B


【八】[bā] (数目) ok: ~个班 ok klasoj / ~公斤 ok kilogramoj / ~~ 六十四。 Okoble ok faras sesdek kvar. Ok per ok estas sesdek kvar. / 一百零~ cent ok / 一百~ cent okdek / 三千~ tri mil okcent / ~年抗战 la ok-jara Kontrauxjapana Rezistmilito (顺序) oka; oke: ~班 la oka klaso / 中国共产党~届二中全会 la dua plena sesio de la Centra Komitato de la Oka Kongreso de la Komunista Partio de CXinio / ~点钟 la oka horo / 三月~日 la oka de marto —— 注意:“八” 字在第四声前念第二声,如“八卦”[báguà],“八月”[báyuè]。为简便起见,本词典中以“八”字起首的词条,“八”字都注阴平。

【八成】 (十分之八) ok dekonoj; okdek procentoj: ~新 preskaux nova / ~金 76-titra oro / 事情有了~啦。 Ni jam havas okdek-procentojn de la sxancoj de sukceso. La afero jam estas preskaux certigita. (多半) tre probable; tre versxajne: 他~不来了。 Tre probable li ne venos.

【八方】 la ok direktoj, nome la kvar cxefaj (nordo, sudo, oriento, okcidento) kaj la kvar necxefaj (nordoriento, nordokcidento, sudoriento, sudokcidento); cxiuj direktoj [flankoj]; cxiuj anguloj: ~呼应 respondoj el cxiuj direktoj; cxies kunlaboro / 一方有难,~支援。 Kiam oni alfrontas malfacilon en unu loko, helpoj venas de cxiuj flankoj.

【八九不离十】 〈口〉 preskaux; pli-malpli precize: 我的工作还没结束,可也~了。 Mia laboro preskaux finigxas. Mia laboro proksimigxas al la fino. / 猜个~ fari tre proksiman divenon

【八字】 (汉字的“八”) la ideografiajxo (ok): ~还没见一撇儿。 Ecx la unua streko de la ideografiajxo estas ankoraux ne estas videbla la afero ankoraux ne komencis preni formon; aperas ankoraux nenia signo de sukceso. / ~衙门朝南开,有理无钱莫进来。 Jugxeja pordo al la sud' apertas sin, senmona homo justa ne eniru gxin. (用于算命的八个字) Ok Ideografiajxoj (kiuj, en kvar paroj, el kiuj cxiu konsistas el unu CXiela Trunko 天干 kaj unu Tera Brancxo 地支, indikas la jaron, la monaton, la daton kaj la horon de la naskigxo de iu persono kaj estis uzataj en sortodivenado en la pasinteco) ~步 firma, malrapida irmaniero kun piedfingroj turnitaj eksteren / ~胡 lipharoj en formo de la ideografiajxo [en formo de hirundvosto] / ~脚 piedoj turnitaj eksteren / ~眉 oblikvaj brovoj / ~帖儿 karto, sur kiu estas skribitaj la jaro, monato, dato kaj horo de la naskigxo de knabo aux knabino, sendita kiel fiancxigxproponilo / ~宪法 la “Ok-punkta CXarto” (por Agrikulturo) / ~形 en formo de la inversa V

【巴】[bā] (盼望) atendi; esperi; deziri: ~望 senpacience atendi (扒,粘住) sin krocxi; algluigxi: 爬山虎~在墙上。 La hedero krocxigxas al la muro. / 粥~了锅了。 La rizkacxo algluigxis al la kuirpoto. (粘上的东西) krusto: 锅~ rizkrusto ④〈方〉(挨着) proksime de [al]; apude de; apud: 前不~村,后不着店 kun nenia vilagxo antauxe kaj nenia gastejo malantauxe sin trovi en senhoma [nelogxata] regiono ⑤〈方〉(张开) malfermi: ~着眼瞧 largxokule rigardi / 天气干燥,桌子都~缝了。 La tablosupro fendetigxis pro la seka vetero. ⑥〈气〉〈物〉 baro: 毫~ milibaro (古国名) antikva regno en la orienta parto de la nuna Sichuan-provinco (770-256 a.K.) (指四川东部) nomo por la orienta parto de Sichuan-provinco

【巴不得】 〈口〉 forte deziri; avidi: 他~立刻回家。 Li forte deziras tuj reveni hejmen. / 我~天快晴。 Ho, se nur la vetero baldaux serenigxus!

【巴结】 (趋炎附势) flati; incensi; kajxoli; leki la polvon de ies piedoj; karesi al iu la barbon; leki ies gluteon; kisi ies postajxon; danci antaux iu sur piedoj kaj manoj: ~上司 flati siajn superulojn ②〈方〉(努力) diligente; peneme: 他工作很~。 Li laboras tre diligente.

【巴掌】 manplato; polmo: 拍~ kunbati la manojn; interfrapi [kunfrapi] la manojn; klakfrapi la manojn; manklaki; plauxdi per la manoj / 打某人一~ manplate frapi iun; frapi iun sur la vango(n); doni al iu vangofrapon; vangofrapi [vangobati] iun / 一个~拍不响。 Oni ne povas plauxdi per unu solan mano necesas du homoj, por fari kverelon. / 现在连~大的地方都利用上了。 Nun ecx cxiu kvadrata colo da tero estas utiligata.

【扒】[bā] (攀援) alkrocxigxi al: ~着树枝 alkrogxigxi al brancxo (挖掘) fosi; malkonstrui: ~土 fosi la teron / 城墙上~了个豁口。 Oni faris brecxon en la urbomurego / ~了旧房子盖新房 malkonstrui malnovan domon por konstrui novan (拨动) pusxi flanken: ~开芦苇 pusxi flanken la fragmitojn (脱掉;剥) demeti; (de)sxiri; detiri: 他把鞋一~,趟着水过去了。 Demetinte siajn sxuojn, li travadis la riveron. / ~兔皮 senhauxtigi leporon; desxiri [detiri] la felon de leporo ——另读 [pá]

【芭蕾舞】 baleto ~剧 baleto / ~设计 koregrafio / ~团 baleta trupo / ~团团长 baletmastro; baletestro / ~演员 baletist(in)o

【疤】[bā] cikatro; vundrestajxo

【捌】[bā] ok (alia formo de uzata sur la cxekoj ktp por eviti eraron aux falsadon)

【拔】[bá] (抽出) eltiri; elsxiri: ~草 elradikigi sovagxajn herbojn / ~牙 eltiri [elsxiri] denton / ~钉子 eltiri najlon / ~刀 eligi glavon el gxia ingo; elingigi [malingi] glavon / 不能自~ ne povi sin eltiri el [ne povi liberigi sin de] (doloro aux malbona afero) (吸出) elsucxi; eltiri: ~浓 eltiri puson / ~火 meti fumtubeton sur la fornon por vigligi la fajron (挑选) elekti; selekti: 选~ elekti el kandidatoj (提高) levi; altigi: ~起嗓子直嚷 krii plengorgxe [plenvocxe] (超出) elstari inter [super]; superi: 出类~萃 elstari super la aliaj; esti elstara inter siaj kamaradoj / 海~ alteco super la marnivelo; altitudo (攻下) preni; kapti: ~掉敌人两个据点 preni du fortikigitajn punktojn de la malamiko ⑦〈方〉(使变凉) malvarmigi en akvo: 把西瓜放在冰水里~一下 malvarmigi akvomelonon en glacia akvo ⑧〈机〉 tiretendo; dratigo: 冷~ malvarma dratigo

【拔除】 elradikigi; forigi: ~敌军哨所 nuligi [detrui]antauxpostenon de la malamiko

【拔尖儿】 ①〈口〉(出众) elstara; rimardinda; plej bona: 他们种的麦子质量是~的。 La tritiko, kiun ili produktis, estas de plej alta kvalito. (突出个人) sin elstarigi; fari sin rimarkata de aliaj

【拔苗助长】 suprentiri plantidon por helpi gxian kreskadon fusxi aferon per troa entuziasmo

【跋扈】 agi tirane [despote]; esti superregema

【跋山涉水】 transgrimpi montojn kaj travadi akvojn vojagxi malproksimen sub malfacilaj kondicxoj

【跋涉】 fari malfacilan [penigan] vojagxon: 经过长途~ post longa kaj malfacila vojagxo

【把】[bǎ] (握住) teni: ~犁 teni la plugilon / ~住栏杆 teni sin per la mano je la balustrado; alkrocxigxi al la balustrado / ~着手教 preni iun je la mano kaj instrui lin kiel fari ion (把尿,把屎) teni (bebon) je la femuroj ( dum gxi urinas aux fekas): 给孩子~尿 teni bebon je la femuroj, por ke gxi povu urini (把持) monopole teni: 要充分发挥群众的积极性,不要~着不放手。 Oni devas lasi la aktivecon de la amasoj plene disvolvigxi kaj ne teni cxion sub sia rego. () gardi: ~门 gardi pordon ⑤〈口〉(紧靠) tuj apud; cxe: ~着墙角儿站着 stari cxe la murangulo / ~着胡同口有个小饭馆。 Trovigxas restoracio cxe la enirejo de la strateto. ⑥〈方〉() doni (车把) stirilo: 自行车车~ stirilo de biciklo () fasko; garbo: 草~ garbo de pajlo ⑨〈量〉(a) () plenmano da; manpleno da: 一~米 plenmano da rizo (b) (用于有柄的器具) (uzata por io kun tenilo): 一~刀 unu trancxilo / 一~茶壶 unu tekrucxo / 一~椅子 unu segxo / 一~扇子 unu ventumilo (c) (用于某些抽象事物) (uzata por iuj abstraktaj ideoj): 有一~年纪 havi grandan agxon / 有~力气 esti tre forta / 加~劲 fari plian fortostrecxon (cx) (用于手的动作) (uzata por manmovo): 拉某人一~ doni al iu ektiron; doni al iu ioman helpon ⑩〈介〉(用来把宾语提前) (uzata por meti la objekton antaux la verbon, kiu devas esti duobligita aux akompanata de iu alia vorto aux esprimo): ~衬衣洗洗 lavi la tolajxojn / ~花浇一浇 aspergi [akvumi] la florojn / ~头一扭 turni la kapon / ~方便让给别人,~困难留给自己 lasi al aliaj tion, kio estas facila, kaj preni sur sin la malfacilojn / ~水搅浑 malklarigi la akvon; krei konfuzon / 这一趟可~他累坏了。 tiu cxi vojagxo vere mortlacigis lin. (表示约数) proksimume; cxirkaux: 个~月 proksimume unu monato / 百~人 cxirkaux cent personoj (拜把子的关系) jxurligita: ~兄 jxurligita (pli agxa) frato ——另读 [bà]

【把柄】 (kutime figurasence uzata) tenilo; anso: 抓住~进行攻击 profiti de eraroj de iu por lin ataki / 不要给别人留下~。 Faru nenion, kion aliaj povus teni kontraux vi.

【把持】 〈贬〉①(独占) monopole teni en siaj manoj; akapari: ~一切 monopole teni cxion en siaj manoj / ~权力 akapari la povojn (控制感情) regi (siajn sentojn ktp): ~不住内心的激愤 ne povi regi [estri] sian indignon

【把关】 (把住关口) gardi pasejon (严查) kontroli: 把好质量关 kontroli la kvaliton (de produktoj)

【把势】 ①〈口〉 同“武术” ②(精通某种技艺的人) persono sperta en iu metio; majstro: 车~ cxaristo / 养猪的老~ sperta porkobredisto (技艺) metiarto; lerteco: 学会木工的全套~ ellerni la tutan metiarton de cxarpentado

【把守】 gardi: ~城门 gardi urbopordegon / 分兵~ dividi la trupojn por la defendo

【把握】 (抓住) teni; kapti (ion abstraktan): 司机~着方向盘。 La sxoforo tenas la direktilradon. / 透过现象,~本质 travidi la fenomenojn por kapti la esencon / ~时机 kapti la okazon (可靠性) certeco; memcerteco: 没有成功的~ ne havi certecon pri sukceso; ne esti certa pri la sukceso / 做这项工作,他很有~。 Li havas la certecon, ke li povos fari tiun cxi laboron. / 他很有~地回答了提出的问题。 Li respondis kun memcerteco la demandojn metitajn al li.

【把戏】 (杂技) akrobatajxo; jxonglajxo: 耍~ ludi akrobatajxon [jxonglajxon]; prestidigiti (花招) artifiko; ruzajxo: 耍鬼~ ludi fiajn artifikojn

【把子】 (捆子) garbo: 秫秸~ garbo de sorgotigoj ②〈量〉(a)〈贬〉(一群) grupo da; bando da (b) (用于长条形的东西) fasko da: 一~韭菜 fasko da cxinaj sxenoprazoj (c) (用于抽象事物) 加~劲儿 fari plian fortostrecxon [penon] (戏曲中武器的总称) gxenerala nomo por la armiloj uzataj en tradiciaj cxinaj operoj (开打的动作) batalado per tiaj armiloj en tradiciaj cxinaj operoj ⑤见“拜把子”

【靶子】 celtabulo; celdisko; celobjekto

【把】[bà] (把子) tenilo; anso; manilo; fusto: 刀~ tenilo de trancxilo / 门~ manilo de pordo / 茶壶~儿 anso de tekrucxo / 酒杯~儿 fusto de pokalo / 枪~儿 kolbo de fusilo (花、叶等的柄) tigeto (portanta folion, floron aux frukton) ——另读 [bǎ]

【坝】[bà] (拦河坝) akvobarajxo: 葛州~ Akvobarajxo cxe Gezhou (堤坝) digo: 丁~ T-forma digo (沙滩) sablajxo; barsablajxo (坝子) (kutime uzata kiel parto de loknomo) ebenejo; ebenajxo: 雁门~ Yanmen-ebenejo

【爸爸】 patro; pacxjo

【罢】[bà] (罢手) cxesi; cxesigi: 欲~不能 ne povi cxesi fari ion, ecx se oni volas; voli cxesi, sed ne povi; ne povi sin deteni de plua agado (罢免) eksigi; deoficigi (完毕) fini: 说~,他就走了。 Kun tiuj cxi vortoj [Dirinte tion,] li foriris.

【罢工】 striki; fari strikon: 自发性~ sovagxa [nesindikata] striko / 静坐~ sidostriko / 同情~ solidara striko / 总~ gxenerala striko

【罢官】 eksigi [deoficigi] sxtatoficiston; senigi iun de lia ofico

【罢课】 striko de studentoj; rifuzo pri vizito al klasoj

【罢了】1 〈助〉 (uzata cxe la fino de rakonteca frazo) jen cxio; nenio alia; nenio pli: 你就是不想去~。 Vi nur ne volas iri tien. Jen cxio! / 这没有什么,我不过做了我应该做的事~。 Tio estas nenio. Mi faris nur tion, kion mi devas.

【罢了】2 toleri; lasi ion pasi: 这次也就~,下次可别再犯。 CXi-foje ni lasu gxin, sed ni esperas, ke la eraro ne ripetigxos. / 他不肯也~,连个回信也不给。 Mi povus ne ofendigxi pro lia rifuzo, sed li ecx ne respondis mian leteron.

【罢免】 eksigi; deoficigi; senigi iun je lia ofico: 全国人民代表大会选举并且有权~全国人民代表大会常务委员会的成员。 La Tutlanda Popola Kongreso elektas la membrojn de sia konstanta komitato kaj havas la povon eksigi ilin de iliaj funkcioj. ~权 rajto de eksigo

【罢休】 (kutime uzata en negacio) cxesi; rezigni: 不达目的,决不~。 Ni ne cxesos, antaux ol atingi nian celon.

【霸】[bà] (诸候联盟的首领) cxefo de feuxdaj princoj: 春秋五~ la Kvin CXefoj de Feuxdaj Princoj de la Periodo de Printempo kaj Auxtuno (770-476 a.K.) (恶霸) loka tirano; loka despoto: 他是地方一~。 Li estas loka despoto. (霸权) hegemonio; superrego: 争~世界 batali por la mondhegemonio [por la superregado super la mondo] / 反~斗争 batalo kontraux hegemoniismo (霸占) tirane okupi; domini*: 当年军阀割据,各~一方。 Tiam nia lando estis dissxirita de militaristoj, kiuj tirane okupis cxiu unu regionon.

【霸道】 (一种统治术) (feuxda) regado per forto (专横) despota; tirana: 横行~ despote agi; tirane konduti (猛烈) (pp alkoholajxo ktp) forta: 这酒真~,喝两杯就醉了。 Tiu cxi vino estas vere forta, du glasoj suficxas por vin ebriigi.

【霸权】 hegemonio; superrego; dominado*: ~在握 teni hegemonion / 掌握海上~ havi la superregadon de la maroj; domini la marojn ~主义 hegemoniismo

【霸占】 perforte okupi; uzurpi: ~别国领土 perforte okupi la teritorion de alia lando / ~别人田产 uzurpi alies bienon

【霸主】 (势力最大的诸侯) potenca cxefo de la feuxdaj princoj (en la Periodo de Printempo kaj Auxtino, 770-476 a.K.) (最有声势的人) hegemoniulo; superreganto

【吧】[ba] 〈助〉 (表示商量、请求、命令) (uzata cxe la fino de frazo por indiki konsiligxon, peton aux mildan ordonon): 咱们走~。 Ni do iru. / 你好好想想~! Bone pripensu! (表示同意) (uzata cxe la fino de frazo por indiki konsenton aux aprobon): 好~,就照你的意见办。 Nu, bone, mi faros tion laux via konsilo. (表示揣测、疑问) (uzata cxe la fino de frazo por indiki konjekton aux dubon): 他会来~? Li venos, cxu ne? (表示不敢肯定) (uzata cxe la fino de frazo por indiki probablecon) : 他好象是这么说的~。 SXajnas al mi, ke li tion diris. (表示假定) (uzata en frazo por indiki pauxzeton post supozoj kiel alternativoj): 打~,打不下去,跑~,跑不了,敌人只好投降。 Ne povante plu batali nek forkuri, la malamiko povis fari nienion alian ol kapitulaci. ——另读 [bā]

【掰】[bāi] rompi ion per la fingroj kaj polekso: 把饼~成两半 rompi la platkukon en du pecojn / ~下一根树枝 derompi brancxon de arbo / ~玉米 derompi maizospikojn / ~着指头算 kalkuli sur fingroj / 一分钱~成两半花 sxpari cxiun grosxon

【白】[bái] (白色) blanka: ~衬衫 blanka cxemizo / 几根~发 kelkaj blankaj [grizaj ] haroj / 把墙刷~ blankigi la muron / 皮肤~ alabastra hauxto (清楚) klara: 真相大~。 La afero klarigis. (无效果) vane; senrezulte; senefike: ~等 vane atendi / ~忙了一天 senrezulte klopodi la tutan tagon / 把时间~~浪费了 vane malsxpari [perdi] la tempon / 烈士们的血没有~流。 La martiroj ne vane versxis sian sangon. (无代价) senpage; senrekompence: ~看戏 senpage spekti teatrajxon / ~给我也不要。 Mi ne akceptus gxin ecx kiel donacon. (反动的) Blanka (kiel simbolo de reakcio): ~军 la Blanka armeo (写错或读错) (pp cxina ideografiajxo) erare skribita aux prononcita: 写~字 erare skribi ideografiajxon / 把字念~了 erare elparoli ideografiajxon (陈述,说明) diri; klarigi: 辩~ sin pravigi / 自~ konfeso (戏曲中的说白) parola parto en opero ktp: 对~ dialogo / 独~ monologo (地方话) dialekto: 苏~ Suzhou-dialekto

【白璧无瑕】 senmakula blanka jado homo de morala perfekteco; tute sendifekta objekto

【白菜】 (大白菜) pekina brasiko (Brassica pekinensis) (小白菜) cxina brasiko (Brassica chinensis)

【白痴】 (智力低下) idioteco (指人) idioto

【白费】 vane perdi [elspezi]; malsxpari: ~时间 vane perdi tempon / ~力气 malsxpari sian energion / ~唇舌 vane elspezi sian salivon / ~心思 vane cerbumi [rompi al si la kapon] / ~劲 fari vanan fortostrecxon; perdi siajn penojn; tordi sxnurojn el sablo (z); drasxi fojnon (z); versxi aeron al aero (z); erpi la maron (z); batadi la venton (z); prediki al surduloj (z); cxerpi akvon per kribrilo (z); melki kaproviron [virkapron] (z)

【白话】 (空话) neplenumebla promeso; senbaza parolo: 空口说~ fari malplenajn promesojn; diri sen agoj; fari nur lipservon (现代汉语) (cxina) vulgara lingvo (kontraste kun la klasika skriba lingvo 文言); parola lingvo ~诗 libera versajxo skribita en la vulgara [parola] lingvo / ~文 skribajxo en la vulgara [parola] lingvo / ~文运动 la Vulgarlingva Movado (1917-1919)

【白茫茫】 (pp negxo, nebulo, inundakvo ktp) senlima blanka vastajxo: 下了一场雪,田野上~一片。 Post negxado, sur la kampoj etendigxas senlima blanka vastajxo.

【白日梦】 songxo cxe taglumo; fantazio; hximerkastelo; nubokastelo: 做~ songxi cxe taglumo; fantazii; konstrui kastelojn en aero (z)

【白色】 (白颜色) blanka; de blanka koloro (反革命) Blanka (kiel simbolo de reakcio): ~据点 Blanka fortikajxo; fortikajxo de reakcio ~恐怖 Blanka teroro / ~人种 la blanka raso / ~体 〈植〉 leuxkoplasto* / ~颜料 blanka pigmento / ~政权 Blanka regximo

【白手起家】 krei el nenio sian bonstaton; komenci de nulo [per nenio]: 他们~办起了小工厂。 Ili starigis fabriketon el nenio.

【白薯】 batato; dolcxa terpomo

【白糖】 (rafinita) blanka sukero

【白天】 tagdauxro; tago: ~我睡不着。 Mi ne povas dormi dum la tago. / 冬季~时间短。 La tago estas pli mallonga en vintro.

【白血球】 〈生理〉 blanka globulo [sangoglobeto]; leuxkocito

【白眼】 malestima rigardo: ~看人 jxeti al iu malestiman rigardon; rigardi iun kun malestimo / 遭人~ renkonti [suferi] malestimon de iuj; esti malestimata de iuj

【白纸黑字】 esti skribita nigre sur blanke: 这些条件~,一清二楚,想抵赖是抵赖不掉的。 Tiuj cxi kondicxoj estas klare skribitaj nigre sur blanke. Vi neniel povas nei ilin.

【白字】 erare skribita aux prononcita (cxina) ideografiajxo: 写[读]~ erare skribi [prononci] ideografiajxon (ekz. skribi por , prononci [diàn] same kiel [dìng] / ~连篇 pagxo plena de erare skribitaj ideografiajxoj

【百】[bǎi] (数目) cent: 五~人 kvincent homoj / 三~五十四元 tricent kvindek kvar juxan-oj / ~分之五十 kvindek procentoj / 第一~ centa / 第一~页 pagxo 100 / 一~来册 cx. cent ekzempleroj () granda nombro da: ~花盛开。 Cent specoj de floroj pompe floras. / ~忙之中 malgraux multeokupiteco

【百般】 per diversaj rimedoj; diversrimede; per cxiu ebla rimedo; en diversaj manieroj; diversmaniere; en cxiu ebla manireo: ~抵赖 cxiurimede nei ion / ~刁难 diversmaniere cxikani iun; meti sennombrajn obstaklojn al iu / ~咒骂 versxi torenton da insultoj sur iun / ~奉承 fari sian plejeblon por flati iun / ~照顾 montri al iu cxian konsideron

【百发百中】 cent pafoj, cent trafoj; cxiu pafo trafas la celon: 他是我们班里的神枪手,打靶时总是~。 Li estas la mirinda pafisto en nia subplotono, kiu neniam maltrafas la celon en la ekzercoj de pafado.

【百分比】 procenta [elcenta] rilatumo; procento; elcento; pocento: 失业~ la procento de senlaboreco / 癌症病人的~ la procento de kancerpacientoj

【百分率】 〈数〉 procento; elcento; pocento

【百分数】 〈数〉 decimala frakcio de la dua ordo (esprimita per %); procento; pocento; elcento

【百分之百】 centprocenta; la 100%-a; absolute: ~正确 centprocente [absolute] gxusta / 有~的把握 havi centprocentan certecon / 这是~的谎话! Tio estas pura mensogo!

【百花齐放,百家争鸣】 disfloru cent floroj, konkuru cent skoloj: “~”,是繁荣我国社会主义文化事业的基本方针。 “Disflorigi cent florojn, konkurigi cent skolojn” estas la fundamenta politiko por la prosperigo de la socialismaj kulturo kaj scienco de nia lando.

【百货】 cxiaspecaj artikloj [varoj; komercajxoj]: 日用~ cxiutagaj varoj [uzatajxoj] ~公司 cxiovendejo; granda cxiovenda magazeno / ~商店 cxiovendejo; cxiovenda magazeno

【百科全书】 enciklopedio

【百孔千疮】 esti kovrita de mil vundoj; esti plena de difektoj

【百炼成钢】 la fero hardite cent fojojn farigxas sxtalo [transformigxas en sxtalon]; cent hardoj faras sxtalon: 在革命斗争中~ esti hardita en revoluciaj bataloj

【百年大计】 afero de fundamenta graveco, kiu koncernas plurajn venontajn generaciojn; projekto de granda kaj langedauxra graveco: 基本建设是~,要求质量第一。 La fundamenta konstruado, kiu koncernas plurajn generaciojn, postulas bonan kvaliton super cxio alia.

【百万】 miliono; mega- ~吨级 megatuno / ~富翁 milionulo / ~雄师 potenca milionmilitista armeo; miliono da bravaj militistoj

【百闻不如一见】 unu vido superas cent auxdojn; unu vido pli valoras ol cent auxdoj; unu vido tauxgas pli ol dek auxdoj (z)

【百战百胜】 baltali cent batalojn kaj gajni cent venkojn; kiom da bataloj, tiom da venkoj; esti cxiamvenka

【百折不挠】 dauxrigi batali malgraux multfoje suferitaj repusxoj; esti nesubigebla spite cxiajn malsukcesojn; neniam lasi sin fleksi de obstakloj; esti neniel fleksebla; esti sentima; esti nesxancelebla; esti nevenkebla: 只要~地奋斗下去,最后胜利必属于我们。 Se ni nur dauxrigos batali malgraux la repusxoj, la fina venko certe estos la nia. / ~的努力 nesxancelebla penado / ~的毅力 nevenkebla volo

【柏树】 〈植〉 cipreso

【柏油】 gudro; asfalto; pecxo ~防潮纸 gudrita papero [kartono] / ~路 asfaltita vojo; gudrita pavimo

【摆】[bǎi] (放置) meti; loki; arangxi; remeti en ordon: 把药瓶~在架子上 meti la medikamentajn botelojn sur la bretaron / 把碗筷~好 meti la mangxilaron sur la tablon; primeti la tablon (z) / ~棋盘 primeti sxaktabulon / 把问题~到桌面上来 meti la problemon sur la tapisxon / 把箱子~在房间里 loki keston en la cxambro / 各种标本~了一桌子。 La tablo estis sxargxita per diversaj specimenoj. / ~在我们面前的任务 la tasko, kiu nin atendas [sin trudas al ni] / ~正个人和集体的关系 meti sin en gxustan rilaton kun la kolektivo; reguligi la rilatojn inter la individuo kaj la kolektivo (显示) elmontri; paradi per; preni: ~老资格 paradi per sia veteraneco / ~出一副严肃的样子 preni seriozan mienon / ~出一副吓人的架势 fari minacan geston (摆动) svingi; balanci; pendoli: ~手 svingi la monon / 他~手叫我走开。 Li faris al mi signon per la mano, ke mi foriru de li. / 钟摆~来~去。 La horlogxa pendolo pendolas [iradas tien kaj reen]. ④〈物〉 pendolo: 单~ simpla pendolo / 复~ kunmetita pendolo / 钟~ pendolo [svingilo, balancilo] de horlogxo ⑤〈方〉() paroli; diri: 咱们来~~,好吗? Ni iom parolu pri tio, cxu bone?

【摆布】 (安排) arangxi; dekoracii: 这间屋子~得十分雅致。 Tiu cxi cxambro estas tre elegante arangxita. (操纵) manipuli; disponi pri; meti iun sub sian arbitron: 任人~ esti sub la arbitro de iu; lasi sin konduki de iu je la nazo

【摆动】 balancigxi; svingigxi; skuigxi; luligxi; flirti; pendoli: 树枝迎风~。 La brancxoj de la arboj sin balancas en la vento. / 钟摆来回~。 La pendolo de la horlogxo regule pendolas. / 仪表的指针来回~。 La montrilo de la aparato tremetas.

【摆渡】 (渡船) pramo (乘渡船过河) transpasi riveron per pramo; prami

【摆架子】 preni [afekti] gravan mienon; sin teni arogante [grandsinjore]

【摆弄】 (反复移动) movi tien kaj reen; translokadi: 那几盆花儿就放在那儿吧,别来回~。 Lasu tiujn florpotojn tie, kie ili estas; ne sencxese movu ilin tien kaj reen. (玩弄) ludi per: 不要~扳机。 Ne ludu per la ellasilo. (摆布) manipuli; disponi pri; meti iun sub sian arbitron: 任人~ esti sub la arbitro de iu; lasi sin konduki de iu je la nazo

【摆设】 mebli; ornami: 屋里~很简单。 La cxambro estas simple meblita.

【摆设儿】 (摆设的东西) meblaro; ornamajxoj: 客厅里的~朴素大方。 La ornamajxoj en la salono estas simplaj sed en bona gusto. (徒有其表的东西) objektoj nur por elmontrado

【摆事实,讲道理】 prezenti faktojn kaj fari rezonadon pri aferoj; rezonadi sur la bazo de la faktoj

【摆脱】 sin liberigi de [el]; forskui; sxiri sin el; elvindigxi: ~贫困 sin liberigi de la malricxeco; forskui la malricxecon / ~殖民主义的桎梏 sin liberigi el sub la jugo de koloniismo / ~困境 sin liberigi de embaraso; eltiri sin el embaraso / ~烦琐的家务劳动 sin liberigi de la penigaj mastrumaj laboroj / ~坏习惯 forskui malbonan kutimon

【败】[bài] (被打败) esti venkita; suferi malvenkon; perdi; malgajni: 垓下一战,项羽~于刘邦。 Xiang Yu estis venkita de Liu Bang en la batalo de Gaixia. / ~下阵来 perdi la batalon; esti venkita en batalo / 主队以二比三~于客队。 La invitita teamo venkis la invitantan per la rezulto 3:2 (tri kontraux du). / ~了一仗,但并未输掉战争 perdi [malgajni] unu batalon, sed ne la militon / 大~ fari plenan fiaskon / 胜不骄,~不馁 esti modesta en venko kaj ne senkuragxigita en okazo de malsukceso; ne lasi sin ebriigi de sukceso, nek senkuragxigi de malsukceso (打败) venki: 击~敌军 venki la malamikan armeon / 大~侵略军 suferigi grandan malvenkon al la invadantaj trupoj / 打~冠军 detronigi la cxampionon (不成功) malsukceso: 屡试屡~ malsukcesi en cxiu provo / 不计成~ esti indiferenta kiel pri sukcesoj, tiel ankaux pri malsukcesoj (搞坏) malbonigi; difekti; fusxi: ~事儿 fusxi la laboron / 成事不足,~事有余 esti nekapabla plenumi ion ajn kaj kapabla fusxi cxion; tauxgi pli por fari fusxon, ol por bone plenumi ion ajn (凋谢) velki; putrigxi: 枯枝~叶 mortintaj brancxoj kaj velkintaj folioj / 开不~的花朵 floro, kiu ne velkos (解除) neuxtrigi la efikon de; mildigi

【败坏】 korupti; malvirtigi; senmoraligi; difekti; damagxi: ~社会风气 korupti la morojn de la socio / ~某人声誉 senkreditigi [diskrediti, kalumnii] iun / 道德~ esti malvirta; esti morale degenerinta

【败类】 degenerinto aux renegato en kolektivo; fecxo; sxauxmo; la fava [nigra] sxafo: 社会[民族]~ fecxo [sxauxmo] de la socio [de la nacio]

【败露】 esti malkovrita; malkovrigxi; esti malkasxita; malkasxigxi; esti metita en lumon: 他们的阴谋终于~了。 Ilia komploto finfine malkovrigxis [estis metita en lumon].

【败退】 retirigxi [retreti] en malvenko: 敌军节节~。 La malamika armeo retirigxas suferante malvenkon post malvenko.

【败仗】 perdita batalo; malvenko: 打[吃]~ suferi malvenkon; esti venkita

【拜】[bài] (礼拜) adori; kulti; adorklinigxi antaux; fari riverencon antaux [al]: ~佛 jxeti sin [fali] vizagxaltere antaux la statuo [la bildo] de Budho; kulti Budhon (拜访) viziti; fari viziton al: 新搬来的张先生刚才~街坊来了。 La nova najbaro, s-ro Zhang jxus venis viziti nin. / 回~ redoni sian viziton al iu () rekoni iun kiel: ~某人为师 rekoni [preni] iun kiel sian instruiston; fari iun sia majstro / 我~他为师学钢琴。 Mi farigxis lia piano-studento. (授与名位或官职) doni titolon al iu; nomumi: ~相 doni al iu la titolon de cxefministro; nomumi iun cxefministro ⑤〈敬〉(用在动词前) (uzata antaux verbo por montri gxentilecon): ~谢 esprimi sian dankon

【拜倒】 adorklinigxi; jxeti sin [fali] vizagxaltere; fali sur la genuojn; genuigxi: ~在某人脚下 jxeti sin [fali] al la piedoj de iu; fali sur la genuojn [genuigxi] antaux iu

【拜访】 fari viziton al iu; viziti iun: 正式~ oficiala [formala] vizito / 专程~ vojagxi [veturi] speciale por fari viziton al iu / ~亲友 viziti siajn parencojn kaj amikojn

【拜会】 (kutime uzata en diplomatiaj okazoj) fari (oficialan) viziton al iu; viziti iun: 告别~ adiauxa vizito / 礼节性~ ceremonia vizito / 私人~ privata [persona] vizito

【拜年】 fari Novjaran viziton al iu; deziri al iu felicxan Novjaron: 给军属~ fari Novjaran viziton al militista familio / 大妈,我给您~来啦! Onjo, mi venas deziri al vi felicxan Novjaron.

【拜托】 〈敬〉 peti ies komplezemon; peti iun fari ion: ~您捎个信给他。 CXu vi volas esti tiel afabla kaj porti al li mesagxon por mi? CXu vi tiel komplezus kaj portus al li mesagxon por mi?

【扳】[bān] tiri; turni; komuti: ~倒某物 tiri ion malsupren / ~枪栓 tiri posten la kulasriglilon de fusilo / ~道岔 fari komutadon; turni komutilon / ~着指头算 kalkuli sur siaj fingroj / ~成平局 egaligi la poentojn / ~回一分 regajni unu poenton favore al sia teamo

【扳子】 sxrauxbsxlosilo

【班】[bān] (学校中的) kurso; klaso: 进修~ perfektiga kurso / 短训~ stagxo / 甲[乙]~ klaso A [B] / 跳~ transsalti unu jaron [unu klason] (一段工作时间) skipo; dejxoro: 白~ tagskipo / 三~倒 labori alterne en tre skipoj / 上夜~ labori noktoskipe / 值夜~ dejxori en nokto / 上~ iri al sia laboro / 下~ forlasi la laborejon [oficejon]; reveni de sia laboro ③〈军〉 subplotono ④〈旧〉(戏班子) teatra trupo: 三庆~ la teatra trupo Sanqing ⑤〈量〉(a) (用于人群) (uzata por aro da homoj): 这~年青人真能干。 Tiuj cxi junuloj estas vere kapablaj. (b) (用于交通工具) (uzata por veturo de auxtobuso, sxipo ktp): 咱们乘下~车吧。 Ni prenu la sekvan trajnon. / 末~电车la lasta trolebuso (de la tago) / 公共汽车每隔三分钟就有一~。 Auxtobuso venas cxiun trian minuton. (定时开行的) regula; je fiksa horo: ~机 linioaviadilo

【班车】 regula auxtobuso [buso]

【班机】 linioaviadilo; regula aviadservo: 京沪~ linioaviadiloj inter Pekino kaj Shanghai / 两国首都之间有~来往。 Ekzistas regula aviadservo inter la du cxefurboj.

【班级】 (lernejaj) klasoj: 我们在中学是在同一个~。 Kiam ni estis mezlernejanoj, ni estis en la sama klaso.

【班门弄斧】 montri sin lerta en hakado antaux Lu Ban (鲁班), la majstrocxarpentisto elmontri sian etan lertecon antaux spertulo; instrui nagxarton al la fisxo (z)

【班长】 (学校里的) klasmonitoro (军队里的) subplotonestro; kaporalo (工厂等里的) skipestro; teamestro

【班子】 ①〈旧〉(戏班子) teatra trupo (执行一定任务的组织) grupo; teamo: 领导~ gvidanta [direktanta] grupo / 专业~ speciala, plentempa grupo; profesiula [specialista] grupo / 生产~ teamo sin okupanta pri la produktado; teamo de produktado

【般】[bān] speco; maniero; -simila; -eska; -eca: 这~ tiaspeca; tia / 百~ per cxiu ebla rimedo / 闪电~地 kiel [kvazaux] fulmo / 暴风雨~的掌声 tondr(osimil)a aplauxdado; tondro da aplauxdoj / 兄弟~的情谊 frateca amikeco

【颁布】 promulgi; publikigi: ~法令 promulgi legxojn kaj dekretojn

【颁发】 (发布) promulgi; publikigi: ~命令 promulgi ordonon (授予) doni; aljugxi: ~奖章 aljugxi [doni] medalon

【斑白】 griza: 两鬓~。 La haroj grizigxis cxe la tempioj.

【斑点】 makulo

【搬】[bān] (移动) movi; transloki; transporti: 把桌子~走 formovi la tablon / 把箱子~过去 transporti la kofron / ~掉绊脚石 forigi la faligan sxtonon; sin liberigi de obstaklo / 把一部小说~上舞台 adapti romanon por la teatro [por prezentado sur la scenejo] (迁移) tranligxigxi: 他们全家都~到乡下去住了。 Lia tuta familio translogxigxis en la kamparon. (搬用) sklave kopii; mekanike apliki; blinde [sendistinge] uzi: 生~硬套 sklave kopii kaj mekanike apliki

【搬家】 (把家迁到别处) translogxigxi; fari translogxigxon: 我们上个月搬了家。 Ni translogxigxis la lastan monaton (挪动位置) movi; transloki; aliloki: 把这个箱子搬搬家,别挡路。 Movu tiun cxi keston for de la vojo.

【搬弄】 (用手拨动) movi per la fingroj; fingrumi: 别~枪栓。 Ne fingrumu la fusilan kulasriglilon. (卖弄) malmodeste elmontri; paradi per: ~学问 paradi per sia erudicio (挑拨) semi malkonkordon [malakordon]; instigi

【搬起石头打自己的脚】 levi sxtonegon kaj lasi gxin fali sur siajn proprajn piedojn; levi rokblokon nur por lasi gxin fali sur siajn piedfingrojn; lia artifiko [ruzo] turnas sin kontraux li mem

【搬迁】 sxangxi sian logxejon; translogxigxi: 这家是上月~来的。 Tiu cxi familio translogxigxis cxi tien lastmonate.

【搬运】 transporti; transmovi: ~货物 transporti komercajxojn ~工人 portisto (cxe stacidomo ktp); dokisto (cxe haveno)

【板】[bǎn] (板子) tabulo; plato: 切菜~ haktabulo / 水泥~ cementa [betona] plato / 玻璃~ plato el vitro / 敌人营垒不是铁~一块。 La tendaro de la malamiko ne sin prezentas kiel bloko sen fendetoj. (商店门板) pordotabulo: 铺子都上了~儿了。 CXiuj butikoj jam estas fermitaj. (一种乐器) klakinstrumento simila al kastanjeto; klakilo: 檀~ santalligna klakilo (节拍) tempo; takto: 快[慢]~ rapida [malrapida] tempo / 用手指敲着~ bati la takton per la fingroj (呆扳) rigida; nenatura: 我这张照片照得太~了。 Mi estas tro rigidmaniera sur tiu cxi foto. / 做事太~ agi tro rigidmaniere; labori laux sxablono (使面部表情严肃) cxesi rideti; seriozigi la mienon: ~起脸来教训人 preni severan mienon por admoni iun () malmola; kompakta: 地~得刨不动。 La tero estas tro malmola, por ke oni povu gxin piocxi.

【板凳】 ligna benko

【板结】 malmoligxo; kompaktigxo: ~的土壤 malmoligxinta kaj nepenetrebla grundo

【板子】 () tabulo; plato (旧时刑具) bastonego; vergo

【版本】 eldono: 这本书有三个~。 Tiu cxi libro havas tri eldonojn.

【版画】 bildo presita per gravurita aux akvafortita plato; gravurajxo: 木~ lignogravurajxo / 铜~ kuprogravurajxo / 锌~ zinkogravurajxo

【版面】 (每一面的整面) spaco de tuta pagxo; pagxo (编排) pagxarangxo

【版图】 teritorio: ~辽阔 vasta teritorio

【办】[bàn] (办理) fari; arangxi; trakti: 我该怎么~? Kion do mi faru? / 你看着~吧。 Faru kion ajn vi opinias plej farenda. Volu agi tiel, kiel al vi placxas. / 这个问题好~。 Tiu cxi problemo estas facile solvebla. / ~手续 plenumi formalajxojn / 少花钱,多~事 fari multon per malmulte da mono / ~交涉 fari intertraktadon kun iu / 这点事他一个人~得了。 Li povas mem trakti tion cxi. / 我有点事得~一下。 Mi havas ion por arangxi. (创办,经营) krei; fondi; starigi; establi; funkciigi; administri: ~学校 fondi lernejon / ~工厂 starigi fabrikon / ~企业 administri entreprenon / ~工业 entrepreni industrion / ~教育 establi edukan institucion; disvolvi edukan aferon / 厂~学校 lernejo funkciigata de fabriko / ~文学专栏 teni literaturan rubrikon (置备) acxeti; provizi: ~年货 fari acxetadon por Novjaro; prepari provizojn por Novjaro / ~酒席 prepari festenon / 他们最近~了喜事。 Ili geedzigxis lastatempe. (惩办) puni (laux la legxo): 严~ severe puni / 首恶必~。 La cxefkrimulo estos nepre persekutata [punata].

【办不到】 nefarebla; neefektivigebla; nerealigebla; neebla

【办法】 rimedo; metodo; pasxo; vojo; solvo: 想~克服困难 sercxi [peni trovi] rimedon por venki malfacilajxon / 采取改进工作的切实~ preni efikajn rimedojn por plibonigi sian laboron / 他这个人~多。 Li estas homo rimedoplena [metodoplena]. / 借钱不是~。 Prunti monon ne estas bona rimedo (kontraux embaraso). / 他有~解决这个问题。 Li estas kapabla trovi solvon al tiu cxi problemo. / 敌人对我们毫无~。 La malamiko povas fari nenion kontraux ni. / 你说的~可以考虑。 Tio, kion vi proponas, meritas konsideron.

【办公】 labori en oficejo; ofici; plenumi oficon: 你在什么地方~? Kie vi laboras. Kie estas via oficejo? ~费 administraj elspezoj / ~时间 ofichoroj; laborhoroj / ~室 oficejo; kontoro; kabineto / ~厅 gxenerala oficejo [direkcio]; kancelario / ~用品 objektoj por oficeja uzo / ~桌 skribotablo / ~自动化 auxtomaciigo de oficejaj laboroj

【办理】 arangxi; plenumi; trakti; sin okupi pri: ~手续 plenumi formalajxojn / ~进出口业务 trakti importojn kaj eksportojn / 银行不~个人汇兑业务。 La banko ne sin okupi pri la sendoj de mono por la individuoj. / 这些事你可以斟酌~。 Vi povas trakti cxi tiujn aferojn, kiel al vi placxas.

【办事】 labori; fari laboron; trakti aferon: ~公正 esti justa en traktado de aferoj / ~认真 esti konscienca en sia laboro / 按原则~ agi laux principoj / 照客观规律~ konformigi sin al la objektivaj legxoj; labori laux la objektivaj legxoj ~处 oficejo; agentejo; administrejo / ~机构 administraj servoj / ~员 kontoristo / ~组 administra grupo

【半】[bàn] (二分之一) duono; duon-: ~个苹果 duono de pomo / 两个~小时 du horoj kaj duono; du kaj duona horoj / 两点~ la duono post la dua; la duono antaux [de] la tria; la dua kaj duono [kaj tridek] / ~个小时 duonhoro / 三倍~ trioblo kaj duono / ~打 duondekduo / 瓶子只装了一~。 La botelo estas nur duone plena. / ~机械化 duonmekanizado / 这条路比那一条长两倍~。 Tiu cxi vojo estas trioble kaj duone pli longa, ol la alia. / 前[后]~生 la unua [dua] duono de vivdauxro (在中间) meze de; mez-; duon-: ~夜 en la meznokto; meznokte; meze de la nokto / ~山腰 sur la duondeklivo de monto / ~路上 duonvoje (很少;不完全) tre malmulte; parte; duone: 他连~句都没说。 Li ne elparolis ecx duonvorton. / 房门~开着。 La pordo estas duone melfermita. / ~新不旧 nek nova, nek malnova; duone eluzita / ~透明的 duone travida; diafana

【半边】 duono de io; unu flanko de io: 这个苹果~红,~绿。 Tiu cxi pomo estas rugxa unuflanke kaj verda aliflanke. / ~脸 unu flanko de la vizagxo / ~身子 dekstra aux maldekstra flanko de la korpo / 左~ maldekstra duono

【半成品】 duonpreta [duonfinita] produkt(ajx)o [fabrikajxo]; duonprodukt(ajx)o; duonfabrikajxo; duonpreta [duonfinita] produkt(ajx)o [fabrikajxo]

【半导体】 duonkonduktanto ~存储器 〈计〉 storo el duonkonduktanto / ~高聚物 duonkonduktanta altpolimero / ~集成电路 integra cirkvito el duonkonduktanto / ~收音机 transistora radioricevilo; transistoro

【半岛】 duoninsulo: 朝鲜~ la Korea Duoninsulo / 日德兰~ la Jutlanda Duoninsulo / 狭长的~ terlango

【半封建】 duonfeuxda: ~半殖民地社会 duonfeuxda kaj duonkolonia socio

【半工半读  duonlabori kaj duonstudi; parte labori, parte studi; labor-studa programo

【半截】 duono: ~烟卷 duono de cigaredo / 话只说了~ fini nur duonon de tio, kion li devas diri / 把这两~儿粘上。 kunglui la du duonojn / ~子革命 homo, kiu forlasas la revolucian aferon duonvoje / ~入土 stari per unu piedo en la tombo (z)

【半斤八两】 du botoj faras paron (z); ambaux floroj de sama valoro (z); de sama koloro, de sama valoro (z); unu pasero alian valoras (z); ne superi, nek malsuperi unu la alian: 他们俩的技术~,差不多。 Koncerne la metilertecon, ili ambaux estas floroj de sama valoro [ili ne superas, nek malsuperas unu la alian]. / 这两个人半斤对八两,都不是好东西。 La du homoj estas egale malbonaj.

【半径】 radiuso; radio; duondiametro: 爆炸声在~十公里范围内都能听到。 La eksplodo povis esti auxdata en dekkilometra radio.

【半路】 duonvoje; mezvoje; survoje: 走到~天就黑了。 La nokto falis tiam, kiam ni estis duonvoje. / ~上遇到熟人 renkonti konaton survoje

【半生】 duono de la vivo; duona vivdauxro; duonvivo: 前~ la unua duono de la vivo / 回顾前~ rerigardi sian vivon jam pasintan / ~戎马 vivi militistan vivon dum multaj jaroj

【半天】 (白天的一半) duontago; duona tago: 上~ antauxtagmezo / 下~ posttagmezo (很久) longa tempo; longa momento: 我们等了老~。 Ni atendis tre longan tempon. / 想了~才说 diri nur post longa pripensado

【半途而废】 halti duonvoje; forlasi ion duonvoje; forlasi ion duone faritan; lasi ion nefinita: 我们要完成任务,不能~。 Ni devas finplenumi nian taskon kaj ne forlasi gxin duonvoje.

【半夜】 la mezo de la nokto; noktomezo; meznokto: 前[上]~ antauxnoktomezo / 后[下]~ postnoktomezo / 工作到~ labori gxis la noktomezo [gxis malfrue en la nokto].

【扮】[bàn] (化装;扮演) alivesti sin kiel; ludi la rolon de; enpersonigi: 女~男装 virino alivestita kiel viro; virino en vira vesto / 他~一位老工人。 Li ludas la rolon de maljuna laboristo. (装样子) fari ian mienon: ~鬼脸 fari grimacon

【扮演】 ludi la rolon de; prezenti; enpersonigi: 他在《秋江》里演艄工。 Li ludis la rolon de la boatisto en La Auxtuna Rivero. / 她在《奥赛罗》中~苔丝德梦娜。 SXi enpersonigis Desdemonan en Otelo. (起作用) ludi rolon: ~可耻的角色 ludi malgloran rolon

【伴】[bàn] (同伴) kunul(in)o; kamarad(in)o; kompan(in)o; kompaniul(in)o; parul(in)o: 旅~ vojkamarado; vojagxkamarado; kunvojagxanto / 舞~ parul(in)o en balo; dancparul(in)o / 找个~儿 trovi al si kompaniul(in)on / 我老~儿(指丈夫) mia maljuna vivkunulo; mia kara [amata] parulo; (指妻子) mia maljuna vivkunulino; mia kara [amata] parulino (伴同) akompani: 行政命令必须~之以说服教育。 Administraj ordonoj devas esti akompanataj per persvado kaj edukado.

【伴唱】 vocxa akompano: 给歌手~ vocxe akompani kantiston; kanti akompane al kantisto / 在歌手的~中 en akompano de kantisto

【伴侣】 kunul(in)o; kompan(in)o; akompanant(in)o; kamarad(in)o: 终身~ dumviva kunul(in)o / 小时候一同玩耍的~ ludkamarado dum infaneco

【伴随】 akompani; sekvi: 肖邦的夜曲~我度过了整个晚上。 Nokturnoj de SXopeno akompanis min dum la tuta vespero. / 在朋友们的~下 en akompano de amikoj / ~着生产的大发展,必将出现一个文化繁荣的局面。 Kun la rapida disvolvigxo de la produktado, nepre aperos kultura prospero. Kultura prosperigxo certe sekvos la rapidan disvolvigxon de la produktado.

【伴奏】 akompani (per muzikaj instrumentoj): 钢琴~ kun piana akompano / 自己用吉他~的歌唱演员 kantisto, kiu akompanas sin per gitaro / 在自己吉他的~下演唱 kanti kun sia propra gitarakompano / 由某人担任钢琴~ esti akompanata de iu per piano ~曲 akompanajxo / ~音乐 la akompananta muziko / ~者 akompananto; akompanisto

【拌】[bàn] miksi: ~匀 plene [bone] miksi / ~饲料 miksi furagxon / ~黄瓜 salato el kukumoj / ~鸡丝 salato el dissxirita kokajxo / ~海蛰皮 salato el meduzo

【绊】[bàn] stumbligi; falsxanceli; impliki: 他被树根~了一下。 Li stumblis sur stumpo de arbradiko. / 差点儿~了我一交。 Mi stumblis kaj preskaux falis. / 别让日常事务把你~住了。 Ne lasu vin kateni per cxiutaga laboro. / ~手~脚 malhelpi ies movojn; gxeni; embarasi; esti kiel traboj metitaj sur la vojon; esti kiel bastono jxetita en la radon

【绊倒】 stumbli kaj fali; falpusxigxi

【瓣】[bàn] (花瓣) petalo; florfolio; korolfolio: 这朵花掉了一个~儿。 Tiu cxi floro perdis unu petalon. (可分的小块) ero: 蒜~ ajlero; bulbero de ajlo / 橘~ segmento [ero] de mandarino ③〈生理〉 valvo; lameno: 二尖~ mitrala valvo / 三尖~ trikuspida valvo; trikuspido / 鳃~ brankolameno (分成的部分) fragmento; peco: 摔成好几~儿 rompigxi en plurajn pecojn ⑤〈量〉(uzata por petaloj, folioj aux segmentoj de semo, frukto aux kormo): 两~儿蒜 du ajleroj [ajlobulberoj] / 把西瓜切成八~儿 trancxi akvomelonon en ok pecojn [partojn]

【邦】[bāng] lando; sxtato; nacio; regno: 邻~ najbara lando

【帮】[bāng] (帮助) helpi; asisti: 互~互学 helpi unu alian kaj lerni unu de alia / ~某人搬箱子 helpi al iu porti keston / 他今天要~教授做实验。 Hodiaux li asistos al la profesoro pri eksperimento. / 你能~我弄两张票吗? CXu vi povus havigi al mi du biletojn? (从事雇佣劳动) esti dungita: ~短工 servi kiel taglaboristo [tagdungito] (帮子) flanko: 船~ sxipoflanko / 鞋~ sxuflanko (de tola sxuo); sxudorso (de leda sxuo) (菜的外叶) ekstera folio (de brasiko ktp): 白菜~ eksteraj folioj de pekina aux cxina brasiko (集团) bando; kliko: 四人~ la Kvarpersona Bando / 匪~ bandita kliko; rabista bando ⑥〈量〉 aro; grupo: 来了一~孩子。 Venis aro [grupo] da infanoj. (帮会) sekreta societo: 青~ Qing-bando; la Blua Bando

【帮忙】 helpi; fari servon al: 请你帮个忙。 Bonvolu doni al mi helpon. CXu vi povus fari al mi servon? / 谁也帮不了你的忙。 Neniu povas vin helpi. / ~把这封信寄一下好吗? CXu vi ne volas esti tiel afabla kaj posxti por mi tiun cxi leteron?

【帮腔】 ①〈乐〉(和唱) hxora akompano al kantanta aktor(in)o en iuj cxinaj tradiciaj operoj (帮人说话) paroli en subteno al iu; aldoni sian vocxon al tiu de alia: 他看见没有人~,也就不再坚持了。 Vidante, ke neniu subtenas lin, li ne plu insistis.

【帮手】 helpanto; asistanto

【帮凶】 kunkrimulo; komplico

【帮助】 helpi; asisti; subteni; fari servon al: 他~我学世界语。 Li helpis al mi lerni Esperanton. / 互相~ helpi unu alian [unu al alia]; sin interhelpi / ~消化 helpi al digesto / 我们需要~。 Ni bezonas helpon. / 谢谢你的~。 Dankon pro via helpo. / 这对你不会有什么~。 Tio ne alportos servon al vi.

【绑】[bǎng] (捆扎) ligi; kunligi; cxirkauxligi; sxnurligi; sxnuri; faskigi: 树枝被~成一捆。 La brancxetoj estas kunligitaj en faskon. La brancxetoj estas faskigitaj. / ~紧 firme ligi ion / 用绷带把胳膊~上 cxirkauxligi la brakon per bandagxo / 他用树枝~了一个三脚架。 Li kunligis tri brancxojn, tiel ke ili formis tripiedojn. (捆人) ligi iun per sxnuro: 他们把他的手反~起来。 Ili sxnurligis liajn manojn [brakojn] sur lia dorso.

【绑架】 perforte forkapti homon

【榜】[bǎng] (张贴的名单) afisxita nomlisto: 发~ publikigi la nomliston (de la sukcesintoj de la ekzameno) / 光荣~ honora nomlisto ②同“榜文”

【榜样】 ekzemplo; modelo: 树立~ doni bonan ekzemplon (por iu) / 光辉~ brila ekzemplo / 以某人为~ preni iun kiel ekzemplon; sekvi la ekzemplon de iu / ~的力量是无穷的。 La forto de la ekzemplo estas senlima.

【膀】[bǎng] (膀子,肩膀) brako; postbrako; sxultro: ~阔腰圆 largxasxultra kaj solide-konstruita (翅膀) flugilo ——另读 [pāng; páng]

【膀子】 (胳膊) brako; postbrako: 光着~ esti nuda gxis la zono; kun nuda torso (翅膀) flugilo (de birdo): 鸭~ flugiloj de anaso

【傍晚】 cxe vesperigxo; cxe vesperkrepuskigxo

【棒】[bàng] (棍棒) bastono; vergo; stango; klabo: 木~ ligna bastono / 垒球~ basbala batilo ②〈口〉(优良;强壮) bonega; belega; brava; tre fortika; sanega: 字写得~ esti kapabla tre bele skribi / 庄稼长得真~。 La grenplantoj kreskas tre bone. / 你干得~极了。 Vi ja faris bonegan laboron. / ~小伙子 tre fortika junulo / 他身体真~。 Li gxuas brilan sanon.

【棒球】 〈体〉①(运动项目) basbalo; bazopilkado (指球) basbala pilko; bazopilko ~场 basbala ludkampo [tereno] / ~运动员 ludanto de basbalo; basbalisto

【棒子】 (棍子) bastono; vergo; stango; klabo ②〈方〉(玉米) maizo ~面 maizfaruno / ~粥 maizfaruna kacxo

【磅】[bàng] (重量单位) angla funto (= 453.59 gramoj) (磅秤) pesilo: 把包裹搁在~上看有多重。 Metu la pakon sur la pleton de la pesilo por vidi, kiom gxi pezas. (过磅) pesi: 给某人~体重 pesi iun ④〈印〉(铅字大小的单位) punkto: 六~字 ses-punkta tipo ——另读 [páng]

【磅秤】 platforma pesilo; pesilo

【镑】[bàng] pundo: 英~ sterlinga pundo

【包】[bāo] (裹住) envolvi; enpaki; tegi; vindi: 用纸把东西~起来 envolvi objekton en paperon / 头上~着一条白毛巾 kun blanka tualettuko volvita cxirkaux la kapo / ~书皮 meti sxirmkovrilon [jaketon] sur libron / ~饺子 fari gxjauxzi-ojn / 纸~不住火。 Oni ne povas envolvi fajron en paperon la vero estas nekasxebla. (包裹) pako: 邮~ posxta pako (口袋) sako: 麻~ sako el juto / 书~ lerneja sako; tornistro / ④〈量〉(用于成包的东西) pako da; skatolo da: 一大~衣服 unu pakego da vestoj / 一~香烟 unu paketo [skatolo] da cigaredoj / 两~大米 du sakoj da rizo / 一~棉纱 unu pakego da kotonfadenoj (肿块) sxvel(ajx)o; tubero: 脖子上长了个~ havi sxvelajxon sur la kolo / 把某人额头上打出了一个~ batis al iu tuberon sur la frunto (毡制的帐篷) jurto: 蒙古~ (mongola) jurto (围绕) cxirkauxi; envolvi: 浓雾~住了群山。 Densa nebulo envolvis la montojn. (包括) enteni; inkludi; ampleksi: 无所不~ cxionampleksa (包办) preni (la tutan aferon) sur sin: 放心吧,这件事我~下了。 Estu trankvila, mi prenas sur min la tutan aferon. / 由我~了吧。 Lasu la tutan aferon sole al mi. (保证) garantii; certigi: ~你满意。 Mi certigas vin, ke vi kontentigxos. (包租) lui; frajti; cxarti: ~一只船 frajti [cxarti] unu sxipon

【包办】 (单独办理) sola sin okupi pri iu afero; sola preni ion sur sin: 这件事你一个人~了吧。 Estu pli bone, ke vi sola prenu sur vin cxi tiun aferon. (代为办理) preni cxion en siajn manojn; fari aferojn anstataux iu; monopoligi cxiujn aferojn: ~代替 agi anstataux iu alia, prenante cxion en siajn manojn; fari cxion por iu alia ~婚姻 edzi(in)igxo arangxita de la gepatroj

【包庇】 maljuste aux partie protekti; kovri; sxirmi; preni iun sub sian egidon: 互相~ protekti unu alian / ~坏人坏事 kovri malbonulojn kaj iliajn malbonfarojn / 在某人的~下 sub ies sxirmo [egido]

【包袱】 (包东西的布) paktuko; paktolo (包儿) pako: 打~ fari pakon (负担) sxargxo: 思想~ mensa sxargxo / 不要把成绩当~。 Ne lasu viajn meritojn farigxi obstaklo al via progreso. Ne ripozu sur viaj lauxroj.

【包干儿】 preni respondecon pri plenumo de iu laboro: 分片~ dividi la laboron kaj asigni parton al cxiu individuo aux grupo / 剩下的活儿由我们小组~。 Vi povas konfidi al nia teamo la finplenumon de la resto de tiu cxi laboro.

【包工】 (承包工程) entrepreni laborojn por aliaj personoj laux kontrakto; entrepreni plenumon de laboro en difinita limtempo laux kontrakto (承包商) entreprenisto ~头 laborentreprenisto

【包裹】 (包扎) envolvi; enpaki; volvekovri (包儿) pako: 寄~ sendi pakon / 邮政~ posxta pako / 今天早上我收到一个邮寄来的~。 CXi-matene mi ricevis pakon senditan al mi per posxto. ~处 gicxeto de posxtaj pakoj / ~单 pakosenda formularo

【包含】 enteni; enhavi; inkludi; enkalkuli; ampleksi: 没有什么事物是不~矛盾的。 Ekzistas nenio, kio ne havas en si kontrauxdiron. / 群众的意见~着许多深刻的道理。 La opinioj de la amasoj entenas multe da profundaj veroj. / 这个声明把所有当前的政策问题都~进去了。 Tiu cxi deklaracio ampleksas cxiujn nunajn politikajn demandojn. / 其中~毒素。 En gxi kasxigxas toksino.

【包涵】 〈套〉 esti pardonema al; pardoni: 他还年轻,你得~点。 Li estas ankoraux juna. Estu pardonema al li. / 我唱得不好,请多多~。 Pardonu min, ke mi ne bele kantis.

【包括】 inkludi; inkluzivi; ampleksi; enteni; enhavi: 这个政策~联合和斗争两个方面。 Tiu cxi politiko ampleksas du aspektojn: unuigxon kaj batalon. / 我们做出的决定~了群众提出的正确意见。 En niaj decidoj estas inkluzivitaj la gxustaj opinioj esprimitaj de la amasoj. / 这个价格~寄费在内。 Tiu cxi prezo inkludas la sendkoston [estas inkluziva de la sendkosto]. / 房租每月五百元,水电费在内。 La monata luprezo por la logxejo estas 500 juxan-oj, inkluzive de la kostoj de akvo kaj elektro. / 委员会中~老、中、青三部分人。 La komitato konsistas el maljunaj, mizagxaj kaj junaj anoj.

【包罗万象】 cxionampleksa; tre ricxenhava: ~的计划 cxionampleksa plano

【包围】 cxirkauxi de cxiuj flankoj; siegxi; cxirkauxfermi: 以农村~城市,最后夺取城市 cxirkauxi la urbojn el la kamparo kaj poste preni ilin / 亭子被茂密的松林~着。 La pavilono estas cxirkauxita de densa pinaro. / 突破敌人的~ trarompi la malamikan siegxon ~圈 ringo de siegxo

【包扎】 paki; bandagxi; pansi; vindi: 待运的仪器都~好了。 La instrumentoj estas jam pakitaj por la transportado. / ~伤口 pansi [bandagxi] vundon / ~受伤的胳膊 vindi vunditan brakon ~所 ambulanca stacio

【包装】 pakado ~布 paktolo; pakuma tolo / ~材料 pakmaterialo; pakuma materialo; pakumo / ~车间 paklaborejo; pakejo / ~设计 pakdesegno / ~箱 pakskatolo; pak-kesto / ~纸 pakpapero; banderolo

【包子】 bauxzi-o, vaporumita farcxita pastobulo

【褒贬】1 esprimi jugxon pri iu; jugxi; taksi: ~人物 esprimi jugxon pri iu / 不加~ ne esprimi jugxon favoran, nek malfavoran; nek lauxdi, nek mallauxdi

【褒贬】2 doni kritikajn komentariojn pri; esprimi malfavoran [kondamnan] opinion; mallauxdi: 别在背地里~人。 Ne klacxu pri iu ajn post lia dorso. / 叙述之中,隐含~。 Lia rakontado entenas ian vualitan kritikon.

【褒义】 bona [sxata, lauxda] senco ~词 vorto en bona [sxata, lauxda] senco

【雹子】 hajlo; hajlero

【薄】[báo] (不厚) maldika: ~纸 maldika papero (不浓) maldensa; malkoncentrita; malforta: ~雾 maldensa nebulo; nebuleto / 酒味很~。 Tiu cxi vino estas malforta. (冷淡) malvarma; indiferenta: ~待 fari malvarman akcepton al iu; trakti iun kun malvarmeco / 待人不~ trakti iun tre bone [tre favore] (不肥沃) malfekunda; ne fruktodona; malgrasa: ~地 malgrasa tero / ~田 malfekunda kampo ——另读 [bó; bò]

【宝】[bǎo] (珍贵的东西) trezoro; altvalorajxo: 无价之~ senpreza trezoro / 国~ trezoro de la nacio / 粮食是~中之~。 La greno estas la trezoro de la trezoroj. (珍贵的) multvalora; grandvalora; trezora; alte sxatata: ~刀 grandvalora [trezora] glavo ③〈敬〉 via: ~眷 viaj edzino kaj infanoj; via familio / ~号 via firmao; via butiko

【宝贝】 (珍贵的东西) trezoro; altvalorajxo (对小孩的爱称) trezoro; karul(in)eto: 我的~! Mia trezoro [karul(in)eto]! ③〈讽〉(无能或怪诞的人) sentauxgulo; strangulo; absurdulo: 他这人真是个~! Kia sentauxgulo [strangulo, absurdulo] li estas! ④〈动〉 cipreo; venerkonko

【宝贵】 (极有价值) (alt)valora; kara; trezora: ~经验 valora sperto / ~的建议 valora propono / ~文物 altvaloraj kulturaj kaj artaj objektoj / 世间一切事物中,人是第一个可~的。 El cxiuj estajxoj en la mondo la homo estas la plej valora. (当做珍宝看待) alte taksi; alte sxati: 你不希罕,他可是~得很。 Vi ne rigardas gxin kiel valoran, sed li alte sxatas gxin.

【宝库】 trezorejo: 中国医药学是一个伟大的~。 La cxinaj medicino kaj farmakologio esta granda trezorejo.

【宝石】 gemo; juvelsxtono; maltekosta sxtono; fajna sxtono; kapolo: 人造~ artefarita juvelsxtono; straso

【宝塔】 pagodo

【宝藏】 trezoroj; ricxfontoj: 发掘的地下~ elfosi subterajn trezorojn; ekspluati mineralajn ricxfontojn / 自然~ naturaj ricxfontoj [ricxajxoj] / 民间艺术的~真是无穷无尽。 La popola arto estas vere neelcxerpebla trezorejo.

【宝座】 trono

【保】[bǎo] (保卫) protekti; defendi: ~家卫国 protekti niajn familiojn kaj defendi nian patrujon (保持) konservi; teni; gardi: 这个热水瓶能~温二十四小时。 Tiu cxi termobotelo povas konservi la varmon [teni la akvon varma] dum 24 horoj. / ~水~肥 konservi la humidecon kaj fekundecon (de la grundo) (保证) garantii; certigi: ~你能成功。 Mi garantias al vi la sukceson. / 旱涝~收田 kampoj, kies produktado estas certigita en okazo de sekegeco aux inundo (担保) servi kiel garantiantoo por iu; kauxcii: 取~释放 liberigi iun kauxcie (保人) garantianto; kauxcianto: 作~ servi kiel garantianto [kauxcianto] por iu ⑥〈旧〉(户籍编制单位) baux-o, unuo de malnova administra sistemo organizita sur la bazo de familioj (cxiu baux-o konsistas el 10 gxja-oj ) ——参见“保甲制度”

【保藏】 konservi; prezervi; gardi: 食品~ konservado de nutrajxoj / 把这幅画好好~起来。 Bone konservu tiun cxi pentrajxon.

【保持】 teni; gardi; konservi; resti: ~跳高记录 teni [konservi, posedi] la rekordon de altosaltado / ~安静 gardi la silenton / ~情绪稳定 gardi [konservi] sian egalanimecon / ~劳动人民的本色 konservi la kavalitojn de la laboranta popolo / 始终~警惕 resti cxiam viglatenta; cxiam konservi viglatentecon / ~中立 resti neuxtrala; resti en neuxtraleco / 水土~ konservado de akvo kaj grundo

【保存】 konservi; prezervi; teni: 他还~着长征时戴的那顶帽子。 Li ankoraux konservas la cxapon, kiun li portis dum la Longa Marsxado. / 这批文物~得很好。 Tiuj cxi historiaj objektoj estas bone konservataj.

【保管】 (保藏,管理) konservi; gardi; teni garde: 这个仓库里的货物~很好。 La varoj en tiu cxi tenejo estas bone konservataj. / 所有文件都~得很好。 CXiuj dokumentoj estas sub bona gardado. / 你可以把贵重物品托姨妈~。 Vi povas konfidi valorajxoj al la gardado de via onklino. (有把握) certe: 这件事他~不知道。 Estas certe, ke li ne scias tion. / 只要你努力,~能学好汉语。 Mi certigas vin, ke vi povas ellerni la cxinan lingvon, se vi diligentos en la lernado. ~费 elspezoj de staplado [de konservado] / ~室 konservejo / ~员 tenisto; vargardisto; staplisto

【保护】 protekti; gardi; sxirmi; patroni: ~眼睛 protekti siajn okulojn / ~环境,防止污染 protekti la medion kontraux polucio / 处于某人~之下 esti sub ies protekto / ~人民的利益 protekti la interesojn de la popolo / ~现场 teni netusxita la lokon de akcidento [la scenejon de krimo] ~地 protektorato; dependa teritorio / ~关税 protektismaj tarifoj / ~国 protektorato / ~贸易政策 politiko de protekto; protektismo / ~鸟 protektataj birdoj / ~人 protektanto; patrono / (动植物)~区 rezervejo / ~伞 protekta ombrelo / ~色 protekta koloro / ~涂层 protekta farbotavolo / ~性拘留 protekta reteno [aresto] / ~主义 protektismo

【保健】 protekto de la sano; sanprotekto: 妇幼~ protekto de la patrina kaj infana sano ~按摩 saniga masagxo / ~操 kuracgimnastiko / ~费 sanitara subvencio / ~食品 saniga nutrajxo / ~事业 sanitara servo / ~所 sanitarejo / ~网 reto de sanitaraj servoj / ~箱 kuracista kesto / ~医生 sanigisto / ~员 sanitaristo / ~站 stacio de publika sano; centro de profilaktiko / ~组织 sanitara organizo

【保留】 (保存不变) konservi; gardi: 他还~着战争年代的革命朝气。 Li ankoraux konservas la revolucian fervoron de la militaj jaroj. / ~党籍 konservi la partianecon [la partian membrecon] / 这个地方还~着原来的面貌。 Tiu cxi loko ankoraux havas la saman aspekton, kiel antauxe. (留下) rezervi; reteni: 他把他的房子租了出去,自己~一间。 Li luigis sian domon, sed li rezervis al si unu cxambron. / ~自己的意见 rezervi sian opinion / ~要求赔偿的权利 rezervi al si la rajton postuli kompenson / 票给你~到明天中午。 Ni rezervos la bileton por vi gxis la morgauxa tagmezo. / 为残疾人~的座位 sidlokoj rezervitaj por invalidoj / 持~意见 havi rezervojn / 对某一意见表示~ fari rezervojn pri iu opinio / 无~地同意[接受] konsenti [akcepti] senrezerve / 有~地 kun rezervo ~地 rezervejo (ekz. indianaj rezervejoj en Usono) / ~剧目 repertuaro / ~条款 rezervata klauxzo

【保密】 teni [gardi] ion sekreta; teni ion en sekreto; gardi [teni, konservi] la sekreton; prisekreti: 这个消息应该~。 Tiu cxi novajxo devas resti sekreta. / 这事绝对~。 Tio devas esti tenata absolute sekreta. Tio estas strikte konfidenca. ~级别 prisekreta klasifiko / ~条例 prisekreta regularo / ~文件 sekreta [konfidenca] dokumento

【保姆】 (保育员) vartistino de infanoj; infanistino; infanzorgistino (家务女工) mastrumistino; servistino

【保全】 (使不受损失) konservi; savi; protekti; teni ion sendifekta: ~名誉 konservi sian reputacion / 进行战略撤退以~实力 fari strategian retreton por konservi siajn proprajn fortojn / 他冒着生命危险~工厂财产。 Li savis la havajxojn de la fabriko je risko de sia vivo. / ~面子 savi la vizagxon (保护维修机器设备) ripari (masxinojn ktp); konservi kaj teni en bona ripariteco ~工 laboristo, kiu sin okupas pri konservado kaj riparado (de masxinoj)

【保守】 (使不失去) gardi; teni; konservi: ~国家机密 gardi [teni, konservi] la sekretojn de la sxtato (墨守成规) konservativa: ~思想 konservativaj ideoj / ~观点 konservativa vidpunkto / ~的估计 konservativa takso / ~的计划 konservativa plano (英国)~党 la Konservativa Partio / ~派 konservativuloj / ~主义 konservativismo

【保送】 sendi iun (lerni en iu lernejo) sub rekomendo: 学员是由各高等学校~来的。 La stagxantoj estas senditaj dank' al la rekomendo de diversaj superaj lernejoj.

【保卫】 defendi; gardi; protekti: ~祖国 defendi la patrion / ~国家主权和领土完整 defendi la suverenecon kaj teritorian integrecon de la sxtato / ~大桥 gardi ponton / ~革命的成果 protekti la fruktojn de la revolucio ~部门 departemento de publika sekureco / ~科 sekurecsekcio (de organizo) / ~工作 sekureclaboro

【保险】 (保险事业) asekuro: 社会~ socialaj asekuroj / 人寿~ asekuro pri vivo; vivasekuro / 海损~ averia asekuro / 火灾~ brulasekuro; incendi-asekuro / 活畜~ brutara asekuro / 货物~ kargoasekuro / 冰雹~ hajla asekuro / 玻璃板~ glacoasekuro; vitroasekuro / 不足值~ subasekuro / 失业~ asekuro kontraux senlaborigxo / 健康~ sanitara asekuro / 意外伤害~ asekuro kontraux akcidento; akcident-asekuro / 你的汽车保了险没有? CXu via auxtomobilo estas asekurita? / 我的房子保了火险。 Mia domo estas asekurita kontraux incendio. (安全可靠) sekura; sendangxera; fidinda: 骑车太快可不~。 Estas ne sekure bicikli tro rapide. / 这个方法比较~。 Tiu cxi metodo estas pli fidinda. (一定) certe: 他明天~会来。 Morgaux li certe venos. / 我~能成功。 Mi estas certa pri la sukceso. / 你依我的话,~不会出错。 Mi povas certigi vin, ke vi faros nenian eraron, se vi sekvos mian konsilon. ~标的物 asekurita objekto / ~代理人 asekura agento / ~带 sekuriga rimeno / ~刀 sendangxera razilo / ~刀片 razklingo / ~费 asekurpago; asekurkotizo; premiumo / ~粉 〈化〉 natria hidrosulfito / ~附加条款 polisa aneksajxo / ~杆 〈机〉 haltstango / ~杠 〈汽车〉 bufro / ~公司 asekurkompanio / ~柜 sekursxranko; sxtalsxranko; sxtelimuna sxranko / ~合同卷宗 asekurlibro / ~盒 kesto de fandogardilo; kesto por cirkvitgardilo / ~机 sekurigilo (de pafilo) / ~经纪人 asekura makleristo / ~客户 asekurato / ~利益 asekurita intereso / ~凭证 asekur-atesto / ~人 asekuranto / ~条款 asekura klauxzo / ~弹簧 mildiga rizorto / ~统计员 aktuario / ~箱 sxtelimuna monkesto; kiraskesto; monsxranko / ~装置 sekurigilo

【保养】 (调养) konservi [gardi] la sanon; bone zorgi pri sia sano: ~身体 gardi sian sanon / 重病后要好好~。 Bone prizorgu vin post la serioza malsano. (维护) konservi ion en bona stato; gardi ion kontraux difektigxo; prizorgi; konservi kaj ripari: 这辆汽车~得很好。 Tiu cxi auxtomobilo estas bone prizorgata. / 这条路~得很好。 Tiu cxi vojo estas en kontentiga stato. ~费 kosto de konservado kaj riparado / ~工 laboristo, kiu sin okupas pri konservado kaj riparado (de masxinoj)

【保育】 vartado; guvernado ~员 vartistino; infanistino / ~院 vartejo; infanejo; orfejo

【保障】 garantii; certigi; defendi: ~人民言论自由 garantii la liberecon de opinio al la popolo / 发展经济,~供给 disvolvi la ekonomion kaj certigi la proviantadon

【保证】 garantii; certigi: 我~完成任务。 Mi garantias, ke mi finplenumos la taskon. / ~妇女享受与男子平等的权利 garantii al la virinoj la gxuon de la rajtoj pri egaleco kun la viroj / ~不再发生类似事件 garantii kontraux la okazado de similaj incidentoj / ~妇女在产前产后有充分的休息 certigi suficxan ripozon al virinoj dum la gravedeco kaj post la akusxo / ~粮食供应 certigi la nutrajx-provizadon / 谁能~他不再犯错误。 Neniu povas diri kun certeco, ke li ne plu faros erarojn.

【保重】 zorgi pri si mem [pri sia sano, pri sia farto]; gardi la sanon: 多多~。 Bone zorgu pri vi mem. Bone gardu vian sanon.

【堡垒】 fortikajxo; fuorto; bastiono; remparo; blokhauxso: ~是最容易从内部攻破的。 La plej facila maniero kapti fortikajxon estas ataki gxin el interne. / 世界反动势力的主要~ cxefa bastiono de la monda reakcio ~战 fortikajxmilito

【报】[bào] (告诉) raporti; informi; anonci; deklari: ~公安局 raporti al la buroo de publika sekureco / ~上级批准 raporti [submeti, prezenti] ion al la superaj auxtoritatoj por aprobo / ~火警 raporti incendion / 报幕人~了新的节目。 La anoncisto anoncis novan programeron. (回答) respondi; fari respondon al: ~友人书 (letero en) respondo al amiko / ~以热烈的掌声 respondi per varma aplauxdo (回报) repagi; rekompenci: 无以为~ ne povi repagi la komplezon (报刊) jxurnalo; gazeto; revuo; periodajxo: 日~ jxurnalo; cxiutaga gazeto / 周~ semajna gazeto / 画~ ilustrita revuo (消息) novajxo: 喜~ bona [gxojiga] novajxo / 战~ milita bulteno (电报) telegramo; depesxo: 发~ sendi telegramon

【报仇】 vengxi: 为同志们~ vengxi siajn kamaradojn / 我一定要~。 Mi nepre min vengxos. / 他毫不犹豫地把为父~的重任担当起来。 Li senhezite prenis sur sin la sxargxon vengxi sian patron. / ~雪耻 vengxi sin kaj forigi humiligxon [kaj forlavi malhonoron] / ~雪恨 kvietigi sian malamon sin vengxante kontraux iu; sin vengxi kaj forigi sian malamon

【报酬】 rekompenco; salajro; pago; honorario; krono: 有~的工作 pagata [salajrata] laboro / 不计~ ne preni en konsideron la salajron / 他找到了一份~比较好的工作。 Li trovis al si pli bone sajlajratan laboron. / 在发展生产的基础上逐步提高劳动~ iom post iom pliigi la pagon por laboro sur la bazo de la disvolvigxo de la produktado ~递减律 〈经〉 legxo de malpliigxa plusproduktado / ~递增律 〈经〉 legxo de pliigxa plusproduktado

【报答】 repagi; reciproki; danki: 我们将以实际行动~党对我们的关怀。 Ni dankos per niaj agoj la Partion, kiu montras al ni tiom da prizorgemo. Ni repagos al la Partio pro la prizorgo, kiun gxi faras al ni. / 我怎么也~不了您的恩情。 Kiel mi povos iam repagi al vi pro la bono, kiun vi faris al mi?

【报到】 anonci sian alvenon; sin anonci; sin enskribi; sin prezenti: 向部里~ sin prezenti al la ministrejo / 向大会秘书处~ sin enskribi al la sekretariejo de la kongreso / 新生已开始~。 La novaj studentoj jam komencis la enregistrigxon.

【报道】 raporti; riporti; fari raportadon pri io: ~考古新发现 raporti[riporti] pri novaj arkelologiaj eltrovoj / 据~ oni raportas, ke; laux la raportado / 据新华社二月三日自北京~ laux depesxo de Xinhua-a Novajx-agentejo datita la 3-an de februaro / ~大会消息 fari raportadon pri la kongreso / 一篇关于奥运会的~ raportajxo [reporterajxo] pri la Olimpiaj Ludoj / 比赛实况~ radiodisauxdiga raportado pri matcxo

【报废】 raporti [deklari] ion ne plu uzebla; forjxeti ion kiel eluzitan [senvaloran]: 这台机器太旧,快~了。 Tiu cxi masxino estas tiel eluzita, ke oni baldaux forjxetos gxin kiel senvaloran. / 使~的矿井复生 reekspluati forlasitan minejon

【报复】 sin vengxi; repagi; redoni; fari reprezalion: 对某人进行~ vengxi sin kontraux iu; fari vengxon al iu / 蓄意~ kovi intencon de vengxo / 我要~你对我的侮辱。 Mi repagos al vi pro la ofendoj, kiujn vi faris al mi. Mi redonos al vi viajn ofendojn. / 杀害人质作为~ fari vengxon per mortigo de garantiulo ~性打击 reprezalia bato / ~关税率 reprezaliaj tarifoj

【报告】 (告知) raporti; fari raporton pri; komuniki; informi: 向上级~ fari raporton al superuloj / 将计划~中央 komuniki projekton al la centra komitato / 国务院对全国人民代表大会负责并~工作。 La SXtata Konsilantaro estas respondeca antaux la Tutlanda Popola Kongreso kaj faras al gxi raportojn pri siaj aktivecoj. / ~大家一个好消息。 Jen bona novajxo por ni cxiuj. / !—— 进来! Raporton! Envenu! (所报告的内容) raporto; parolado; prelego; lekcio; referajxo: 政府工作~ raporto pri la aktivecoj de la registaro / 总结~ resuma raporto / 动员~ parolado de mobilizado / 做~ fari paroladon [prelegon, lekcion] / 关于癌病治疗试验的~ referajxo pri provo de kuracado de la kancero ~会 publika prelego / ~人 parolanto; preleganto / ~文学 raporta literaturo; raportajxo; reporterajxo

【报刊】 jxurnaloj kaj gazetoj; la gazetaro

【报名】 enskribi sian nomon; sin enskribi: ~参加百米赛跑 sin enskribi por 100-metra sprinto / ~参军 rekrutigxi al la armeo

【报幕】 anonci la programerojn; prezenti la programon ~员 anoncist(in)o; anoncant(in)o

【报社】 jxurnaloficejo; jxurnalejo

【报头】 kapo [kaptitolo] de jxurnalo

【报喜】 raporti gxojigan novajxon; anonci sukceson: 我给大家~来了。 Mi venas kun bona novajxo por vi cxiuj. / ~不报忧 komuniki bonajn novajxojn kasxante la malbonajn; reteni malagrablajn informojn

【报销】 (报上级核销用款) prezenti siajn elspezojn por repago: 你的旅费可以~。 Viaj vojagxkostoj povas esti repagitaj. (把废物销账) prezenti liston de objektoj ne plu uzeblaj ③〈口〉(消灭) ekstermi; neniigi: 这股敌人马上就~。 La grupo da malamikaj soldatoj estis tuj ekstermita.

【报纸】 (出版物) jxurnalo (指纸张) papero de jxurnalo ~夹 jxurnaltenilo

【刨床】 rabotmasxino; rabotilo: 龙门~ metalrabota masxino kun du fostoj

【刨子】 rabotilo

【抱】[bào] (用手臂围住) brakumi; enbrakigi; cxirkauxbraki; cxirkauxpreni; cxirkauxpremi: 把小孩~起来 preni la infanon en siajn brakojn / 把人拦腰~住 kapti iun per la manoj cxirkaux lia talio / 手上~着一个孩子 porti bebon en siaj brakoj / 拳击手~住他的对手。 La boksisto cxirkauxpremis sian kontrauxulon. / 不要~住错误观点不放。 Ne alkrocxigxu al viaj eraraj opinioj. (初次得到) ekhavi sian unuan fil(in)on aux nep(in)on: 听说你快要~孙子了。 Oni diras, ke baldaux vi estos avo. (领养) adopti (infanon): 她的女儿是~来的。 SXia filino estas adoptita infano. ④〈方〉(结合在一起) kunigxi; bandigxi; unuigxi: ~成一团 kunigxi inter si; unuigxi ⑤〈方〉(大小合适) bone sidi: 这件上衣~身儿。 Tiu cxi jako bone sidas. (怀抱) karesi; nutri; adopti: ~着远大的理想 nutri noblan idealon / 心中~着希望 nutri esperon en la koro / 不~任何幻想 ne karesi la plej malgrandan iluzion / ~积极态度 adopti aktivan sintenon / ~着偏见不放的人们 la homoj, kiuj sin tenas je siaj antauxjugxoj ⑦〈量〉 plenbrako da: 一~草 plenbrako da pajlo / 树有两~多粗。 Du homoj ne povas cxirkauxbraki la trunkon de la arbo. () kovi (ovojn)

【抱不平】 indigni kontraux maljustajxo (farita al iu alia): 有人替他~。 Oni sentas indignon pro lia suferita maljustajxo. / 打~ defendi iun kontraux maljustjxo; stari cxe la ofenditoj

【抱负】 aspiro; ambicio: 很有~ havi noblajn aspirojn; nutri altan ambicion

【抱歉】 bedauxri; havi pardonpetemon: 很~,我不能帮你什么忙。 Mi bedauxras, ke mi ne povas fari ion por vi. / 让你久等了,很~。 Mi longe atendigis vin, pardonu min.

【抱头鼠窜】 kovri la kapon per la manoj kaj forkuri kiel rato forkuri en paniko; kuradi kiel venenita muso (z)

【抱怨】 plendi; murmuri; grumbli: 不要总~别人对你帮助不够。 Ne cxiam plendu, ke oni ne suficxe helpas vin. / 他~伙食不好。 Li plendas pri la nutrajxo.

【豹】[bào] 〈动〉 leopardo; pantero

【暴】[bào] (突然而猛烈) subita kaj fortega; impetega; furioza: ~雷 fortega ektondro (凶残) kruela; feroca: 残~ kruela; brutala; barbara / 施~ fari perfort(ajx)on (暴躁) kolerema; incitigxema; eksplodema; kolerika; furiozema: 脾气~ havi kolereman karakteron [kolerikan temperamenton] (突出) elstarigxi: 他气得头上的青筋都~出来了。 Li tiel koleregis, ke sur lia frunto elstarigxis la vejnoj. (糟蹋) malsxpari; ruinigi; difekti: 自~自弃 mem ruinigi sian estontecon; perdi sian tutan memfidon; lasi sin droni en malespero

【暴动】 ribelo; levigxo; insurekcio; pucxo: 武装~ armita ribelo / 举行~ levi insurekcion / 革命是~,是一个阶级推翻一个阶级的暴烈的行动。 Revolucio estas insurekcio, ago de perforto, per kiu unu klaso renversas alian.

【暴发】 (突然发作) eksplodi: 山洪~。 Torento sin jxetas malsupren de la monto. (突然发财) subite ricxigxi; farigxi parvenuo: ~户 novricxulo; parvenuo; elsaltulo

【暴风】 (猛烈的风) fortega [furioza] vento; ventego (十一级风) vento de grado 11 (en la Boforta vent-indico); vento de forto 11; tempesto

【暴风雨】 sxtormo; tempesto; uragano; fulmotondro: 起了~。 Levigxis sxtormo. / ~平息了。 La sxtormo kvietigxis. / 革命的~ la uragano de la revolucio / ~般的掌声 uragana [tondra] aplauxdado

【暴君】 tirano; despoto

【暴力】 perforto; violento: ~行为 perforta ago; perfortajxo / ~措施 perfortaj rimedoj ~革命 perforta [violenta] revolucio

【暴利】 ekscesa profito; profitego: 牟取~ sercxi [cxasi] ekscesan profiton

【暴露】 elmeti al; malkasxi; malsxirmi; malkovri; nudigi; eksponi; senmaskigi; denunci: ~在光天化日之下 esti elmetita al la taglumo / ~目标 senintence videbligi [lasi vidigxi] sian pozicion / ~思想 eksponi siajn pensojn [ideojn] / 矛盾还没有充分~。 La kontrauxdiroj ankoraux ne plene malkasxigxis. / ~黑暗势力 denunci la mallumajn fortojn ~文学 denunca literaturo

【暴露无遗】 esti plene senmaskigita: 这伙侵略者的狰狞面貌~。 La ferocaj vizagxoj de tiuj cxi agresantoj estis plene senmaskigitaj.

【暴乱】 tumulto; ribelo: 平定~ subpremi [kvietigi] ribelon

【暴跳如雷】 eksalti de furiozo; eksplodi [boli] de kolerego; ekrajdi siajn altajn cxevalojn

【暴徒】 perfortulo; bandito; apacxo; gangstero

【暴行】 perfortajxo; kruelajxo; barbarajxo

【暴雨】 torenta [fortega] pluvo; pluvego

【暴躁】 kolerema; incitigxema; eksplodema; flamigxema; kolerika: 脾气~ havi kolereman karakteron [kolerikan temperamenton]

【暴政】 tiranismo; despotismo; tirana [despota] regado

【爆】[bào] (迸发) eksplodi; krevi; diskrevi: 车胎~。 La pneuxmatiko krevis. / 子弹打在石头上,~起许多火星。 La kuglo trafis la rokon kaj estigis sxprucantajn fajrerojn. (油炸) rapide friti: 油~肚儿 rapide frititaj tripoj

【爆发】 eksplodi; erupcii; erupti: 火山~ erupcio de vulkano / 战争~了。 La milito eksplodis. / 人群中~出一片欢呼声。 GXojkrioj eksplodis en la homamaso. La homamaso eksploidis en gxojkriadon. ~变星 〈天〉 eksploda varia stelo / ~力 〈体〉 eksplodforto / ~音 〈语〉 plozivo

【爆破】 eksplodigi; dinamiti; detrui per eksplodo [per dinamitado]: ~敌人的碉堡 dinamiti malamikan fortikajxon / 连续~ sinsekvaj eksplodigoj ~弹 eksplodiga kartocxo / ~手 eksplodigisto; dinamitisto / ~筒 eksplodiga cilindro / ~音 〈语〉 plozivo / ~**** detrubombo

【爆炸】 eksplodi; detonaciigxi: ****~了。 La bombo eksplodis. / ~了一枚**** eksplodigi hidrogenan bombon / 瓦斯~ eksplodo de mingaso / 知识~ eksplodo de la scioj / ~性的局势 eksploda situacio ~极限 eksplodolimo / ~力 eksplodoforto / ~声 eksploda bruo / ~物 eksplodajxo

【爆竹】 petardo; krakfajrajxo: 放~ ekbruligi [krakigi, eksplodigi] petardon / ~没响。 La petardo ne eksplodis.

【杯】[bēi] (杯子) trinkvazo; glaso; taso; kaliko; pokalo: 一~茶 taso da teo / 一~水 glaso da akvo / 茶~ tetaso / 玻璃~ glaso / 举~祝酒 proponi toston / 多喝了几~ drinki iom tro multe (杯状锦标) pokalo; trofeo: 金[银,铜]~ pokalo el oro [el argxento, el kupro] / 戴维斯~(乒乓球赛奖杯之一) la Davisa Pokalo

【卑鄙】 malnobla; malsxatinda; malestiminda; malvirta; malpura: ~手段 malnobla rimedo / ~行为 malnobla ago [konduto] / ~无耻 malnobla kaj senhonta; cinika / ~龌龊 malnobla kaj malpura

【卑躬屈节】 kurbigi la spinon kaj fleksi la genuojn [rampi] antaux iu; esti sklavema [servila, troservema, trorespekta, humilega]; leki polvon, kiel serpento (z)

【卑贱】 (地位低下) malaltklasa; humila: ~者最聪明,高贵者最愚蠢。 La humiluloj estas la plej inteligentaj; la nobluloj estas la plej stultaj. (卑鄙下贱) malnobla kaj malestiminda

【卑劣】 malnobla; fia: ~行径 malnobla ago / ~伎俩 malnobla artifiko; insida ruzajxo

【背包】 dorsosako; tornistro

【背包袱】 porti sxargxon; havi ion, kio pezas sur la koro [sur la konscienco]; esti obsedata de maltrankvilo: 你不要为这事~。 Ne lasu tiun cxi aferon pezi sur via koro.

【悲】[bēi] (悲伤) malgxoja; malgaja; trista; afliktita: ~不自胜 esti tro turmentata de malgxojo / 处于可~的境地 esti en plorinda stato; trovigxi en lamentinda situacio (怜悯) kompato

【悲哀】 malgxoja; malgaja; trista; afliktita: 如果我将战死在疆场,你也不要~。 Ne tristu, se mi falos sur la batalkampo.

【悲惨】 mizera; tragika; tragedia; lamentinda; plorinda: ~的结局 tragika fino / ~的过去 la amara pasinteco / 他们应永远也不会忘记旧社会的~生活。 Ili neniam forgesos la mizeran vivon en la malnova socio.

【悲愤】 malgxojo kaj indigno: ~填膺 esti plena de malgxojo kaj indigno

【悲观】 pesimisma: ~失望 pesimisma kaj malespera; senkuragxigita / 持~看法 havi pesimisman opinion; vidi cxion nigra / ~情绪 pesimismo; nigraj pensoj ~主义 pesimismo / ~主义者 pesimisto

【悲剧】 tragedio ~演员 tragedia aktoro; tragediisto / ~作家 tragediverkisto; tragedia auxtoro

【悲伤】 malgxoja; malgaja; trista; afliktita: 人生的欢乐和~ la gxojoj kaj malgxojoj de la homa vivo

【悲痛】 aflikto; (kor)doloro; malgxojego: 感到深切的~ esti projunde afliktita / 化~为力量 transformi la doloron en forton / ~欲绝 esti tiel malgxojega [tiel forte afliktita], ke oni ne volus plu vivi

【悲壮】 tragika kaj sublima; malgaja sed patosa [kortusxa, emocia]: ~的歌曲 malgaja sed kortusxa [patosa] kanto / ~的事迹 heroaj kaj emociaj agoj

【碑文】 surskribo sur steleo [sur tombosxtono, sur monumento]; lapidara surskribo; epitafo

【北】 [běi] nordo: ~风 la norda vento / ~屋 cxambro rigardanta al la sudo / 城~ norde de la urbo / 往~走 iri norden / 华~ la norda parto de Cxinio; la Nordo de Cxinio; la Norda Cxinio

【北边】 () nordo; la norda flanko: 加拿大在美国的~。 Kanado kusxas norde de Usono. 同“北方”

【北冰洋】 la Arkta Oceano

【北斗星】 〈天〉 la Granda CXerpilo; la Granda Ursino

【北方】 () nordo: ~刮来的风 vento blovanta de la nordo; norda vento (北部地区) la norda parto de CXinio; la Nordo (de CXinio) ~话 la norda dialekto / ~人 nordlandano; nordano

【北极】 ①〈地〉(地轴的北端) la Norda [Arkta, Boreala] Poluso ②〈物〉(北磁极) la norda magneta poluso ~光 nordlumo; boreala [arkta] auxroro / ~狐 la arkta vulpo / ~圈 la Arkta Cirklo / ~星 la Norda [Polusa] Stelo / ~熊 la blanka [polusa] urso

【北京】 Beijing; Pekino ~人 pekinano / ~时间 la Pekina Tempo (la norma tempo en CXinio) / ~鸭 la Pekina Anaso

【北美洲】 〈地〉 Nord-Ameriko

【备】[bèi] (具备) havi; posedi; disponi; esti ekipita de: 各种农业机械无一不~ esti ekipita per cxiaspecaj agrikulturaj masxinoj / 德才兼~ posedi kaj talentojn kaj honestecon / ~有三辆汽车。 Tri auxtoj estas disponeblaj. / ~有样品。 Specimenoj estas haveblaj. (准备) prepari; esti preta: 把料~齐 pretigi cxiujn necesajn materialojn / ~马 pretigi cxevalon; seli cxevalon / 有~无患。 Bone preparita afero ne havos bedauxrindajn rezultojn. (防备) sin antauxgardi; sin prepari kontraux: 以~万一 sin prepari kontraux cxiuj eventualajxoj (设备) ekipajxo: 军~ milita ekipajxo; armilaro / (表示完全) plene; en cxiu ebla maniero; tiom, kiom eblas: ~受虐待 suferi cxiaspecajn turmentojn / 他艰苦~尝。 Li spertis cxiujn eblajn suferojn. / ~受欢迎 gxui grandan popularecon; esti tre populara

【备耕】 fari preparojn por plugado kaj semado

【备荒】 sin prepari kontraux naturaj katastrofoj

【备考】 apendico; rimarko; noto (por konsultado)

【备课】 (pp instruisto) prepari lecionojn

【备忘录】 ①〈外〉 memorando; memornotoj (记事本) notlibro; memorlibro; agendo; memorilo

【备战】 (准备发动战争) sin prepari por milito; fari militajn preparojn; sin pretigi al batalo: 扩军~ armado-ekspansio kaj militpreparo (准备应付战争) esti preparita kontraux milito: ~、备荒、为人民。 Estu preparita kontraux milito, estu preparita kontraux naturaj katastrofoj kaj faru cxion por la popolo.

【备注】 rimarko ~栏 margxeno rezervita al rimarkoj; rimarkokolumno

【背】[bèi] (躯干的一部分) dorso: ~痛 havi doloron en la dorso (物体的反面) la dorso de objekto; dorsa flanko; reverso: 手~ mandorso / 纪念章的~面 la reverso de medalo / 刀~儿 la dorso de trancxilo / 椅~ la dorso de segxo / 墨透纸~。 La inko sorbigxis tra la papero. (背对着) turni la dorson al; havi la dorson turnitan al: ~对着太阳站着 stari kun la dorso turnita al la suno / ~山面海 havi la monton post si kaj la maron autaux si / ~着手 kun la manoj interplektitaj sur la dorso () turni; deturni: 把脸~过去 deturni sian vizagxon (瞒着) post la dorso de iu: ~着人做某事 fari ion post la dorso de iu (sen ies scio) / 不干什么~人的事 fari nenion en kasxeco / 这孩子~父母抽烟。 Tiu cxi infano fumis post la dorso de siaj gepatroj. (背诵) reciti; scii parkere: 书~熟了 scii parkere sian lecionon / ~台词 lerni sian rolon [sian tekston] (违反) agi kontraux; malobservi; rompi: ~着良心说话 paroli kontraux sia konscienco / ~约 rompi la interkonsenton [sian promeson] (听觉不灵) surdeta: 耳朵有点~ esti surdeta (不顺利) malbonsxanca: 手气~ esti malbonsxanca je monludoj ——另读 [bēi]

【背道而驰】 iri en la kontrauxa direkto; esti neakordigebla kun; esti rekte kontraux al: 事实与理论~。 La fakto kontrauxdiras la teorion. / 和党的方针~ diametre kontrauxa al la politiko de la Partio

【背后】 (后面) post; malantaux: 门~ post la pordo / 从~袭击敌人 surprizataki la malamikon de malantauxe (不当面) post la dorso de iu; post la kulisoj: 当面不说,~乱说。 Oni diras nenion vidalvide, sed faras klacxojn postdorse. / ~下毒手 ponardi iun de post la dorso / ~支持 postkulise subteni / 警惕有人在~挑唆。 Gardu vin kontraux tiuj, kiuj penas semi malkonkordon post la kulisoj.

【背景】 fono; subajxo: 这幅画的~是一片森林。Tiu cxi pentrajxo montras la arbaron sur la fono. / 那张照片的~是秋高气爽的蓝天。 Tiu foto havas bluan auxtunan cxielon kiel sian fonon. / 历史~ historia fono / 社会~ socia fono / 政治~ politika fono / 这事肯定有~。 Iu devas esti malantaux tiu cxi afero.

【背离】 devii; deturnigxi; deklinigxi; deflankigxi; devojigxi: ~原则[真理] devii de la principo [de la vero] / ~正确的思想路线 deflankigxi de la gxusta ideologia linio.

【背面】 dorso; dorsflanko; reverso: 纪念章的~ la dorso de medalo / 信封的~ la dorso de koverto / 请看~。 Turnu la pagxon, mi petas. Bonvolu turni.

【背叛】 perfidi; defali: 忘记过去就意味着~。 Forgesi la pasintecon signifas perfidi. / ~祖国 perfidi sian patrion / ~原来的阶级 forlasi sian originan klason; ribeli kontraux sia propra klaso / ~政党[宗教] perfidi sian partion [religion]; defali de sia partio [religio]

【背诵】 reciti; parkere ripeti

【背心】 (西服背心) vesxto (汗背心) senmanika subcxemizo; gimnastika vesxto (毛背心) trikotvesxto

【背信弃义】 rompi sian promeson kaj malplenumi sian moralan devon; agi perfide; esti perfida kaj malfidela: ~地撕毁协定 perfide dissxiri la interkonsenton / ~行为 perfida ago; perfido

【被】[bèi] (被子) litkovrilo: 棉~ vatita litkovrilo / 鸭绒~ lanuga litkovrilo (遮盖) kovri: 植~ vegetajxaro; flauxro (遭受) suferi: ~灾 suferi katastrofon; esti trafita de katastrofo ④〈介〉(在被动式中表示主动者) de; fare de; far: 他~他的朋友骗了。 Li estis trompita de sia amiko. / 他的手指~机器压碎了。 Liaj fingroj estis dispremitaj de masxino. / 一根粗大的树枝~大风吹断。 Dika brancxo rompigxis de la ventego. ⑤〈助〉(用在动词前,表示主语是被动者) (uzata por formi vortogrupon kun pasiva signifo): ~捕 esti arestita / ~杀 esti mortigita [murdita] / 他~选为主席。 Li estis elektita prezidanto. / ~说服 esti konvinkita; lasi sin konvinki (de iu)

【被乘数】 〈数〉 multiplikato; multiplikendo*

【被除数】 〈数〉 dividato; numeratoro

【被动】 pasiva: 陷于~地位 sin trovi en pasiva pozicio; esti reduktita al la pasiveco / 变~为主动 repreni la iniciativon ~免疫 〈医〉 pasiva imuneco / ~式 〈语〉 pasiva formo / ~吸烟 pasiva fumado / ~语态 〈语〉 pasiva vocxo; pasivo

【被告】 〈法〉 plendito; akuzito jugxato ~席 benko de akuzitoj

【被减数】 〈数〉 malpliigato

【被迫】 esti devigita: 她是~接受这些屈辱性的条件的。 SXi estis devigita akcepti la humiligajn kondicxojn.

【被子】 vatita litkovrilo; peplomo

【倍】[bèi] (倍数) oblo; -obl-: 三~ trioblo / 二的五~是十。 Kvinoblo de du estas dek. / 十是五的两~。 Dek estas duoblo de kvin. / 比…大一~ esti la duoblo de / 产量增至三~(增加了两~) La produktokvanto triobligxis. / 这个数字超过解放前最高记录的七~。 Tiu cxi cifero estas sepoble pli granda al la rekordo antaux la Liberigxo. / 产量成~增长。 La produktokvanto duobligxas kaj reduobligxas [du- aux plurobligxas, oble plimultigxas]. (加倍) duobligi: 加~努力 duobligi siajn penojn / 勇气~增 kun duobligita kuragxo

【倍数】 〈数〉 oblo

【辈】[bèi] (等;类) homoj de ia speco: 无能之~ la nekapabluloj; la sentauxguloj (辈分) generacio: 他比我长[小]一~。 Li estas je unu generacio pli agxa [pli juna] ol mi. Li apartenas al la generacio de mia patro [filo]. / 他俩同~。 Ili apartenas al la sama generacio. / 她跟我平~。 SXi estas de la sama generacio, kiel mi. / 老一~革命家 la revoluciuloj de la pli maljuna generacio (辈子) la tuta vivo; vivdauxro: 后半~儿 la dua duono [la lasta parto] de ies vivo

【辈子】 la tuta vivo; vivdauxro: 他一~当锻工。 Li laboris kiel forgxisto dum sia tuta vivo. / 后半~ la dua duono [la lasta parto] de la vivo

【呗】[bei] 〈助〉①(表示事实或道理明显)(uzata por indiki, ke io estas evidenta): 你不会打字就学~。 Vi ne scias tajpi? Lernu do. (表示勉强同意的语气)(uzata por esprimi rezignacion): 一定要我去,就去~。 Nu, mi iros, se vi insistos.

【奔】[bēn] (急跑) rapide kuri; galopi: ~马 galopanta cxevalo (紧赶) rapidi: ~赴前线 rapidi al la fronto / ~向美好的未来marsxi al la bela estonteco (逃跑) forkuri; sin forsavi: 东~西窜 forkuri en cxiuj direktoj ——另读 [bèn]

【奔波】 klopodadi; fari klopodojn: 两地~ fari navetan iradon [veturadon] inter du lokoj / 为了生计,他不得不经常在外~。 Por perlabori vivrimedojn, li devis iri de loko al loko sercxante laboron.

【奔驰】 rapide kuri; galopi: 骏马在草原上~。 Belaj cxevaloj galopas sur la stepo. / 火车向前~。 La trajno plenrapide kuras antauxen.

【奔放】 senbride; en plena vigleco; kun viveco: ~不羁的风格 senbrida kaj libera stilo / 豪爽~的人 homo grandanima kaj malkasxema / 热情~ esti abunda je entuziasmo; labori kun arda entuziasmo / 热情~的曲调 ario plena de vervo / 李白的诗潇洒~。 La poemoj de Li Bai estas fame konataj pro siaj esprimaj libereco kaj natureco.

【奔流】 (急速地流) flui rapidege [impete]: ~入海 sin jxeti en la maron / 铁水~。 La fandita fero impete fluas. (急流) rapid(eg)a [impeta] fluo; torento

【奔跑】 kuri: 母亲一喊,孩子们都很快地~过去。 Tuj kiam la patrino vokis la infanojn, ili cxiuj rapide kuris al sxi.

【奔腾】 (奔跑跳跃) galopi: 犹如万马~ kvazaux dek mil cxevaloj galopus (奔流) sin antauxenjxeti; impeti: 浩浩长江,~不息。 La potenca akvomaso de Jangzi-rivero sencxese ruligxas antauxen. / 革命的洪流~向前。 La impeta fluego de la revolucio sin jxetas antauxen.

【奔走】 (急走) kuri: ~相告 rapidi diri unu al alia la novajxon (进行活动) klopodadi; fari klopodojn: ~呼号 kuri cxien por peti helpon; fari klopodojn en la intereso de iu

【本】[běn] (根或茎) radiko aux tigo de planto: 水有源,木有~。 CXiu revero havas sian fonton kaj cxiu arbo siajn radikojn cxiu afero havas sian originon. (根本) fundamento; bazo; origino: 民为国之~。 La popolo estas la fundamento de la sxtato. / 忘~ perfidi sian klasoriginon (本金) kapitalo: 还~付息 repagi la kapitalon kaj la interezon (本来) origina; propra: ~意 origina ideo; vera intenco / 我~想不去。 En la komenco mi ne intencis iri tien. / 你~该早通知我的。 Vi devus antauxsciigi min pli frue. (自己的) propra: ~职工作 sia propra laboro [okupo] / ~厂 nia fabriko / ~乡~土 naskigxlando; hejmlando (现今的) tiu cxi; kuranta; nuna: ~周 tiu cxi semajno / ~月 tiu cxi monato; la kuranta monato / ~年度 la kuranta jaro / ~决议 tiu cxi rezolucio / ~期 la kuranta periodo (根据) laux: ~着政策办事 agi laux la politiko / 他每一句话都有所~。 CXio, kion li diras, estas bazita sur faktoj. (本子) kajero; libro: 笔记~ kajero; notlibreto / 账~儿 kontolibro / 日记~ taglibro / 照相~ fotoalbumo (版本) eldono; versio: 普及~ populara eldono / 马克思《资本论》英译~ la anglalingva traduko [versio] de Kapitalo de Markso ⑩〈量〉(用于书籍、簿册等) (uzata por libroj, partoj de seriajxo, ktp): 两~书 du libroj / 第一版共印五千~。 La unua eldono estis presita en kvin mil ekzempleroj. / 这部电影有十二~。 Tiu cxi filmo estas el dek du bobenoj.

【本地】 (所在的地方) tiu cxi loko (kie oni sin trovas) (本地的) loka; cxi-loka; cxi-tiea; indigxena: ~新闻 loka novajxo / ~货 lokaj produktajxoj / ~口音 loka akcxento* / ~人 cxi-tieulo; lokano; indigxeno; pralogxanto

【本分】 (本身应尽的责任) devo: 尽~ plenumi sian devon / 为人民做好事是我们的~。 Agi en la intereso de la popolo estas nia devo. (安于所处的地位) kontenta je sia situacio; honesta: 守~ esti kontenta je sia sutuacio

【本国】 ies propra lando; sialanda; enlanda: ~资源 enlandaj naturaj ricxajxoj / ~制造 enlande fabrikita ~语 gepatra lingvo

【本行】 ies propra metio [profesio, specialo, fako]: 这不是我的~。 Tio ne estas mia metio [profesio, specialo, fako]

【本科】 la fakultatoj de universitato; la universitato mem; regula kolegia kurso: ~学生 studento de de normala studociklo

【本来】 (原有的) origina; natura: 某个词~的意思 la origina [primitiva] senco de iu vorto / 某一事物~的性质 la naturo esence propra al iu afero / ~的颜色 natura koloro / ~的声音(不通过播音的) senpera vocxo (原先) origine; primitive: 大会~定于星期五举行的。 Origine estis decidite, ke la mitingo okazu en vendredo. / 我的假期~是两周,后来又增加了一周。 Origine mia forpermeso estis du semajnoj, sed poste oni aldonis al gxi unu semajnon. / 这~就是个错误。 GXi propre estis eraro. (理所当然) nature; kompreneble: ~就该这样办。 Tio kompreneble devas esti tiel arangxita. / 你~用不着急。 Vi ja ne bezonus maltrankviligxi. / 这样的事~不应该发生。 Tiaj aferoj ja ne devus okazi. / 犯了~可以避免的错误 kulpi erarojn, kiuj estus eviteblaj

【本领】 kapablo; lerteco; talento; povoscio: 学会组织现代化生产建设的~ akiri la kapablon organizi la modernajn produktadon kaj konstruadon / ~高强 havi grandan kapablon / 有爬树的~ havi la lertecon surgrimpi arbon / 你~真大,居然把他说服了。 Vi estas vere admirinda pro tio, ke vi sukcesis lin konvinki.

【本末】 (事情的全部经过) la tuta dauxro de okazajxo de la komenco gxis la fino; cxiuj detaloj de afero: 他知道这件事的~。 Li scias cxiujn detalojn de tiu cxi afero. / 详述~ rakonti la tutan okazintajxon de la komenco gxis la fino / (主次) la fundamenta [la cxefa] kaj la akcesora

【本能】 instinkto: 动物的~ animalaj instinktoj / 自卫的~ instinkto de memkonservado / ~地行动 agi instinkte

【本人】 () mi; mi mem: ~兹证明此抄件与原件相符。 Mi certigas, ke tiu cxi kopio estas konforma al la originalo. (自己) si mem; persone: 我想见部长~。 Mi dezirus vidi la ministron mem. Mi petas auxdiencon cxe la ministro mem. / 你必须~去看望他。 Estas necese, ke vi persone vizitu lin. (当事人) la koncernata persono; koncernato; interesato: 未得~同意 sen konsento de la koncernato [la interesato]

【本色】1 propraj [veraj] kvalitoj; distinga karaktero; vera naturo: 劳动人民的~ la kvalitoj propraj [la veraj kvalitoj de] la laboranta popolo / 英雄~ la vera naturo de la heroo

【本色】2 natura koloro: ~布 neblankigita kaj netinkturita tolo; kruda tolo

【本身】 mem; en si mem; per si mem: 运动~就是矛盾。 La movado mem estas kontrauxdiro. / 这次交易会~就标志着我国对外贸易的发展。 Tiu cxi foiro en si mem estas la signo de la disvolvigxo de la ekstera komerco de CXinio. / 这种行为~就值得赞扬。 Tiu cxi ago estas lauxdinda en si mem. / 事实~就说明了问题。 La faktoj parolas per si mem.

【本事】1 〈文〉 origina historio; temo: 这些诗词的~,年久失考。 La origina historio, sur kiu tiuj cxi poemoj estis bazitaj, jam de longe perdigxis. / 电影~ sinoptiko de filmo

【本事】2 同“本领”

【本位】 (货币制度的基础) unuo de metala monsistemo; etalono*: 金~ oretalono* / 银~ argxentetalono* / 复~制 dumetalismo / 单~制 unumetalismo (本职) sia propra posteno [okupo]: ~工作 sia propra laboro [okupo]

【本性】 naturo; natura dispozicio; instinkto; denaska karaktero: ~好战 nature militema

【本义】 propra [origina, lauxvorta] senco: “兵”字的~是武器。 La propra senco de “兵” estas armilo. / 这个词不能按~去理解。 Oni ne povas kompreni tiun cxi vorton en gxia propra senco.

【本意】 origina intenco; vera deziro: ~并不坏。 La origina intenco ne estis malbona. / 这不是他的~。 Tio ne estas lia vera deziro.

【本着】 konforme al; laux; en spirito de; cxe la lumo de: ~我们一贯的立场 konforme al nia konstanta starpunkto / ~为人民服务的精神 en spirito de servado al la popolo; animita de la volo servi la popolon / ~良心行事 agi laux sia konscienco / ~友好的精神予以合作 kunlabori en amika spirito / ~事实进行判断 fari juxon cxe la lumo de faktoj / ~增进两国之间友好关系的愿望 instigata de la deziro akceli la amikajn rilatojn inter niaj du landoj / 办一切事业都要~节约的原则。 En funkciigado de cxiaj entreprenoj oni devas observi la principon de sxparado.

【本质】 esenco; naturo; natura karaktero; propra kvalito; substanco: ~方面 esenca aspekto / 非~方面 neesenca aspekto / ~的差别 esenca diferenco / 透过现象看~ vidi la esencon tra gxiaj fenomenoj / 新生力量~上是不可战胜的。 La novenaskitaj fortoj estas lauxnature nevenkeblaj.

【本子】 (册子) kajero; libro: 笔记~ kajero; notlibreto / 改~ korekti la taskojn [la skribajn ekzercojn] (de lernantoj) (版本) eldono: 这个~是宋本。 GXi estas Song-dinastia eldono.

【奔】[bèn] (向目的地走) sin direkti al; iri al: 直~车间 iri direkte al la laborejo / 这条路~车站。 Tiu cxi vojo kondukas al la stacidomo. (年纪接近) (al)proksimigxi: 他是~六十的人了。 Li proksimigxis al la agxo de sesdek jaroj. ③〈介〉() al: 汽车~广场驶去。 La auxtomobilo veturis al la placo. ——另读 [bēn]

【奔头儿】 estonteco; perspektivo: 这工作很有[没有]~。 Tiu cxi okupo estas plena de estonteco [sen estonteco]. / 大有~ havi brilan perspektivon

【笨】[bèn] (愚笨) stulta; malsagxa; malinteligenta; malsprita; idiota: ~人 stultulo; malsagxulo; idioto / 脑子~ havi malbonan kapon; esti napokapa [sxtipkapa] (不灵巧) mallerta; malfacilmova: 手脚~ esti mallerta (笨重) peza; grandacxa; maloportuna: 这把锄头太~。 Tiu cxi sarkilo ne estas oportune uzebla. / 这个柜子太~。 Tiu cxi sxranko estas tro granda kaj peza.

【笨蛋】 〈骂〉 stultulo; idioto; kreteno; malspritulo; koka kapo; ansero; sxtipo: 真是个大~! Kia stultulo!

【笨手笨脚】 mallerta; ursa: 他这人~。 Li estas mallertulo.

【笨重】 (庞大沉重) peza kaj grandacxa: ~的柜子 peza kaj grandacxa sxranko; malfacile transportebla sxranko (费力气) peniga; peza: 通过技术革新,我们车间摆脱了~的体力劳动。 Dank' al la teknikaj renovigoj nia laborejo sin liberigis de peniga fizika laboro.

【笨拙】 stulta; mallerta; ursa: 动作~ mallerta en la movoj; ursamova / ~的伎俩 stulta ruzajxo; mallerta artifiko / 说话~ sin esprimi mallerte; havi mallertan langon

【崩】[bēng] (倒塌) disfali: 山~ disfalo de monto; tersxovigxo (破裂) krevi; rompigxi: 把气球吹~了 krevigi balonon / 绳子~。 La tro strecxita sxnuro rompigxis. / 他们双方谈~了。 Iliaj traktadoj rompigxis. (被爆炸的东西击中) esti trafita de eksplodsplito: 放爆竹~了手 vundi al si la manon ekbruligante petardon ④〈口〉(枪毙) ekzekuti per pafado; pafmortigi () (pp imperiestro) morti; forpasi

【崩溃】 disfali; dissalti; disrompigxi; krasxi: 殖民主义的~ la disfalo de la koloniismo / 旧世界正在~。 La malnova mondo estas disfalanta. / 敌军全线~。 La malamika armeo estas en plena malvenko [estas disvenkita] sur la tuta fronto. / 国民经济濒于~的边缘。 La nacia ekonomio trovigxas cxe la rando de la ruinigxo.

【崩裂】 krevi; abrupte fendigxi: 轰隆一声,山石~。 La rokoj diskrevis kun tondra bruego.

【崩塌】 disfali; falegi: 屋顶~了。 La tegmento disfalis.

【绷】[bēng] (拉紧) strecxi: 弓弦~得很紧。 La sxnuro de la arko estas tre strecxita. (猛然弹起) eksalti; resalti: 弹簧~飞了。 La risorto eksaltis for. () kudri per maldensaj kudreroj; duonkudri; alpingli: ~被里儿 duonkudri la subsxtofon de vatita litkovrilo / 在横幅上~红字 alpingli rugxajn paperpecojn kun ideografiajxoj al transversa tuko ④〈方〉(勉强支持) dauxrigi fari ion malgraux malfacileco [malgraux sia malforteco]: ~场面 peni teni [konservi] la paradan eksteron ⑤〈方〉() tromposxteli (monon); frauxdi; friponi: 坑~拐骗 fari cxiaspecajn trompojn; diversmaniere trompadi ——另读 [běng; bèng]

【绷带】 bandagxo; vindrubando; pansbendo

【绷】[běng] 〈口〉①(板着) mieni serioze: ~着脸 kuntiri la trajtojn de la vizagxo; havi severan [rigidan] mienon; agordi la vizagxon severe; kun strecxita vizagxo (勉强支撑) fortostrecxi; penegi: 咬住牙,~住劲 kunpremi la dentojn kaj strecxi la muskolojn ——另读 [bēng; bèng]

【迸】[bèng] sxpruci: 火星乱~。 La fajreroj dissxprucas. / 他怎么突然~出这句话来? Kial li subite eljxetis tiun cxi frazon?

【迸发】 eksplodi; elsxpruci: 象火山一样~ eksplodi kiel vulkano / 热烈的掌声,有如春雷~。 Aplauxdo eksplodis kiel printempa tondro. / 锤子打在岩石上,~了好些火星儿。 Kiam martelego trafis la rokon, fajreroj dissxprucis. / 笑声~。 Ekauxdigxis lauxta ridado.

【迸裂】 fendigxi; rompigxi; krevi; dissplitigxi: 山石~。 La rokoj fendigxis. / 他脑浆~。 Lia cerbo disversxigas [dissxprucas].

【蹦】[bèng] salti: 他使劲一~就过了水沟。 Per forta eksalto li transpasis la fosajxon. / 这件事还没处理完,那件事又~出来了。 Unu problemo ankoraux ne estis solvita, kiam alia aperis.

【逼】[bī] (逼迫) devigi; premdevigi; persekuti: 旧社会~得他沿门乞讨。 Li estis devigita almozpeti de pordo al pordo en la malnova socio. / ~得无路可走 esti persikutata [enanguligita] gxis ekstrema situacio / ~某人同意 eldevigi de iu konsenton (强索) preme postuli; premdevigi: ~交学费 preme postuli pagon de lernokotizon (逼近) alproksimigxi al: 直~城下 (pp malamikaj trupoj) alproksimigxi rekte al [jam marsxi gxis] la urbomurego

【逼近】 (al)proksimigxi al: 我军已~运河。 Niaj trupoj jam proksimigxis al la kanalo. / ~考期。 Proksimigxas la tago de la ekzameno. / ~冬令。 La vintro alproksimigxas.

【逼迫】 devigi; premdevigi: 他们~他辞职。 Ili devigis lin eksigxi.

【逼上梁山】 esti devigita retirigxi sur Liangshan-monton (por ribeli) malgrauxvole ribeli; esti devigita fari ion

【逼真】 (极像真的) vivovera; versimila; fidela: 这幅画画得十分~。 Tiu cxi pentrajxo estas tre vivovera. / 为使小说~,他加进了他的亲身经历。 Por la versimileco li enmetis en sian romanon epizodojn de sia propra vivo. / ~的描写 verosimila priskribo / ~的肖像 fidela portreto (真切) klare: 听得~ klare auxdi ~度 〈电子〉 fideleco

【鼻】[bí] nazo; rostro (de elefanto ktp)

【鼻孔】 naztruo

【鼻腔】 〈生理〉 naza kavo ~元音 〈语〉 naza [nazala] vokalo

【鼻涕】 nazmuko: 流~ havi mukoplenan nazon; lasi mukon elflui el sia nazo

【鼻音】 〈语〉 naza [nazala] sono; nazalo: 说话带~ nazparoli ~化 nazaligo

【鼻子】 nazo; rostro (de elefanto ktp): 高~ alta [altegxa] nazo / 塌~ plata nazo / 鹰钩~ agla nzo / 朝天~ [翘~] kuspita nazo / 牵着某人的~走 konduki iun je la nazo / 他把这件事说得有~有眼的。 Li rakontis la historion per tono tre konvinka. / 不要只顾~底下的小事。 Oni devas vidi iom pli malproksimen ol la pinto de sia nazo. / 横挑~竖挑眼 trovi cxion kritikinda; esti tro cxikanema / ~尖 havi bonan nazon / 哭~ plorgrimaci; plori

【匕】[bǐ] antikva tipo de kulero

【匕首】 ponardo; stileto; glaveto

【比】[bǐ] (比较) kompari; paraleligi: 把两个方案~一~ kompari la du projektojn; kompari [paraleligi] tiun cxi projekton kun la alia / 我哪能~得上老王啊! Mi estas neniel komparebla kun Lao Wang. (较量) konkuri; kompari: ~干劲 konkuri inter si per sia labora entuziasmo / ~先进 peni egaligi sin al avangarduloj / ~力气 kompari siajn fortojn; provi siajn fortojn kontraux iu / 咱们~~谁跑得快。 Ni faru vetkuron por vidi, kiu kuras pli rapide. (比喻) kompari kun; konsideri kiel: 把工作~作战斗 kompari sian laboron kun batalo (比画) gestadi: 连说带~ paroli kun gestado (照着) kopii; fari ion laux la modelo de io: ~着旧衣裁新衣 tajli novan veston sur la modelo de malnova vesto ⑥〈介〉(用于比较) kompare kun; ol: ~去年同期增长百分之十三 kreski je 13 kompare kun la sama periodo de la pasinta jaro / 他~我高。 Li estas pli alta ol mi. / 我们的生活一年~一年好。 Nia vivo plibonigxas de jaro al jaro [kun cxiu jaro]. (两数间的倍数关系) raporto; rilatumo; proporcio: 男女大学生约为三与二之~。 La raporto [rilatumo] inter la studentoj kaj la studentinoj estas proksimume 3 kontraux 2. / 与…成正[反]~ esti en rekta [inversa] proporcio de; esti rekte [inverse] proporcia al (比分) kontraux: 甲队以五~四胜乙队。 La teamo A venkis la teamon B per 5 kontraux 4. / 现在是几~几? Kia estas la poentaro? ⑨〈方〉(紧靠) tre proksime: ~肩 sxultro cxe sxultro (依附) alkrocxigxi al; koluzii kun: 朋~为奸 formi klikon por fari malbonon; agi en koluzio kun iu

【比比皆是】 cxie renkonteblaj [troveblaj, videblaj]: 好人好事~。 CXie oni renkontas bonajn homojn kun lauxdindaj agoj.

【比方】 (比喻) komparo: 这不过是个~。 Tio estas nur komparo. / 他的坚贞不屈的性格宜用四季常青的松柏来~。 Estas konvene kompari lian firman kaj neflekseblan karakteron kun la cxiamverda pino aux cipreso. (例子) ekzemplo: 打个~ preni ekzemplon; klarigi per ekzemplo (比如) ekzemple: ~说 ekzemple (假如) se: 他的字写得真好,~我求他写一副对联,他不会拒绝吧? Li estas kaligrafo. Se mi petos lin manskribi versparon por mi, li ne rifuzos, cxu ne?

【比较】 (相比) kompari; paraleligi: 把译文和原文~一下 kompari [paraleligi] la tradukon kun la originalo / 有~才有鉴别。 Oni devas fari komparadon por povi fari taksadon [por fari distingon inter aferoj]. / 经不起~ ne povi elteni la komparon ②〈介〉() kompare kun; ol: ~去年有显著的增长 montri rimarkindan kreskon kompare kun la pasinta jaro ③〈副〉(一定程度地) kompare; suficxe; relative; pli aux malpli: 这个方案还是~好的。 Tiu cxi projekto estas suficxe [relative] bona. / 艺术上~好的作品 verko de suficxe bona arta kvalito / 两个都可以,不过这个~好一点儿。 Ambaux tauxgas, sed tiu cxi estas iom pli bona. ~法 kompara metodo / ~级 〈语〉 komparativo / ~价格 〈经〉 fiksa [konstanta] prezo / ~解剖学 kompara anatomio / ~文学 kompara literaturo / ~语言学 kompara lingvistiko

【比例】 ①〈数〉 proporcio: 几何~ geometria proporcio / 正[反]~ rekta [inversa] proporcio (数量的对比) proporcio; raporto; rilatumo: 某些部门中的~失调 misproporcioj [disproporcioj] inter iuj sektoroj / 按~分配 proporcia distribuo / 有计划按~发展国民经济 disvolvi la nacian ekonomion en lauxplana kaj harmonia maniero / 安排积累和消费的适当~ starigi konvenan raporton inter akumulado kaj konsumado (比例尺) skalo: 这个飞机模型是按准确的~做的。 Tiu cxi aviadil-modelo estas farita precize laux la skalo.

【比例尺】 ①〈测〉 skalo: 这张地图的~是五十万分之一。 La skalo de tiu cxi mapo estas de 1500,000 / ~为五千分之一的地图 mapo en skalo de 15,000 (比例圆规) proporcio-cirkelo

【比如】 ekzemple; kiel ekzemple

【比赛】 matcxo; konkurso; turniro: 足球[网球、拳击]~ matcxo de futbalo [de teniso; de bokso] / 自行车~ bicikla vetkuro / 射击~ konkurso de pafado / 国际象棋~ turniro de sxakoj / 歌咏~ konkurso de kantado ~项目 disciplino*

【比喻】 komparo; metaforo; tropo: 这只是一个~而已。 Tio estas nur komparo [metaforo]. /  打个~说 por fari komparon / 人们常用常青的松柏~坚贞不屈的革命者。 Oni ofte komparas la neflekseblan firmecon kun la cxiama verdo de la pino kaj cipreso. ~义 metafora [figura] senco

【比重】 ①〈物〉 specifa pezo (比例) proporcio: 提高工业品在出口中的~ pligrandigi la proporcion de la industriaj produktoj en la eksportoj / 工业~大的地区 regiono, kie la industrio okupas gravan lokon ~计 hidrometro / ~选种 semselektado per specifa pezo

【彼】[bǐ] (那个) tiu; alia; la alia: ~时 en tiu tempo [momento] / 由此及~ pasi de unu aspekto de la fenomenoj al la alia (对方) la alia partio: 知~知己,百战不殆。 Konu vian kontrauxulon kaj konu vin mem kaj vi povos senriske konduki cent batalojn.

【彼岸】 (对岸) la transa [alia] bordo: 去大西洋~ veturi trans Atlantikon ②〈佛教〉 la alia bordo; nirvano

【彼此】 (相互) unu (la) alian; reciproke: ~呼应 ehxi unu la alian; subteni unu la alian / ~尊重 respekti unu la alian / ~相助 helpi unu alian [unu al alia] / 不分~ meti cxion en komunecon; tio, kio estas mia, estas ankaux via ②〈套〉(uzata kutime duobligite): 您辛苦啦!——~~! Vi devis fari al vi multe da klopodoj! Kaj vi same!

【彼一时,此一时】 la cirkonstancoj ne plu estas la samaj [jam sxangxigxis]; tempoj jam sxangxigxis; aliaj tempoj, aliaj moroj (z): ~,不要拿老眼光看新事物。 Sciu, ke la tempoj jam sxangxigxis, kaj tial ne jugxu la novajn aferojn per malnovaj kriterioj.

【笔】[bǐ] (书画用具) skribilo; plumo; peniko: 自来水~ fontoplumo / 圆珠~ globkrajono / 铅~ krajono / 画~ peniko (por pentrado); tucxpeniko / 毛~ peniko (por skribado); tucxpeniko / 羽毛~ plumo / 粉~ kreto / 下~ lasi kuri sian plumon () skribi: 代~ skribi sub la diktado de iu / ~之于书 meti nigron sur blankon; surpaperigi (笔画) streko: “天”字有四~。 La ideografiajxo konsistas el kvar strekoj. / 给一幅画添上几~ aldoni kelkajn tusxojn al pentrajxo / 你给他写信时,替我带一~。 Kiam vi skribos al li, aldonu unu vorton de mia flanko. ④〈量〉(a)(uzata por monsumoj, kontoj, sxuldoj ktp): 一~钱 unu sumo da mono / 我们有三~账要算。 Ni havas tri kontojn por reguligi. (b)(uzata por lerteco en kaligrafio aux pentrado): 写得一~好字 povi bele skribi / 能画几~山水 scii fari kelkajn strekojn en pejzagxpentrado; esti apenauxa pejzagxpentristo

【笔杆】 (笔的手拿部分) la tenilo [bastoneto] de skriba peniko; plumingo () skribilo; plumo; (skrib)peniko: 耍~的 〈口〉 plumomanipulanto; fusxverkisto

【笔画】 strekoj (de cxina ideografiajxo): 人名以姓氏~为序。 La nomoj estas listigitaj laux la ordo de la nombro de strekoj de la cxnaj ideografiajxoj de la familiaj nomoj

【笔记】 (用笔记录) fari noton; noti (记录) noto: 记~ fari notojn (随笔) notoj; eseoj; skizo ~本 notlibro; kajero / ~本电脑 notlibra komputilo; tekkomputilo; portebla komputilo / ~小说 literaturaj skizoj

【笔迹】 manskribo; skribmaniero; skribkaraktero; mano: 查~ kontroli la auxtentikecon de manskribo / 对~ identigi ies manskribon / 一封~秀丽的信 letero en fajna skribado ~鉴定 grafologia esploro / ~鉴定人 grafologo / ~学 grafologio

【笔尖】 plumbeko; plumpinto; plumo

【笔墨】 peniko kaj inko; vortoj; skribajxo: 我们激动的心情难以用~来形容。 Estas malfacile priskribi, kiom ni estis emociitaj. / 把不必要的词句删去,以免浪费~。 Por sxpari la spacon, forigu la superfluajn vortojn kaj frazojn. ~官司 polemiko; vortbatalo

【笔试】 skriba ekzameno

【笔顺】 ordo de la strekoj de cxina ideografigajxo

【笔误】 plumeraro; skriberaro; misskribo; eraro de ortografio

【笔译】 skriba traduko

【笔直】 tute rekta; rekta kiel I; rektlinia: ~的马路 rekta avenuo / ~走 iri tute rekte / 身子挺得~ teni sin tre rekte

【鄙薄】 〈书〉 malestimi; malsxati: 不应~售货员工作。 Oni ne devas malestimi la laboron de vendisto.

【鄙视】 malestimi; malrespekti; malsxati: 我们不应该~体力劳动。 Ni ne devas malestimi [malsxati] la fizikan laboron.

【必】[bì] ①〈副〉(必然) certe; neeviteble; necese: 这次两国领导人的会晤必将增强两国人民之间的友谊。 La intervidigxo de la gvidantoj de la du landoj certe plifirmigos la amikecon inter niaj du popoloj. / 骄兵~败。 Armeo sxvelanta de fiero neeviteble suferos malvenkon. (必须) devi: ~读书目 listo de devigaj legajxoj / 事物的发展~有一定的条件。 Aferoj povas disvolvigxi nur sub iaj kondicxoj.

【必不可少】 absolute [nepre] necesa; nemalhavebla; nemankigebla; deviga

【必定】 〈副〉①(必然) certe; sendube: 他~会来。 Li certe venos. / 这是~的。 Tio estas senduba. (表示意志的坚决) nepre: 我明天~来。 Mi nepre venos morgaux. / 大会~会如期召开。 La kongreso nepre okazos je la fiksita dato.

【必然】 (确定不移) neevitebla; nepra: ~结果 neevitebla rezulto; konsekvenca [nepra] sekvo / ~趋势 neevitebla tendenco / 敌人~要和我们作拼命的斗争。 La malamiko neeviteble faros mortan lukton kontraux ni. ②〈哲〉 neces(ec)o ~规律 nepra legxo / ~王国 la regno de neceso / ~性 neceseco

【必修课】 deviga kurso [lernobjekto]

【必须】 〈副〉 devi; estas necese i [ke u]: 干部~时刻关心群众生活。 La kadroj devas [havas la devon] zorgi pri la vivkondicxoj de la amasoj. / ~充分发扬社会主义民主。 Estas necese plene disvolvi la socialisman demokration. Estas necese, ke ni plene disvolvu la socialisman demokration. / 学习~刻苦。 Studado postulas diligentecon.

【必需】 necesa; nemalhavebla; nemankigebla: 发展工业所~的原料 la krudmaterialoj necesaj por la industria disvolvigxo / 把国家建设资金用在最~的地方 uzi la fondusojn destinitajn por la konstruado de la lando tie, kie ili estas plej bezonataj

【必要】 necesa; nemalhavebla; nemankigebla: 进行~而可行的改革 fari necesajn kaj efektivigeblajn reformojn / 如有~ se tio estas necesa; en okazo de bezono [de neceso] / 认真研究经济规律,很有~。 Estas necese serioze studi la ekonomiajn legxojn. ~产品 necesa produkto / ~劳动 necesa laboro / ~前提 nesesa antauxkondicxo / ~条件 necesa kondicxo / ~性 neceseco

【必由之路】 la nepre sekvota [irota] vojo; la neevitebla vojo

【闭】[bì] (关;合) fermi: ~门 fermi la pordon / ~上眼 fermi la okulojn / ~嘴! Fermu vian busxon! (抑止) reteni: ~住气 reteni sian spiron

【闭关自守】 praktiki pordoferman [izolisman] politikon; izoli la landon de cxiuj internaciaj rilatoj; auxtarkio: 独立自主并不意味着~。 Sendependeco ne signifas izoli la landon de cxiuj internaciaj rilatoj.

【闭门羹】 (多用于): 飨以~ frapfermi la pordon antaux ies nazo; fermi la pordon al gasto / 吃~ trovi la pordon fermita (pp gasto ktp) esti malakceptata

【闭门造车】 fari cxaron malantaux fermita pordo ellabori planon sen konsideri la aktualajn kondicxojn; disigi sin de la amasoj kaj izoli sin de la realo; blinde agi

【闭目塞听】 fermi siajn okulojn kaj sxtopi siajn orelojn izoli sin de la realo

【闭幕】 (指舞台演出) faligi [mallevi] la kurtenon: 在观众热烈掌声中~。 La kurteno falis [mallevigxis] meze de varma aplauxdo de la spektantoj. (指会议等) fermigxi; finigxi: 会议已胜利~。 La konferenco jam fermigxis kun sukceso. ~词 ferma parolado / ~式 ferma ceremonio

【闭塞】 (堵塞) obstrukci; sxtopi: 我鼻孔~。 Mia nazo sxtopigxis. (交通不便) malfacile alirebla: 在铁路没修以前这一带交通很~。 Tiu cxi regiono estis tre malfacile alirebla antaux la konstruado de la fervojo. (风气不开) malpli evoluinta: 以前这里的人们很~。 En la pasinteco la homoj estis malpli evoluintaj en tiu cxi regiono. (消息不灵通) malbone informita: 消息~的人 malbone informita homo ⑤〈电〉 blokado ~区段 〈铁路〉 bloksekcio / ~区间 〈铁路〉 blokinterspaco / ~系统 〈铁路〉 bloksistemo / ~信号 〈铁路〉 bloksignalo

【毕】[bì] (完毕) fini; finplenumi: 阅~请放回原处。 Bonvolu remeti la libron sur gxian lokon post legado. ②〈书〉(完全) tute; plene; komplete: 原形~露 sin montri sub sia vera aspekto; plene elmontri sian veran fizionomion; komplete senmaskigxi (二十八宿之一) la 19-a el la konstelacioj, en kiujn la cxiela sfero estis dividita en la antikva cxina astronomio

【毕竟】 malgraux cxio; tamen; cxion konsiderinte; finfine; cxiam; en la lasta analizo [konsidero]: 他的缺点同他的成绩相比,~是第二位的。 Malgraux cxio, liaj mankoj estas necxefaj kompare kun liaj sukcesoj. / 他~回来了。 Li tamen finfine revenis. / 这部书虽然有缺页,但~是珍本。 Tiu cxi libro estas rara eldono, kvankam en mankas kelkaj pagxoj. / 孩子~是孩子,对他不能苛求。 La infano cxiam estas infano; oni ne devas esti tro postulema al li.

【毕生】 la tuta vivo; vivdauxro: ~事业 la afero de tuta vivo / ~的大作 la cxefverko tra la vivo / 他把~的精力献给中国人民的解放事业。 Li oferis sian tutan energion al la granda afero de la liberigo de la cxina popolo.

【毕业】 fini sian studadon [lernadon] en lernejo; fini la kurson [la lernejon, la universitaton]; diplomigxi; licenciigxi: 他中学没有~就参军了。 Li aligxis al la armeo antaux ol fini sian studadon en la mezlernejo. ~班 abiturienta [diplomigxonta] klaso / ~典礼 ceremonio de fino de studado; ceremonio de disdono de la diplomoj al la studentoj / ~分配 difini diplomiton por iu laborposteno / ~考试 ekzameno de fino de studado; abiturienta ekzameno (en gimnazio aux liceo) / ~论文 tezo [disertacio] de licenciigxo / ~设计 desegnado de licenciigxo / ~生 kursfininto; diplomito; abituriento (de gimnazio aux liceo) / ~证书 atesto pri finstudado; atesto de matureco; diplomo

【庇护】 protekti; sxirmi; patroni; preni iun sub sian protekton [egidon]; doni al iu sxirmon [azilon] / 在某人的~下 sub ies sxirmo [egido] ~权 rajto de azilo / ~所 azilo

【陛下】 (直接称呼) Via Imperiestra [Regxa] Mosxto; Via Majesto (间接称呼) Lia Imperiestra [Regxa] Mosxto; Lia Majesto: 国王~政府 la registaro de Lia Regxa Mosxto / 女王~ SXia Regxina Mosxto

【毙命】 morti de [per] nenatura morto; morti violentan morton; esti mortigita; perei: 两名盗匪当场~。 La du rabistoj estis mortigitaj surloke.

【弊】[bì] (欺诈行为) frauxdo; malversacio; fiago: 舞~ fari frauxdojn; frauxdi; fari malversaciojn (害处) malbono; malutilo; malavantagxo: 有利有~。 Sin trovas avantagxoj kaj malavantagxoj. / ~多利少。 La malavantagxoj superas la avantagxojn. / 兴利除~ prosperigi tion, kio estas bona, kaj forigi tion, kio estas malbona

【弊病】 (弊端) malbono: 资本主义所固有的社会~ sociaj malbonoj propraj al kapitalismo (毛病) malavantagxo; malperfektajxo; manko: 这种做法~不少。 Tiu cxi metodo havas ne malmultajn malavantagxojn.

【避】[bì] (躲避) sin sxirmi; sin kasxi: ~风 sxirmi sin kontraux la vento / ~雨 sxirmi sin kontraux la pluvo (回避) eviti: ~而不谈 eviti fari respondon / ~开敌人的岗哨 eviti la malamikajn gardostarantojn (防止) antauxmalhelpi; preventi: ~蚊剂 kontrauxmoskita likvajxo; kajeputo

【避讳】1 eviti tabuajn ideografiajxojn (malpermesi uzi unu aux plurajn tabuajn ideografiajxojn, kiuj jam konsistigas la personajn nomojn de imperiestroj aux prapatroj)

【避讳】2 (忌讳) konsideri ion kiel tabuon; eviti mencii ion pro timo aux pro supersticxo: 从前行船的人~“沉”字。 En la pasinteco la vorto “droni” estis tabua por la sxipistoj. / 有人吊死过的人家~提绳子。 En dom' de pendigito pri sxnuro ne parolu. (z) (回避) eviti: ~这个问题 eviti tiun cxi problemon

【避雷针】 fulmoforigilo; fulmosxirmilo

【避免】 eviti; sin gardi de; sin liberigi de: ~错误 eviti eraron; sin gardi de eraro / ~轻率行动 sin gardi de senpripensaj agoj / 设法~了一场事故 sukcesi eviti akcidenton / 使我国~了一次大倒退 eviti al nia lando grandan regreson

【避难】 rifugxi; sercxi azilon: 寻求~ sercxi rifugxon / 收容政治~者 doni azilon al politikaj rifugxintoj ~港 rifugxhaveno / ~所 rifugxejo; azilo

【避暑】 (度假) (tra)somerumi: 暑假我们将在海边~。 Ni somerumos cxe marbordo dum la someraj ferioj. (避免中暑) preventi sunfrapon ~山庄 la Someruma Montvilao (la sumerumejo de la Qing-dinastiaj imperiestroj en Chengde) / ~胜地 fama somerumejo; fama somera restadejo / ~药 kontrauxsunfrapa medikamento / ~者 somergasto

【避孕】 koncipoprevento; prevento de gravedigxo ~法 kontrauxkoncipa metodo / ~栓 kontrauxkoncipa supozitorio / ~套 kondomo; penisingo; antauxgardilo / ~药 kontrauxkoncipa pilolo [ungvento]; preventilo de gravedigxo / ~用品 koncipopreventilo

【避重就轻】 eviti la pezan sxargxon kaj preni sur sin nur la malpezan; eviti la gravajn kaj paroli nur pri la bagatelaj

【壁】[bì] () muro (器物侧壁) parieto; vendo: 胃~ parieto de stomako / 细胞~ cxelparieto / 锅炉~ parieto de kaldronego (峭壁) kruta roko; klifo (壁垒) remparo: 作~上观 rigardi la batalon de sur la remparo rigardi la spektaklon kun indiferentaj okuloj; esti indiferenta spektanto; esti flanka rigardanto (二十八宿之一) la 14-a el la 28 konstelacioj, en kiujn la cxiela sfero estis dividita en la antikva cxina astronomio

【壁报】 murgazeto; murjxurnalo

【壁橱】 enmura sxranko; mursxranko

【壁画】 murpentrajxo; fresko

【壁垒】 remparo; fortikajxo; bastiono; bariero; tendaro: 关税~ dogana bariero / 贸易~ komerca bariero / ~分明 esti diametra kontrauxa; esti nete dividita / 唯物主义和唯心主义是哲学中完全对立的两大~。 La materiismo kaj ideismo konsistigas du tendarojn diametre kontrauxajn en filozofio [estas du diametre kontrauxaj filozofiaj teorioj]

【壁毯】 murtapisxo; tapisxo; tapeto

【边|1[biān] ①〈数〉 latero: 三角形的各~ la lateroj de triangulo (边缘) flanko; rando; bordo; margxeno: 街道两~ la du flankoj de la strato / 在海~ sur la bordo de la maro / 在田~ cxe la rando de la kampo / 宽~草帽 pajla cxapelo kun larga rando / 衬衣的~ la orlo de cxemizo / 在每页的~上写批注 skribi notojn en la margxeno de cxiu pagxo (边境) landlimo: ~城 urbo cxe la landlimo (界限) limo: 无~的大海 senlima [vastega] maro / 这话可太没~儿了。 Tio estas vere absurda. Vi diras stultajxojn. (近旁) cxe ies flanko: 这位老师傅身~有两个好徒弟。 La maljuna majstro havas cxe sia flanko du bonajn metilernantojn. / 手~没有纸笔 ne havi paperon nek plumon sub la mano [cxemane] / 父亲的遗言还在她耳~回响。 La lastaj paroloj de sxia patro ankoraux resonas cxe sxiaj oreloj.

【边防】 landlima defendo: 巩固~ plifortigi la defendon cxe la landlimoj ~部队 trupoj de landlima defendo; landlimaj gvardioj / ~检查 landlima inspekto / ~检查站 landlima inspektoposteno / ~军 trupoj de landlima defendo; landlimaj grardioj / ~哨 gardostaranto cxe landlimo / ~线 landlima defendlinio / ~战士 landlima gardisto / ~站 landlima stacio

【边疆】 landlima regiono [zono]; landlimo: 支援~ subteni la landlimajn regionojn / 保卫~ defendi la landlimon

【边界】 landlimo; limo: 共同~ komuna landlimo / 划定~ difini landlimon / 越过~ transpasi la landlimon ~实际控制线 linio de efektiva kontrolo sur la landlimo / ~事件 landlima incidento / ~线 landlima linio / ~现状 la nuna stato sur la landlimo / ~协定 landlima interkonsento / ~争端 landlima disputo / ~走向 la kuro de la landlima linio

【边境】 landlimo: 封锁~ fermi la landlimojn ~城市 landlima urbo / ~冲突 landlima konflikto / ~地区 landlima regiono / ~贸易 landlima komerco / ~市镇 landlima urbo

【边缘】 (沿边的部分) rando; limo; bordo; margxeno: 在沙漠~ cxe la rando de la dezerto / 到了崩溃的~ trovigxi cxe la rando de la ruino / 在死亡的~上 sur la bordo de la morto / 生活在社会~ vivi en margxeno de la mondo (两方面有关的) inter-; koneksa: ~地区 limregiono / ~海 margxena maro / ~科学 koneksaj sciencoj / ~政策 gxisrandismo

【边远】 (靠近国界的地方〉 apud-landlima: ~省份 apud-landlimaj provincoj / ~地区 landlimaj regionoj (远离中心的) malproksima [fora] de la centro: ~各县 foraj gubernioj

【编】[biān] (编织) plekti; teksi: ~柳条筐 plekti salikkorbon / ~辫子 plekti harojn; fari harplektajxon (组织) organizi; arangxi: ~组 organizi en grupojn / ~一个队 formi brigadon / 把他~在我们组里吧。 Metu lin en nian grupon. (编辑) redakti; kompili: ~报纸 redakti jxurnalon / ~词典[课本]kompili vortaron [lernolibron] (编写) verki; komponi: ~剧本 verki teatrajxon / ~儿童歌曲 komponi kantojn por infanoj (编造) fabriki; elpensi; sxpini; teksi; plekti: 这个故事是他自己~出来的。 Tiu cxi rakonto estis elpensita de li mem. / ~童话故事 plekti fabelon (成本的书) (ofte uzata en libraj titoloj) libro; ekzemplero: 《故事新~》 Nova Libro de Rakontoj / 人手一~。 CXiu havas unu ekzempleron. (分册) parto de libro; libro; volumo: 上~ Libro ; Volumo ; Parto

【编号】 (编号码) numeri: 给树苗~ numeri arbidojn (号码) numero

【编辑】 (编书报) redakti; kompilo: ~杂志 redakti gazeton / ~图书索引 kompili indekson de libroj [bibliografion] (编报刊 的人) redaktisto; redaktoro: 总~ cxefredaktoro ~部 redakciejo; redakcio / ~部文章 redakcia artikolo / ~人员 redakcia personaro; redaktistaro / ~委员会 komitato de redakcio

【编剧】 (编剧本) verki dramon [scenaron]; enscenigi (编剧者) dram(verk)isto; dramaturgo; scenaristo: 电视剧~ telescenaristo

【编目】 (编制目录) fari katalogon; katalogi: 这些新书尚未~。 Tiuj cxi novaj libroj ankoraux ne estas katalogitaj [registritaj en la katalogo]. (目录) katalogo; listo ~室 katalogejo / ~员 katalogisto

【编排】 arangxi; klasi: 按字母顺序~ arangxi laux la alfabeta ordo / 课文要按难易程度~。 La tekstoj devas esti gradigitaj laux la grado de malfacileco. / 版面的~ pagxarangxo

【编写】 kompili; komponi; redakti; verki: ~词典 kompili [redakti] vortaron / ~课本 kompili lernolibron / ~歌剧 komponi operon / ~剧本 verki teatrajxon [dramon]

【编造】 (制订) ellabori; prepari; kompili: ~预算 ellabori [prepari] budgxeton / ~表册 kompili statistikajn tabelojn (捏造) elpensi; inventi; fabriki; teksi; sxpini: ~谎言 fabriki [inventi, elpensi, teksi] mensogojn / ~情节 inventi la detalojn de okazajxo (凭想象创造) krei el la imago: 古代人民~的神话 mitoj kreitaj de la antikvaj popoloj

【编者】 redaktisto; redaktoro; kompilanto ~按[案] redaktora [redakcia] noto

【编织】 teksi; plekti; triki: ~地毯 teksi tapisxon / ~草席 plekti pajlan maton / ~毛衣 triki sveteron ~品 trikoto / ~物 plektajxo

【编制】 (编织) teksi; plekti: ~竹器 plekti bambuajxojn (制定) ellabori; prepari: ~生产计划 prepari [ellabori] la produktan planon / ~教学大纲 ellabori [redakti] instruprogramon (人员配备) personaro: 政府机关的~ personaro de registara organizo / 缩小~ redukti la personaron / ~以外的人员 eksteretata personaro / ~已满 esti provizita per plena personaro

【编著】 kompili; verki

【编纂】 kompili; redakti: ~词典 kompili [redakti] vortaron

【鞭】[biān] (鞭子) vipo; skurgxo; knuto: 藤~ vipo el liano (古兵器) fera bastono uzata kiel armilo en la antikva CXinio (形状似鞭的东西) io simila al vipo: 教~ instruista montrobastoneto [montrovergo] (uzata al la nigra tabulo) (成串的小爆竹) plektajxo da etaj petardoj (鞭打) vipi; skurgxi: ~马 vipi cxevalon

【鞭笞】 〈书〉 vipi; skurgxi; vergi; flageli*

【鞭炮】 petardo; krakfajrajxo: 放~ eksplodigi petardon [krakfajrajxon]

【鞭子】 vipo; skurgxo; knuto: 拿~赶马 pelkurigi cxevalon per vipo

【贬】[biǎn] (降低官职) degradi; malpromocii: ~为庶民 esti degradita al nenobeleco [al la stato de simpla popolano] (降低价值) redukti; devaluti: ~价出售 vendi je reduktita prezo (贬低) mallauxdi; senvalorigi; senkreditigi: 被~得一钱不值 esti konsiderata [kondamnita] kiel senvalorajxo [senvalorulo]

【贬低】 bagateligi; subtaksigi; malplivalorigi; malestimigi: ~其重要性 bagateligi la gravecon de io / 决不能~群众,任意夸大领导者个人的作用。 Oni neniel devas bagateligi la rolon de la amasoj kaj lauxplacxe trograndigi la personan rolon de la gvidantoj.

【贬义】 malbona [malsxata, mallauxda] senco: 这个词常用于~。 Tiu cxi vorto estas ofte uzata en malsxata senco. ~词 vorto en malbona [malsxata, mallauxda] senco; pejorativo*

【贬值】 devaluti; depreci; malplivalorigi: 一九六七年英国政府宣布英镑~。 La Brita registaro devalutis la sterlingan pundon en 1967. / 货币~ devaluto de mono / 由于恶性通货膨胀,该国货币大大~。 Pro senbrida inflacio, la mono de tiu lando multe malplivalorigxis.

【扁】[biǎn] plata: 一只~盒子 plata skatolo / ~脸 plata vizagxo / 盒子给压~了。 La skatolo estas premplatigita. / 这么多人,都快挤~了。 Ho, kia homamaso! Oni estas premataj kiel sardeloj! / 别把人看~了。 Ne subtaksu homojn. ——另读 [piān]

【扁担】 portovekto: 用~挑 porti per vekto

【扁桃体】 〈生理〉 tonsilo; midalglando ~肥大 〈医〉 hipertrofio de tonsiloj / ~切除术 〈医〉 tonsilektomio / ~炎 〈医〉 tonsilito

【匾】[biǎn] (匾额) horizontata tabulo portanta lauxdan surskribon (绸布做成的) peco da silka teksajxo brodita per lauxdaj vortoj (一种用具) platronda korbo

【变】[biàn] (起变化) sxangxigxi; aliigxi: 情况~了。 La situacio sxangxigxis [aliigxis]. / 风向~了。 La vento turnigxis. / 孙悟空七十二~ la 72 metamorfozoj de Sun Wukong (el la romano Pilgrimo al la Okcidento 《西游记》) (变成) farigxi; sxangxigxi en ion; transformigxi en ion; turnigxi en ion: 后进班组~先进了。 La postigxinta teamo farigxis avangarda. / 天气~冷了。 La vetero malvarmigxis. / 牛奶~酸了。 La lakto acidigxis. / 旱地~水田。 La seka tero sxangxigxis [turnigxis] en irigaciatajn kampojn. / 信号灯由红~绿。 La signala lumo pasis de rugxo al verdo. (使变化) sxangxi; transformi; aliigi; turni: ~废为宝 sxangxi forjxetindajxojn en valorajxojn / ~沙漠为良田 turni la dezerton en fekundajn kampojn

【变本加厉】 ankoraux pli energie [senbride]; kun duobligita fervoro; kun intensigita penado : ~地干涉别国内政 enmiksigxi ankoraux senbride [kun duobligita fervoro] en la internajn aferojn de aliaj landoj / ~地进行扩军备战 intensigi la penadon por fari arme-ekspansiigon kaj militpreparon

【变成】 farigxi; sxangxigxi en ion; transformigxi en ion; turnigxi en ion: 旧社会的奴隶~了新社会的主人。 La sklavoj de la malnova socio farigxis la mastroj de la nova socio. / 在一定条件下,坏事能够~好事。 En certaj kondicxoj, la malbonaj aferoj povas turnigxi en bonajn aferojn. / 魔术师把人~兔子。La magiisto transformis la homon en kuniklon. / 使我国~一个繁荣昌盛的强国 fari nian patrion prospera kaj potenca lando

【变调】 ①〈语〉 tona modifo ①〈乐〉 modulado

【变动】 (变化) sxangxo; modifo; aliigo: 对工作计划作一些~ enmeti kelkajn modifojn en la laborplanon / 人事~ sxangxo de personaro / 国际形势发生了很大的~。 Grandaj sxangxigxoj okazis en la internacia situacio. (改变) sxangxi; modifi; aliigi: 你安排得不错,不用~了。 Via arangxo ne estas malbona. Ne estas necese sxangxi gxin. / ~次序 sxangxi la ordon / 计划已经~了。 La plano jam estis modifita.

【变法】 〈史〉 politika reformado: 王安石~ la reformado fare de Wang Anshi ~维新 la Konstitucia Reformado kaj Modernigo de 1898

【变革】 transformi; sxangxi: ~自然 transformi la naturon / 你要有知识,你就得参加~现实的实践。 Se vi volas akiri sciojn, vi devas dedicxi vin al la praktikado transformi la realon.

【变更】 sxangxi; modifi; aliigi: ~时刻表 sxangxi [modifi] la horaron / 我们的计划稍有~。 Nia plano estis iom modifita.

【变卦】 subite sxangxi sian decidon [opinion]; rompi interkonsenton; rompi sian vorton: 我确信他不会~。 Mi estas certa, ke li ne sxangxos sian opinion. / 前天我们说得好好的,后来他又~了。 Antauxhieraux ni venis al interkonsento, poste li rompis gxin.

【变化】 sxangxigxi; varii: 我家乡有了很大的~。 Mia hejmlando multe sxangxigxis [konis grandajn sxangxigxojn]. / 发生了~。 Okazis sxangxigxo. / 他发球~多端。 Li havas tre varian serviron*.

【变幻】 neregule sxangxigxadi: 风云~ neregula sxangxigxado de vento kaj nuboj neantauxvidebla evoluado de eventoj; sxangxigxema situacio

【变换】 variigi; alternigi; sxangxi: ~手法 variigi [sxangxi] sian taktikon / ~位置 sxangxi pozicion / 坐标~ 〈数〉 transformo de koordinato

【变节】 farigxi perfidulo [renegato]; perfidi siajn principojn; malfideligxi: ~分子 perfidulo; renegato

【变迁】 sxangxigxoj: 山村的~ sxangxigxoj okazintaj en montvilagxo / 社会~ sociaj sxangxigxoj

【变色】 (变颜色) sxangxi koloron; alkolorigxi; senkolorigxi: 这种墨水不会~。 Tiu cxi inko ne sxangxas sian koloron. / 有的金鱼经过日照就会~。 Iuj orfisxoj alikolorigxas post elmetado al sunlumo. (变脸色) sxangxi sian mienon; kolerigxi: 勃然~ subite sxangxi sian mienon

【变色龙】 ①〈动〉 kameleono (善于变化的人) politike sxangxigxema persono

【变速】 〈机〉 rapidsxangxo; variigebla rapido ~比 rapiduma proporcio / ~齿轮 〈机〉 rapidsxangxa dentrado / ~器 〈机〉 rapidsxangxilo; rapidec-variigilo; rapidum-skatolo / ~运动 〈物〉 varia movado / ~自行车 rapidsxangxa biciklo

【变态】 ①〈生〉 metamorfozo (反常) nenormala; anormala ~反应 〈医〉 alergio / ~心理 anormala psikologio / ~心理学 anormala psikologio / ~性欲 nenormala seksdeziro; seksa perverso

【变天】 (天气变化) sxangxigxo de vetero: 太闷热了,看来要~。 Versxajne la vetero sxangxigxos, tiel sufoke varmege estas. (改变政权) sxangxi la regximon; restarigi la malnovan regximon: 被推翻的阶级总是妄想~。 La renversitaj klasoj cxiam revas restarigi sian regadon.

【变通】 akomodi [adapti] ion al la cirkonstancoj: 善于根据不同情况作适当的~ scii akomodigxi [adaptigxi] al la cirkonstancoj / 采取~办法 preni flekseblajn rimedojn

【变相】 en maskita formo; en kasxita formo; en alia formo: ~贪污 malversacio en maskita formo / ~体罚 korpa puno en alia [kasxita] formo

【变形】 deformigxi; aliformigxi; misformigxi; distordigxi: 这箱子压得~了。 La valizo deformigxis sub la pezo / 雨水使帽子~。 La pluvo deformis la cxapelon. / 这个镜子能使物象~。 Tiu cxi spegulo distordas la bildojn.

【变压器】 〈电〉 transformatoro; transformilo: 三相[多相]~ trifaza [plurfaza] transformatoro ~电压 transformatora tensio / ~绕组 transformatora volvajxo / ~铁心 transformatora ferkerno / ~噪声 transformatora bruo / ~转子 transformatora rotoro

【变质】 (变坏) degeneri; malbonigxi: 牛奶~了。 La lakto acidigxis. / 蜕化~ morale degeneri ②〈地〉 metamorfozo ~岩 〈地〉 metamorfa roko / ~作用 〈地〉 metamorfeco

【变种】 ①〈生〉 vario; variajxo ②〈农〉 kultivaro; kulturvario ③〈喻〉 vario: 机会主义的~ vario de oportunismo

【便】[biàn] (方便) oportuna; facile uzebla: 顾客称~。 La klientoj trovas tion tre oportuna. / 那个地区交通不~。 Tiu regiono estas malfacile alirebla. (方便时) kiam [se] estas oportune por iu: 得~请来一趟。 Venu tiam, kiam por vi estos oportune. / 悉听尊~。 Faru kiel vi volos [kiel al vi placxos]. (非正式的) neformala; senceremonia; ordinara: ~装 senceremonia oportuna vesto; cxiutaga vesto (大小便) kontentigi siajn naturajn bezonojn; iri al necesejo: 小~ pisi; urini; ellasi akvon / 大~ feki; koti ⑤〈副〉() tuj post; tuj kiam; en tiu okazo; tiam: 他天一亮~下地去了。 Li iris al la kampoj tuj post la tagigxo. / 没有一个人民的军队,~没有人民的一切。 Sen popola armeo la popolo havus nenion. ⑥〈连〉(即使) ecx se: ~是剩下我一个人,也要战斗下去。 Ecx se mi estos la lasta vivanta homo, mi dauxrigos la batalon. ——另读 [pián]

【便道】 (小路) pli rekta vojeto: 抄~ preni pli rektan vojeton (人行道) trotuaro: 行人请走~。 La piedirantoj estas petataj iri sur la trotuaro. (临时使用的路) provizora vojo

【便饭】 simpla [ordinara] mangxo: 上我们家吃顿~吧。 Venu kaj prenu simplan mangxon cxe ni.

【便利】 (方便) oportuna; facila: 交通~ havi oportunan trafikon; havi transportan facilecon / 为了工作~起见,将必要的资料都集中起来。 Por pli da oportuneco oni kunmetis cxiujn necesajn dokumentojn en unu lokon. (使方便) faciligi: ~人民生活 faciligi la popolan vivon / 水库建成后将大大~农田灌溉。 La finkonstruo de la akvokonservejo multe faciligos la irigacion de la kampoj.

【便秘】 〈医〉 mallakso; konstipo

【便条】 neformala [neoficiala] letereto; bileto: 留~ lasi [restigi] al iu letereton

【便宴】 senceremonia bankedo: 设~招待 inviti iun al senceremonia bankedo; doni senceremonian bankedon honore al iu

【便衣】 (平常人的服装) civila vesto; ordinara vesto; cxiutaga vesto: ~警察 policano en civila vesto (便衣警察) policano en civila vesto; kasxpolicisto

【便于】 facila [oportuna] por: ~携带的物品 objekto facile portebla

【遍】[biàn] () tuta; cxie: 他们找~全城。 Ili trasercxis la tutan urbon. / 我们的朋友~天下。 Ni havas amikojn cxie en la mondo. / 路上~地都是枯叶。 La aleo estas kovrita de mortaj folioj. ②〈量〉 fojo: 这本书我从头到尾看过两~。 Mi legis cxi tiun libron du fojojn de la unua pagxo gxis la lasta. / 请再说一~。 Pardonon, bonvolu gxin ripeti.

【遍地】 cxie: 他们的经验已在全国~开花。 Iliaj spertoj jam estas gxeneraligitaj en la tuta lando.

【遍及】 etendigxi [disvastigxi] cxie: 虫害~全区各地。 La malutilaj insektoj invadis la tutan regionon.

【遍体鳞伤】 la tuta korpo estas kovrita de vundoj [kontuzajxoj]: 被打得~ esti tiel bategita, ke la tuta korpo estas kovrita de vundoj [de kontuzajxoj]

【辨】[biàn] distingi: 不~真伪 ne scii distingi la veran de la malvera

【辨别】 distingi: ~善恶 distingi la bonon de la malbono / ~方向 sin orienti

【辨明】 fari klaran distingon; distingi

【辨认】 rekoni; identigi: 相片已经模糊,不能~。 La foto jam tiel paligxis, ke oni povas rekoni nenion. / 他的笔迹容易~。 Lia manskribo estas facile identigebla.

【辩】[biàn] disputi; diskuti; debati; argumenti: 真理愈~愈明。 Ju pli la vero estas debatata, des pli klara gxi farigxas.

【辩白】 sin pravigi; sin senkulpigi; sin defendi; apologii

【辩驳】 kontesti; refuti; kontrauxparoli; repliki: 无可~ nekontestebla; nerefutebla; sen repliko

【辩护】 (说明其正确合理) defendi; proparoli; apologii: 不要为错误行为~。 Ne defendu eraran agon. ②〈法〉 pledi; defendi; advokati: 为被告人~ pledi por la akuzito / 律师出庭~。 La advokato defendas akuziton [pledas] antaux la tribunalo. / 被告人有权获得~。 La akuzito havas la rajton je defendo. ~词 pledo / ~人 pledanto / ~权 rajto je defendo / ~士 apologiisto

【辩解】 sin pravigi; sin senkulpigi; sin ekskuzi; apologii: 错了就错了,不要~。 Eraro estas eraro. Ne penu vin pravigi.

【辩论】 debati; (inter)argumenti: ~个水落石出 debati gxis la vero klarigxas

【辩证】 dialektika: ~地看问题 ekzameni dialektike la problemojn / 事物发展的~规律 la dialektika legxo de la disvolvigxo de aferoj ~法 dialektiko / ~逻辑 dialektika logiko / ~唯物主义 dialektika materiismo / ~唯物主义者 dialektika materiisto

【辫】[biàn] plektajxo; harplektajxo: 蒜~ plektajxo de ajloj

【辫子】 harplektajxo; harligo; 梳~ fari al si harplektajxojn; plekti al si la harojn / 小姑娘梳着两条长~。 La knabineto portas du longajn harplektajxojn. / 留~ porti sian hararon en plektajxoj; porti harplektajxojn (把柄) eraro [malfortajxo, manko] kiu povas esti ekspluatata de kontrauxulo; vunda loko: 抓~ ekspluati ies eraron [mankon]; kapti iun je la vunda loko

【标】[biāo] (标志) marko; signo; etiketo; simbolo: 商~ fabrikmarko / 路~ vojmontrilo; vojsigno / 音~ fonetika simbolo (标明) marki; etiketi; indiki: ~号码 numeri; meti numeron sur ion / 商品都~了价格。 CXiu artiklo havas prezetiketon sur si. La prezo de cxiu artiklo estas indikita. (奖品) premio; rekompenco: 夺~ konkuri por la unua premio; gajni cxampionecon (枝节) detalo; eksteraj manifestigxoj: 治~不如治本。 Oni prefere direktas kuracadon al la kauxzo de la malbono, ol al gxiaj eksteraj manifestigxoj (oni devas detrui la malbonon cxe gxia radiko). (竞争厂商标出的价格) prezpropono [prezoferto] (por konstrulaboro ktp): 招~ inviti prezproponojn [prezofertojn] (por konstrulaboro ktp); meti konstrulaboron en adjudikadon [prezkonkuradon]; adjudiki / 得~ havi sian prezproponon [prezoferton] akceptita; akiri adjudikon / 得~人 persono, kies prezpropono [prezoferto] estas akceptita; akiranto de adjudiko; adjudikito

【标榜】 (宣扬) fari reklamon por io; tamtami; distrumpeti: ~自由平等 fari reklamon por la libereco kaj egalrajteco (吹嘘) lauxdegi; glori; fanfaroni: 互相~ fari lauxdegojn unu al la alia / 自我~ fari [kanti] al si lauxdojn; fanfaroni

【标本】 (实物的原样) specimeno; ekzemplero: 地质~ geologia specimeno / 昆虫~ insekta ekzemplero / 植物~集 herbario ②〈中医〉 la radika kauxzo kaj simptomoj de malsano: ~同治 kuraci malsanon esplorante kaj gxian radikan kauxzon kaj gxiajn simptomojn

【标兵】 (阅兵或游行时标志界线的士兵) paradaj gardistoj (lokitaj ekster la parada vicaro por signi la vojlinion) (模范) modelo; ekzemplo: 树~ doni sekvindan modelon [ekzemplon] / 石油战线上的~ modelo sur la fronto de petrola produktado

【标点】 (标点符号) interpunkcia signo; interpunkcio (加上标点符号) interpunkcii ~符号 interpunkcia signo

【标记】 signo; marko; simbolo: 探清地雷,作出~ lokalizi la minojn kaj marki iliajn lokojn / 运动会~ sportkunvena simbolo

【标价】 (标出货价) indiki [marki] la prezon; meti la prezon sur artiklon (价钱) indikita [markita] prezo

【标明】 marki; indiki: 箱子上~“小心轻放”。 La kesto estas markita “Atenton! Rompigxema”. / 在这幅地图上北京是用一颗红星~的。 Sur tiu cxi mapo Pekino estas indikita per rugxa stelo.

【标签】 etiketo; etikedo; surskribeto: 贴上~ meti etiketon sur ion; etiketi / 价目~ prezetiketo / 旧货色新~ malnova varo kun nova etiketo

【标枪】 jxetlanco : 掷~ lancojxetado

【标题】 titolo; rubriko: 大字~ grandlitera titolo / 头版通栏大字~ grandlitera titolo sur la tuta largxo de la unua pagxo / 套红~ titolo en rugxaj ideografiajxoj / 副[小]~ subtitolo  ~音乐 programa muziko

【标新立异】 prezenti novajxon kaj krei originalajxon; krei ion novan kaj originalan; iniciati kontrauxkutiman novajxon

【标语】 slogano; frapfrazo: 张贴~ afisxi sloganojn ~牌 slogantabulo; panelo / ~塔 sloganpilono

【标志】 (记号) signo; marko; simbolo; trajto; distingilo; emblemo; atributo: 繁荣昌盛的~ signo de prospero / 这些优良传统是我们党区别于任何政党的显著~。 Tiuj cxi bonaj tradicioj konsistigas rimarkindan trajton, kiu distingas nian partion de cxiuj aliaj politikaj partioj. / 天平是司法权力的~。 Pesilo estas la atributo de la jugxpovo. (表明) marki; signi: 中华人民共和国的成立,~我国社会主义革命的开始。 La fondigxo de la CXina Popola Respubliko markis la komencon de la socialisma revolucio en CXinio.

【标准】 normo; kriterio; versigno: 合乎~ esti konforma al la normo; havi cxiujn postulatajn kvalitojn / 社会实践真理的唯一~。 La socia praktiko estas la sola kriterio de la vero./ 国家~ normoj difinitaj de la sxtato ~层 〈地〉 cxefstratumo; norma stratumo / ~大气压 〈物〉 norma atmosfero / ~化 normigo / ~件 normigita parto / ~设计 norma projekto / ~时 norma tempo / ~像 oficiala portreto / ~样品 tipspecimeno / ~音 norma prononco / ~语 norma (parol)lingvo; literatura lingvo / ~原器 pratipo

【表】[biǎo] (表面) surfaco; suprajxo; ekstero: 由~及里 iri de la suprajxo al la interno [de la ekstera aspekto gxis la interna esenco] (表格) tabelo; formularo; listo: 时间~ horaro / 登记~ formularo de registro / 价目~ listo de la prezoj / 对数~ tabelo de logaritmoj (仪器) gauxgxo; -metro: 水~ akvometro / 气压~ barometro / (锅炉)水位~ tubgauxgxo / 寒暑~ termometro (钟表) horlogxo: 手~ brakhorlogxo / 怀~ posxhorlogxo (表示) montri; esprimi; manifesti: ~同情 montri simpation al iu / ~决心 esprimi [deklari] sian decidon (中表) parenceco inter la gefiloj aux genepoj de frato kaj fratino aux de fratinoj: ~兄 (pli agxa) kuzo / ~叔 onklo ——参见“姑表”;“姨表”

【表白】 esprimi; sin pravigi [senkulpigi] dirante; konfesi: ~诚意 esprimi sian sincerecon / ~心迹 malkovri sian koron / 他~自己不了解情况。 Li sin senkulpigis dirante, ke li tute ne sciis pri la situacio. / 我们看一个人,不是根据他的~,而是根据他的行动。 Ni jugxas personon ne laux tio, kion li diras, sed laux tio, kion li faras.

【表层】 surfaca tavolo

【表达】 esprimi; eldiri; manifesti: ~自己的思想 eldiri siajn pensojn / 我激动的心情难以用语言~。 Vortoj apenaux povas esprimi mian emocion. / ~了人民的坚强意志 manifesti la firman volon de la popolo

【表弟】 la filo de patra fratino aux de patrina frato aux fratino, kiu estas pli juna ol la koncernato; pli juna kuzo

【表哥】 la filo de patra fratino aux de patrina frato aux fratino, kiu estas pli agxa ol la koncernato; pli agxa kuzo

【表格】 tabelo; formularo: 填~ plenigi formularon

【表姐】 la filino de patra fratino aux de patrina frato aux fratino, kiu estas pli agxa ol la koncernato; pli agxa kuzino

【表决】 vocxdoni; vocxi; decidi per vocxdonado: 付~ meti [prezenti] ion al vocxdonado / (无记名)投票~ vocxdoni per sekreta balotilo; baloti / 举手~ vocxdoni per manlevo / 口头~ vocxdoni per jes aux per ne / 起立~ vocxdoni per sido aux per staro / 操纵~机器 manipuli la balotmasxinon ~程序 la proceduro de vocxdonado / ~指示牌 vocxdona montrilo

【表里】 (外表和内心) la ekstero kaj la interno; la paroloj kaj la pensoj: ~不一 malakordo inter la ekstero kaj la interno; paroli [agi] en unu maniero kaj pensi en alia / ~如一 plena akordo inter la ekstero kaj la interno; diri [fari] tion, kion oni pensas; kion koro sentas, lango prezentas (z) ②〈中医〉 la ekstero kaj la interno

【表露】 montri; manifesti; malkasxi: 他心里很着急,但竭力不~出来。 Li sentas en si maltrankvilon, sed li penas ne lasi gxin vidigxi.

【表妹】 la filino de patra fratino aux de patrina frato aux fratino, kiu estas pli juna ol la koncernato; pli juna kuzino

【表面】 (物体与外界接触的部分) surfaco; suprajxo; ekstero; aspekto; sxajno: 地球的~ la surfaco de la terglobo / 不能只看事情的~。 Oni ne devas fidi la sxajnon. / ~强大 aspekte potenca / ~上气壮如牛,实际上胆小如鼠 ekstere temerara kiel bovo, sed interne timema kiel muso ②〈方〉(表盘) ciferplato ③〈方〉(表蒙子) vitro de brakhorlogxo ~处理 surfaca traktado / ~价值 nominala valoro / ~现象 suprajxa fenomeno; suprajxa aspekto; sxajno / ~硬化 〈冶〉 surfaca hardado / ~张力 surfaca tensio

【表面化】 veni al la surfaco; farigxi evidenta; manifestigxi: 矛盾~。 La kontrauxdiro evidentigxas [farigxas videbla].

【表明】 fari ion konata; fari ion klara; montri; indiki: ~立场 fari sian starpunkton konata; deklari sian starpunkton / 有迹象~会谈即将恢复。 Aperas indicoj, kiuj montras, ke la intertraktado baldaux rekomencigxos.

【表皮】 〈生〉 epidermo; epitelio

【表情】 (表达内心感情) esprimi siajn sentojn (表露出的感情) esprimo (de sentoj): 面部~ vizagxesprimo / 他脸上露出愉快的~。 La gxojo montrigxas [desegnigxas] sur sxia vizagxo. / ~很不自然 havi mienon tre gxenitan

【表示】 montri; indiki; esprimi; manifesti: ~关切 montri zorgemon / ~愤慨 esprimi sian indignon / 两国人民友好的~ manifestigxo de la amikeco inter la du popoloj / 我们向您~衷心的祝贺。 Ni esprimas al vi sincerajn gratulojn. / 这不过~敌人的虚弱而已。 Tio indikas nur la malfortecon de la malamiko.

【表述】 klarigi; diri; esprimi: ~己见 esprimi sian opinion

【表率】 ekzemplo; modelo: 老师要做学生的~。 La instruisto devas doni bonan ekzemplon al siaj studentoj.

【表态】 publike diri jes aux ne; fari konata sian starpunkton; deklari, kie li staras; formuli sian opinion: 在重大问题上要~。 Oni devas publike diri jes aux ne pri la gravaj demandoj. / 明确~ preni klaran starpunkton / 他没有~。 Li ne diris, sur kiu flanko li staras. / 作~式发言 fari paroladon por konigi sian starpunkton; fari deklaron pri sia starpunkto

【表现】 (表示出来) montri; manifesti; esprimi; vidigi; prezenti: ~出极大的勇敢和智慧 elmontri grandegajn kuragxon kaj sagxon / ~革命战争的一部文学作品 literatura verko prezentanta revolucian militon / 一般说来,社会主义社会的矛盾并不~为剧烈的对抗和冲突。 GXenerale, la kontrauxdiroj de la socialisma socio ne manifestigxas per antagonismoj kaj akraj konfliktoj. (表现出来的特征) esprimo; manifestigxo; elmontro: 经济是基础,政治则是经济的集中~。Ekonomio estas la bazo, kaj politiko la koncentrita esprimo de ekonomio. / 反对霸权主义的各种~ batali kontraux la hegemonismo sub cxiuj gxiaj formoj / 对人民负责的~ manifestigxo de la respondecemo al la popolo / 具体~ konkreta enkorpigxo (在行为中表现自己) konduti; sin manifesti: 一贯~积极 esti cxiam aktiva; cxiam montri grandan iniciatemon / 他在科学研究中~得很出色。 Li montris sin bonega sciencesploristo. / 用各种办法顽强地~自己 obstine sin manifesti per diversaj rimedoj (显摆) intence montri siajn talentojn, sukcesojn ktp; paradi: 他爱~。 Li estas elmontrigxema [paradema]. ~力 esprima povo; esprimivo / ~手法 tekniko de esprimo; esprimrimedo / ~形式 formo de esprimo / ~型 〈生〉 fenotipo / ~主义 ekspresionismo

【表兄】 la filo de patra fratino aux de patrina frato aux fratino, kiu estas pli agxa ol la koncernato; pli agxa kuzo

【表演】 (演出) ludi; prezenti: ~节目 doni spektaklon; prezenti programeron / ~相声 ludi humuran dialogon / ~杂技 ludi akrobatajxon / 她~得很好。 SXi ludas tre bone. (示范) demonstrado: ~新操作方法 fari demonstradon de nova funkciiga tekniko / 体育~ sporta demonstrado [prezentado]; gximkano / 航空模型~ demonstrado de flugo de aviadil-modeloj ~唱 kantado kun gestoj / ~赛 matcxo por publika elmontrado / ~者 ludanto; aktoro; interpretanto

【表扬】 lauxdi; fari lauxdon al; honori per lauxdo; mencii kun lauxdo: ~好人好事 lauxdi bonajn homojn kaj bonajn agojn / 受~ esti honorita per lauxdo; esti lauxdata ~信 lauxdletero

【表彰】 honori per lauxdo; mencii kun lauxdo: 六连的出色战功得到~。 La 6-a Kompanio estis menciita kun lauxdo pro siaj distingindaj meritoj en la batalo. / 为了~他生前的事迹 por rekono de liaj agoj dum lia vivdauxro

【憋】[biē] (忍住) subpremi; reteni; deteni: ~不住 ne povi sin deteni / ~住气 reteni sian spiron / ~住不笑 subpremi [reteni, bridi] sian ridon / ~了一肚子火 sufokigxi de kolero; esti plena de subpremata kolero / ~足了劲儿 esti superabunda je energio () sufokigxi; senti sin sufoktata: 这屋里叫人~不过气来。 Oni sufokigxas en tiu cxi cxambro. / 他心里~得慌。 Li sentas sin tre sufokata.

【憋闷】 senti sian koron premata; esti moroza

【憋气】 (感到窒息) senti sin sufokata; sufokigxi (生闷气) sufokigxi de kolero [indigno]; esti plena de rankoro

【别】[bié] (别离) disigxi de; adiauxi: 临~赠言 konsilo cxe adiauxo / 久~重逢 rekunigxi [rerenkontigxi] post longa disigxinteco / ~了,同志们! Adiaux, kamaradoj! ②〈方〉(转动;转变) turni; sxangxi: 她把头~了过去。 SXi deturnis sian kapon. / 他的脾气~不过来。 Lia temperamento estas nesxangxebla. (别住) kunfiksi ion per agrafo; alpingli: 把表格~在一起 kunigi formularojn per agrafo / 胸前~着大红花 kun granda rugxa floro alpinglita al la brusto de la jako / 腰里~着一根长长的旱烟袋 kun longa pipo ensxovita en sia zono (辨别) distingi: ~其真伪 distingi la veran de la malvera (另一个) alia: ~处 aliloke; alia loko (差别) diferenco; distingo: 男女有~ fari distingon inter la seksoj / 天渊之~ diferenco tiel granda kiel inter la cxielo kaj la tero (类别) klasifiko; kategorio: 性~ seksa distingo; sekso ⑧〈副〉(不要) ne: ~离开这里! Ne foriru de cxi tie! / ~管我,救火要紧! Ne zorgu pri mi! Antaux cxio estingu la fajregon! (表示揣测) eble; probable: 约定的时间都过了,~是他不来了吧? Jam pasis la horo de la rendevuo. Eble li ne venos? ——另读 [biè]

【别出心裁】 elkovi originalan ideon; montri originalecon; peni esti diferenca de aliaj

【别管】 〈连〉 kiu [kio, kie ktp] ajn: ~是谁,一律按原则办事。 CXiu devas, kiu ajn li estas, agi laux la principo. / ~干什么,我们都要全力以赴。 Kion ajn ni faras, ni devas fari nian plejeblon.

【别开生面】 malfermi tute novan perspektivon; fari ion en aparte nova maniero: 一次~的现场会 tute nova speco de cxeloka kunveno

【别名】 alia nomo; kromnomo: 铁牛是拖拉机的~。 “Fera bovo” estas alia nomo de traktoro.

【别人】1 iu alia; aliulo: 家里只有母亲和我,没有~。 En la hejmo estas nur mia patrino kaj mi, kaj neniu alia.

【别人】2 aliaj homoj; aliaj; aliuloj; oni: 认真考虑~的意见 serioze konsideri la opiniojn de aliaj [alies opiniojn] / 要是换了~,早就来了。 Sur via lido, alia jam venus. / 把方便让给~,把困难留给自己 fari aferojn facilaj por aliaj kaj preni sur sin la malfacilajxojn / ~恐怕不这样看。 Mi timas, ke oni ne tiel vidos la aferon.

【别墅】 vilao; villo; somerdomo

【别有风味】 havi apartan guston; havi originalecon; havi lokan koloron: 瓜蔬鱼虾一经他手,便~。 Simplaj mangxajxoj, kiel ekzemple kukurboj, verdaj legomoj, fisxoj aux salikokoj, kuirite de li, havas aparte bonan guston.

【别致】 malbanala; nova; originala; neordinara; rara; unika: 象窑洞这样的住宅,冬暖夏凉,也有它~的地方。 La kavernoj, kiuj estas varmaj en vintro kaj malvarmetaj en somero, estas logxejoj originalaj. / 颐和园的建筑结构非常~。 La Somera Palaco havas tre apartan arkitekturon. La arkitukturo de la Somera Palaco estas originala [unika].

【别字】 ideografiajxo erare skribita; vorto erare prononcita: 读~ erare prononci vorton [ideografiajxon] / 写~ erare skribi ideografiajxon

【瘪】[biě] kavigxinta; malsxvela; sxrumpinta: 干~ sekigxinta kaj sxrumpinta / 手指一按就~了 kavigxi cxe fingra premo / 车胎~了。 La pneuxmatiko platigxis [malsxveligxis]. ——另读 [biē]

【别】[biè] 〈方〉 persvadi iun sxangxi sian opinion aux forlasi sian ideon (kutime uzata en 别不过): 我想不依他,可是又~不过他。 Mi ne volas lasi lin agi laux sia arbitro, sed mi ne povas persvadi lin sxangxi sian opinion. ——另读 [bié]

【别扭】 (难对付;不顺心) malfacile traktebla; malagrabla; malobeema: 这个人真~。 Tiu cxi homo estas vere malfacile traktebla. / 他脾气~。 Li havas obstinan karakteron. Li estas homo malakomodigxema. / 这天气真~。 Kia malagrabla vetero! / 刚到一个新的环境,总感到有点~。 Oni cxiam sentas sin iom gxenata en nova medio. (意见不合) esti en malakordo [malpaco] kun: 跟某人闹~ sercxi cxikanon al iu / 他总是跟我别别扭扭的,说不到一块儿。 Li neniam jugxas aferojn sammaniere kiel mi. (不通顺) (pp frazo) mallerte konstruita; nenatura: 这句话听起来有点~。 Tiu cxi frazo iom sxokas la orelon.

【宾】[bīn] gasto: 贵~ honora gasto / 国~ gasto de la sxtato

【宾馆】 gastodomo; restadejo de gastoj; hotelo

【宾至如归】 la gastoj (en hotelo ktp) sentas sin kiel hejme: 在这家饭店住宿的旅客都有~的感觉。 CXiuj vojagxantoj sentas sin kiel hejme en tiu cxi hotelo.

【宾主】 gastiganto kaj gasto: ~频频举杯。 La gastiganto kaj gastoj foj-refoje proponis tostojn.

【濒】[bīn] (紧靠) tute proksime al; cxe; tuj apud: ~海 cxe la maro / 东~大海 alvizagxi la maron cxe la oriento (濒于) proksime al; cxe la rando de; sur la bordo de: ~灭 trovigxi cxe la rando [sur la bordo] de pereo

【濒于】 esti proksime al; esti cxe la rando [sur la bordo] de: ~破产 esti cxe la rando de ruinigxo / ~绝境 trovigxi en senelira situacio

【冰】[bīng] (结成的冰) glacio: 流~ flosantaj glacioj; glacirompajxoj en drivado / 在杯子里放一小块~ meti malgrandan pecon da glacio en sian glason (冰镇) malvarmigi per cxirkauxmeto de glacio; glaciigi: 把那瓶啤酒~上 glaciigi la botelon da biero (使感到寒冷) sentigi malvarmegon: 这水~手。 Tiu cxi akvo estas glacie malvarma.

【冰雹】 hajlo: 下~了。 Hajlas.

【冰川】 glaciejo; glacirivero ~湖 glacia lago / ~期 〈地〉 glacia epoko / ~舌 glaciejlango / ~学 glaciologio / ~作用 la efiko de glacieja ago

【冰点】 〈物〉 glaciiga punkto; frostopunkto: ~下三度 3 gradoj sub frostopunkto ~测定器 krioskopo* / ~测定法 krioskopio

【冰棍儿】 sucxglaciajxo; surstangeta glaciajxo

【冰冷】 malvarma kiel glacio; glacie malvarma; glacia

【冰凉】 malvarma kiel glacio; glacie malvarma: 手脚~ havi glacie malvarmajn manojn kaj piedojn

【冰球】 〈体〉①(一种体育项目) surglacia hokeo; glacihokeo (所用的球) glacihokea disko

【冰山】 glacimonto; glaciinsulo

【冰糖】 kando; kristaligita sukero ~葫芦 kandizitaj kratagberoj sur bastoneto

【冰天雪地】 mondo de glacio kaj negxo; cxio kovrita de glacio kaj negxo

【冰箱】 glacisxranko; fridujo; malvarmigujo

【冰鞋】 glitsxuo; glitilo; sketilo: 旱~ rulglitilo; rulsketilo; rulsxuo

【兵】[bīng] (兵器) armilo; batalilo: 秣马厉~ satnutri siajn cxevalojn kaj akrigi siajn armilojn sin prepari al batalo / 坚甲利~ fortikaj kirasoj kaj akraj armiloj potenca armeo (士兵) soldato; armeano; militisto: 当~ farigxi soldato; servi en la armeo / 新~ rekruto / 老~ veterano (军事) strategio; milito: 纸上谈~ diskuti pri strategio sur papero esti strategiisto en cxambro; esti nur teoriulo ④〈象棋〉 peono (en cxina sxakludo)

【兵荒马乱】 malordo [hxaoso] kauxzita de milito

【兵力】 milita potenco; armitaj fortoj; trupoj: ~对比 relativa milita forto; raporto de la armitaj fortoj / 分散~ disigi siajn trupojn / ~不足 nesuficxeco de homa materialo [de armitaj fortoj] / ~转移 translokigo de trupoj / ~部署 dispozicio de trupoj / 集中优势~,各个歼灭敌人 koncentri superan forton por ekstermi la malamikajn fortojn unu post alia

【兵役】 militservo; sangimposto: 服~ militservi; servi en la armeo; esti sub la armilo / 合乎~年龄 havi la agxon de militservo / 义务~制 sestemo de deviga militservo ~法 legxo pri militservo / ~制 sistemo de militservo

【兵种】 speco de trupoj: 各军~ la tri armeoj kaj diversspecaj trupoj / 你在哪个~?——炮兵。 En kiu speco de trupoj vi servas? En artilerio.

【丙】[bǐng] (天干的第三位) la 3-a el la 10 CXielaj Trunkoj (第三) tria: ~等 la tria klaso [grado, kategorio]; klaso [grado, kategorio] C / ~种维生素 vitamino C

【饼】[bǐng] (食品) platkuko: 月~ lunkuko / 烙~ bakita platkuko; patkuko / 豆沙~ platkuko farcxita per kazeolkacxo / 千层~ tavolkuko (饼状物) io havanta la formon de platkuko; disko: 柿~ sekigita persimono / 豆~ rekremento de senoleigita sojfaboj / 铁~ 〈体〉 disko

【饼干】 biskvito; krakeno; kringo; vaflo

【并】[bìng] (合并) kunigi; kombini: 把几个小厂~成一个大厂 kunigi malgrandajn fabrikojn en unu grandan (并排着) flanko cxe flando; unu apud la alia: ~肩 sxultro cxe sxultro ③〈副〉(同时) samtempe; egale: ~存 samtempe ekzisti; kunekzisti / 两者~重 doni egalan atenton al la du ④〈副〉(加强否定语气) (uzata por plifortigi neadon): 你以为他傻,可他~不傻。 Vi pensas, ke li estas malsagxa, sed efektive li ne estas tia. / 困难~不可怕。 Malfacilajxo ja ne estas timinda. ⑤〈连〉 kaj: 我完全同意~拥护这个报告。 Mi senrezerve aprobas kaj subtenas tiun cxi raporton. ——另读 [bīng]

【并存】 samtempe ekzisti; kunekzisti: 两种制度~。 La du sistemoj kunekzistas.

【并驾齐驱】 galopi kap-kun-kape antaruxenmarsxi sxultro cxe sxultro; fari saman progreson kiel iu

【并肩】 sxultro cxe sxultro; flanko cxe flanko: 和某人~作战 batali sxultro cxe sxultro [flanko cxe flanko] kun iu / 互相帮助,~前进 helpi unu alian kaj kune progresi

【并举】 disvolvi [entrepreni, funkciigi] samtempe: 农林牧副渔各业~ samtempe disvolvi la agrikulturon, forstokulturon, brutobredadon, fisxkaptadon kaj aliajn flankajn okupojn

【并列】 stari flanko cxe flanko; esti apudmetita; esti metita sur la saman planon: 不应该把主要的东西和次要的东西~起来。 Oni ne devas meti sur la saman planon la cxefajxon kaj la akcesorajxon. / ~第三名 dividi la trian lokon ~分句 〈语〉 kunorditaj propozicioj / ~句 〈语〉 kunmetita frazo / ~连词 〈语〉 kunordiga konjunkcio / ~结构 〈语〉 paratakso

【并排】 flanko cxe flanko; unu apud alia: 三个人~走着。 La tri homoj marsxas flanko cxe flanko. / 这条街上两辆车无法~行驶。 Du veturiloj ne povas ruligxi unu apud la alia sur tiu cxi strato.

【并且】 〈连〉 kaj; krome; plie; cetere: 任务艰巨,~时间紧迫。 La tasko estas malfacila kaj la tempo urgxas. / 这本书内容好,~写得很生动。 La enhavo de tiu cxi libro estas bona, kaj plie gxi estas skribita en viva stilo. / 这种产品式样美观,~质量也好。 Tiu cxi produkto estas belforma kaj, cetere, gxi estas altkvalita.

【并吞】 (en)gluti; aneksi: ~邻国领土 aneksi parton de la teritorio de najbara lando / 大垄断资本集团~中小企业。 La grandaj monopolaj kapitalistaj grupoj englutas mezajn kaj malgrandajn entreprenojn.

【并行】 (并排走) iri flanko cxe flanko; marsxi sxultro cxe sxultro (同时进行) fari [konduki, efektivigi] ion samtempe

【并重】 doni egalan gravecon al; doni egalan atenton al; esti samtempe emfazataj: 读写~ doni egalan gravecon al la legado kaj la skribado

【病】[bìng] (生病) esti malsana; suferi malsanon; fali en malsanon; esti trafita [frapita] de malsano; havi malsanon: 他~得很厉害。 Li estas grave [serioze] malsana. / 他~了三天。 Li estis malsana [suferis malsanon] tri tagojn. (疾病) malsano; morbo; afekcio: 心脏~ kormalsano; kardiopatio / 流行~ epidemio (缺点) manko; eraro; malbona kutimo: 语~ malbone elektita esprimo / 不足为~ ne esti kalkulebla kiel manko [eraro] (损害) fari malutilon al; malutili al: 祸国~民 pereigi la landon kaj ruinigi la popolon ⑤〈书〉(责备) riprocxi; malaprobi: 为世人所~ esti objekto de publika riprocxo

【病虫害】 〈农〉 malsanoj de plantoj kaj malutiloj de fiinsektoj: 防治~ preventado kaj kuracado de plantmalsanoj kaj eliminado de fiinsektoj

【病床】 lito por malsanulo (en hospitalo); malsanula lito; malsanlito: 这所医院有三百张~。 Tiu cxi hospitalo havas tricent litojn. / 他在~上已经躺了多年了。 Li estas alnajlita [alforgxita] al la malsanlito jam de jaroj.

【病毒】 〈医〉 viruso: 滤过性~ ultraviruso; virjo* / 脱氧核糖核酸~ DNA-virjo* / 核糖核酸~ RNA-virjoj* ~病 virusa malsano; virusozo; virozo; virjozo* / ~感染 virusa infekto / ~粒子 virjono* / ~性肝炎 virusa hepatito / ~性感冒 virusa gripo / ~学 virusologio; virjologio*

【病房】 malsanula cxambro (en hospitalo): 隔离~ izolita cxambro / 内科~ cxambro de interna medicino / 单人[多人]~ unulita [plurlita] cxambro

【病根】 (旧病) enradikigxinta kronika malsano (根由) kauxzo [origino] (de malsukceso, katastrofo ktp): 他犯错误的~在于私心太重。 Lia eraro originas el lia egoismo.

【病故】 morti de [pro] malsano

【病号】 〈口〉 malsanulo; paciento: 老~ persono, kiu suferas longedauxan [kronikan] malsanon; cxiammalsanulo ~饭 speciala nutrajxo por masanulo; dieto de paciento

【病假】 forpermeso de malsano [de resanigxo]: 请~ peti forpermeson de malsano / 休~ esti en forpermeso de malsano / 给三天~ doni tritagan forpermeson de malsano ~条 atesto pri forpermeso

【病菌】 patogena [malsaniga] bakterio [mikrobo]

【病理】 〈医〉 patologio ~变化 patologiaj sxangxigxoj / ~科 patologia fako / ~生理学 patofiziologio* / ~学 patologio

【病人】 (生病的人) malsanulo: 他是~。 Li estas malsanulo. / 我家有~。 Iu en mia familio estas malsana. (受治疗的人) paciento: ~还在手术室。 La paciento ankoraux estas en la operaciejo.

【病入膏肓】 esti nekuraceble [morte] malsana; (指事物) esti neriparebla; esti en senespera stato

【病态】 malsaneca [nenormala] stato: ~的感情 malsaneca sento ~心理 malsaneca mensostato

【波】[bō] (波浪) ondo ②〈物〉 ondo: 声[光,电]~ sona [luma, elektra] ondo (风波) tumulto; sxtormo; akciento: 一~未平,一~又起。 La tumultoj sin intersekvas.

【波动】 ondadi; fluktui: 物价~ fluktuado de la prezoj ~力学 ondomekaniko / ~说 〈物〉 ondoteorio

【波及】 atingi; tusxi; disvastigxi; disetendigxi: 经济危机~整个资本主义世界。 La ekonomia krizo tusxis la tutan kapitalisman mondon. ~面 〈讯〉 atingodistanco; atingopovo

【波谰壮阔】 kun la impeto de la ondegoj; en granda skalo: ~的斗争 grandskala batalo / 一首~、气势磅礴的史诗 epopeo kun vigla stilo kaj lirika impeto

【波浪】 ondo: ~式 en formo de ondoj / ~起伏 levigxi kaj fali en ondaj movoj

【波涛】 ondegoj: ~汹涌 furiozaj ondegoj / ~滚滚的大海 ondruligxanta maro

【波折】 zigzagoj; komplikajxoj; konfuzoj; peripetioj: 事情发生了~。 La afero komplikigxis. / 几经~ post zigzagoj / 革命斗争中的~ peripetioj en la revolucia batalo

【拨款】 (拨给款项) asigni sumon; malfermi kreditojn (指款项) asignita sumo; budgxeta kredito: 军事~ militaj (budgxetaj) kreditoj

【拨弄】 (拨动) movi; sxovi: ~算盘子儿 movi [sxovi] per la fingroj globetojn de abako / ~火盆里的木炭 movi la karbojn en fajrujo / ~琴弦 pincxi la kordojn de muzikinstrumento (挑起) provoki: ~是非 semi malkonkordon; provoki malpacon

【玻璃】 (一种透明物体) vitro: 彩色~ kolora vitro / 有机~ organika vitro / 平板~ glaco / 汽车的挡风~ la antauxa glaco de auxto ②〈口〉(尼龙、塑料等) nilono; plasto: ~牙刷 dentobroso el nilono ~板 vitroplato; domvitro / ~版 kolotipo* / ~杯 glaso / ~布 vitra tolo / ~厂 vitrofarejo / ~橱窗 elmontra vitrosxranko; vitrino / ~刀 vitrotrancxilo / ~粉 vitra polvo / ~钢 vitrofibra fortigita plasto / ~工业 vitra industrio / ~管 vitra tubeto / ~棉 vitrolano / ~片 vitrolameno / ~瓶 vitra botelo; karafo; fiolo; flakono / ~球 vitra globeto / ~砂纸 vitropapero / ~纱 〈纺〉 organdio / ~丝 vitrofibro; plasta fadeno / ~体 〈生理〉 vitreo; vitreca korpo; akva humoro / ~纤维 vitrofibro / ~纸 celofano / ~砖 vitra briko

【剥】[bō] (havanta la saman signifon kiel [bāo], limigita al la uzo en kunmetitaj vortoj kaj idiotismaj esprimoj) ——另读 [bāo]

【剥夺】 senigi iun je; forpreni ion de iu: ~公民权 senigi iun je liaj civitanaj rajtoj / ~权力 senigi iun je lia povo

【剥削】 ekspluati: 消灭人~人的制度 aboli la sistemon de ekspluato de la homo far la homo / 被~者 ekspluatato ~阶级 ekspluatanta klaso / ~者 ekspluatanto; ekspluatisto; vampiro

【菠菜】 spinaco

【菠萝】 ananaso

【播】[bō] (播种) semi; prisemi: 春~ printempa semado / 条~ semado laux linioj / 点~ kavetsemado / ~下革命的种子 semi la semojn de revolucio (播送) disauxdigi; radiodisauxdigi; radiodissendi; brodkasti*: 直~ rekta (radio)dissendo

【播放】 (通过广播放送) radiodisauxdigi; brodkasti*: ~一篇讲话 radiodisauxdigi paroladon (播映) dissendi televidan programon

【播送】 radiodisauxdigi; disauxdigi; dissendi; fari elsendon; brodkasti*: ~新闻 disauxdigi novajxojn / 向欧洲~的节目 programo disauxdigata en direkto de Euxropo / ~电视节目 dissendi televidan programon / 直接~ rekta dissendo

【播种】1 semi; prisemi ~机 semadmasxino; semilo

【播种】2 semado; prisemado: ~面积 semad-areo; prisemita areo / ~期 tempo de semado

【伯】[bó] (伯父) pli agxa frato de la patro; onklo (排行老大) la plej agxa el fratoj: ~兄 la plej agxa frato (第三等爵位) grafo ——另读 [bǎi]

【伯父】 (父亲的哥哥) pli agxa frato de la patro; onklo (称年长的人) (respekta formo de alparolo al viro pli agxa ol sia patro) onklo

【伯母】 edzino de pli agxa frato de la patro; onklino

【驳斥】 refuti: ~某人错误意见 refuti iun / ~无耻谰言 refuti senhontan mensogon

【驳倒】 frakasi ies argumenton; venki iun en debato; refuti; repusxi: 我一句话把他~了。 Mi refutis lin per unu frazo. / 真理是驳不倒的。 La vero estas nerefutebla.

【驳回】 malakcepti; rifuzi; rejxeti: ~上诉 rejxeti apelacion / 他的提议被~了。 Lia propono estis malakceptita.

【勃然】 (兴起的样子) vigle; kun vigleco: 第三世界~兴起。 La Tria Mondo vigle levigxas kiel nova forto. (因生气等变脸色的样子) en stato de forta ekscitigxo; ekscitite: ~大怒 eksplodi de kolero; flami per kolero / ~变色 subite sxangxi sian vizagxkoloron

【脖子】 kolo: 细长的~ svelta kolo; longa ansera [cigna] kolo / 粗壮的~ dika [tauxra] kolo; kolo de bovo / 掐某人~ sufokpremi al iu la gorgxon; strangoli iun / 衣领小,~勒得慌。 Mia kolumo min strangolas. / 抹~ trancxi al si la gorgxon; sin mortigi

【博】[bó] () multa; ricxa; abunda: 地大物~ vasta teritorio abunda je naturaj ricxajxoj / ~而不精 havi vastajn sed suprajxajn sciojn (通晓) erudicia; vaste informita ③〈书〉() granda; malstrikta: 宽衣~带 havi sur si malstriktajn vestojn; esti malstrikte vestita (博取) gajni; akiri: 聊~一笑 nur por vin ridigi; nur por via amuzo (赌博) hazardludo; hazarda monludo

【博爱】 universala amo [frateco]; homamo;; filantropio: 自由、平等、~是法国资产阶级革命的口号。 Libereco, egaleco, frateco jen la devizo de la franca burgxa revolucio.

【博得】 ricevi; akiri; gajni: ~赞扬 ricevi [rikolti] lauxdojn / ~全场喝采 ricevi lauxtan aplauxdon de la tuta teatro / ~公众的好评 gajni la favoron de la publiko / ~人民的爱戴 akiri la amon de la popolo

【博览会】 (internacia) foiro: 国际~ internacia foiro / 莱比锡~ la Foiro de Lepsiko

【博士】 doktoro: 法学[医学]~ doktoro pri juro [pri medicino] / 名誉~ honordoktoro ~论文 doktoreca tezo / ~学位 doktoreco / ~研究生 aspiranto al la doktoreco; doktoreca studento

【博物馆】 muzeo: 中国历史~ la Muzeo de la CXina Historio / 中国革命~ la Muzeo de la CXina Revolucio / 中国人民革命军事~ la Milita Muzeo de la CXina Popola Revolucio / 自然~ muzeo de naturscienco ~学 muzeologio / ~长 muzeestro

【博学】 scioplena; erudicia; klerega; dokta: ~之士 erudiciulo; doktulo / ~多才 scioplena kaj diverstalenta

【搏斗】 lukti; batali: 与敌人~ lukti [batali] kontraux la malamiko / 与风浪~ lukti [batali] kontraux la vento kaj ondoj / 生死~ batalo je vivo aux morto; batalo inter vivo kaj morto; viv-kaj-morta batalo

【薄】[bó] (轻微) malgranda; malmulta; nekonsiderinda: ~酬 malgranda rekompenco; magra honorario (不厚道;不庄重) malafabla; malserioza; frivola: ~待 malafable trakti iun / 轻~ frivola (轻视) malestimi; malrespekti: 鄙~ malestimi / 厚此~彼 favori unu kaj malfavori la alian; doni pli da graveco al unu ol al la alia ④〈书〉(迫近) (al)proksimigxi al: 日~西山。 La suno subiras al la okcidentaj montoj. ——另读 [báo; bò]

【薄弱】 malforta; malfortika: 意志~ havi malfortan volon / 能力~ esti ne suficxe kapabla / 技术力量~ nasuficxeco de kvalifikita teknika personaro

【簸箕】 (清除垃圾用) balaajx-sxovelilo (簸粮食用) ventumkorbo; grenventumilo (指纹) fingropintaj hauxtlinioj en formo de ventumkorbo [konsistantaj el nespiralaj linioj]

【补】[bǔ] (修补) ripari; fliki: ~衣服 ripari [fliki] veston / ~鞋 ripari [fliki] sxuojn / ~锅 fliki kaldronon / ~车胎 ripari pneuxmatikon / 修桥~路 konstrui pontojn kaj ripari vojojn (添补) kompletigi; aldoni; plenigi: ~漏字 kompletigi [komplete aldoni] la mankantajn vortojn / 我们还得~两个人。 Ni havas du vakantecojn por plenigi. Ni bezonas du pliajn homojn. / 早稻损失晚稻~。 La perdo de la rikolto de la frusezona rizo estos kompensita [ kovrita] per la malfrusezona rizo. (滋补) fortigi: ~身体 fortigi la sanon / ~剂 〈医〉 toniko ④〈书〉(利益) avantagxo; profito; utileco: 不无小~ ne sen ia avantagxo [utilo] / 无~于事。 Tio servas por nenio. Tio ne helpas.

【补偿】 kompensi: 他的成功是对他所作的努力的~。 La sukceso kompensas al li la penojn. / ~所受的损失 kompensi [kovri] la suferitajn perdojn ~电容器 kompenso-kondensilo / ~费 kompensa pago; kompenso / ~贸易 kompensa komerco; kompensaj transakcioj

【补充】 kompletigi; aldoni: 有两点意见要~ havi du rimarkigojn por aldoni / 对一篇文章作修改和~ fari modifon kaj kompletigon al artikolo / 互相~ kompletigi unu la alian / ~兵员 kompletigi la soldatokvanton de armeo / ~给养和装备 provizi armeon per nutrajxoj kaj ekipajxoj ~读物 suplementa legajxo / ~规定 aldona regularo / ~条款 aldonaj artikoloj

【补丁】 flikajxo: 给破衣服打~ meti [surkudri] flikajxon sur truitan veston; fliki truitan veston / 打~的衣服 flikita vesto

【补给】 proviantado; provizumo; provizado ~点 proviantpunkto / ~舰 proviantsxip / ~品 provianto; provizoj / ~线 proviantlinio / ~站 proviantostacio

【补角】 〈数〉 suplementa angulo; suplemento

【补救】 rebonigi; ripari: ~办法 reboniga rimedo / 无可~ nerebonigebla; neriparebla

【补课】 (补教所缺的课) kompletigi preterlasitan lecionon; doni suplementan lecionon; doni ekstran helpon (al lernanto) (重做) refari ion ne bone faritan

【补习】 sekvi kompletigan kurson; preni lecionojn post la lernejaj horoj aux post la laboro ~班 kompletiga kurso / ~学校 postlernejhora kurso; postlabora lernejo

【补药】 fortiga medikamento; toniko; analeptiko

【补助】 monhelpi; subvencii: 失业~ monhelpo por senlaborulo / 生活~ monhelpo por vivelspezoj / 实物~ nemona subvencio; subvencio per naturajxoj / 给剧院~ subvencii teatrojn / 我们希望国家给予~。 Ni deziras ricevi subvencion de la sxtato ~金 monhelpo; subvencio; stipendio / ~粮 helpgreno

【补足】 kompletigi; plenigi: ~缺额 plenigi vakantecon / ~款额 kompletigi sumon / ~亏空 kompletigi la deficiton

【捕】[bǔ] kapti; aresti: ~鱼 kapti fisxojn; fisxkapti / 被~ esti arestita

【捕房】 〈旧〉policostacio; policejo

【捕获】 kapti; aresti; predi: 当场~ kapti cxe la fresxa faro [kun la peko en la mano] ~法 〈法〉 legxo pri arestado / ~量 kaptokvanto (de fisxoj ktp)

【捕捉】 cxasi; kapti: ~蝴蝶 cxasi papiliojn / ~逃犯 kapti eskapintan krimulon / ~战机 kapti favoran momenton por batali / ~害虫 ekstermi fiinsektojn / ~信息 cxasi informojn

【不】[bù] (表示否定) ne: ~美 nebela / ~积极 neaktiva / ~可信 nekredebla / ~必要 nenecesa / ~平等 neegala / ~合法 nelegxa / ~可能 neebla / ~规则 neregula / 举~动 trovi ion tro peza por levi; ne povi levi ion / 她~走了。 SXi ne foriros. / 互~侵犯 reciproka neagreso (用于否定性回答) ne; jes ja; sed jes: 他知道吗?——~,他不知道。 CXu li scias? Ne, li ne scias. / 他不知道吧?—— ~,他知道。 CXu li ne scias? Sed jes! [Jes ja, li scias.] ③〈方〉(用在句末,表示疑问) (uzata cxe la fino de frazo por indiki, ke gxi estas demando): 你明儿来~? CXu vi venos morgaux? (“不”字前后叠用相同的词,前面常加“什么”,表示不在乎或不相干) (enmetita en vortoripetajxon, kutime antauxata de 什么, por esprimi indiferentecon aux senrilatecon) kiel [kie ktp] ajn; malgraux: 什么困难~困难,我保证完成任务。 Kiel ajn granda estas la malfacilo, mi nepre plenumos la taskon. Malgraux la malfacilo mi nepre plenumos la taskon. (“不”字前后叠用相同的词,表示选择或疑问) (enmetita en vortoripetajxon por esprimi elekton aux demandon): 做~做随你。 Fari aux ne tio estas via afero. / 这是~是你的书? CXu gxi estas via libro? / 这杯子干净~干净? CXu la taso estas pura? (跟“就”连用,表示选择) (uzata korelative kun por esprimi elekton): 咱们俩总有一个错了,~是你就是我。 Unu el ni du devas erari; se ne vi, estas do mi. / 他~是日本人就是中国人。 Li estas cxino, se ne japano. ——注意:“不”字在第四声前念第二声,如“不必”[búbì],“不断”[búduàn]。为简便起见,本词典中以“不”字起首的词条,“不”字都注去声。

【不安】 (不安定,不安宁) maltrankvila: 我对他的健康状况颇为~。 Mi estas maltrankvila pri lia sanstato. / 孩子咳嗽,真叫我~。 La tusado de la infaneto tre maltrankviligas min. / 坐立~ sidi (kiel) sur pingloj (z); sidi kvazaux sur flamantaj karboj (z) / 国际局势动荡~。 La internacia situacio estas karakterizita per malkvieto kaj nestabileco. ②〈套〉(过意不去) senti memriprocxon; bedauxri; honti: 老来打搅您,真是~。 Mi forte bedauxras, ke mi vin tiel ofte gxenas.

【不比】 diferenca; malsimila: 北方~南方,春天老刮风。 En la nordo, kiu estas diferenca de la sudo, ofte ventas en printempo.

【不必】 〈副〉 nenecese; senbezone: 你不必到那里去了。 Ne estas necese, ke vi iru tien. Vi ne bezonas iri tien. / ~担心。 Ne estu maltrankvila. Vi ne bezonas maltrankviligxi.

【不便】 (不方便) maloportuna; gxena; nekonvena: 交通~地区 trafike maloportuna regiono; malfacile alirebla regiono / 给治疗带来~ gxeni la kuracadon / 如果对你没有什么~的话,我想请你到我的办公室来一下。 Mi petas vin veni al mia oficejo, se tio ne gxenas vin. / ~说出 sin gxeni eldiri tion / 行动~ movigxi kun peno [kun malfacilo] / 这件事这里~谈。 CXi tie ne estas la gxusta loko, por tion priparoli. ②〈口〉(缺钱用) ne havi suficxe da mono: 我今天手头有些~。 Hodiaux mi trovigxas en malvasteco de monrimedoj.

【不曾】 ne [neniam] is: 我~到过那里。 Mi neniam iris tien. / 这是~有过的事情。 Tio estas senprecedenca okazo.

【不辞辛苦】 sxpari nenian penon; ne rifuzi penigan laboron: 我们感谢你们~来帮助我们。 Ni dankas vin por la peno, kiun vi faris por veni nin helpi.

【不错】 () gxusta; senerara: 这个结论是~的。 Tiu cxi konkludo estas gxusta. (是的) jes; tio estas vera: ~,他是这么说的。 Jes, li ja tion diris. () ne malbona; suficxe bona: 这个主意~。 Tiu cxi ideo ne estas malbona. / 麦子长得挺~。 La tritiko kreskas suficxe bone.

【不打自招】 fari konfeson sen esti truddevigita [sen ekstera truddevigo]; propravole konfesi; senintence malkasxi sian kulpon aux mankon; sur la sxtelisto brulas la cxapo (z)

【不但】 ne nur; ne sole: 我们的产品~要求数量多,而且要求质量好。 En la produktado ni postulas ne nur la kvanton, sed ankaux la kvaliton. / 他~不接受批评,还坚持错误。 Li ne sole ne akceptis la kritikon, sed ecx persistis en sia eraro.

【不得不】 esti devigita (fari ion); ne povi ne; povi fari nenion alian ol; devi: 铁证如山,那个坏家伙~低头认罪。 La ulacxo estis devigita konfesi sian kulpon antaux la nerefuteblaj pruvoj. / 我~去。 Mi povas fari nenion alian ol iri tien..

【不得了】 (情况严重) seriozega; katastrofa; terura: ~,船要沉了。 Malfelicxo! jen dronas la sxipo. / 没有什么~的事儿。 Okazas nenio vere serioza. (非常) terure; treege; ekstreme: 忙得~ esti treege okupita / 我的牙疼得~。 Mia dento min terure doloras. / 悔恨得~ havi ekstreme amaran konsciencriprocxon

【不得已】 esti devigita fari ion; povi fari nenion alian ol; agi kontrau sia volo: ~而为之 fari ion kontrauxvole [kontraux sia volo] / ~而求其次 devi esti kontenta je la dua plej bona / 他实在~,只好请几天假。 Li povis fari nenion alian ol peti kelktagan forpermeson. / 非万~不要用这种药。 Ne prenu tiun cxi medikamenton, krom en okazo de nepra neceso.

【不定】 (表示不肯定) oni ne scias; oni ne estas certa; estas malfacile antauxvidi [antauxdiri], ke: 他一天~来多少次。 Li venas mi ne scias kiom da fojoj cxiun tagon. / 他明天还~去不去呢。 Mi ne estas certa, cxu li iros tien morgaux. / 事情还~怎样呢。 Estas malfacile antauxvidi, kiel iros la afero. (不确定的) nedifinita; nedifina; nedeterminita; adventiva ~变异 〈生〉 nedetermita variacio* / ~方程 〈数〉 nedeterminita ekvacio / ~根 〈植〉 adventiva radiko / ~冠词 〈语〉 nedifina artikolo / ~积分 〈数〉 nedifinita integralo / ~式 〈语〉 infinitivo; la sendifina modo / ~芽 〈植〉 adventiva burgxono

【不断】 konstante; sencxese; seninterrompe; kontinue; esti dauxre anta: 促进生产力的~发展 akceli kontinuan [seninterrompan] disvolvigxon de produktaj fortoj / 人类的历史,就是一个~地从必然王国向自由王国发展的历史。 La historio de la homaro estas konstanta movado de la regno de neceso al la regno de libero. / 使全国人民的物质文化生活水平~提高 sencxese levi la materialan kaj kulturan vivnivelon de la tutlanda popolo

【不对】 (错误) erara; malgxusta: 是我~。 Estas mi, kiu eraras. / 这样做~。 Estas erare tiel agi. (不是) ne: ~, 我没有那么说。 Ne, mi ne diris tion. (不正常) nenormala; stranga: 这发动机声音~。 La motoro havas strangan bruon. (不和睦) esti en malakordo [malkonkordo] kun iu: 他们俩素来~。 Ili cxiam estas en malakordo.

【不法】 kontrauxlegxa; nelegxa: ~行为 kontrauxlegxa ago / ~分子 legxorompanto / ~之徒 krimulo; deliktulo; eksterlegxulo

【不凡】 eksterordinara; elstara: 自命~ konsideri sin homo de eksterordinara talento; havi tro altan opinion pri si mem

【不妨】 ne estas malutile [maloportune] fari ion; povus ankaux: ~试一下。 Ne estas malutile fari provon. / 你~和他联系一下。 Vi povus kontaktigxi kun li.

【不分】 ne fari distingon inter: ~彼此 fari nenian distingon inter siajxoj kaj alies ajxoj; dividi cxion sian kun alia; dividi cxion inter si; esti en tre intimaj interrilatoj / ~昼夜 (kaj) tage kaj nokte / ~胜负(指比赛) egala rezulto; vana [nula, remisa*] matcxo [partio] / ~男女老幼 sen distingo pri sekso aux agxo

【不甘】 ne rezignacii je; ne esti kontenta je; ne voli; malvolonti: ~落后[后人] ne rezignacii [ne esti kontenta] je sia postigxinteco / ~示弱 ne voli montri sin malforta / ~寂寞 ne rezignacii je sia soleca vivo; ne voli vivi en obskureco; ne voli esti neglektata [ne rimarkata]

【不共戴天】 ne voli kune vivi (kun sia malamiko) sub la sama cxielo; havi mortan [eternan] malamon al iu: ~的敌人 morta [nekunekzistebla] malamiko / ~之仇 morta [eterna] malamo

【不顾】 sen konsidero pri; senkonsidere pri; pite al; malgraux: ~后果 sen konsidero pri la sekvoj / ~零下四十度的严寒 malgraux la malvarmego de 40 sub la nulo / ~人民的利益 ne zorgi pri la interesoj de la popolo / ~大局 ignori la gxeneralan intereson

【不管】 (不论) kio [kiu, kie, kiam, kiel] ajn; cxu cxu ; tute egale, cxu aux ne : ~他多忙 kiel ajn multeokupita li estas / ~你是谁 kiu ajn vi estas / ~你做什么 kion ajn vi faras / ~发生什么事情 kio ajn okazos / ~职位高低 kia ajn estas lia rango / ~我们到哪里 kien ajn ni iras / ~多大的困难,我们都能克服。 Ni kapablas venki cxiujn malfacilajxojn, kiel ajn grandaj ili estas. / ~他在哪里,他们都能找到他。 Kie ajn li estos, ili povos lin trovi. / ~怎样 kiel ajn; cxiaokaze; malgraux cxio / ~怎样我不想去。 En cxia okazo [CXiaokaze] mi ne volas iri. / ~他身体好不好,我们都不应该打搅他。 Ni ne devas lin gxeni, tute egale, cxu li bonfartas aux ne. / ~刮风下雨,我们都会去的。 CXu pluvos, cxu ventos, ni iros tien. / 他对自己的错误,~是别人指出的,还是自己察觉的,都及时改正。 Li cxiam gxustatempe korektas siajn erarojn, cxu ili estas malkovritaj de li mem, aux cxu ili estas montritaj al li de aliaj. / ~什么人 iu ajn; la unua trovita [renkontitia] (z) (不过问) flanke stari; sin teni flanke de iu afero; resti [cxeesti al io] kun krucitaj brakoj: 这是大家的事,我们不能~。 Tio estas afero kolektiva, ni ne povas teni nin flanke de gxi.

【不管三七二十一】 sen konsidero pri cxiuj sekvoj; sen alia konsiero; je kia ajn kosto; spite al cxio; malgraux cxio: ~,我要照计划行事。 Mi agos laux la plano sen konsidero pri la sekvoj.

【不过】 (表示程度最高) plej: 再好~ esti plej bona; ne povi esti pli bona ②〈副〉(仅仅) nur; sole: 他参军的时候~十八岁。 Li havis nur dek ok jarojn, kiam li aligxis al la armeo. / 这~是个借口罢了。 Tio estas nenio alia ol preteksto. ③〈连〉(然而) sed; tamen: 病人精神还不错,~胃口不好。 La paciento sentas sin suficxe bone, sed li ne havas apetiton. / 你可以去看他,~别呆太久了,他很忙。 Vi povas iri lin vidi, sed ne restu tie tro longe, cxar li estas tre okupita.

【不寒而栗】 frostotremi kvankam la vetero ne estas malvarma tremi de timo; eksenti froston en la dorso (z): 鲁迅冷嘲热讽的杂文,使反动派~。 La eseoj de Lusin, plenaj de malvarma ironio kaj mordanta sarkasmo, timtremigis la reakciulojn. / 一想起这件事,我就~。 Mi cxiam timtremas cxe la penso pri tio.

【不好意思】 (害羞) senti sin gxenata [embarasita] (pro honto); bedauxri: 那么多人看着他,他有点~了。 La rigardo de tiom da homoj sxin iom gxenas. / 我被同志们夸得~了。 Mi sentas min gxenata pro la troaj lauxdoj de miaj kamaradoj. / 让你久等了,真~。 Mi tre bedauxras, ke mi vin longe atendigis. / 他~和她打招呼。 Li sin gxenis [sentis sin embarasita] saluti sxin. (不便) trovi embarasa fari ion; heziti: 我~再问他。 Mi trovas embarasa [hezitas] meti al li plian demandon. / 他~推辞。 Li trovis malfacila fari rifuzon.

【不和】 esti en malakordo [en malbonaj interrilatoj, en malpaco] kun iu: 媳妇跟婆婆~。 La bofilino estas en malbonaj interrilatoj kun sia bopatrino. / 制造~ semi malkonkordon

【不及】 (不如) ne esti egala al; esti malsupera al: 在速度方面哪个竞争者也~他。 Neniu konkuranto povas esti egala al li en rapideco. / 我学习~他刻苦。 Mi estas malsupera al li pri la diligenteco en la studoj. Mi ne estas tiel diligenta kiel li en miaj studoj. (来不及) tro malfrue: 躲避~ tro malfrue por eviti / 后悔~ tro malfrue por penti

【不假思索】 senpripense; senhezite: ~地回答 respondi senpripense [senhezite]

【不见得】 ne necese; ne probable; ne nepre: ~对 ne nepre gxusta / 明天他~动身。 Estas ne probable, ke li ekveturos morgaux. / 我~能再见到他了。 Versxajne mi lin ne revidos plu.

【不解】 (不理解) ne kompreni: 我实在~其意。 Mi vere ne komprenas tion, kion li volas diri. / ~之谜 nesolvebla enigmo (解不开) nedisigebla: ~之缘 nedisigebla ligiteco / ~之仇 nerepacigebla [neakordigebla] malamikeco

【不禁】 ne povi sin deteni de io; ne povi sin reteni fari ion: ~失笑 ne povi sin deteni de rido / ~落泪 ne povi sin deteni de larmoj / 他~颤抖起来。 Li ne povis sin reteni tremi [de tremado]. / ~失声痛哭 nereteneble [pretervole] eksplodi en ploregon

【不仅】 (不止) ne esti la sola: 这~是我一个人的看法。 Mi ne estas la sola, kiu havas tiun cxi opinion. (不但) ne nur; ne sole: ~…而且… ne nur sed ankaux / ~如此 krom tio; krome; plie; cetere

【不久】 (不远的将来) baldaux; post mallonga tempo: 水库~就能完工。 La akvokonservejo baldaux estos konstruita. (不久以后) ne longe post; tuj post: 你刚走~,他就回来了。 Ne longe post kiam [Tuj kiam] vi foriris, li revenis.

【不咎既往】 forgesi pasintajn erarojn [kulpojn]; ne riprocxi [puni] iun pro liaj pasintaj eraroj [kulpoj]; kio pasis, pasu:

【不拘】 (不拘泥;不计较) ne strikte sin teni je; ne limigi sin je; ignori; ne atenti: 字数~。 Estas nenia limigo al la longeco (de artikolo). / ~小节 ne gxeni sin per bagateloj / ~礼节 esti senceremonia / ~俗套 esti libera de rutino / ~形式 ne doni atenton al la formalajxoj; ne esti formalema / ~形迹 sen formalajxo; senceremonie (不管) kiel [kio, kie ktp] ajn: ~什么任务,我都愿意接受。 Kian ajn taskon oni difinos al mi, mi gxin akceptos.

【不堪】 (不能) neeltenebla; netolerebla: ~其苦 ne povi elteni la suferojn (极度) ekstreme; plene; komplete: 疲惫~ esti ekstreme laca [tute konsumita] / 狼狈~ esti forte embarasita / 穿得破烂~ esti tute cxifonvestita [tute en cxifonajxoj]

【不堪回首】 ne povi elteni rememoron; trovi neeltenebla rememori: ~想当年。 La pasinteco estas tiel doloriga, por ke oni gxin rememoru.

【不可】 (不可以) ne povi; ne devi; esti malpermesite i: ~一刻延缓 ne povi toleri ecx unuminutan prokraston / 凡事~过分。 En cxiuj aferoj oni devas sin gardi kontraux la eksceso. / 两者~偏废。 Neniu el la du estas neglektebla. / ~一概而论。 Oni ne devas fari absolutajn gxeneraligojn. / ~调和的矛盾 neakordigebla kontrauxdiro / ~抗拒的历史潮流 nerezistebla historia tendenco / ~避免的 neevitebla; nepra / ~动摇的 neskuebla; rokfirma / ~预测 neantauxvidebla (与“非”连用,表示必须) devi; esti devigita: 今天这个会很重要,我非去~。 La hodiauxa kunveno estas tre grava. Mi nepre devas iri al gxi.

【不可告人】 nekonfesebla; kasxita: ~的意图 nekonfesebla [kasxita] intenco

【不可救药】 nekuracebla; neresanigebla; nesavebla; nerebonigebla; nekorektebla; senespera: 这些人已经~了。 Tiuj cxi homoj jam estas nekorekteblaj. / 形势已经到了~地步。 La situacio jam estas senespera.

【不可开交】 (kutime uzata post kiel gxia komplemento) ekstreme; terure: 忙得~ esti ekstreme [terure] okupita; ne havi ecx unu minuton por si / 争论得~ varmege disputadi / 他们打得~。 Ili tiel interbatalas, ke oni ne povas ilin disigi.

【不可磨灭】 neforvisxebla; neforigebla; monumenta: ~的印象 neforvisxebla impreso / ~的贡献 neforigebla kontribuo / ~的功绩 eterna [senmorta, neforgesebla] merito

【不可偏废】 ne povi fari unu aferon kaj neglekti alian: 我们必须注意,集体领导和个人负责,两者~。 Ni devas zorgi, ke nek la kolektiva gvidado, nek la persona respondeco estu tro emfazata je la kosto de la alia.

【不可思议】 (不可想像) neimagebla; nepensebla (神秘) mistera; mireginda; okulta

【不可一世】 taksi sin [kredi sin] supera al la aliaj; opinii sin senrivala en la mondo; esti arogantega: 他晋升以后,盛气凌人,~。 Post kiam li estis promociita, li farigxis arogantega.

【不可终日】 ne povi dauxri ecx unu tagon; ne povi havi tuttagan animtrankvilecon; sin trovi en malesperiga situacio: 惶惶~ droni en konstanta maltrankvilo; sidi kvazaux sur flamantaj karboj (z)

【不可捉摸】 malfacile konstatebla; nekaptebla; delikata; subtila: ~的概念 nekaptebla koncepto / ~的哲理文章 malfacile kompreneblaj filozofiaj artikoloj / ~的形势 delikata [malfacile taksebla] situacio

【不客气】 (坦率) sincere; malkasxe: 说句~的话 por sincere diri; sincerdire (使人难堪) esti malgxentila [impertinenta]: 对某人太~ esti tro malgxentila al iu ③〈套〉(回答别人的感谢) ne dankinde! ④〈套〉(感谢别人的好意) dankon; mi dankas: ~,我自己来拿吧。 Dankon, mi mem gxin portos.

【不愧】 esti inda je; meriti: ~为新长征突击手 meriti la titolon de pioniro de la nova Longa Marsxado / 他们~为中国人民的好儿女。 Ili montris sin indaj gefiloj de la cxina popolo. / 中国人民~是伟大的人民。 La cxina popolo indas esti nomata granda popolo.

【不劳而获】 ricevi sen laboro [sen penado]; rikolti sen semado; preni dividajxon de leono

【不力】 ne fari sian plejeblon; ne fari fruktodonan penadon: 办事~ ne fari sian plejeblon en sia laboro / 他领导~。 Lia gvidado ne estas efika.

【不利】 (没有好处) malfavora; malavantagxa: 化~因素为有利因素 sxangxi [turni] malfavorajn faktorojn en favorajn / ~于人民利益的不正之风 malsanecaj tendencoj, kiuj portas malutilon al la interesoj de la popolo ②〈书〉(失败) malsukcesi; suferi malvenkon: 首战~ perdi la unuan batalon

【不良】 malbona; malutila; malsaneca: ~倾向 malbona tendenco / ~影响 malutila influo / ~现象 malsaneca fenomeno / 存心~ havi malbonajn intencojn / 营养~ subnutrado / 消化~ misdigesto; dispepsio

【不了了之】 flankenmeti aferon nefinplenumitan; lasi aferon tia, kia gxi estas; lasi aferojn sekvi sian naturan vojon: 这件事一定要认真处理,不能~。 Tiu cxi afero nepre devas esti serioze traktata, kaj ne devas esti lasata tia, kia gxi estas.

【不料】 neatendite; je ies surprizo: ~他又回来了。 Neatendite li revenis. / 早上天气还好好的,~下午竟下起雹子来了。 La vetero esits tre serena cxi-matene. Kiu atendus, ke ecx hajlos en la posttagmezo!

【不伦不类】 tia, ke gxi similas nenion; nek viando, nek fisxo; nek lakto, nek selakto; nek io, nek alia; nedifinebla; stranga: ~的比喻 metaforo, kiu havas nenian sencon; lama metaforo / 翻译时应该注意两种语言的特点,否则就会弄出一些~的句子来。 En tradukado oni devas doni atenton al la diferencoj inter la du lingvoj; alie oni certe faras la tradukon nek viando, nek fisxo. / 她打扮得~。 SXi aspektas stranga en tiu cxi kostumo.

【不论】 〈连〉 kio [kiel kiu ktp] ajn; cxu cxu: ~在任何场合 en kia ajn okazo; kiaj ajn estas la cirkonstancoj / ~发生什么事情 kio ajn okazas / ~是谁来,我们都欢迎。 Kiu ajn venos, ni lin bonvenigos. / ~什么东西,人都能造出来。 La homo kapablas fabriki kian ajn [ian ajn] objekton. / ~性别、年龄 sen distingo pri sekso aux agxo / 全村~男女,都参加了抗旱斗争。 CXiuj vilagxanoj, cxu viroj, cxu virinoj, [viroj kaj virinoj], partoprenis en la batalo kontraux la sekegeco. / ~什么人 iu ajn; la unua trovita [renkontita] (z)

【不满】 malkontenta: 心怀~ senti malkontentecon [havi plendmotivon] kontraux iu / 引起~ veki malkontentecon inter iuj

【不免】 neeviteble: 工作中~会遇到一些困难。 Oni neeviteble renkontas malfacilajxojn en sia laboro. / ~感到失望 ne povi sin reteni senti sin trompita en sia espero / 初次见面,~有点拘束。 CXar ni renkontigxis unuafoje, ni nature sentis nin iom gxenataj.

【不谋而合】 konsentigxi sen antauxa konsiligxo; havi saman opinion sen konsiligxo: 我们的意见~。 Niaj opinioj akordigxas sen antauxa konsiligxo.

【不偏不倚】 klinigxi nek al unu flanko, nek al la alia esti senpartia [justa]: 对双方~ esti justa inter la du partioj / ~的态度 senpartia sintenado

【不平】 (不平坦) malebena; ne glata: 凸凹~的路 malebena vojo / 表面~。 La suprajxo ne estas glata. (不公平) maljusteco; partieco (不满) indigna; malkontenta: 愤愤~ profunde indigna / 消除心中的~ moderigi [mildigi] sian malkontentecon

【不求甚解】 (读书不咬文嚼字) legi nur por kompreni la esencon sen doni tro da atento al la lauxvortaj signifoj: 好读书,~(陶渊明语) ami legadon sen doni tro da atento al la lauxvortaj signifoj; gxui plezuron en legado de libroj, sed ne emi droni en malgravaj detaloj (不求深刻了解) ne peni atingi profundan komprenon; kontentigxi nur per suprajxa kompreno; ne peni profunde scii la aferojn: 粗枝大叶、~的作风 senatenta kaj suprajxema laborstilo

【不屈不挠】 nefleksebla; nesxancelebla; nesubigebla; persistema; necedema: ~精神 neniel cedema spirito / ~的意志 nesxancelebla volo / 作~的努力 fari persistajn penojn

【不然】 (不是如此) ne estas tiel: 其实~。 Fakte ne estas tiel. (表示否定) ne: ~,事情没有那么简单。 Ne, tio ne estas tiel simpla. (否则) alie; se ne; aux: 赶快走,~来不及了。 Rapidu, alie [aux] vi malfruos.

【不忍】 ne povi elteni [toleri]; ne havi la koron fari ion; ne esti suficxe malmolkora aux kruela por fari ion: 我~看到老年人生活穷困,无人照料。 Mi ne eltenas vidi maljunulojn en malricxeco kaj neprizorgiteco. / 她在病床前守了一夜,我~叫醒她。 SXi maldormis la tutan nokton cxe la malsanula lito, mi ne havas la koron veki sxin el sxia dormo. / ~卒读 ne povi elteni la legadon gxis la fino / ~之心 kompato; kompatemo

【不如】 (比不上) ne esti egala al; esti malsupera al; ne esti tiel bona kiel: 论手巧,一般人都~她。 Preskaux neniu povas esti egala al sxi en fingrolerteco. / 姐姐~妹妹聪明。 La pli agxa fratino ne estas tiel inteligenta kiel la pli juna. / 就传热来说,铁~铜。 Kiel konduktanto de varmo, la fero ne estas komparebla kun la kupro. (还是) prefere; plivole; pli bone: 我看~派老王去。 Mi pensas, ke estus pli bone sendi Lao Wang anstatauxe.

【不入虎穴,焉得虎子】 sen eniri en la kusxejon de tigro, kiel povi kapti gxiajn idojn?; kiu ne riskas, tiu ne gajnas [havas] (z)

【不三不四】 (指人) dubinda; suspektinda: ~的人 persono de dubinda karaktero / 他整天和一些~的人厮混。 Li senfare pasigas la tutajn tagojn kun iuj dubindaj uloj. / ~勾当 suspektindaj agoj (指物) nek viando, nek fisxo: 这首诗翻译得~,既不像诗又不像散文。 Tiu cxi poemo estas malbone tradukita; gxi estas nek poeziajxo, nek prozo. / 说些~的话 diri sensencajxojn [maldecajxojn]

【不甚了了】 havi nur malklaran [ne precizan] ideon pri io; ne multe scii (pri io); ne tute kompreni

【不声不响】 silente; mute; sen ion diri; senbrue; nerimarkite: 他~地坐在那里。 Li silente sidas tie. / 她~地走进房间。 SXi senbrue eniris en la cxambron. / 他~地把机器修好了。 Li nerimarkite remetis la masxinon en staton de bona funkciado.

【不胜枚举】 tro multenombraj por esti menciataj aparte [unu post alia]; tro multaj por esti elnomataj; sennombraj

【不时】 ofte; de tempo al tempo; iam kaj iam; en iu ajn tempo; cxiutempe

【不速之客】 neinvitita [altrudigxema] gasto; entrudulo

【不同】 malsama; diferenca; diversa; varia; malsimila: 两类~性质的矛盾 du tipoj de kontrauxdiroj de malsama naturo / 在~程度上 en diversaj gradoj / 按照~情况 laux la okazoj / 情况各地~。 La situacio varias de loko al loko. / 民族资产阶级与官僚资产阶级~。 La nacia burgxaro estas diferenca de la burokrata burgxaro.

【不外】 nenio alia ol; nur: 他们常常谈起的~是工作和学习。 Tio, pri kio ili ofte parolas, estas nenio alia, ol iliaj laboro kaj studado. / 战争~两类:正义的战争和非正义的战争。 Ekzistas nur du tipoj de milito: la justaj militoj kaj la maljustaj militoj.

【不惜】 ne sxpari; ne domagxi; ne heziti fari ion: ~作出一切努力 sxpari nenian penon por fari ion / ~牺牲自己的生命 ne heziti oferi sian vivon / ~笔墨 ne sxpari inkon kaj paperon / ~一切代价 je cxia [ia ajn] kosto / ~工本 domagxi neniajn elspezojn

【不相上下】 preskaux la sama; pli-malpli egala; sen rimarkebla diferenco: 他们彼此~。 Ili nek superas nek malsuperas unu la alian. / 能力~ de preskaux egala kapablo; preskaux egale kapabla / 这两种水稻都是良种,产量~。 La du specoj de rizo ambaux estas bonkvalitaj kaj havas preskaux la saman produktokvanton.

【不像话】 (不合理) neracia; absurda; nedeca; sensenca; ridinda; troa: 要你自己掏钱就~了。 Estus vere neracie igi vin pagi el via propra posxo. / 你们的要求太~了。 Viaj postuloj estas ja troaj [ekscesegaj]. / 玩笑开得太~了。 Via sxerco estas tro nedeca. (极坏) malinda; skandala; abomeninda; treege acxa: 这种行为真~。 Jen vere malinda [skandala] konduto! / 这份草稿乱得~,得重抄一遍。 La manuskripto esta terure malneta. Oni devas rekopii gxin.

【不屑】 (不值得) ne meriti; ne indi; ne valori: ~一顾 ne meriti ecx unu rigardon; havi nenian konsiderindan valoron / ~一驳 ne valori refuton / ~跟他多说。Ne estas inde paroli multe kun li. (轻视) malsxati; malestimi; ne degni; trovi malinda fari ion: 他甚至~回答。 Li ecx ne degnis respondi. / ~地看了某人一眼 jxeti malestiman rigardon al iu / ~与某人为伍 trovi hontinda kamaradigxi kun iu

【不行】 (不可以) estas neeble; estas nepermeseble: 少数人强制大多数人是~的。 Estas nepermeseble al la malplimulto trudi sian volon al la plimulto. / 发展中国家要赶上经济发达的国家,不引进先进技术是~的。 Estas neeble, ke la disvolvigxantaj landoj atingu la disvolvigxintajn landojn sen enkonduki progresintan teknikon. / 我能走了吗?——~。 CXu mi povas foriri? Ne. (不中用) (pp homo) esti nekapabla [nekompetenta]; (pp afero) ne esti bona por io; ne tauxgi; ne efiki: 要我领导一个研究所可~。 Mi estas nekapabla direkti esploran instituton. / 这方法~。 Tiu cxi metodo ne estas adoptebla. / 这药治流感可~。 Tiu cxi medikamento ne efikas kontraux gripo. (不得了) ekstreme; terure: 天热得~。 Estas terure varmege. / 我可困得~了。 Mi estas terure dormema.

【不幸】 (灾祸) malfelicxo; fatalajxo: 遇到~ havi malfelicxojn; esti trafita de malfelicxo / 发生~。 Okazis malfelicxo. / ~中之大幸 felicxo en malfelicxoj (不幸运) malfelicxa; dolora; malgxojiga: ~的人 malfelicxa homo; malfelicxulo / ~的消息 dolora [malgxojiga] novajxo / 真~! Kia malfelicxo [domagxo]! (不希望发生而发生) malfelicxe; bedauxrinde: 他~以身殉职。 Je nia plej granda bedauxro, li mortis sur sia posteno.

【不朽】 senvorta; eterna: ~的功勋 senmortaj heroajxoj / ~的著作 senmorta verko / 人民英雄永垂~! Senmortaj estas la popolaj herooj! Eternan pacon al la popolaj herooj!

【不许】 (不允许) ne permesi; malpermesi; ne toleri: ~有任何违反决议的行动。 Estas permesita nenia ago kontrauxa al la decido. / ~说谎。 Ne mensogu. / 熄灯后~说话。 Estas malpermesite paroli post la estingo de la lampoj. / 年未满十八岁者~看这部影片。 Tiu cxi filmo estas malpermesata al tiuj, kiuj havas malpli ol dek ok jarojn. ②〈口〉(不能) ne povi: 何必非等我,你就~自己去吗? Kial vi atendas min? CXu vi ne povus iri sola?

【不学无术】 havi nek sciojn nek kompetentecon [nek lertecon]; esti senscia kaj nekapabla

【不言而喻】 esti evidenta per si mem; esti tro evidenta, por bezoni pruvon; esti memkomprenebla; paroli per si mem: 体操可以强健身体,这是~的。 Estas memevidente, ke gimnastikaj ekzercoj helpas plisanigi homojn. / 工人是国家的主人,~,也是企业的主人。 Estas memkompreneble, ke la laboristoj estas mastroj de la lando kaj ankaux de la industriaj entreprenoj.

【不要】 ne u: ~认为总是自己对。 Ne opiniu, ke vi cxiam estas prava. / ~随地吐痰。 Ne kracxu sur la teron! / ~忽视那些难以预料的因素。 Gardu vin, ke vi ne neglektu la neantauxvideblajn faktorojn.

【不要紧】 (不重要,不严重) ne grava; ne serioza: 这~。 Tio ne gravas. / 困难~,只要有勇气和耐心,什么都能做到。 Ne gravas la malfacilajxoj, kun kuragxo kaj pacienco, oni povas fari cxion. / 有点感冒,~。 Nur malforta malvarmumo, nenio serioza. (似乎没有妨碍) tio sxajnas neserioza, sed : 你这一嚷~,可把大家吵醒了。 Via krio sxajnis al vi normala, sed fakte vi vekis cxiujn el ilia dormo.

【不一而足】 en granda nombro: 凡此种种,~。 Tiaj [Similaj] okazoj estas multenombraj. / 各种蔬菜,黄瓜、白菜、西红柿,~。 Oni kulturas diversajn legomojn: kukumojn, brasikojn, tomatojn, kaj mi ne scias kion ankoraux.

【不遗余力】 sxpari neniom el siaj fortoj; ne sxpari siajn fortojn [sian penon]; fari sian plejeblon; fari ion tutforte

【不以为然】 ne aprobi; ne konsenti kun; ne tiel pensi: 他父母对他抽烟颇~。 Liaj gepatroj forte malaprobas lian fumadon. / 他对这件事所下的结论,我~。 Mi ne konsentas kun lia konkludo rilate tiun cxi aferon. / ~地皱皱眉头 kunsxovi la brovojn malaprobmiene / 也许你~,但我是出自肺腑。 Eble vi ne konsentas kun mi, sed mi parolas el mia koro.

【不翼而飞】 (突然不见) neatendite [mistere] malaperi; malaperi sen postesigno: 有些文件~。 Iuj dokumentoj malaperis sen postesigno. (流传极快) rapide disvastigxi kvazaux sur flugiloj: 这消息传得这样快,简直是~。 La novajxo rapide disvastigxis, kvazaux sur flugiloj.

【不用】 ne bezoni; ne necesi: 你~去了,寄封信就行了。 Ne estas necese [Ne necesas], ke vi iru tien. Suficxas nur sendi leteron. / ~说 ne necesas diri [estas senutile diri], ke; por ne paroli pri / ~客气! Ne faru ceremoniojn! Volu ne esti tiel ceremoniema! / ~着急。 Ne maltrankviligxu.

【不由自主】 malgraux si; pretervole; ne povi sin deteni de: 我~地流下了眼泪。 Mi ne povas min deteni de larmoj.

【不约而同】 fari la saman aferon sen antauxa interkonsento; koincide: 在会上他们都~地提出这个问题。 En la konveno ili cxiuj metis la saman demandon sen antauxa interkonsento. / 他一讲完,大家~都鼓起掌来。 Tuj kiam li finis sian paroladon, ektondris spontaneaj aplauxdoj.

【不在话下】 rigardi ion kiel infanludon; esti nenio malfacila [menciinda]: 三天完成任务,~。 Plenumi la taskon en tri tagoj estas por ni nenio menciinda. / 他电视都会修,半导体就更~了。 Li scias ripari televidilojn, por ne paroli pri transistoroj.

【不择手段】 sxpari neniun rimedon por; per cxiu ebla rimedo; senskupule: ~地达到目的 atingi sian celon per cxiu ebla rimedo / ~的人 senskupula homo

【不知不觉】 nepercepteble; nerimarkate; senkonscie; sen ies scio; senintence: ~已过了三个月。 Tri monatoj pasis nerimarkate. / 这些概念在~中进入我们的头脑,深深地扎下根。 Tiuj cxi ideoj penetris en nin sen nia scio kaj profunde enradikigxis. / 她心直口快,有时~地伤害了别人。 SXi estas sincera kaj malkasxema kaj iafoje senintence vundas alies sentojn.

【不止】 (不停) sencxese; senhalte; seninterrompe: 欢呼~ sencxese gxojkriadi / 生命不息,战斗~ batali gxis sia lasta spiro / 树欲静而风~。 La arboj preferas kvieton, sed la vento dauxrigas sian blovadon. (不超过) pli ol; limigi sin [limigxi] al: 他恐怕~六十岁了。 Li devas havi pli ol sesdek jarojn. / 水库给农民带来的好处~是在农业方面。 La avantagxo, kiun la akvokonservejo portas al la kamparanoj, ne limigxas al la tereno de agrokulturo. / 受到奖励的~他们三人。 Ili tri ne estas la solaj, kiuj estas premiitaj.

【不只】 ne nur; ne sole: 这~是我个人的意见,大家都在这个看法。 Tio estas opinio ne nur de mi sola, sed ankaux de ni cxiuj.

【不致】 ne povi kauxzi ian sekvon; ne povi esti en tia maniero, ke: 事先做好准备,就~临时手脚忙乱了。 Se vi anticipe arangxos cxion, vi ne estos en hasto kaj konfuzo en la lasta momento.

【不置可否】 ne doni sian opinion; diri nek por, nek kontraux; nek jesi nek nei: 这是个原则问题,你怎么能~呢? Tio estas demando de principo. Kiel vi povas ne doni vian opinion? / ~地淡然一笑 seke ekrideti dirante nek por, nek kontraux

【不着边际】 deflankigxi de la demando [de la temo]; babili ekster la temo; tute ne tusxi la temon; nek al temo, nek al celo: 说话不要~。 Ne flankigxu de la demendo en via parolado. / ~的长篇大论 parolado plena de flankajxoj; longa kaj enuiga parolado / 他越讲越~。 Ju pli li parolas, des pli li deklinigxas de la temo.

【不自量】 trotaksi sin mem [siajn fortojn aux kapablojn]; ne gxuste taksi sin mem; esti tro memfida: 蚍蜉撼大树,可笑~! Ridinde ili trotaksas sin simile al formiko, kiu volus sxanceli arbegon.

【不自量力】 trotaksi siajn fortojn [kapablojn]; tro alte taksi sin; esti tro memfida; ne scii siajn limojn

【不足】 (不够) nesuficxa: 光线~ nesuficxa [malforta] lumo / 动力~ nesuficxo de energio / 人手~ manko de laborforto / 估计~ subtaksi / ~一千 malpli ol mil / ~引起人们的注意 nesuficxa por veki la atenton de homoj (不值得) ne valori; ne meriti: ~挂齿。 Tio ne meritas mencion. Ne valoras paroli pri tio. / ~为奇 havi nenion mirindan [eksterordinaran] (不可以) ne povi; ne devi: ~为凭。 Tio ne povas servi kiel pruvo. / ~为外人道。 Estu dirita inter ni. Ni estu inter ni.

【不足道】 ne valori mencion; esti nekonsiderinda [sensignifa]: 我这方面的这点知识是~的。 Miaj malmultaj scioj cxi-rilate estas nekonsiderindaj.

【布】[bù] (布匹) tolo; kotonsxtofo; katuno: 棉~ kotona sxtofo [tolo] / lina sxtofo [tolo] / 花~ presita [kolordesegnita] katuno (散布;分布) disvastigi; dissemi: 流行病的传~ disvastigxo de epidemio / 全区水库密~。 Akvokonservejoj dissemigxas en la tuta regiono. / 满~皱纹的脸 sulkoplena vizagxo (布置) arangxi; sterni: ~好阵势 arangxi la trupojn en batala formacio / ~天罗地网 sterni grandegan reton, el kiu neniu povos eskapi / ~埋伏 fari embuskon

【布告】 avizo; afisxo; anonco: 张贴~ glui avizon [afisxon] ~栏 afisxtabulo

【布景】 ①〈剧〉 dekoracio ②〈美〉 kompono de pentrajxo ~设计 dekoracia arangxo / ~设计师 dekoraciisto de teatro

【布局】 (部署) arangxo; dispozicio: ~整齐的农村 orde arangxitaj vilagxoj / 新市区的~ plano de nova urba kvartalo / 工业的合理~ racia distribuo de industrio (指作品) kompono (指棋艺) dispozicio

【布匹】 tolo; kotonsxtofo ~染色 toltinkturado

【布鞋】 tolaj sxuoj; sxuoj el tolo

【布置】 arangxi; ordigi; dekor(aci)i: ~房间 arangxi cxambron / ~展品 tauxgarangxi objektojn por ekspozicio [ekspoziciajxojn] / 礼堂~得很漂亮。 La festohalo estis tre bele dekoraciita. (安排) fari arangxojn [preparojn] por; doni instrukciojn pri: 预先做好~ fari necesajn preparojn / ~学习 fari arangxojn por studado / 一切工作都~好了。 CXio jam estas arangxita. / ~家庭作业 doni hejme farotan taskon

【步】[bù] (脚步) pasxo: 往前走[往后退]两步 fari du pasxojn antauxen [malantauxen] / 大~前进 marsxi per grandaj pasxoj (阶段) stadio; pasxo: 工作分两~进行。 La laboro estos plenumata en du stadioj. / 还是一~一~来好。 Pli bone estas, ke ni procedu pasxon post pasxo. (地步) stato; situacio: 事情怎么会发展到这一~? Kiel la aferoj povis veni al tia situacio? ④〈旧〉(长度单位) malnova mezurunuo de longo, valoranta 5 cxi-ojn () (走路) pasxi; piediri; iri: 亦~亦趋 iri sur la pasxoj [la spuroj] de iu; sekvi iun lauxpasxe / 学~ lerni piediri / 散~ promeni (跟随) sekvi; postiri: ~人后尘 sekvi alies pasxojn (一步棋) movo: 一~好棋 bona movo (同“埠”,用于地名) (same kiel , kutime uzata kiel parto de loknomo): 盐~ Yanbu (en Guangdong-provinco)

【步兵】 (总称) infanterio (指战士) infanteriano; piedsoldato; fusilisto; fuziliero

【步步为营】 fortikigi siajn poziciojn cxe cxiu pasxo antauxen; agi kun granda singardemo

【步调】 pasxo; pasxkadenco; la ritmo de pasxado: ~一致 pasxi [marsxi] en takto / 与某人保持~一致 pasxoteni kun iu / 统一~ agi en akordo; fari akordigitajn penojn

【步法】 ①〈舞蹈〉 piedludo ②〈体〉 irmaniero (de cxevalo)

【步枪】 fusilo: 自动~ auxtomata fusilo / 小口径~ etkalibra fusilo

【步人后尘】 sekvi la pasxojn [la spurojn] de iu; pasxi sur la piedsignoj de iu

【步行】 piediri; pasxi; marsxi; uzi siajn proprajn piedojn (z) ~不能() 〈医〉 abazio

【步骤】 pasxo; rimedo; demarsxo: 有计划、有~地进行工作 metode kaj lauxplane procedi en la laboro / 采取必要的~ fari necesajn pasxojn [demarsxojn]; preni necesajn rimedojn / 这是增产的一个具体~。 Tio estas unu el la praktikaj rimedoj por pliigi la produktadon.

【部】[bù] (部分) parto; sekcio: 分为三~ dividi en tri partojn / 南~ suda parto / 腰~ la lumba regiono (机构) ministerio; departemento: 国防~ ministerio de la nacia defendado / 政治~ politika departemento / 编辑~ redakcio; redaktejo (部队) trupunuo: 解放军某~ iu trupunuo de PLA (la Popola Liberiga Armeo) ④〈军〉(司令部) stabejo; komandejo: 师~ stabejo [komandejo] de divizio ⑤〈量〉 (a) (用于书籍、影片等) (uzata por libroj, filmoj ktp): 一~小说 unu romano / 一~电影 unu filmo / 一~《鲁迅小说集》 unu ekzemplero de Noveloj de Lusin (b) (用于机器、车辆等) (uzataj por masxinoj, veturiloj ktp): 一~机器 unu masxino / 两~汽车 du auxtomobiloj / 一~电话 unu telefono ⑥〈书〉(统辖) komando: 所~ la trupoj sub ies komando

【部队】 armeo; armitaj fortoj; militaj fortoj; trupoj: ~的战斗力 la batalkapablo de la trupoj / 通讯兵~ signaltrupoj / 北京~某部 iu trupunuo sub la komando de Pekino / 北京卫戍~ la Garnizono de Pekino / ~就要出发了。 La trupoj estas pretaj ekmarsxi. ~代号 koda nomo de trupunuo

【部分】 parto; sekcio; frakcio: 我们看问题,不仅要看到~,而且要看到全体。 Kiam ni ekzamenas problemon, ni devas konsideri ne nur la partojn, sed ankaux la tuton. / 他完成自己的那一~工作以后,又去帮助别人。 Fininte sian parton de la laboro, li iris helpi aliajn. / 我们~地改变了原计划。 Ni parte modifis nian planon. / ~禁止核试验条约 la traktato pri parta malpermeso de nukleaj provoj ~分数 〈数〉 parta frakcio / ~切除 〈医〉 ablacio / ~水解 〈化〉 parta hidrolizo

【部件】 masxinparto; elemento ~分解图 vidajxo aparte montranta partojn de mekanismo

【部落】 tribo: 原始~ primitivaj triboj ~社会 triba socio

【部门】 departemento; sektoro; sekcio; fako; brancxo: 政府各~ la diversaj departementoj de la registaro / 有关~ la koncerna departemento / 工业和农业是国民经济两个主要~。 La industrio kaj la agrikulturo estas du gravaj sektoroj de la nacia ekonomio.

【部首】 〈语〉 radikaloj, laux kiuj ideografiajxoj estas arangxitaj en tradicia cxinlingva vortaro; sxlosilo de cxinaj ideografiajxoj

【部署】 arangxi; dispozicii: ~兵力 arangxi trupojn por batalo / 战略~ strategia plano / 进行战斗~ fari dispoziciojn por batalo; fari taktikajn dispoziciojn

【部位】 pozicio; loko: 发音时舌的~ la pozicio de la lango en la prononcado / 受伤~ vunda loko

【部下】 (被统率的部队) trupoj sub sia komando (下级) subulo; malsuperulo; subalternulo

【部长】 ministro; estro de departemento: 外交~ ministro de la eksteraj aferoj / 对外联络~ estro de la departemento de internaciaj rilatoj ~会议 la konsilantaro de ministroj / ~级会议 ministronivela konferenco / ~助理 adjunkto de ministro

【簿】[bù] kajero; libro: 练习~ ekzerckajero / 账~ kontolibro / 登记~ registro

【簿记】 librotenado: 单式~ librotenado en simpla enskribo / 复式~ librotenado en duobla enskribo


                                                                                                                                          返回目录