tordiĝi (de dolorego)

【打棍子】 bati per bastonego senbaze kaj severe kritiki

【打裹脚】 vindi gamaŝon

【打哈哈】 ŝerci

【打哈欠】 oscedi

【打鼾】 ronki

【打寒噤】 frostotremi; frostotremo trakuris ies korpon

【打寒战】 frostotremi; frostotremo trakuris ies korpon

【打夯】 batkompaktigi (la teron); rami

【打夯机】 rammaŝino; ramo

【打好根基】 meti solidan fundamenton

【打号子】 kanti laborkanton laŭ la labortakto

【打呵欠】 oscedi

【打黑枪】 pafi el kaŝejo [el embuskejo]

【打横】 preni la plej malgravan seĝon ĉe kvadrata tablo

【打横炮】 levi neatenditajn problemojn; intence krei obstaklojn; fari komplikaĵojn

【打后裆】 meti fundon al pantalono

【打呼】 ronki

【打呼噜】 ronki

【打呼哨】 fajfi

【打滑】 ①(车轮空转) (pp veturilaj radoj) turniĝi sen moviĝi antaŭen; glitturniĝi (地滑站不住) gliti (sur glitiga tero)

【打画稿】 skizi pentraĵon; fari skizon de pentraĵo

【打晃儿】 ŝanceliĝi sur siaj piedoj

【打回票】 〈方〉 resendi; redoni

【打蛔虫】 preni medikamenton por forigi [elimini] la askaridojn; preni kontraŭaskaridan medikamenton

【打诨】 diri arlekenaĵojn; gagi; ŝerci

【打火】 estigi fajrerojn per interbato de ferpeco kaj silikŝtono

【打火机】 fajrilo

【打火印】 brulstampi (bruton ktp)

【打伙儿】 kuniĝi; formi grupon

【打击】 bati; frapi; ataki

【打击报复】 fari venĝajn atakojn al iu

【打击别人,抬高自己】 ĵeti koton sur aliajn por plialtigi sian prestiĝon

【打击积极性】 verŝi malvarman akvon sur ies entuziasmon

【打击乐器】 〈乐〉 perkutinstrumento

【打击投机倒把】 doni batojn al la spekulacio kaj ŝakrado

【打击歪风】 batali kontraŭ malsanaj tendencoj

【打饥荒】 〈方〉 esti en malvasteco de monrimedoj aŭ droni en ŝuldoj

【打基础】 meti la fundamenton

【打家劫舍】 rabi; prirabi

【打家具】 fari meblojn

【打架】 mane [pugne] batali unu kontraŭ la alia; sin interbati; interbatiĝi; kvereli kun interŝanĝo de pugnobatoj

【打尖】 ①(旅途中休息) halti por manĝeto dum longa vojo ②〈农〉 pinĉado

【打歼灭战】 konduki eksterman militon

【打江山】 batali por konkeri la ŝtatan potencon

【打浆】 〈纸〉 miksado de paperpasto

【打浆机】 maŝino por miksado de paperplasto; holandro*

【打桨】 remi

【打酱油】 aĉeti sojon (en malgranda kvanto per sia propra vazo)

【打糨子】 fari farungluon [pastan gluon]

【打交道】 〈口〉 havi aferon kun iu; esti en rilato [en kontakto] kun iu; havi traktadon kun iu; havi interrilatojn kun iu

【打脚】 〈方〉 (pp malvastaj ŝuoj) premi (la piedojn)

【打搅】 ĝeni; tedi

【打搅您一下】 ĉu mi povus tedi [ĝeni] vin unu mallongan momenton?

【打醮】 plenumi taŭisman ceremonion [riton]

【打劫】 rabi; prirabi

【打结】 fari nodon; nodi

【打结器】 〈纺〉 nodilo

【打介绍信】 skribi rekomendan leteron (por iu); havigi al si rekomendan leteron (de sia organizo)

【打紧】 〈方〉 (kutime uzata kun negacio) serioza; grava; urĝa

【打井】 fosi [bori] puton

【打救】 savi

【打开】 ①(揭开,拉开,解开,使展开) malfermi; malfaldi (接通电源) ŝalti

【打开地图】 malfaldi mapon

【打开电灯】 ŝalti lampon

【打开盖子】 forigi fermoplaton

【打开话匣子就没个完】 unu fojon malferminte la buŝon, oni neniam finas sian babiladon

【打开局面】 krei favoran situacion

【打开缺口】 fari breĉon

【打开收音机】 ŝalti radioricevilon

【打开天窗说亮话】 malkaŝe [sincere] paroli; paroli eksplicite [per precizaj vortoj]; ne ĉirkaŭparoli; esti malkaŝema kaj surtabligi siajn kartojn

【打开眼界】 plivastigi sian horizonton

【打开知识宝库的金钥匙】 la ora ŝlosilo al la trezorejo de scioj

【打瞌睡】 dormeti; duondormi; somnoli

【打垮】 komplete venki; disvenki

【打捆】 paki [enpaki] ion

【打蜡】 vaksi (pargeton)

【打来回】 fari iron kaj reiron [revenon]; fari rondvojaĝon

【打篮球】 ludi korbopilkon

【打捞】 eligi el la akvo; elakvigi

【打捞沉船】 elakvigi dronintan ŝipon

【打捞尸体】 elakvigi la kadavron de droninto

【打雷】 tondri

【打擂台】 suriri sur estradon por partopreni en publika konkurso de bokso, luktarto ktp; eniri en konkuron kun iu; akcepti defion

【打冷枪】 pafi el kaŝejo [el embuskejo]

【打量】 ①(观察) mezuri per la okulo; okulmezuri; ekzameni per la rigardo; esplorrigardi (以为) pensi; supozi

【打了个照面】

【打了一个漂亮仗】 batali bonan batalon; gajni brilan venkon

【打猎】 ĉasi; iri al ĉaso

【打铃】 sonigi sonorilon; tintigi sonorileton

【打卤面】 nudeloj [vermiĉeloj] servataj kun densa saŭco kaj vianda suko

【打乱】 malordigi; malkonfuzi; ĵeti konfuzon

【打乱敌人的阵势】 ĵeti konfuzon en la vicojn de la malamiko

【打乱敌人的阵线】 ĵeti konfuzon en la malamikajn vicojn

【打乱敌人阵脚】ĵeti konfuzon en la malamikajn vicojn

【打乱计划】 malordigis planon.

【打乱战略部署】 malordigi la strategiajn dispoziciojn

【打骡子惊马】 bati mulon por timigi ĉevalon puni unu homon por timigi alian; puni iun por doni averton al aliaj

【打落】 faligi; paffaligi

【打落水狗】 bati hundon falintan en akvon komplete frakasi venkitan malamikon

【打麻将】 ludi maĝangon

【打马虎眼】 〈方〉 peni trompi iun ŝajnigante sin stulta; ŝajnigi nesciadon pri io (por trompi iun)

【打埋伏】 ①(隐藏起来待时行动) embuski; fari embuskon (隐藏物资) reteni ion por sia propra uzo; teni ion en rezervo

【打麦子】 draŝi tritikon

【打麦子】 rikolti tritikon

【打毛线】 fari trikadon [trikotaĵon]

【打门】 frapi je [sur, al] la pordo

【打门缝里(往外看) (rigardi eksteren) tra la fendeto inter la pordoklapoj

【打闷棍】 ①(用棍将人打昏) (pp rabisto) doni al iu pezan baton per klabo (乘人不备,给以沉重打击) doni al iu surprizan frapegon

【打鸣儿】 〈口〉 (pp virkoko) krii; kokeriki; kanti

【打磨】 poluri

【打那以后】 de tiam

【打拍子】 bati la takton

【打牌】 ludi maĝangon aŭ kartojn

【打炮】 pafi per kanono; kanoni

【打泡】 ricevi hauxtveziketojn [blazojn]

【打喷嚏】 terni

【打棚】 〈方〉 ŝerci

【打屁股】 ①(朝屁股上打) bati la gluteojn [sidvangojn] (责罚) severe riproĉi; puni

【打票】 aĉeti bileton

【打破】 rompi; frakasi

【打破常规】 rompi kun la konvencioj [kun la rutino]

【打破沉默】 rompi la silenton

【打破陈规】 forĵeti la ekstempiĝintajn konvenciojn

【打破成规】 sin liberigi de la rutino

【打破惯例】 rompi kun konvencioj; detrui konvenciojn

【打破核垄断】 rompi la nuklean monopolon

【打破记录】 rompi [superi] rekordon

【打破僵局】 eliri el la senelirejo; disrompi la glacion (z)

【打破界限】 rompi la limojn inter

【打破迷信】 rompi kun la superstiĉo

【打破平衡】 rompi la ekvilibron

【打破情面】 sin liberigi de personaj konsideroj

【打破砂锅问到底】 insiste demandadi por ekkoni la fundon de la afero; esplori la aferon ĝis la fundo; neniam kontentiĝi antaŭ ol ekscii ĉion

【打破碗花花】 〈植〉 anemono de Hubei (Anemone hupehensis)

【打破障碍】 forigi la obstaklojn

【打铺盖(卷儿)】 ligi [paki] (sian) litaĵon; fari pakon el sia litaĵo

【打铺盖走人】 paki sian litaĵon kaj foriri; forportu vian pakaĵon kaj havaĵon (z)

【打朴克】 ludi kartojn

【打旗子】 porti flagon

【打起精神来】 kuraĝon!

【打气】 ①(充气) pumpi aeron en pneŭmatikon (鼓动) kuraĝigi; stimuli; levi ies spiriton

【打气筒】 pumpilo por pneŭmatiko

【打千】 〈旧〉 fari riverencon lasante fali la dekstran manon antaŭ si kaj fleksante la maldekstran genuon

【打钎】 bori rokon

【打前失】 (pp ĉevalo aŭ mulo) stumbli

【打前站】 ekiri pli frue por fari preparojn (por militiro aŭ grupa vojaĝo)

【打钱】 〈旧〉 (pp strata spektakloprezentanto) kolekti monon de la spektantaro

【打枪】 ①(放枪) pafi per fusilo; malŝargi pafilon (枪替) trompe anstataŭi kandidaton al ekzameno

【打墙】 konstrui muron

【打情骂俏】 (pp viro kaj virino) reciproke amindume inciteti sin ŝajnigante kolereton; flirti unu kun la alia

【打秋风】 insiste peti de iu monhelpon sub diversaj pretekstoj

【打秋千】 ludi per pendolo

【打趣】 ŝerci pri; priridi; moki

【打圈子】 rondiri; rondflugi; ŝirkaŭiri

【打拳】 sin ekzerci per ĉjŭan-o [per ĉina luktarto]; fari ekzercojn de bokso

【打群架】 partopreni en banda batalo

【打扰】 ĝeni; tedi

【打扰您一下】 ĉu mi povus tedi [ĝeni] vin unu mallongan momenton?

【打入】 ①(渗入) penetri (使转入) devigi eniri

【打入敌营】 penetri en la malamikan tendaron

【打入冷宫】 forpeli (imperiestran edzinon aŭ kromedzinon) al malvarma palaco formeti ion en arkivon (z)

【打入十八层地狱】 ĵeti [fermi] iun en la fundon de la infero kondamni iun al eterna damno

【打伞】 porti malfermitan ombrelon

【打散】 disbati; disrompi

【打扫】 balai; purigi

【打扫战场】 purigi la batalkampon; formovi kadavrojn ktp for de la batalkampo

【打闪】 (pp fulmo) ekbrili; fulmi

【打扇】 ventumi iun

【打烧饼】 baki platkukojn kun sezamsemoj

【打蛇打七寸】 bati serpenton je ĝia kapo trafi la pereige vundeblan lokon

【打食】 ①(找食) (pp birdo aux besto) serĉi nutraĵon (助消化) uzi medikamenton por helpi digestadon aŭ mildigi konstipon

【打收条】 skribi [doni] ricevateston

【打手】 dungita perfortulo

【打手电】 eklumigi poŝlampon

【打手势】 fari geston; gesti

【打手印】 meti sian fingran premsignon sur dokumenton

【打首饰】 fabriki juvelojn

【打水】 ĉerpi akvon (el puto ktp)

【打水漂儿】 ĵeti ŝtonon tiel, ke ĝi saltadu sur la akvosurpraĵo; ĵeti ŝtonon akvoskrape; malŝpari monon

【打死】 mortigi; mortbati

【打死老虎】 bati mortan tigron ataki iun, kiu jam perdis sian potencon

【打算】 ①(计划;考虑) projekti; plani; intenci; konsideri (想法;念头) konsidero; kalkulo

【打算盘】 ①(用算盘计算) kalkuli sur abako (盘算) kalkuli

【打碎】 disrompi; frakasi; dispecigi

【打碎精神上的桎梏】 frakasi [rompi] spiritajn katenojn

【打碎旧的国家机器】 frakasi la malnovan ŝtatan aparaton

【打隧道】 fosi tunelon

【打他个措手不及】 bati iun, antaŭ ol li trovus la eblon kontraŭagi; ataki iun sen doni al li la tempon sin defendi

【打胎】 abortigi

【打胎药】 abortiga medikamento [drogo]

【打太极拳】 ①(练太极拳) praktiki tajĝjiĉŭan-on; fari tajĝjiĉŭan-ekzercojn (做事不卖力;推托敷衍) fari ion kun maldiligenteco; esti evitema kaj neglektema en sia laboro

【打天下】 ①夺取政权) (pp ribelantoj) kapti ŝtatan potencon (创立事业) starigi [komenci] entreprenon; atingi sukceson en granda entrepreno

【打铁】 forgxi [bati] feron

【打铁先得本身硬】 〈谚〉 Necesas esti fortika por fariĝi forĝisto

【打听】 demandi iun pri io; serĉi [peti] informojn pri io; informiĝi pri io; preni novaĵojn pri iu

【打挺儿】 〈方〉 rigide fleksi la korpon malantaŭen

【打通】 ①(使贯通) trabori; trabati; fari, ke du objektoj komunikiĝu inter si

【打通道路】 trabati al si vojon (说服) persvadi

【打通思想】 sukcese persvadi iun; lumigi ies menson

【打通宵】 labori la tutan nokton

【打头】 ①(领头) esti la unua fari ion; doni la ekzemplon ②〈方〉(从头) de la komenco preni procentaĵon de la gajnoj en hazardludo

【打头风】 kontraŭa vento

【打头炮】 pafi la unuan pafon; esti la unua paroli aŭ agi

【打头阵】 batali en la avano; esti la unua fari ion

【打退】 repuŝi

【打退反扑】 repuŝi kontraŭatakojn

【打退进攻】 repuŝi atakojn

【打退堂鼓】 retiriĝi; sin retiri; forlasi (lernadon ktp)

【打弯】 ①(弯曲) (pp membro de la korpo) fleksiĝi (改变主意) ŝanĝi sian opinion aŭ konduton (绕弯子) paroli en malrekta maniero; ĉirkaŭparoli

【打碗花】 〈植〉 kalistegio

【打围】 ĉirkaŭi kaj ĉasi bestojn; batui

【打问号】 meti demandosignon

【打硪】 rami la teron [la grundon]

【打下手】 asisti [helpi] al iu; servi kiel asistanto [helpanto]; ludi neĉefan rolon

【打先锋】 batali en la avano; servi kiel avagardo [avangardano]; esti pioniro

【打响】 ①(开火) komenci pafadon; komenci interŝanĝi pafojn (取得初步成功) gajni unuan sukceson

【打响鼻】 (pp mulo, ĉevalo ktp) ronke blovi

【打消】 rezigni; forlasi; forpeli

【打消顾虑】 dispeli siajn dubojn; forpeli dubojn

【打消念头】 rezignis la ideon fari ion

【打消误会】 forpeli miskomprenon

【打小报告】 sekrete denunci iun; esti denuncanto

【打小算盘】 fari privatan [egoisman] kulkulon

【打心眼里】 (ami ktp) el la korfundo

【打信号】 doni signalon

【打行李】 fari pakaĵon

【打旋】 turniĝadi; rotacii

【打雪仗】 batali per neĝbuloj; ĵeti neĝbulojn unu al alia

【打鸭子上架】 peli anason sur birdostangon devigi iun fari ion tute super lia forto [povo, kapablo]

【打牙】①(上下牙齿相磕碰) la dentoj klakadas [interfrapiĝas] pro malvarmo (开玩笑) fari ŝercon; ŝerci; sin amuzi pri iu

【打牙祭】 〈方〉 regali sin per pli bona manĝo ol kutime [per aparte bona manĝo]; havi ion specialan por manĝi

【打掩护】 ①〈军〉 kovri; ŝirmi; protekti (包庇) protekti; kovri

【打眼】 ①(钻孔) bori [fari] truon; trui ②〈方〉(惹人注意) esti okulfrap(ant)a [rimarkinda]; altiri atenton ③〈方〉(上当) esti trompita dum aĉcxeto de io

【打眼机】truilo

【打烊】 〈方〉 fermi la butikon por la nokto

【打样】 ①(画出设计图样) desegni planon ②〈印〉 presi provaĵon

【打样机】 provaĵpresilo

【打药】 ①(泻药) laksiga drogo; laksigilo ②〈旧〉(江湖医生卖的药) ungvento por vundoj vendata de ĉarlatanoj ③〈方〉(买药) iri aĉeti ĉinan medikamenton ④〈农〉(打农药) ŝprucigi insekticidon

【打噎】 ①(打嗝) singulti aŭ rukti (噎住) glutŝtopiĝi

【打野兔】 ĉasi leporojn

【打夜班】 plenumi noktan deĵoron; labori en noktoskipo

【打夜作】 labori dum nokto; fari noktan laboron; fari kromhoran laboron dum nokto

【打一发子弹】 pafi kuglon

【打一个问号】 meti demandosignon

【打印】 ①(盖章) surmeti sigelon; sigeli; stampi (打字油印) mimeografi

【打印机】 tajpio; presilo

【打油】 ①(买油) aĉeti oleon (en malgranda kvanto per sia propra vazo) ②〈方〉(榨油) ekstrakti [elpremi] oleon

【打油诗】 burleska poemo; versaĉoj

【打游击】 ①(进行游击活动) fari geriladon; konduki partizanmiliton; batali kiel gerilano [kiel partizano] ②〈诙谐语〉(无固定地点的活动) labori, manĝi, dormi ktp en nekonstanta loko

【打鱼】 (peni) kapti fiŝojn; fiŝ(kapt)

【打冤家】 sanga intervenĝo

【打圆场】 pacigi disputon [kverelon]; servi kiel pacperanto en disputo aŭ kverelo

【打援】 ataki malamikajn helpotrupojn

【打杂儿】 fari bagatelajn [helpajn] laborojn; servi kiel helpanto

【打砸抢】 batado, frakasado kaj rabado

【打早】 ①(很久以前) antaŭ longe (趁早) tiel frue kiel eble; kiel eble plej baldaŭ; sen malfruo

【打喳喳】 〈方〉 flustri

【打斋】 (pp bonzo aŭ taŭista pastro) peti nutraĵon de pordo al pordo

【打仗】 fari militon; militi; batali

【打招呼】 ①(问好) saluti (告知) sciigi; antaŭsciigi

【打照面儿】 ①(不期而遇) renkonti neatendite [hazarde] (露面) montri sian vizaĝon; fari mallongan aperon

【打折扣】 ①(降价出售) vendi rabate [kun rabato]; doni rabaton; rabati (不按规定去做) fari aferojn duone [parte]; ne atingi deziratan rezulton aŭ postulatan normon; ne precize plenumi promeson; labori kun rezervita forto

【打针】 fari injekton (al iu); injekti; ricevi injekton

【打制】 fari (per martelado, dissplitigo ktp)

【打制石器】 〈考〉 dissplitige aŭ frape farita ŝtona instrumento

【打中】 trafi

【打中要害】 trafi la plej vundeblan lokon; trafi la kalkanon de Aĥilo

【打肿脸充胖子】 frapi al si la vizaĝon ĝis ŝveliĝo, por fari sin pufvanga grasdikulo fari ion super siaj monrimedoj aŭ super sia povo [forto] por ŝajnigi sin riĉa aŭ heroa; fari mienon fieran al ludo mizera (z)

【打粥】 kuleregi kaĉon el la kaldrono

【打皱】 〈方〉 ĉifiĝi; sulkiĝi

【打主意】 ①(做出决定) preni [fari] decidon; decidiĝi (有企图) havi intencon

【打住】 fari paŭzon; paŭzi; halti

【打转】 truniĝi; rotacii; ruliĝi; rondiri

【打桩】 enbati foston en la grundon; rami

【打桩机】 fost-enbatilo; ramo

【打着"友谊"的幌子】 sub la preteksto [sub la mantelo, sub la masko] de amikeco

【打着灯笼没处找】 ne esti trovebla eĉ kun lanterno malfacile akirebla; rara

【打着了】 trafi la celon; atingi ion celitan

【打着招牌】 sub la ŝildo de; sub la mantelo de

【打字】 maŝiskribi; tajpi; daktilografi

【打字带】 inkrubando

【打字稿】 daktilografita manuskripto [teksto]; tajpaĵo; tajpita kopio

【打字机】 skribmaŝino; tajpilo

【打字机滚筒】 cilindro [rulo] de skribmaŝino

【打字机键盘】 klavaro de skribmaŝino

【打字员】 tajpisto

【打字纸】 tajpopapero

【打总儿】 〈口〉 per unu fojo; unu fojon por ĉiam

【打总儿买】 aĉeti la tuton per unu fojo

【打总儿算账】 reguligi konton unu fojon por ĉiam

【打嘴】 ①(打嘴吧) vangofrapi [vangobati] iun; doni al iu vangofrapon [vangobaton, survangon]; fari al iu aplaŭdon sur la vangon (z) ②〈方〉(才夸口就出丑) vangofrapi sin mem malsukcesi plenumi sian fanfaronon; esti memkontraŭdira

【打嘴吧】 vangofrapi [vangobati] iun; doni al iu vangofrapon [vangobaton, survangon]; fari al iu aplaŭdon sur la vangon (z)

【打嘴仗】 kvereli; interbatali per langoj

【打坐】 〈宗〉 (pp budhano aŭ taŭisto) sidi en meditado [kontemplado]


                                                                                                               返回目录