D


【搭】[dā] (架设) starigi; konstrui: ~脚手架 starigi skafaldon; skafaldi / ~帐蓬 starigi tendon / ~桥 konstrui ponton () pendigi: 把洗好的衣服~在绳子上 pendigi lavitan tolajxon sur sxnuro / 他肩膀上~着一块毛巾。 Li havas tualettukon sur la sxultro. (连接) veni en kontakton; kuntusxigxi: ~上关系 veni en kontakton [kontaktigxi] kun iu / 两根电线~上了。 La du elektraj dratoj kuntusxigxis. / 前言不~后语 murmuracxi nekonsekvencajn [senkoherajn] parolojn (加上) aldoni: 把这些钱~上还不够。 Ecx kun la sumo, kiun vi aldonis, la mono restas nesuficxa. / 你忙不过来,给你~个人吧。 Vi estas terure okupita. Ni sendos iun por vin helpi. / 为了救他,我差点儿把命都~上了。 Penante lin savi, mi preskaux perdis mian propran vivon. (抬起) kune levi ion: 帮我把这包大米~上卡车。 Helpu al mi levi la sakon da rizo sur la kamionon. / 把桌子~起来,在底下垫几块砖。 Ni levu la tablon kaj metu kelkajn brikojn sub gxin. (乘坐) preni (veturilon); veturi en [per]: ~轮船去上海 veturi en sxipo al Shanghai / ~飞机 veturi per aviadilo / 走远路还是~火车比较舒适。 Por la longaj vojagxoj estas pli komforte preni la trajnon.

【搭伴】 kunigxi kun iu por vojagxo; kune vojagxi; akompani iun: 他也到新疆去,你们搭个伴儿吧。 Ankaux li veturos al Xinjiang, vi do povos kune vojagxi.

【搭救】 savi; doni helpon; eldangxerigi: ~某人脱险 savi iun de [el] dangxero / ~落水儿童 savi dronantan infanon

【搭配】 (安排分配) arangxi en paroj aux grupoj: 他将和小王~参加混合双打。 Sxi kunigxos kun Xiao Wang en la gea parludo. ②〈语〉 kombinado; kunuzado (de vortoj): 习惯~ idiotismaj kombinadoj / 这两个词~不当。 Tiuj cxi du vortoj kutime ne estas kunuzataj.

【答】[dā] ——另读 [dá]

【答应】 (应声回答) respondi: 我们敲了半天门,没人~。 Ni frapis je la pordo longatempe, sed estis nenia respondo [sed neniu respondis al ni]. / 我~了好几声他才听见。 Mi respondis plurfoje, antaux ol li min auxdis. (许诺) promesi: 他已经~明天来。 Li jam promesis veni morgaux. / 他~以后要更好地工作。 Li promesis, ke li laboros pli konscience. / 妈妈~给孩子买个玩具。 La patrino promesis ludilon al sia infano. (同意) akcepti; konsenti; toleri: 我们请他来参加讨论会,他已经~了。 Ni petis lin cxeesti nian diskutadon, kaj li jam konsentis veni. / 无论如何你必须~我们的要求。 Cxiaokaze vi devas konsenti [akcepti] nian peton. / 你要侮辱我,我可不~。 Mi ne toleros, ke vi min ofendu.

【打】[dá] dekduo: 一~铅笔 dekduo da krajonoj / 半~领带 duondekduo da kravatoj ——另读 [dǎ]

【达】[dá] () konduki: 这里铁路四通八~。 Tiu cxi loko estas fervoja nodo. / 这是直~昆明的火车。 Gxi estas rekta trajno al Kunming. (达到) atingi; sumigxi je: 我们不~目的,决不罢休。 Ni neniam cxesigos nian penadon, antaux ol ni atingos nian celon. / 他讲话后,听众鼓掌~两分钟之久。 Post kiam lia parolado finigxis, levigxis varma aplauxdo, kiu dauxris du plenajn minutojn. / 灌溉面积共~五十万亩。 La irigaciata areo sumigxas je miliono da mu-oj. () kompreni: 通情~理 komprenema kaj prudenta (表达) esprimi; komuniki: 词不~意 vortoj, kiuj ne bone esprimas la penson [kiuj perfidas la penson] (显达) eminenta; distingita; elstara: 仕途显~ farigxi eminenta sxtatoficisto; farigxi elstara persono en la politika mondo

【达成】 atingi: 双方就会议议程~协议。 La du partioj atingis interkonsenton pri la tagordo de la kunveno. / ~交易 kontrakti pri negoco

【达到】 atingi; sumigxi je: ~目的 atingi la celon / ~高潮 atingi sian apogeon [kulminon, klimakson] / ~世界先进水平 atingi mondan progresintan nivelon / 火灾损失~一百多万元。 La perdo kauxzita de la incendio sumigxis je pli ol miliono da juxan-oj.

【答】[dá] (回答) respondi: 他~道:是的”。 “Jes”, li respondis. / 这个问题他答不上来。 Li ne povis respondi la demandon. (还报) respondi; reciproki; redoni: ~礼 respondi [reciproki] saluton ——另读 [dā]

【答案】 solvo; respondo; sxlosilo: 我找不到这个问题的~。 Mi ne povas trovi la solvon de tiu cxi problemo. / 一本附有正确~的算术课本 lernolibro de aritmetiko kun gxustaj solvoj

【答辩】 repliki; respondi; rediri; defendi: 善于~ havi cxiam pretan replikon / 保留公开~的权利 rezervi al si la rajton de publika respondo / (论文作者)进行论文~ defendi sian tezon

【答词】 parola respondo; dankesprima parolado

【答复】 respondi: 作出~ fari [doni] respondon / 我将书面~你。 Mi respondos al vi per skribo.

【答谢】 danki; esprimi sian dankon: 我简直不知道怎样~你们的热情招待。 Mi tute ne scias, kiel danki vin pro via varma gastamo. ~宴会 dankbankedo

【打】[dǎ] (敲打) frapi; bati: ~门 frapi je [sur, al] la pordo / 钟~了十下。 La horlogxo batis la dekan. / ~麦子 drasxi tritikon / ~鼓 frapi [ludi] tamburon / 趁热~铁。 Forgxu feron, dum gxi estas varvega. (z) (打碎) rompi; frakasi: 我~了一个碗。 Mi rompis bovlon. / 窗玻璃~破了。 La fenestraj vitroj estas rompitaj. (殴打;攻打) bati; ataki: 不许~他! Vi ne devas bati lin! / 两个人~了起来。 La du homoj komencis pugnobati sin reciproke. / ~他个措手不及 ataki iun sen doni al li la tempon sin defendi / 他们~下了那个城市。 Ili prenis la urbon. / ~歼灭战 konduki eksterman militon (筑造) konstrui: ~坝 konstrui digon / ~墙 konstrui muron (制作) fari; fabriki: ~家具 fari meblojn / ~一把刀 forgxi trancxilon / ~烧饼 baki platkukojn kun sezamsemoj / ~首饰 fabriki juvelojn / ~基础 meti la fundamenton (搅拌) kirli; batmiksi; bati: ~蛋 bati ovojn / ~糨子 fari pastan gluon () paki; enpaki: ~成一捆 paki [enpaki] ion / ~铺盖卷儿 paki litajxon / ~行李 fari pakajxon / ~裹脚 vindi gamasxon (编织) triki; plekti: ~毛线 fari trikadon [trikotajxon] / ~草鞋 plekti pajlajn sandalojn / ~辫子 plekti harojn; fari harplektajxon (做记号) meti markon sur; desegni: ~手印 meti sian fingran premsignon sur dokumenton / ~戳子 stampi / ~一个问号 meti demandosignon / ~方格子 desegni kvadratojn sur papero; kvadrati paperon (喷涂) sxprucigi; sxmiri: 往果树上~虫药 sxprucigi insekticidon sur fruktarbojn / 在地板上~蜡 vaksi pargeton (凿开) fosi; bori: ~井 fosi puton / ~洞 bori truon / ~隧道 fosi tunelon () porti; levi: ~旗子 porti flagon / ~着伞 porti malfermitan ombrelon / ~灯笼 teni lanternon / ~起精神来 kuragxon! (发;通) sendi; ekspedi: ~电报 sendi telegramon; telegrafi / ~电话 telefoni; fari telefonvokon / ~信号 doni signalon / ~炮 pafi per kanono; kanoni / ~一发子弹 pafi kuglon / ~手电 eklumigi posxlampon (付给或领取) doni aux ricevi (ateston ktp): ~收条 skribi [doni] ricevateston / ~介绍信 skribi rekomendan leteron (por iu); havigi al si rekomendan leteron (de sia organizo) (除去) forigi; sin liberigi: ~蛔虫 preni medikamenton por forigi [elimini] la askaridojn; preni kontrauxaskaridan medikamenton (舀取) cxerpi: 从井里~水 cxerpi akvon el puto / ~粥 kuleregi kacxon el la kaldrono () acxeti: ~酱油 acxeti sojon (en malgranda kvanto per sia propra vazo) / ~票 acxeti bileton () kapti; cxasi: ~鱼 kapti fisxojn; fisx(kapt)i / ~野兔 cxasi leporojn (收集) kolekti; amasigi; rikolti: ~柴 kolekti brullignon / ~了四百公斤麦子 rikolti 400 kilogramojn da tritiko (计算) kalkuli; taksi: 精~细算 zorge kaj detale kalkuli / 成本~两千块钱 taksi la produktokoston je du mil juxan-oj  (21) (定出) ellabori: ~草稿 ellabori malneton; fari krudan skizon  (22) (从事) fari; sin okupi pri; esti: ~短工 esti tagloboristo; labori kiel tagdungito / ~夜班 plenumi noktan dejxoron; labori en noktoskipo  (23) (做游戏) ludi: ~朴克 ludi kartojn / ~麻将 ludi magxangon / ~篮球 ludi korbopilkon / ~秋千 ludi per pendolo  (24) (表示身体的某些动作) (uzata por indiki iujn movojn de la korpo): ~手势 fari geston; gesti / ~喷嚏 terni / ~哈欠 oscedi / ~呼噜 ronki / ~饱嗝儿 rukti  (25) (采取) adopti; uzi: ~个比方 preni ekzemplon; klarigi per ekzemplo (por fari komparon)  (26) (用于提示谜底) (uzata por doni indikon pri la solvo de enigmo): 画时圆,写时方;寒时短,热时长。——~一字。(谜底:日) Desegnate gxi estas ronda, sed skribate gxi estas kvadrata; en malvarma vetero gxi estas mallonga, kaj en varma vetero longa. Ideografiajxo. (La solvo: la ideografiajxo “suno aux tago”)  (27)〈介〉() de; ekde; el; tra: 你~哪儿来? De kie vi venas? / ~那以后 de tiam / ~心眼里热爱我的祖国 ami mian patrion el la korfundo / 他~门缝里往外看。 Li rigardis eksteren tra la fendeto inter la du pordoklapoj. ——另读 [dá]

【打败】 (战胜) venki; fiaskigi; triumfi super (打败仗) suferi malvenkon; esti venkita

【打扮】 (使好看) beligi; sxminki; ornami: 她每次出去,先要~一番。 Sxi kutime beligas sin [sxminkas sin] antaux ol eliri. / 孩子们~得像春天的花朵一样。 La bele vestitaj infanoj similas al printempaj floroj. / 节日的天坛~得格外壮丽。 La Templo de Cxielo estis grandioze ornamita [dekoraciita] por la festo. (化装) alivesti: ~成一个农民 alivesti sin en kamparanon / 把自己~成英雄 pozi kiel heroo (装束) vesto; kostumo; tualeto: 瞧她的~像个护士。 Jugxante laux sxia vesto, oni povas preni sxin por flegistino. Jugxate laux la kostumo sxi aspektas kiel flegistino. / 学生~ esti vestita kiel studento

【打抱不平】 defendi iun kontraux maljustajxo; esti probatalanto de maljuste traktata homo: 他爱~。 Li estis cxiam preta defendi homojn malfortajn kaj senhelpajn [la ofenditan partion].

【打草惊蛇】 bati la herbon kaj fortimigi la serpenton nesingarde agi kaj alarmi la malamikon; veki la katon, kiu dormas

【打岔】 interrompi iun (dum tiu parolas aux laboras): 他们在谈正经事儿,别~。 Ili estas en serioza konversacio, ne interrompu ilin.

【打场】 drasxi la grenon (sur la drasxejo)

【打成一片】 kunfandigxi kun; identigi sin kun: 和群众~ kunfandigxi kun la amasoj / 同工人农民~ identigi sin kun la laboristoj kaj kamparanoj

【打倒】 faligi; renversi; for!; eks pri!: ~帝国主义! For la imperiismon! / ~国王! Eks pri la regxo!

【打赌】 veti; fari veton: 我敢~他明天准来。 Mi vetas, ke morgaux li venos. / ~赢[输]了 gajni [perdi] la veton

【打断】 (折断) rompi; frakasi: 他的腿给弹片~了。 Lia kruro estis rompita de obusfragmento. (中断) interrompi: ~思路 interrompi ies pensfadenon / 别~他,让他说完。 Ne interrompu lin; lasu al li fini sian parolon. / 他的讲话不时被热烈的掌声~。 Lia parolado estis de tempo al tempo interrompata de varmaj aplauxdoj.

【打耳光】 vangofrapi [vangobati] iun; doni al iu vangofrapon [vangobaton, survangon]; manfrapi ies vangon; fari al iu aplauxdon sur la vangon (z)

【打发】 () sendi; ekspedi: 我~他去请医生了。 Mi sendis lin venigi kuraciston. (使离去) foririgi; forsendi; maldungi: 她很有礼貌的把他~走了。 Sxi tre gxentile foririgis lin. (消磨) pasigi la tempon: 他不知道怎样~他的空闲时间。 Li ne scias kiel pasigi siajn liberajn horojn.

【打官司】 fari proceson kontraux iu; havi jugxan aferon kun iu

【打火】 estigi fajrerojn per interbato de ferpeco kaj siliksxtono ~机 fajrilo

【打击】 bati; frapi; ataki: ~投机倒把活动 doni batojn al la spekulacio kaj sxakrado / ~歪风 batali kontraux malsanaj tendencoj / 狠狠~敌人 doni senindulgajn batojn al la malamiko / ~群众的积极性 versxi malvarman akvon sur la entuziasmon de la amasoj / ~报复 fari vengxajn atakojn al iu

【打架】 mane [pugne] batali unu kontraux la alia; sin interbati; interbatigxi; kvereli kun intersxangxo de pugnobatoj

【打江山】 batali por konkeri la sxtatan potencon

【打交道】 〈口〉 havi aferon kun iu; esti en rilato [en kontakto] kun iu; havi traktadon kun iu; havi interrilatojn kun iu: 你知道你是跟谁~吗? Cxu vi scias, kun kiu vi havas aferon? / 两个厂经常~。 La du fabrikoj estas en konstanta kontakto. / 他成年累月和病人~。 Li estas cxiam en kontakto kun malsanuloj. / 我没跟他打过交道。 Mi neniam havis traktadon kun li.

【打搅】 gxeni; tedi: 人家正在工作,别去~他。 Li estas en laboro, ne gxenu lin. / 对不起,~您了。 Pardonu min, ke mi vin gxenas. / ~您一下。 Cxu mi povus tedi [gxeni] vin unu mallongan momenton?

【打开】 (揭开,拉开,解开,使展开) malfermi; malfaldi: 把门~ malfermi la pordon / ~窗户 malfermi la fenestron / 把信~ sxirmalfermi leteron / ~包袱 malfermi [malfari] pakon / ~地图 malfaldi mapon / ~篮子 malkovri korbon / ~盖子 forigi fermoplaton / ~一条出路 malfermi elirejon / ~眼界 plivastigi sian horizonton / ~局面 krei favoran situacion / ~一个缺口 fari brecxon (接通电源) sxalti: ~收音机[电灯] sxalti la radioricevilon [lampon]

【打开天窗说亮话】 malkasxe [sincere] paroli; paroli eksplicite [per precizaj vortoj]; ne cxirkauxparoli; esti malkasxema kaj surtabligi siajn kartojn

【打垮】 komplete venki; disvenki: ~敌军的精锐部队 disvenki la malamikajn elitajn trupojn

【打雷】 tondri: 远处在~。 Tondras en la malproksimo.

【打量】 (观察) mezuri per la okulo; okulmezuri; ekzameni per la rigardo; esplorrigardi: 他把我从头到脚~一番。 Li ekzamenis min per la rigardo de la kapo gxis la piedoj. (以为) pensi; supozi: 你~我不知道? Cxu vi pensas, ke mi tion ne scias?

【打猎】 cxasi; iri al cxaso

【打埋伏】 (隐藏起来待时行动) embuski; fari embuskon (隐藏物资) reteni ion por sia propra uzo; teni ion en rezervo

【打破】 rompi; frakasi: ~一块玻璃 rompi vitron / ~记录 rompi rekordon / ~常规 rompi kun la rutino / ~平衡 rompi la ekvilibron / ~迷信 rompi kun la supersticxo / ~僵局 eliri el la senelirejo; disrompi la glacion (z) / ~核垄断 rompi la nuklean monopolon / ~障碍 forigi la obstaklojn / ~情面 sin liberigi de personaj konsideroj

【打破砂锅问到底】 insiste demandadi por ekkoni la fundon de la afero; esplori la aferon gxis la fundo: 小明老爱问为什么,老爱~。 Xiaoming cxiam demandas kial kaj li neniam kontentigxas antaux ol sciigxi pri cxio.

【打气】 (充气) pumpi aeron en pneuxmatikon (鼓动) kuragxigi; stimuli; levi ies spiriton: 他泄气了,得给他打打气。 Li deprimigxis; ni devas lin kuragxigi. ~筒 pumpilo por pneuxmatiko

【打拳】 sin ekzerci per cxjuxan-o [per cxina luktarto]; fari ekzercojn de bokso

【打散】 disbati; disrompi: 把原来的组~重编 disrompi la ekzistantajn grupojn por formi novajn

【打扫】 balai; purigi: ~院子 balai la korton / ~垃圾 balai forjxetajxojn / ~房间 purigi cxambron / ~战场 purigi la batalkampon; formovi kadavrojn ktp for de la batalkampo

【打手】 dungita perfortulo: 充当反动派的~ servi kiel perfortulo dungita de la reakciuloj

【打死】 mortigi; mortbati: ~打伤敌军一百余人 mortigi kaj vundi pli ol cent malamikajn soldatojn / 活活~ mortbati iun; bati iun gxis morto / 把他~! Batu lin, ke li mortu!

【打算】 (计划;考虑) projekti; plani; intenci; konsideri: 我~不日去上海。 Mi projektas [planas] veturi al Shanghai en proksima tago. / 他~当医生。 Li havas la intencon farigxi kuracisto. / 通盘~ preni cxion en konsideron; konsideri cxiun eblecon (想法;念头) konsidero; kalkulo: 没有个人~ havi neniajn personajn [egoismajn] konsiderojn / 各有各的~。 Cxiu havas sian propran kalkulon. / 作最坏的~ esti preparita por la plej malbona situacio

【打听】 demandi iun pri io; sercxi [peti] informojn pri io; informigxi pri io: 跟您~一件事。 Cxu mi povus demandi vin pri iu afero? / ~一下发生了什么事 sercxi informojn [informigxi] pri tio, kio okazis / ~某人的消息 peti informojn [informigxi] pri iu / 派人~某人的消息 sendi preni novajxojn pri iu

【打通】 (使贯通) trabori; trabati: 隧道终于~了。 Finfine la tunelo estas traborita. / ~道路 trabati al si vojon / 两家的院墙是~的。 La kortoj de la du domoj komunikigxas inter si per malfermita pordo en la muro. / 我刚给他打了电话,可没有~。 Mi jxus telefonis al li, sed la numero ne respondis. (说服) persvadi: ~思想 sukcese persvadi iun; lumigi ies menson

【打退】 repusxi: ~敌人的进攻 repusxi la atakojn de la malamiko

【打响】 (开火) komenci pafadon; komenci intersxangxi pafojn: 先头部队~了。 La avangardo jam komencis ataki la malamikon. (取得初步成功) gajni unuan sukceson: 这一炮~了,下一步就好办了。 Tiu cxi unua sukceso plifaciligos la sekvontan pasxon.

【打消】 rezigni; forlasi; forpeli: 他~春节回家的念头。 Li rezignis la ideon reiri hejmen por la Printempa Festo. / ~顾虑 forpeli dubojn / ~误会 forpeli miskomprenon

【打掩护】 ①〈军〉 kovri; sxirmi; protekti: 我们连的任务是为主力部队~。 L tasko de nia kompanio estis kovri la cxefan forton de niaj trupoj. (包庇) protekti; kovri: 你这样做实际上是给保守派打了掩护。 Tio, kion vi faris, en efektiveco estis protekto al la konservativuloj.

【打仗】 fari militon; militi; batali

【打招呼】 (问好) saluti: 他挥手[点头]跟我~。 Li salutis min per mansvingo [per kapklino]. / 他们见面从不~,仿佛谁也不认得谁。 Renkontigxante ili neniam salutas unu la alian, kvazaux ili estus nekonatoj. (告知) sciigi; antauxsciigi: 如果我到上海去,我会给你~的。 Se mi veturos al Shanghai, mi sciigos [antauxsciigos] vin pri tio.

【打针】 fari injekton; injekti; ricevi injekton: 护士给病人~。 La flegistino faras injekton al la paciento. / 我上医院~去。 Mi iras al la hospitalo por ricevi injekton.

【打主意】 (做出决定) preni [fari] decidon; decidigxi: 我已经打定主意要提前退休了。 Mi jam prenis la decidon retirigxi el mia ofico antauxtempe. / 打错主意 preni eraran decidon (有企图) havi intencon: 他们正在打你的主意,要你帮忙呢。 Ili havas la intencon peti vian helpon. / 好多人在打这个年轻富孀的主意。 Multaj revas edzigxi al tiu cxi juna ricxa vidvino.

【打字】 masxiskribi; tajpi; daktilografi: 学~ lerni tajpi [masxinskribi] ~带 inkrubando / ~稿 daktilografita manuskripto [teksto]; tajpajxo / ~机 skribmasxino; tajpilo / ~员 tajpisto / ~纸 tajpopapero

【大】[dà] (不小) granda; (巨大) kolosa; giganta; (高大) alta; (重大) grava; (广大) vasta; largxa; (容量大) ampleksa; (强度大) forta; (粗大) dika; (密度大) densa; (音量大) lauxta; (可观) konsiderinda; (全面的) gxenerala: ~城市 granda urbo; urbego / ~眼睛 grandaj okuloj / ~救星 granda savanto [liberiganto] / ~树 granda [alta] arbo / ~桶 granda [ampleksa] barelo / ~资本家 granda kapitalisto / ~问题 grava problemo / 一~滴水 dika guto da akvo / ~粒沙子 dikgrajna sablo / ~草原 vasta stepo / ~河 largxa [granda] rivero / ~丰收 abunda [ricxa] rikolto / ~示威 grandioza demonstracio / ~反攻 gxenerala kontrauxofensivo [kontrauxatako] / ~检查 gxenerala kontrolo / ~发展 rapidega disvolvigxo / ~马路 cxefstrato / 名声~ havi [gxui] grandan famon [bonan reputacion] / 数量~ granda kvanto / 个子~ alta staturo / 利息~ alta interezo / 学问~ esti multescia [erudicia] / 成就~ granda [brila] sukceso / 篇幅~的文章 ampleksa artikolo / 迈着~步 marsxi per grandaj pasxoj / 他比我~三岁。 Li estas je tri jaroj pli agxa ol mi. / 他的声音很~。 Lia vocxo estas tre lauxta [forta]. / 外面雪下得很~。 Ekstere la negxo falas tre dense. / 团结起来力量~。 Unueco estas forto. / 风太~,你没法放风筝。 La vento estas tro forta, por ke vi povu flugigi la kajton. (大小) grandeco; dimensio; mezuro: 像豆粒一般~ granda kiel pizo; pizogranda / 那间屋子有这间屋子三个~。 Tiu cxambro estas duoble pli granda ol tiu cxi. Tiu cxambro estas trioble tiom granda kiom tiu cxi. / 你穿多~的鞋? Kiamezurajn sxuojn vi portas? (年岁) agxo: 你的孩子多~了? Kian agxon via infano havas? (程度深;规模大) multe; plene; grandskale; tre: ~长中国人民的志气 multe altigi la spiriton de la cxina popolo / 进步很~ multe progresi / ~~增加 multe [konsiderinde] pliigxi / 天已~亮。 Jam plene tagigxis. / ~办乡镇企业 grandskale disvolvi la kamparajn industriajn entreprenojn / ~笑 ridegi (超过一半) pli ol duona: ~半个西瓜 la pli granda duono de akvomelono / ~部分 pliparto (排行第一) unuenaskita; plej agxa: ~哥 plejagxa frato / 老~ unuenaskita filo ⑦〈敬〉 via: ~札 via letero / ~作 via verko (年纪大的人) grandagxulo: 一家~小 cxiuj membroj de la familio (表示强调)(uzata antaux tempovorto ktp por emfazo): ~晴天 bele sunbrila tago / ~天 tre malvarma vintra tago / ~年初一 la unua tago de la lunkalendara jaro / ~过节的,他还加班呢!  Li laboras ecx en la festotago! ⑩〈方〉(父亲) patro ⑾ (伯父或叔父) frato de patro; onklo ——另读 [dài]

【大半】 (过半数) pli ol duono; plimulto; plejparto: ~辈子 dum la plejparto de sia vivo / ~天 la plejparto de la tago / 他的著作~是游记。 La plimulto de liaj verkoj konsistas el notoj pri vojagxo. (很可能) probable; versxajne: 他~不来了。 Probable li ne venos.

【大便】 (拉屎) feki; koti; kaki: ~不通 suferi konstipon / 通~ faciligi fekadon; forigi konstipon () feko; ekskremento: 化验~ ekzameni fekon

【大不】 〈副〉 tre ne: ~一样 esti tre diferenca [malsama] / 有没有准备~一样。 Estas granda diferenco inter prepariteco kaj neprepariteco. / 家里的光景已经~如前。 La familio jam estas en multe pli malbona stato ol antauxe.

【大材小用】 uzi grandan materialon por malgranda celo difini talentulon por modesta okupo; dungi iun ne laux lia valoro; malsxpari la kapablojn de iu, igante lin okupigxi pri bagateloj; granda talento por malgranda tasko [okupo]

【大车】 (牲口拉的车) sxargxocxaro; cxevalcxaro (称火车司机) lokomotivestro; (称轮机长) masxinestro

【大吃大喝】 ekscese mangxi kaj trinki; fari ekscesojn en la mangxado kaj trinkado; orgii

【大吃一惊】 esti multe surprizita; esti tre mirigita; esti mirkonsternita; eksalti el sia hauxto de granda surprizo

【大吹大擂】 fari grandan fanfaronadon; lauxte [energie] trumpeti pri; pufreklami; tamtami

【大大】 granskale; konsiderinde; rimarkinde; multe; ege; energie: ~提高劳动生产力 konsiderinde altigi produktivecon / 今年的棉花产量~超过去年。 La cxi-jara produktokvanto de kotono estas multe supera al tiu de la pasinta jaro.

【大胆】 kuragxa; auxdaca; sentima; riskema; temerara: ~革新 kuragxa renovigo / ~的行动 auxdaca ago / ! Kiel auxdaca vi estas!

【大道】 (大路) cxefvojo; landvojo; sxoseo ②〈书〉(正理) la vojo de la justo; vojo al brila estonteco: 走光明~ sekvi la vojon, kiu kondukas al brila estonteco (最高理想) la Granda Taux-o: ~之行也,天下为公。 (《礼记》) Kiam la Granda Taux-o regis, la tuta mondo estis unu komunumo.

【大地】 la tero; la mondo: 春回~。 La printempo revenas al la tero. / 阳光普照~。 La suno prilumas cxiun angulon de la lando [de la mondo]. ~测量学 geodezio / ~构造学 tektoniko

【大豆】 ①〈植〉 sojfabo (指种子) semo de sojfabo; sojfabo

【大都】 〈副〉 plejparte: 他的著作~是解放前写的。 Liaj verkoj plejparte estis skribitaj antaux la Liberigxo.

【大多】 plejparte: 出席大会的代表~是先进工作者。 La reprezentantoj cxeestantaj la kongreson plejparte estas avangardaj laborantoj.

【大多数】 plejparto; plejmulto: 团结~ unuigxi kun la plejmulto / 这是~同志的意见。 Tio estas la opinio de la plejparto de la kamaradoj. / 我们的设备~是自动化的。 Niaj ekipajxoj plejparte estas auxtomataj. / 在~情况下 en la plejmulto da okazoj

【大发雷霆】 ekkoleregi; eksplodi de kolerego; furiozi; fulmi kaj tondri; riprocxi per tondra vocxo

【大方】1 ①〈书〉(专家) eksperto; fakulo; specialisto; spertulo; klerulo: 贻笑~ fari sin mokindajxo antaux ekspertoj; elvoki ridon cxe fakuloj (一种绿茶) speco de verda teo

【大方】2 (慷慨) malavara; donacema (不拘束) sengxena; natura; senafekta: 举止~ konduti kun natureco (不俗气) eleganta; de bona gusto: 这种布的颜色和花样很~。 La koloroj kaj desegnajxoj estas de bona gusto.

【大放厥词】 paroli [diri] multe da sensencajxo; fari longan, senenhavan argumentadon

【大概】 (概况) gxenerala ideo; gxeneralaj [maldetalaj] trajtoj: 我只知道个~。 Mi havas nur gxeneralan ideon. / 我只给他讲了个~。 Mi rakontis al li nur laux la maldetalaj trajtoj. (概括的) gxenerala; proksimuma; maldetala; malpreciza: 把情况做了~的分析 fari gxeneralan analizon de la situacio / ~的数字 maksimuma cifero / ~的印象 malpreciza impreso ③〈副〉(可能) probable; versxajne; kredeble; sendube; supozeble; eble: 会议~要延期。 La kunveno probable prokrastigxos. / 你~认识他吧? Supozeble vi konas lin. / ~将有五百多人出席。 Kredeble pli ol 500 personoj cxeestos. / 他~把它忘了吧。 Li sendube forgesis gxin.

【大纲】 skizo; skiza plano; programo: 拟定一部小说的~ ellabori la skizan planon de romano / 教学~ programo de kurso / 《世界史~》 Skiza Historio de la Mondo / 《植物学~》 Elementoj de Botaniko

【大功】 granda merito; eksterordinara servo: 他立了~。 Li plenumis grandajn meritojn.

【大规模】 en granda skalo; en granda mezuro; ampleksa; amasa: ~生产 grandskala produktado / ~走私 fari kontrabandon en granda mezruo / ~毁灭性武器 armilo de amasa destruado

【大海捞针】 sercxi kudrilon en maro estas preskaux neeble trovi ion; sercxi kudrilon en fojnostako

【大好】 bonega: 形势~。 La situacio estas bonega. / ~时机 favora okazo / ~河山 belaj riveroj kaj montoj; sia amata patrujo

【大会】 (全体会议) kongreso; gxenerala asembleo; plena kunsido: 中国共产党第十三次全国代表~ la 13-kongreso de la Komunista Partio de Cxinio / 联合国~ la gxenerala asembleo de UNo (群众性集会) amaskunveno; mitingo: 举行欢迎~ okazigi bonvenigan amaskunvenon honore al iu

【大伙儿】 〈口〉 cxiuj; ni cxiuj; vi cxiuj

【大计】 grava afero: 百年~ projekto de fundamenta graveco, kiu koncernas plurajn venontajn generaciojn; afero de plej graveco / 共商~ diskuti pri aferoj de fundamenta graveco

【大家】 (著名的专家) granda majstro; auxtoritatulo: 书法~ granda majstro de kaligrafio (世家望族) altdevena kaj famekonata familio; distingita [eminenta] familio (所有的人) cxiuj; cxiu; ni (cxiuj): ~知道,中国是一个发展中的国家。 Kiel cxiu scias, Cxinio estas disvolvigxanta lando. / 我报告~一个好消息。 Mi havas bonan novajxon por vi cxiuj. / ~请坐好,现在开会。Bonvolu sidigxi. Ni komencu la kunvenon. / 你给~弹肖邦的曲子。 Bonvolu ludi Sxopenon por ni. / ~的事~管。 Ni cxiuj devas nin okupi pri niaj komunaj aferoj.

【大街】 cxefstrato; strato; avenuo; bulvardo: 逛~ pasumi [gapvagi, promeni] sur stratoj / ~小巷 stratoj kaj stratetoj

【大姐】 (长姐) plej agxa fratino ②〈口〉(一般称呼) granda fratino; fratino: 张~ granda fratino Zhang; franjo Zhang

【大惊小怪】 surprizigxi aux timigxi cxe io tute normala; sxtormo en tetaso: 有什么值得~的? Kio do tiel mire surprizas vin?

【大局】 gxenerala situacio: 事关~。 La demando koncernas la gxeneralan situacion. / 顾全~ zorgi pri la interesoj de la tuto; havi la gxeneralan situacion en la koro / 以~为重 meti la gxeneralan intereson sur la unuan lokon

【大军】 potenca armeo; cxefaj fortoj: 百万~ potenca armeo el miliono da personoj / 我们是先头部队,~随后就到。 Ni estas avangarda tecxmento. La cxefaj fortoj baldaux venos. / ~过处,秋毫无犯。 Kien ajn la trupoj iris, ili damagxis neniajn interesojn de la popolo.

【大快人心】 (pp la puno al krimulo) je cxies [la gxenerala] kontenteco; por la gxojo de cxiuj

【大理石】 marmoro: ~雕像 marmora statuo / ~采石场 marmorminejo

【大力】 energie; vigle: ~支援农业 energie subteni la agrikulturon / ~发展电视教学 vigle disvolvi la pertelevidan instruadon / ~纠正不正之风 fari grandajn penojn por elimini la malsanajn tendencojn

【大量】 (数量多) granda nombro da; granda kvanto da; amaso da; abundo da; maro da: ~生产拖拉机 produkti traktorojn en granda nombro / ~供应 liveri ion en granda kvanto / ~事实说明 amaso da faktoj montras, ke / 为国家积累~资金 akumuli konsiderindajn fondusojn por la sxtato (气量大) grandanima; largxaspirita: 宽宏~ montri sin grandanima; trakti iun kun pardonemo

【大陆】 kontinento; terparto; cxeftero: 旧[新]~ la malnova [la nova] kontinento / 中国~ la cxeftero de Cxinio ~架 kontinentbreto / ~隆 〈地〉 kontinenta levigxo / ~漂移 kontinenta drivo / ~漂移说 la teorio de kontinenta drivo / ~坡 kontinenta deklivo / ~性气候 kontinenta klimato

【大路】 cxefvojo; landvojo; sxoseo

【大米】 rizo ~饭 rizo

【大名】 (正式名字) formala persona nomo ②〈敬〉 via (sxatata) nomo: 久闻~。 Vian sxatatan nomon mi konas jam de longe.

【大名鼎鼎】 esti fame konata [lauxtnoma]; gxui grandan renomon: 他已经是~的人物了。 Li jam farigxis famulo.

【大拇指】 〈口〉 dikfingro; polekso: 竖起~叫好 levi la dikfingron en signo de aprobo / 脚~ pieda dikfingro; halukso

【大难】 malfelicxego; katastrofo: ~临头 esti minacata de malfelicxego / ~不死,必有后福。 Transvivinte grandan katastrofon, oni certe havos fortunon en postaj jaroj.

【大脑】 〈生理〉 cerebro; cerbo ~半球 cerebra hemisfero / ~脚 cerebra pedunklo / ~皮层 cerebra kortekso / ~炎 cerebrito

【大娘】 〈口〉①(伯母) la edzino de pli agxa frato de la patro; onklino; onjo (尊称年长的妇人) onklino; onjo: 张~ onjo Zhang

【大炮】 (大口径火器) pafilego; kanono; (总称) artilerio ②〈口〉(好说大话或好发表激烈意见的人) fanfaronulo; homo, kiu emas esprimi radikalajn opiniojn aux brue kaj malkasxe paroli

【大批】 granda nombro da; granda kvanto da; amaso da: ~干部 granda nombro da kadroj / ~货物 granda kvanto da varoj

【大气】 ①〈气〉 atmosfero; aero (粗重的气息) spirego; anhelo: 跑得直喘~ speregi de kurado / 吓得连~也不敢出 esti tiel timigita, ke oni ne plu kuragxas spiri ~层 atmosfera tavolo; atmosfero / ~电 atmosfera elektro / ~干扰 atmosfera interfero; atmosferaj perturboj / ~环流 atmosfera cirkulado; gxenerala cirkulado de atmosfero / ~科学 atmosferaj sciencoj / ~污染 atmosfera polucio / ~物理学 atmosfera fiziko / ~压 atmosfera premo; atmosfero / ~折射 atmosfera [astronomia] refrakto

【大秋】 (指季节) rikolta sezono en auxtuno (指收成) rikoltoj de auxtuno ~作物 grenplantoj, kiuj estas semitaj en printempo kaj maturigxas en auxtuno

【大权】 potenco [povo] (super gravaj demandoj); auxtoritato: ~在握 teni potencon en siaj manoj / ~独揽 centralizi potencon en la manojn de unu persono; arogi al si la tutan auxtoritaton / ~旁落 perdi sian regpotencon, kiu falis en la manojn de aliaj (kutime de subuloj)

【大人】1 〈旧〉〈敬〉 (uzata en letero kiel respekta alparolo al siaj gepatroj aux homoj de pli maljuna generacio): 父亲~ kara patro

【大人】2 (成年人) plenagxulo; plenkreskulo ②〈旧〉(称官长): (直接称呼) via ekscelenco; via mosxto; (间接称呼) lia ekscelenco; lia mosxto

【大厦】 domego; alta konstruajxo: 上海~ Shanghai-domego / 市府~ urbodomo

【大声疾呼】 levi sian vocxon kaj krii avertojn; doni seriozajn avertojn; jxeti alarmajn kriojn; peni altiri la atenton de homoj sur ion: 我们要~,唤醒这些同志:从速改变保守思想! Por veki tiujn cxi kamaradojn ni devas levi nian vocxon kaj krii al ili: senprokraste forigu viajn konservativajn ideojn!

【大师】 (名家) granda majstro; majstro: 国画~ granda majstro de tradicia cxina pentrado (尊称和尚) majstro (gxentila titolo al bonzo)

【大使】 ambasadoro: 中国驻法~ ambasadoro de Cxinio en Francio / 特命全权~ eksterordinara kaj plenrajtigita ambasadoro / 建立~级外交关系 starigi diplomatiajn rilatojn cxe la nivelo de ambasadoroj ~馆 ambasadorejo / ~级会谈 intertraktado cxe ambasadora nivelo / ~衔 ambasadora rango

【大事】 (重大事件) grava afero [okazajxo]; granda evento: 头等~ afero de pleja graveco / 关心国家~ interesigxi pri la sxtataj aferoj [pri la problemoj koncernantaj la sxtaton] / 当前国际政治中的一件~ granda evento sur la nuntempa internacia politika scenejo / 我刚办了一件~。 Mi jxus plenumis gravan taskon. / ~化小,小事化了 transformi la grandajn aferojn en malgrandajn kaj redukti la malgrandajn al nulo; turni grandajn problemojn en malgrandajn kaj malgrandajn en neniajn; bagateligi gravajn problemojn kaj nei la aliajn (总的形势) gxenerala situacio: 他见~不妙,赶紧溜走了。 Vidante, ke la situacio farigxas kontraux li, li tuj forsxteligxis. / ~不好。 Minacas katastrofo. (竭力) plenenergie: ~宣扬 plenenergie distrumpeti / ~渲染 multege troigi

【大势】 gxenerala tendenco de la eventoj: 认清~ bone koni la gxeneralan tendencon de la eventoj

【大势所趋】 la tendenco de la tempoj [de la epoko]; la gxenerala tendenco de la situacio: 这是~,无法阻止。 Tio estas la gxenerala tendenco de la situacio, kontraux kiu oni povas fari nenion. / 和平已是~。 La tendenco de la epoko estas jam al paco. / ~,人心所向 la tendenco de la tempoj kaj la deziro de la popolo

【大势已去】 la situacio jam estas senespera; oni jam povas fari nenion por savi la situacion; la afero jam tute perdigxis

【大是大非】 demando de praveco kaj malpraveco en grava afero; grava demando de principo: 分清~ fari klaran distingon inter la praveco kaj malpraveco

【大手大脚】 esti malsxparema [elspezema]; havi truon en la manplato (z): 他是~过惯了的。 Li kutimas esti elspezema. Li havas truon en la manplato.

【大肆】 senskrupule; senhonte; senbride; energie: ~攻击 senhonte kalumnii iun; fari senbridan atakon kontraux iu / ~宣扬 energie distrumpeti / ~吹嘘 brue reklami [fanfaroni]

【大体】 (道理) fundamenta principo; gxenerala intereso: 识~ dedicxi konsideron al la fundamenta principo; havi la fundamentan principon en la koro; koni la gxeneralan intereson (大致) proksimume; pli aux malpli; entute; gxenerale: 我们的看法~相同。 Ni havas pli aux malpli la saman opinion. / 我~上同意你的看法。 Entute mi konsentas kun vi. / 生产总值~上翻了一番。 La totala produktovaloro proksimume duobligxis. / 这部电影~上是忠实于现实的。 Gxenerale, tiu cxi filmo estas fidela al la realo.

【大庭广众】 antaux publiko; antaux grandnombra auxdantaro [cxeestantaro]: 我从来没有在~之中讲过话。 Mi neniam parolis antaux publiko [antaux grandnombra auxdantaro].

【大同小异】 plejparte la sama kun etaj diferencoj; simila en esenco kaj malsama en detaloj; sen granda diferenco; grandaj similecoj kaj etaj diferencoj; gxenerala simileco kun etaj diferencoj

【大无畏】 treege sentima; kuragxega; cxionspita: ~的英雄气概 sentima heroeco

【大西洋】 〈地〉 Atlantiko

【大显身手】 plene montri sian talenton [sian kapablon, sian lertecon]; doni la plenan mezuron de sia genio; ludi brilan rolon; distingi sin

【大写】 (用中文数字) cxinaj ciferoj en komplika formo: ~金额 sumo skribita per komplikformaj ciferoj (用于拉丁字母) majuskla: ~字母 majuskla litero; majusklo

【大行星】 〈天〉 granda planedo; planedo

【大选】 gxenerala elektado

【大学】 (指综合大学) universitato (四书之一) La Granda Lerno ~生 studento de universitato [de kolegio]

【大言不惭】 senhonte fanfaroni

【大洋洲】 〈地〉 Oceanio

【大爷】1 mallaborema kaj aroganta ricxulo: ~作风 la manieroj de la mallaborema kaj aroganta ricxulo

【大爷】2 〈口〉①(伯父) pli agxa frato de la patro; onklo (尊称年长男子) (respekta formo de alparolo al viro pli agxa ol la patro de la alparolanto) onklo; ocxjo: 刘~ ocxjo Liu

【大衣】 surtuto; mantelo; palto

【大义】 fundamentaj principoj de justeco; justa afero; justeco: 深明~ profunde konscii la justecon de sia afero

【大义凛然】 kun digna mieno, kiu inspiras respekton; kun impona graveco: 刘胡兰临刑时~,视死如归。 Liu Hulan alvizagxis la ekzekutiston kun digna sentimeco, kiu inspiris admiron kaj respekton.

【大意】1 gxenerala ideo; esenca [kerna] ideo; cxefaj punktoj: 段落~ kerna [esenca] ideo de paragrafo / 你把他讲话的~记下来就行了。 Suficxos, ke vi notos la cxefajn punktojn de lia parolado.

【大意】2 senatenta; neglektema: 千万不可粗心~。 Estu neniam neglektema. / 他真~,竟把她的地址给丢了。 Li estis tiel senatenta, ke li perdis ecx sxian adreson.

【大有可为】 esti promesplena; havi brilajn perspektivojn: ~的年青人 promesplena junulo / 淡水养鱼~。 Dolcxakva fisxbredado havas brilajn perspektivojn.

【大有文章】 estas io malantaux cxio cxi tio; estas pli ol tio, kion oni vidas, auxdas, legas ktp: 看起来其中~。 Sxajnas, ke io kasxigxas malataux cxio cxi tio.

【大有作为】 povi plene disvolvi siajn talentojn [kapablojn]; povi doni la plenan mezuron de sia genio; povi plenumi grandajn heroajxojn: 农村是一个广阔的天地,在那里是可以~的。 La kamparo estas vasta mondo, kie multo povas esti plenumata. / 青年人在这里是可以~的。 Cxi tie estas multe da sxancoj por junuloj.

【大约】 〈副〉①(约略) proksimume; cxirkaux; cxikrkauxe; pli aux malpli: 这台机器~值两百万。 Tiu cxi masxino kostas proksimume du milionojn. / 现在~三点。 Nun estas cxirkaux la 3-a horo. (很可能) probable; versxajne: 他~不来了。 Probable [Versxajne] li ne venos.

【大张旗鼓】 en granda skalo; en granda mezuro; energie: ~宣传新时期的总任务 fari vastan propagandon por la gxenerala tasko en la nova periodo

【大致】 〈副〉①(大体上) entute; gxenerale: 这篇报道与事实~相符。 Entute tiu cxi raportajxo estas fidela al la realo. (大约) proksimume; cxirkaux; pli aux malpli: ~相同 pli aux malpli la sama / 小孩~在一岁左右开始学走路。 Infanetoj komencas lerni pasxi tiam, kiam ili havas proksimume [cxirkaux] unu jaron.

【大众】 la amasoj; la popolamaso; la popolo; la publiko 传播媒介 amaskomunikiloj / ~歌曲 popolamasaj kantoj / ~文艺 arto kaj literaturo por la amasoj

【大众化】 popularigi; vulgarigi: ~的饭菜 popularaj malkaraj pladoj / 语言~ uzi la lingvon de la ordinara popolo; esprimi sin en populara lingvo

【大自然】 naturo: 征服~ konkeri la naturon

【呆】[dāi] (头脑迟钝) stulta; malsprita; idiota: 这孩子大病之后变~了。 Resanigxinte el serioza malsano, tiu cxi infano farigxis malsprita. / 这人怎么那么~! Kia stultulo li estas! (发愣) sxtonigxi; farigxi sensenta kiel sxtipo: 吓~了 sxtonigxi de timego; esti timkonsternita / ~~地望着 gapi () resti: ~在家里 resti en la hejmo / 我在那家饭店~了三个晚上。 Mi restis tri noktojn en tiu hotelo.

【呆头呆脑】 esti stulta kaj malsprita; esti stultmiena

【呆子】 stultulo; malspritulo; idioto; simplulo

【歹】[dǎi] malnona; malvirta; malica; malbonfara: 为非作~ senskrupule fari malbonon / 不识好~ ne scii distingi la bonon disde la malbono

【歹徒】 malbonfarulo; kanajlo; fiulo; apacxo; gangstero

【逮】[dǎi] kapti: 猫~老鼠。 La kato kaptas la muson. ——另读 [dài]

【大夫】 〈口〉 doktro; kuracisto: 派人请~ sendi (iun) venigi kuraciston ——另读 [dàfū]

【代】[dài] (代替) anstatauxi: 主任不在时由老周暂~。 Lao Zhou anstatauxas la direktoron dum ties foresto. / 我~你写。 Mi skribos anstataux vi. / 请~我向他致意。 Transdonu al li mian saluton. Salutu lin de mi. (代理的) anstatauxa; provizora; aganta: ~部长 aganta ministro / ~主任 anstatauxa [provizora] direktoro (年代) epoko: 当~ nia epoko / 古~ la antikveco / 汉~ Han-dinastio ④〈地〉 erao: 古生~ paleozoika erao; paleozoiko () generacio: 我们这一~ nia generacio / 下一~ sekvonta generacio / ~~相传 transdoni de generacio al generacio

【代办】 (代为办理) fari ion anstataux iu; agi en ies nomo; anstatauxi: 这件事请你~吧。 Cxu vi povus fari tion cxi anstataux mi? ②〈外〉 afersxargxito: 临时~ provizora afersxargxito ~处 oficejo de la afersxargxito

【代表】 (选出或派出的代表) reprezentanto; delegito; deputito: 人民~ popola reprezentanto / 中国驻联合国常任~ konstanta reprezentanto de Cxinio cxe UNo / 派遣~出席会议 sendi reprezentantojn [delegitojn] al konferenco (代替别人做事或表达意见) reprezenti iun; agi en la nomo de iu: ~他的选民 reprezenti siajn elektintojn / ~工人讲话 paroli en la nomo de la laboristoj / ~劳动人民的利益 reprezenti [enkorpigi] la interesojn de la laboruloj / ~时代精神 enkorpigi la spiriton de la epoko

【代词】 〈语〉 pronomo

【代号】 kodita [cxifra] nomo; kodnomo

【代价】 kosto; prezo: 不惜任何~ je cxia kosto / 我们是付出很大的~才取得这点经验的。 Tiu cxi sperto kostis al ni tre kare. / 战士们为了攻下这座山付出了巨大的~。 La soldatoj prenis la monteton je granda kosto.

【代劳】 (代替别人办事) fari ion anstataux iu; fari laboron anstataux iu alia; anstatauxi iun en lia laboro: 这事由我~吧,你不用管了。 Ne okupu vin pri tiu cxi afero, mi faros gxin anstataux vi. (请人代办) peti iun fari ion anstataux oni mem; anstatauxigi sin per iu alia: 我明天不能去,这件事就请你~了。 Mi ne povos iri tien morgaux, tial mi devas peti vin trakti la aferon anstataux mi. [cxu vi povus min anstatauxi?]

【代理】 (代行职务) agi [funkcii] en la nomo de iu sur lia posteno [en lia ofico]; agi anstataux iu; anstatauxi iun; provizore teni [plenumi] ian oficon: 党委书记病了,工作由他~。 Li agis en la nomo de la reskretario de la Partio, kiu estis malsana. / ~部长 aganta [provizora] ministro (代表某人进行活动) agi kiel agento [prokuristo]: ~商 komerca agento

【代数】 algebro: 初等[高等]~ elementa [supera] algebro ~方程 algebra ekvacio / ~式 algebra esprimajxo / ~数论 algebra teorio de nombroj

【代替】 anstatauxi; preni la lokon de; anstatauxigi; substitui; anstataux: 社会主义制度终究要~资本主义制度。 La socialisma regximo finfine anstatauxos la kapitalisman regximon. / 今天老张没来,谁~他? Hodiaux Lao Zhang forestas. Kiu prenos lian lokon? / 用塑料~钢材 anstatauxigi sxtalon per plasto / 请一位代课教师~那位生病的教师 substitui provizoran instruiston al la malsana instruisto / 她~她丈夫来了。 Sxi venis anstataux sia edzo.

【代销】 esti komisiita vendi ion ~店 butiko komisiita vendi iujn varojn; agentejo de vendo

【代言人】 proparolanto; parolkomisiito: 充当某人的~ servi kiel la proparolanto de iu

【代用】 anstatauxi; substitui: ~材料 anstatauxaj materialoj / ~证券 substituaj biloj ~品 surogato; substituajxo

【带】[dài] (带子) zono; bendo; rubando; rimeno: 皮~ leda zono / 腰~ zono / 传动~ rimeno de transmisio / 录音~ magneta bendo; sonbendo / 丝~ silka rubando / 鞋~ lacxo (轮胎) pneuxmatiko; pneuxo: 自行车~ pneuxo de biciklo (地带) zono; regiono: 热~ tropika zono / 这一~地方盛产小麦。 Tiu cxi regiono estas ricxa je tritiko. (携带;带领) preni; kunporti; porti; konduki: ~行李 preni kun si pakajxon / ~干粮 kunporti sekajn nutrajxojn / 我没有~钱。 Mi ne havas kun mi monon. / 我可以~你们去参观一个幼儿园。 Mi povas konduki vin viziti infangxardenon. / 他被人~到一间屋子里。 Li estis forkondukita en iun cxambron. / 请把那本同义词词典~来。 Alportu al mi la vortaron de sinonimoj. / 这个新发明给生产技术~来了巨大的变革。 Tiu cxi invento kuntrenis gravajn teknikajn reformojn. / 这些错误给我们~来了严重的挫折。 Tiuj cxi eraroj kostis al ni seriozajn malsukcesojn. / 这部影片把我们~回到抗日战争的岁月。 Tiu cxi filmo revenigis nin al la tagoj de la Kontrauxjapana Rezistmilito. / 把这些碗~去吧。 Forportu tiujn cxi bovlojn. (捎带) fari ion preterpase; fari ion kiam la okazo prezentigxas: 你进城时请~包茶叶来。 Kiam vi iros en la urbon, acxetu pakon da teo por mi. / 给他写信时给我~一笔问个好儿。 Se vi skribos al li, diru al li bondeziron de mia flanko en via letero. / 你出去时请把门~上。 Bonvolu fermi la pordon post vi, kiam vi eliros. (带有) porti; havi: 该城依然~有战争的遗迹。 La urbo ankoraux portas la postsignojn de la milito. / 他面~笑容。 Li havas rideton sur la vizagxo. / ~刺的玫瑰 dorna rozo / 一项~根本性的措施 rimedo de fundamenta graveco (附带) kaj; kun: ~叶的橘子 mandarino kun folioj / ~银把的刀 trancxilo kun argxenta tenilo / ~盖的茶缸 taso kun kovrilo / 她说话~四川口音。 Sxi parolas kun Sichuan-akcxento*. / 他~笑说了这些话。 Li diris tion kun rideto [ridetante]. / 放牛~割草 falcxi fojnon pasxtante bovojn / 玉米地里~着种点黄豆 planti iom da sojfaboj en la maizkampo (引导;领) gvidi; direkti: ~队 gvidi grupon da homoj / ~研究生 direkti studentojn de postdiplomigxa studado / ~徒弟 gvidi [instrui, trejni] metilernanton (照管) prizorgi; eduki: ~孩子 prizorgi [varti] infanojn / 我是姑母~大的。 Mi elkreskis edukate de mia onklino. (带动) movi; sproni: 他这样一来~得大家都勤快了。 Lia ekzemplo spronis cxiujn pli diligente labori.

【带劲】 (有劲头儿) kun energio [fervoro, vervo]: 他干起活儿来可~了! Kian fervoron li havas en sia laboro! / 他的讲演真~。 Li faris tre vervan paroladon. / 快到目的地了,他们走得更~了。 Alproksimigxante al la celo, ili marsxis per pli viglaj pasxoj. (能引起兴致) interesa: 下棋不~,咱们游泳去吧。 Sxakludo ne estas interesa; ni do iru nagxi. / 什么时候我学会开飞机, 那才~呢。 Estos interese, se mi povos stiri aviadilon iutage.

【带领】 konduki; gvidi: ~士兵冲锋 konduki la soldatojn al la sturmo / ~群众走正确的道路 gvidi la amasojn sur la gxustan vojon

【带路】 montri la vojon al iu; gvidi iun; servi kiel vojgvidanto al iu: 我来给你们~。 Mi servos al vi kiel vojgvidanto. / 给生人~ montri la vojon al nekonato ~人 vojgvidanto

【带头】 esti la unua fari ion; doni ekzemplon; preni la iniciaton: ~发言 paroli la unua; rompi la glacion / ~冲锋 sturmi la unua / 高级干部要~。 La superaj kadroj devas doni ekzemplon. / 带个好头 doni bonan ekzemplon / 起~作用 ludi gvidan [avangardan] rolon

【带子】 zono; rubando; lacxo; rimeno

【待】[dài] (对待) trakti iun; konduti al [kontraux] iu: ~人诚恳 trakti iun sincere; esti sincera kun iu / 他们~我如家人。 Ili traktis min kiel sian familianon. 宽~俘虏 malsevere trakti la militkaptitojn (招待) akcepti; gastigi: ~客 akcepti invititojn [gastojn] (等待) atendi: ~机 atendi okazon / ~解决的问题 problemo atendanta solvon (需要) bezoni: 自不~言 esti tiel klara, ke necesas nenia diro pri tio; esti memevidenta (打算) intenci; esti preta i; esti onta: 我正~出门,有人来了。 Mi esti elironta, kiam iu venis. ——另读 [dāi]

【待命】 atendi ordonon: 原地~ resti tie, kie oni estas, atendante ordonon / ~出发 atendi la ordonon de ekmarsxo

【待遇】 (对待人的态度) traktado; akcepto: 受到非人的~ ricevi malhumanan traktadon / 受到良好~ ricevi bonan traktadon / 冷淡的~ malvarma akcepto (指权利、地位) traktado: 政治~ politika traktado / 享受优惠~ gxui favoran traktadon / 享受最惠国~ gxui la traktadon de la plej favorata nacio (指物质待遇) salajro; traktado: 优厚~ alta salajro kaj favoraj kondicxoj

【贷】[dài] (贷款) prunto: 农~ pruntoj al la agrikulturo / 高利~ uzura [procentega] prunto (借入或借出) pruntepreni; pruntedoni; prunti: 向银行~款 prunti [pruntepreni] monon de banko / 银行~给工厂大量款项。 La banko pruntedonis grandan sumon da mono al la fabriko. (推却) eviti; malakcepti: 责无旁~ esti ies neevitebla respondeco; esti ies neforpusxebla devo (饶恕) pardoni: 严惩不~ puni sen indulgo; puni kun severeco

【贷款】 (贷给款项) prunti; pruntedoni; doni prunton al: 银行拒绝向我们~。 La banko rifuzas doni al ni pruntojn. (借入的款项) prunteprenita mono; pruntomono; deprunto; prunto: 偿还~ redoni [returni] prunton (贷给的款项) pruntedonita mono; alprunto; prunto; kredito: 长[短]期~ longperioda [mallongperioda] prunto / 无息~ senintereza prunto / 无担保~ blanka kredito ~对象 eventuala prunteprenonto / ~计划 pruntoplano / ~利率 procento de interezo sur prunto / ~期限 periodo de prunto / ~条件 kondicxoj por prunto / ~账户 pruntokonto / ~种类 tipoj de pruntoj

【怠】[dài] mallaborema; maldiligenta

【怠工】 maldiligenteco en laboro; lanteca striko: 工人以~作为斗争的一种方式。 Laboristoj maldiligentas kiel formo de batalo. / 消极~ malstrecxigxi en sia laboro; fari la strikon de krucitaj brakoj

【怠慢】 (冷淡) trakti iun sen respekto; fari malvarman akcepton al iu: ~客人 fari malvarman akcepton al gasto; neglekti gaston ②〈套〉(表示招待不周)(uzata de gastiganto por montri sian modestecon): ~了!  Pardonu, ke mi ne montris min suficxe zorgema gastiganto.

【袋】[dài] (口袋) sako; posxo: 旅行~ vojagxsako / 邮~ posxtsako / 糖果~ saketo de bombonoj / 工具~ ilujo / 衣~ posxo ②〈量〉 sako da: 一~面粉 sako da faruno / 抽一~烟的工夫 tempo bezonata por fumi pipon da tabako

【袋子】 sako

【逮】 [dài] 〈书〉 atingi: 力有未~ ekster ies atingopovo; super ies povo——另读 [dǎi]

【逮捕】 aresti; meti iun en malliberejon; kapti: ~法办 aresti kaj jugxi laux la legxo ~令 arestordono / ~证 arestomandato; kaptordona letero

【戴】[dài] surmeti; porti: ~上帽子 surmeti [meti sur sin] sian cxapelon; surkapigi cxapelon / 他从来不~帽子。 Li neniam portas cxapelon. / ~上眼镜 surmeti siajn okulvitrojn / ~眼镜 porti okulvitrojn / ~着红领巾 porti rugxan koltukon de junpioniro / ~勋章 porti ordenon / ~校徽 porti la lernejan insignon / ~上戒指 surfingrigi ringon / ~戒指 porti ringon sur la fingro

【戴帽子】 meti [surgluti] kondamnan [politikan] etikedon sur iun: 给某人戴上反革命分子帽子 meti sur iun etikedon de kontrauxrevoluciulo; oficiale deklari iun kontrauxrevoluciulo

【丹】[dān] (红色) rugxa: ~枫 rugxa acero ②〈中药〉 pilolo aux pulvoro

【丹心】 lojala koro; lojaleco

【单】[dān] (一个) unu; unu sola; unika; unuopa; unuobla; mono-: ~扇门 unuklapa pordo (奇数) nepara; malpara: ~日 neparaj tagoj de la monato / ~只袜子 malpara sxtrumpo (单独) aparte: 把这几样东西~放在一个地方。 Metu cxi tiujn objektojn aparte. ④〈副〉() nur; sole: 不~ ne nur / 不能~靠书本知识,还要参加社会实践。 Oni ne povas apogi sin nur [sole] sur siaj libraj scioj, estas necese jxeti sin en la socian praktikadon. / ~她一个人就拿了三块金牌。 Sxi sola gajnis tri orajn medalojn. (单子) listo: 名~ nomlisto / 菜~ menuo; mangxkarto

【单薄】 (衣服穿得少) (pp vesto) maldika; nesuficxa: 穿得~ esti maldike [nesuficxe] vestita (瘦弱) maldika kaj malforta; malfortika; febla; gracila: 身子~ havi maldikan kaj malfortan korpon; esti malfortika (薄弱) malsolida: 论据~ malsolika argumento

【单产】 po-unit-area produktokvanto; produktokvanto po tersurfaca unuo

【单程】 simpla vojiro: ~车[机]票 simpla [unuira] bileto

【单纯】 (简单) simpla; pura: 思想~ pura en la menso / 像小孩一样~ simpla kiel infano / 问题不像我们当初想像的那样~。 La problemo ne estas tiel simpla, kiel ni pensis. (仅仅) nur; sole; pure; ekskluzive: 不~追求数量 ne koncentri sian penadon sole sur la kvanton / 这不是~的学术问题。 Tione estas demando pure akademia.

【单纯词】 〈语〉 unumorfema vorto

【单词】 () vorto ②同“单纯词”

【单刀直入】 veni rekte al la esenca punkto; paroli sen cxirkauxdiroj; rekte diri: 他说话喜欢~,不绕弯子。 Li amas veni rekte al la esenca punkto sen cxirkauxparolo. / 我~地问他到底要干什么? Mi tute rekte demandis lin, kion li volas fari.

【单调】 monotona; unutona; unuforma: ~的声音 monotonaj sonoj / 色彩~ en malbrilaj koloroj / 生活~ vivi monotonan vivon / ~的景色 monotona pejzagxo

【单独】 sola; sendependa; aparta: 他~住一套房子。 Li logxas sola en unu apartamento. / 他不和父母住在一起,他~住。 Li logxas ne kun siaj gepatroj, li logxas aparte. / 我要和他~谈一谈。 Mi volas paroli kun li sola. / 这箱子我~一个人拿不了,太重。 Mi ne povas porti la kofron sen alies helpo; gxi estas tro peza. / ~行动 agi kiel unuopulo / 采取~行动 preni sendependan agon

【单干】 (单独干活) fari ion tute sola [sen alies helpo] (农业中) individua terkulturado ~户 kamparana familio, kiu praktikas individuan terkulturadon

【单杠】 〈体〉 reko

【单挂号】 ordinara registrita posxtajxo (kiu ne postulas, ke la posxtoficejo liveru ricevateston al la sendinto)

【单据】 dokumento; (发票) fakturo; (收据) ricevatesto; kvitanco: 货运~ dokumento de ekspedo

【单枪匹马】 fari ion tute sola; tute sen alies helpo

【单身】 (未婚) needz(in)igxinta; senedz(in)a; frauxl(in)a; celiba*: 过~生活 vivi en frauxl(in)eco; vivi sen edz(in)o (不跟家属在一起) ne esti kun sia familio; sola; izola de: ~在外 vivi sola for de sia hejmo ~汉 frauxlo; senedzinulo / ~宿舍 logxdomo por frauxl(in)oj

【单数】 (奇数) nepara nombro: ~座 sidloko portanta neparan numeron ②〈语〉 singularo; ununombro

【单位】 (度量标准) unuo; unito: 长度~ unuo de longo / 货币~ monunuo / ~面积产量 produktokvanto po tersurfaca unuo / 五十万~的抗菌素 antibiotiko je 500,000 unuoj / 以秒为~计算时间 mezuri la tempon per la sekundo (部门) organiza unuo; unuo: 行政~ administracia unuo / 生产~ unuo de produktado / 基层~ baza unuo ~圆 〈数〉 unita cirklo / ~制 sistemo de (mezur)unuoj

【单行本】 aparta volumo [libro]; aparta eldono; aparta depreso

【单衣】 sensubsxtofa [ nesubsxtofita] vesto

【单元】 unuo; unito: 运算~ aritmetika unito / 三号楼丙~四号 N-ro 4, Eniro C, domo 3

【担】[dān] () vektoporti: ~水 vektoporti du sitelojn da akvo (承担) preni sur sin; sxargxi sin per: 把任务~起来 preni sur sin la taskon; sxargxi sin per la tasko / 不怕~风险 esti preta alvizagxi ajnan dangxeron; ne timi submeti sin al riskoj / 对我这样夸奖,我可~不起。 Mi vere ne meritas tian lauxdon. Vi vin tro flatas. ——另读 [dàn]

【担当】 preni sur sin; sxargxi sin per; porti: 全部责任由我~。 Mi prenos sur min la tutan respondecon. / 敢于~艰巨任务 ne timi sxargxi sin per peza tasko / 这样的赞扬我可~不起。 Mi ne estas inda je tiaj lauxdoj.

【担负】 preni sur sin; sxargxi sin per; porti: ~责任 preni sur sin la respondecon / ~艰巨的任务 preni sur sin pezan taskon / ~工作 sxargxi sin per laboro / ~费用 sxargxi sin per elspezoj; porti elspezojn

【担架】 brankardo; homportilo: 用~运送伤员 transporti vunditon sur brankardo ~兵 milita brankardisto / ~员 brankard-portanto; brankardisto

【担任】 esti sxargxita per iu funkcio; preni sur sin la oficon de; teni la oficon de; servi [labori] kiel: ~工会主席 esti la prezidanto de laborista sindikato / 他~外交部长。 Li tenas la oficon de ministro de eksteraj aferoj.

【担心】 esti maltrankvila pri [pro]; zorgi pri; fari al si zorgojn por; timi: 别为我~。 Ne faru al vi zorgojn por mi. Ne estu maltrankvila pro mi. / 他那身体真叫我~。 Lia sanstato min maltrankviligas. / 快给你母亲写封信,省得她~。 Tuj skribu al via patrino por sxin trankviligi. / 我~有人在偷听你讲话。 Mi timas, ke oni vin subauxskultas.

【担忧】 esti maltrankvila pri; zorgi pri: 为前途~ zorgi pri [esti maltrankvila pri] la estontecon / 不要为我的身体~。 Ne estu maltrankvila pro mia sanstato.

【耽搁】 (停留) resti; fari halton: 我不会在这里~多久。 Mi ne restos longe cxi tie. / 我去天津途中可能在济南~一下。 Mi eble faros halton cxe Jinan dum mia vojagxo al Tianjin. (拖延) prokrasti: 毫不~ senprokraste / 一分钟也不能~。 Ecx unu minuto ne povas esti perdita. / 事情忙,把回信给~了。 Tro multeokupita, mi ne tuj respondis la leteron.

【耽误】 prokrasti; malfruigi: 这本书的出版由于缺少经费而~了。 La eldonado de tiu cxi libro estis prokrastita pro manko de bezonata monsumo. / 我们过去~的时间太多了。 Ni perdis tro multe da tempo. / 他从不为个人的事情~工作。 Li neniam permesis al siaj privataj aferoj malhelpi la laboron. / 对不起,~您时间了。 Pardonu al mi, ke mi forprenis vian tempon.

【胆】[dǎn] (胆囊) gala vezik(et)o (胆量) kuragxo; auxdaco: 浑身是~ esti plena de auxdaco / 为人壮~ inspiri kuragxon al iu (内部容器) vezikosimila interna ujo: 热水瓶~ la varmizola interno de termoso / 球~ veziko de pilko

【胆大】 maltima; auxdaca; kuragxa: ~心细 esti tiel auxdaca kiel singardema / ~包天 esti eksterordinare maltima / ~妄为 esti troriskema; esti temerara

【胆敢】 kuragxi; riski; auxdaci: 敌人~来侵犯,就坚决消灭它。 Se la malamikaj trupoj auxdacos invadi nian landon, ni ekstermos ilin kun firma volo. / 你~顶撞上司! Vi kuragxas ofendi ecx vian estron per malgxentilaj vortoj!

【胆略】 kuragxo kaj sagxo: ~过人 havi eksterordinarajn kuragxon kaj sagxon

【胆怯】 timema; malkuragxa: 他不喜欢自己的工作,可又~,不敢另找一个。 Lia okupo ne placxas al li, sed li estas tro timema por peni trovi alian.

【胆小】 timema; malkuragxa: ~如鼠 esti timema kiel leporo ~鬼 timulo; malkuragxulo; poltrono

【胆战心惊】 tremi de timo; esti frapita de teruro: 使敌人~ igi la malamikon tremi de timo; jxeti teruron sur la malamikon

【胆子】 kuragxo; auxdaco; sentimeco: 放开~ kolekti [levi] sian kuragxon; cxesi timi / 好大的~! Kia kuragxo [auxdaco]!

【石】[dàn] dan-o, tradicia cxina mezurunuo de kapacito por greno, egalanta 10 doux-ojn kaj valoranta 100 litrojn ——另读 [shí]

【旦】[dàn] ①〈书〉(天亮) tagigxo; matenigxo: 坐以待~ sendorme atendi la tagigxon / 通宵达~ dum la tuta nokto; gxis la matenigxo (某一天) tago: 元~ la Novjara Tago (戏曲角色) dan-o, virina rolo en tradicia opero ④〈纺〉(纤度单位) denaro

【旦夕】 〈书〉 tiu cxi mateno aux vespero en mallonga tempo; pli aux malpli frue; baldaux: 危在~ en minacanta [tuj okazonta] dangxero; cxe la rando de la morto [la pereo] / ~之间 inter mateno kaj vespero en mallonga tempo

【但】[dàn] (但是) sed; tamen: 这孩子用功~不怎么聪明。 Tiu cxi knabo estas diligenta, sed ne tre inteligenta. / 他已年过六十,~毫不见老。 Li jam havas pli ol sesdek jarojn, sed li aspektas tute ne maljuna. / 他很努力,~还是失败了。 Li laboris diligente, tamen li malsukcesis. () nur; sole; nenio krom: 在辽阔的原野上,~见麦浪随风起伏。 Oni vidas nur tritikon ondigxanta en la vento sur la vasta ebenajxo. Sur la vasta ebenajxo oni vidas nenion alian, krom la tritiko ondigxanta en la vento. / 明哲保身,~求无过 sagace sin protekti kaj nur deziri eviti kulpon

【但是】 〈连〉 sed; tamen: 一个宏大~不切实际的计划 grandioza sed neefektivigebla plano / 他虽然很能干,~这个问题太难,他也不好解决。 Li estas kapabla homo, sed tiu cxi problemo estas tro malfacila por li. / 他并不聪明,~很勤奋。 Li ne estas inteligenta, sed li estas diligenta. / 这消息难以置信,~却是真的。 Tiu cxi novajxo sxajnas nekredebla, kaj tamen gxi estas vera. / 他看起来像个老实人,~我一点也不信任他。 Li sxajnas honesta, tamen mi tute ne konfidas lin. / 尽管他相当和霭可亲,~我不喜欢他。 Li estas suficxe afabla, tamen li al mi ne placxas. / 我不能听从你,~我感谢你说了这番话。 Mi ne povas sekvi vian konsilon, tamen mi dankas vin pro tio, ke vi donis gxin al mi.

【但愿】 se nur; mi deziras: ~这条消息不是真的。 Se nur tiu cxi novajxo ne estus vera! / ~天气赶快放晴。 Se nur la vetero baldaux serenigxus! / ~他健康长寿。 Mi deziras al li bonan sanon kaj longan vivo.

【担】[dàn] (挑子) portovekto kaj la sxargxoj sur gxi; sxargxo: 货郎~ sxargxoj de kolportisto (portataj sur vekto) / 勇挑重担 preta sxargxi sin per pli pezaj sxargxoj (重量单位) dan-o (tradicia cxina mezurunuo de pezo, egalanta 100 gxin-ojn kaj valoranta 50 kilogramojn) ③〈量〉(uzata por sxargxo portata per vekto): 一~子水 du siletoj da akvo ——另读 [dān]

【担子】 (挑子) portovekto kaj la sxargxoj sur gxi: 挑起~ sursxultirigi la portovekton kun la du sxargxoj (担负的责任) tasko; sxargxo: 我们不怕~重,一定要把事情办好。 Ni ne timas la pezan taskon kaj decidas nepre bone plenumi gxin.

【诞】[dàn] (诞生) naskigxi (生日) naskigxtago: 华~ via naskigxtago

【诞辰】 〈书〉 naskigxtago

【诞生】 naskigxi; ekvidi la lumon de cxi tiu mondo; veni en la mondon: 新中国的~ la naskigxo de la nova Cxinio / 在斗争的烈火中~ naskigxi en la ardaj flamoj de la batalo ~地 naskigxloko

【淡】[dàn] (稀薄) maldensa; pala: ~墨画 pentrajxo de maldensa [pala] inko / 云~风轻。 La nuboj estas palaj kaj la vento facila. (味不浓) sengusta; malforta; sen suficxa salo: ~茶 malforta teo / ~酒 malforta vino / 这个菜太~了。 Tiu cxi plado ne estas suficxe sala. (色浅) hela; pala: ~黄 helflava; palflava / ~蓝色的裙子 palblua [helblua] jupo (冷淡) indiferenta: ~然地答应了一声 respondi per indiferenta tono

【淡薄】 () maldensa: 雾渐渐地~了。 La nebulo iom post iom maldensigxis. (味不浓) sengusta; malforta: 酒味~。 La vino estas malforta. (不浓厚) farigxi indiferenta; malvigligxi; malfervorigxi: 他对音乐的兴趣逐渐~。 Lia intereso pri muziko iom post iom malgrandigxis. / 他们之间的友情有点~了。 Ia malvarmeco estigxis en la amikeco inter ili. Ilia amikeco iom malvarmigxis. (印象模糊) malklara; malpreciza: 时间隔得太久,印象也就~了。 Kun la paso de la tempo, la impresoj farigxis malklaraj [paligxis].

【淡季】 morta sezono: 做到蔬菜~不淡 certigi la provizadon de la urbanoj per abundaj legomoj en la morta sezono

【淡漠】 (冷淡) indiferenta; apatia (淡薄) malklara; malpreciza: 那件事在他脑子里已经很~了。 Tiu okazajxo lasis al li nur malklarajn [palajn] memorojn.

【淡水】 sensala [dolcxa] akvo ~湖 lago de sensala akvo / ~养鱼 fisxbredado en sensala akvo / ~鱼 fisxo de sensala akvo

【淡雅】 simpla sed eleganta; senornama kaj gustoplena: 衣着~ esti bonguste vestita en simpla stilo / 刺绣品有的鲜艳,有的~。 Iuj el la brodajxoj estas en brilaj koloroj, aliaj estas de simpla eleganteco.

【蛋】[dàn] () ovo: 下~ demeti [ellasi] ovojn / 鲜~ fresxa ovo / 松花~ ovo konservita en kalko; kalkumita ovo (球形物) ovoforma objekto; bulo: 泥~儿 terbulo / 山药~ 〈方〉 terpomo

【蛋白】 (与蛋黄相对) ovoblanko (蛋白质) proteino; albumino

【蛋糕】 ovokuko; kuko: 生日~ naskigxtaga kuko

【蛋黄】 ovoflavo

【弹】[dàn] (小球) blobeto; buleto: 泥~儿 terbuleto (爆炸物) kuglo; bombo; obuso: 枪~ kuglo de fusilo / 炮~ obuso / 原子~ atombombo / 催泪~ larmiga grenado / 榴霰~ kuglobuso / ~如雨下。 Falas pluvo da kugloj. ——另读 [tán]

【弹坑】 bombokavo; obuskavo

【弹片】 obusosplito; obusfragmento; bombofragmento

【弹药】 municioj: 武器~ armiloj kaj municioj ~库 municiejo / ~手 portisto de municioj / ~所 municiprovizejo / ~箱 municikesto

【氮】[dàn] 〈化〉 nitrogeno; azoto (7号元素,符号N)

【氮肥】 azotaj sterkoj

【当】[dāng] (相称) egala: 实力相~ esti egalforta; egali unu la alian en forto (应当) devi: 能省的就省,~用的还是得用。 Sxparu kion vi povas, sed elspezu kion vi devas. (面对) en la cxeesto de; vid-al-vide; antaux: ~着大家把这件事谈一谈。 Parolu pri tio en la cxeesto de cxiuj. (正在) en la tempo kiam; en la momento kiam; kiam: ~春耕开始的时候 en la tempo, kiam la printempa plugado komencigxas / ~我在武汉时 kiam mi estis en Wuhan / ~莫扎特只有四岁的时候,就在写一些小步舞曲了。 Nur kvarjara, Mozarto jam komencis komponi menuetojn. () esti; farigxi; labori kiel; servi kiel: 想~飞行员 deziri esti [farigxi] aviadila piloto / ~长工 labori kiel jara dungita kamplaborulo / 我们选他~主席。 Ni elektis lin kiel prezidanton. / ~大官 teni altan oficon; okupi altan postenon (承当) porti; akcepti; meriti: 他们有福同享,有祸同当。 Ili dividis inter si la gxojojn kaj malgxojojn. / 我可~不起这样的夸奖。 Mi ja ne meritas tian lauxdon. / 敢做敢~ kuragxi agi kaj porti la sekvojn ⑦〈象〉 la sono de gongo aux sonorilo: 钟声~~。 La sonorilo sonas. ——另读 [dàng]

【当场】 tiam kaj tie; surloke; cxe la fresxa faro: ~死亡 morti surloke / ~捕获 kapti iun cxe la fresxa faro [kun la peko en la mano] / 他~表演了这种新的操作方法。 Li faris demonstradon de la nova tekniko tiam kaj tie.

【当初】 origine; je [en] la komenco; tiutempe: ~曾打算在这儿盖一所中学。 Origine oni intencis konstrui cxi tie mezlernejon. / ~那儿是一片荒野,如今工厂林立。 Nun multaj fabrikoj staras tie, kie iam estis sovagxejo. / 我~怎么对你讲的? Kion mi tiam diri al vi, he? / 早知今日,何必~。 Se mi estus sciinta tion, kio okazos, mi agus alimaniere.

【当代】 nuntempa; de nia epoko [tempo]; de niaj tagoj: ~文学 nuntempa literaturo / ~的伟大科学成就 la grandaj sciencaj atingoj de nia epoko [de niaj tagoj]

【当地】 loka; tiuloka; tiea; de la donita loko [regiono, distrikto, urbo, vilagxo]: ~居民 loka logxantaro; tie-logxantaro / ~时间 loka tempo / ~人 (cxi-)tieulo; lokano; indigxeno; landido / ~土特产 specialaj lokaj produktoj

【当机立断】 decidi senhezite kaj gxustatempe; fari rapidan decidon; trancxi la Gordian nodon: 情况紧急,需要我们~。 En tiu cxi kriza momento ni devas fari rapidan decidon.

【当家】 (主持家务) mastrumi; direkti la mastrumadon: 她很会~。 Sxi estas tre bona mastrumantino. Sxi bone direktas la mastrumadon. (作主) direkti; komandi: 他是厂里的好~。 Li bone laboras kiel direktoro de la fabriko. / 在家里是他太太~。 En lia hejmo estas lia edzino, kiu diras la lastan vorton.

【当局】 la auxtoritatoj: 政府[学校]~ la registaraj [universitataj] auxtoritatoj / 地方~ la lokaj auxtoritatoj

【当面】 rekte [gxuste] en la vizagxon; en la cxeesto de iu; cxe ies alesto; vidalvide; persone: 请把钱~点清。 Bonvolu kalkuli la monon en mia cxeesto [antaux mi]. / ~不说,背后乱说 diri nenion vidalvide, sed klacxi postdorse / ~嘲笑某人 moki iun gxuste en la vizagxon / ~撒谎 diri senhontan mensogon / 请把这小包~交给我父亲。 Bonvolu transdoni tiun cxi paketon al mia patro persone. / ~拒绝 jxeti rifuzon rekte al iu en la vizagxon / ~是人,背后是鬼。 Publike homo, kasxe demono.

【当年】 (那时) en tiuj jaroj [tagoj]; en tiu tempo [epoko]: ~我们家穷,无力送你上学。 Tiutempe ni estis tro malricxaj, por sendi vin al la lernejo. / ~这里还没有火车。 En tiuj jaroj, cxi tie ne estis fervojo. / 他的精力不减~。 Li estas tiel energia kiel iam ajn antauxe. (身强力壮) en la forto de la agxo: 他还正~呢。 Li estas en la forto de la agxo. ——另读 [dàngnián]

【当前】 (在面前) antaux; vizagxe al; en la cxeesto de: 大敌~ vizagxe al la malamiko / 他这个人一事~,只替自己打算。 En cxiu afero li pensas nur pri si mem. (目前) nuna; aktuala; kuranta: 解决~的问题 solvi la aktualajn problemojn / ~的中心任务 la nunaj centraj taskoj / ~世界的主要倾向 la cxefa tendenco en la hodiauxa mondo / ~的国际形势 la kuranta [nuna] internacia situacio

【当权】 esti en regpotenco; teni regpotencon ~派 persono, kiu tenas regpotencon

【当然】 (理所当然) nature; kompreneble; certe; evidente: ~困难是会有的,但并没有什么了不起。 Kompreneble [Nature, Evidente], ni renkontos malfacilajxojn, sed tio estas nenio timinda. / 你明天来吗?——~来。 Cxu vi venos morgaux? Certe. (必然的) rajta; nekontestebla; natura: ~代表 rajta reprezentanto / ~同盟军 natura aliantano

【当仁不让】 ne eviti sian devon; ne rifuzi porti respondecon; ne lasi al aliaj kion oni devas fari mem; akcepti la taskon, kiu trudigxas al vi: 他在荣誉面前从不伸手,但在艰巨任务面前却~。 Li neniam sercxas honoron por si mem, sed estas cxiam preta preni sur sin malfacilajn taskojn. / 那件事你可~啊! Tio estas kion vi devas fari per viaj rajtoj.

【当时】 en tiu tempo [momento]; tiam; tiutempe; siatempe: ~我并不知道。 Tiam mi ja ne sciis. / ~的外交部长 la tiama ministro de la eksteraj aferoj / 我决不会忘记你~给我的劝告。 Mi neniam forgesos la konsilon, kiun vi donis al mi tiutempe [siatempe].

【当事人】 ①〈法〉 partio en jugxa afero [en proceso]; partio; procesanto: ~已撤销诉讼。 La du partioj jam retiris la proceson. (有关的人) la koncernata persono; koncernato; interesato; interesata partio: 经济合同~ partioj al ekonomia kontrakto

【当头一棒】 ①同“当头棒喝” ②〈喻〉(突然打击) surkapa bastonbato surpriza atako

【当务之急】 urgxa tasko; afero, kiu ne toleras prokraston; unua devo

【当心】 (小心) sin gardi; esti singarda; esti atentema; atenti: ! 卡车来了。 Gardu vin! Jen venas kamiono. Gardu vin kontraux la kamiono! / ~路滑。 Estu singarda, la vojo estas glitiga. / ~,别把玻璃打破了。 Atentu, ke vi ne rompu la vitron! ②〈方〉(胸部的正中) la centro de la brusto; 〈喻〉 la centro aux mezo de io

【当选】 esti elektita: 他~为人民代表。 Li estis elektita kiel popolan reprezentanton. ~总统 elektita prezidento

【当之无愧】 plene meriti (titolon, honoron ktp); esti inda je: 劳动英雄的称号,他~。 Li estas inda je la titolo de laborheroo.

【当中】 (正中) en la mezo de; en la centro de: 河~水流最急。 La fluo estas plej rapida en la mezo de la rivero / 广场~是个大花坛。 En la centro de la placo estas granda florbedo. (中间) inter: 工人~出现了许多技术革新能手。 Multaj teknikaj renovigantoj aperis inter la laboristoj. / 从工人~选拔干部 elekti kadrojn el inter laboristoj

【当众】 publike; antaux publiko; en la cxeesti de cxiuj: ~认错 publike konfesi siajn erarojn / ~出丑 sin ridindigi antaux plubliko

【挡】[dǎng] (拦挡) haltigi; sxirmi; bari; protekti: ~风 sxirmi ion kontraux la vento / 喝一口酒~~夜里的寒风。 Trinku guton da vinon por protekti vin kontraux la malvarmo de la nokto. / ~路 bari al iu la vojon / 把一个建议~回去 malakcepti proponon / 任何困难都~不住我们胜利前进。 Neniu malfacilajxo povas haltigi nian triumfan antauxenmarsxon. (遮蔽) kasxi; bari: 乌云~住了太阳。 La nigraj nuboj kasxas la sunon. / 山高~不住太阳。 La plej altaj montoj ne povas bari la sunbrilon. / 这座建筑物~了我们的视线。 Tiu cxi konstruajxo baras al ni la vidon. / 绝不能让私利~住了眼睛。 Neniam estu blindigita [Neniam lasu vin blindigi] de privataj interesoj. (挡子) ekrano; sxirmilo; kurteno: 炉~儿 fajrosxirmilo; fendro / 窗~子 rulkurteno (汽车排挡) rapid(um)o: 换~ sxangxi rapidon / 二~换三~ pasi de la dua al la tria rapido

【挡箭牌】 (盾牌) sxildo (借口) preteksto

【党】[dǎng] (政党) politika partio; partio: 执政~ partio en regpotenco / 反对~ opozicia partio / 两~制 dupartiismo (专指中国共产党) la Komunista Partio de Cxinio; la Partio: 入~ aligxi [anigxi] al la Partio / 整顿~的组织 plifirmigi la organizajxojn de la Partio / ~内外同志 la kamaradoj en kaj ekster la Partio (小集团) kliko; frakcio; bando: 结~营私 formi klikon por cxasi egoismajn interesojn ④〈书〉(亲族) parencoj: 父~ patroflankaj parencoj

【党八股】 stereotipa skribostilo en la Partio; Partia jxargono

【党阀】 despota gvidanto de politika partio; partio-tirano

【党纲】 programo de partio

【党籍】 partia membreco; partianeco: 开除某人~ elpeli iun el la partio / 保留某人~ konservi ies membrecon de la partio

【党纪】 disciplino de la partio: ~国法 la disciplino de la Partio kaj la legxo de la sxtato

【党龄】 partia membragxo: 他是一位有四十年~的老党员。 Li estas maljuna partiano kun kvardek jaroj da partia membragxo.

【党内】 interne de la partio; enpartia: ~斗争 enpartia batalo / ~民主 enpartia demokratio

【党派】 politikaj partioj kaj grupoj: 民主~ demokratiaj partioj kaj grupoj / 无~人士 persono sen partia aparteno

【党旗】 flago de partio

【党徒】 〈贬〉 membro de kliko aux reakcia politika partio; partizano

【党委】 Partia komitato: ~制 la sistemo de Partia komitato (sistemo por certigi kolektivan gvidadon en la Partio)

【党校】 Partia lernejo

【党羽】 〈贬〉 membro de kliko; sekvantacxo; partizano

【党员】 membro de partio; partiano: 预备~ provomembro de partio; provopartiano / ~大会 gxenerala kunveno de la partiaj membroj

【党章】 statuto de partio

【党中央】 la Centra Komitato de la Partio; la centra gvidantaro de la Partio

【当】[dàng] (恰当) gxusta; konvena: 用词不~ malgxuste uzi vortojn; misuzi vortojn (抵得上) egali; esti egala al: 他干起活来,一个人能~两个人。 Li povas fari la laboron de du personoj. (当作) kiel; por: 把某人~孩子看待 trakti iun kiel infanon / 不要把朋友~敌人 ne preni amikon por malamiko (以为) pensi: 我~你不知道。 Mi pensis, ke vi ne scias. (典押) lombardi: ~衣服 lombardi siajn vestojn (抵押品) io lombardita; garantiajxo: 赎~ repreni ion lombarditan el la lombardejo; repreni garantiajxon ——另读 [dāng]

【当年】 la sama jaro: 这个水库~修成,~受益。 La akvokonservejo komencis doni profitojn en la sama jaro, en kiu gxi estis finkonstruita. ——另读 [dāngnián]

【当时】 tuj; senprokraste: 他一接到电报,~就赶回家去了。 Li rapidis hejmen tuj post la momento, kiam li ricevis la telegramon. / 她一听到这消息,~就晕倒了。 Auxdinte la novajxon, sxi tuj svenis. ——另读 [dāngshí]

【当天】 la sama tago: 你可以~来回。 Vi povas iri kaj reveni en la sama tago. / ~的工作,~完成。 Ne prokrastu la hodiauxan laboron por morgaux. Ne prokrastu gxis morgaux, kion vi povas fari hodiaux. ——另读 [dāngtiān]

【当真】 (认真) serioze preni: 我只是开个玩笑,你别~。 Mi nur sxercis, ne prenu serioze tion, kion mi diris al vi. (确实) vere; efektive: 他答应借词典给我,昨天~送来了。 Li promesis prunti al mi vortaron, kaj efektive li alportis gxin al mi hieraux. / 这话~? Cxu tio estas vera?

【当做】 rigardi [konsideri] kiel; trakti kiel; preni por: 我们把雷锋~学习的榜样。 Ni prenas kamaradon Lei Feng kiel nian ekzemplon. / 我常把他~他哥哥。 Mi ofte prenas lin por lia pli agxa frato. / 李奶奶把这五个孤儿~她自己的孩子。 Avino Li rigardas tiujn cxi kvin orfojn kiel siajn proprajn infanojn. / 别把他~傻瓜。 Ne traktu lin kiel stultulon. / 白求恩把中国人民的解放事业~他自己的事业。 Norman Bethune faris sia propra la aferon de la liberigo de la cxina popolo. / 不要把别人的劝告~耳边风。 Ne turnu surdan orelon al alies konsilo.

【荡】[dàng] (摇动) balancigxi; pendoli: ~秋千 ludi balancilon / ~桨 remi (游荡) pasumi; vagi: ~马路 pasumi sur la stratoj; bati la pavimon (冲洗) tralavi; rinsi*; gargari: ~瓶子 gargari botelon (浅水湖) malprofunda lago; marcxo: 芦苇~ fragmita marcxo

【荡涤】 purigi; forlavi; forbalai; elimini: ~旧社会遗留下来的污泥浊水 elimini [forbalai] cxiujn malpurajxojn postlasitajn de la malnova socio

【荡漾】 ondi; ondigxi: 湖水~。 La akvo ondigxas sur la lago. / 歌声~。 La kanto levigxas kaj mallevigxas kiel ondoj. / 金黄的小麦在微风中~。 La orkolora tritiko onidgxas en la venteto.

【档】[dàng] (带格的架子或橱) bretoj; etagxero: 把文件归~ arkivigi dokumentojn (档案) dosiero; arkivoj: 查~ konsulti dosieron (横木条) transversa ligna stangeto: 椅腿间的横~ transversa stangeto de segxo (商品等级) klaso; kvalito: 高[低]~商品 artikloj de alta [malalta] kvalito

【档案】 dosiero; arkivoj; aktaro ~馆 arkivo / ~管理员 arkivisto / ~柜 arkivsxranko

【刀】[dāo] (切割工具) trancxilo: 磨~ akrigi trancxilon (武器) sabro; glavo: ~劈敌人 sabri la malamikon / ~出鞘 elingigi [malingi] glavon (像刀的东西) io forme simila al trancxilo: 冰~ glitiloj; glitkuriloj ④〈量〉 cent paperfolioj: 一~纸 cent folioj da papero

【刀片】 razklingo

【刀枪】 armiloj: 动~ sin turni al armiloj / ~不入 (pp homa korpo) armilimuna; nevundebla per armilo

【刀刃】 (刀锋) trancxrando; klingo (最能发挥作用的地方) tie, kie objekto povas esti plej bone uzata: 好钢用在~上 uzi la plej bonan sxtalon por fari la klingon de trancxilo; uzi la materialon tie, kie gxi estas plej bezonata; uzi la plej bonan materialon en la sxlosila punkto

【刀山火海】 montoj de glavoj kaj maro de flamoj: 刀山敢上,火海敢闯 kuragxi surgrimpi montojn de glavoj kaj sin jxeti en maron de flamoj esti preta sperti la plej severajn provojn

【导】[dǎo] (引导) konduki; gvidi: ~淮入海 konduki la akvon de Huai-rivero en la maron (传导) kondukti (开导) instrui; helpi al iu vidi, kio estas gxusta

【导弹】 misilo; telestirata jxetarmilo; flugbombo: 空对空[空对地,地对空]~ aer-aera [aer-tera, ter-aera] misilo / 洲际~ interkontinenta misilo / 中[远]程~ mezdistanca [longadistaca] misilo / 战略~ strategia misilo / 核弹头~ misilo kun nuklea kapo / 多弹头~ multkapa misilo / 反坦克~ kontrauxtanka misilo / 发射~ jxeti [lancxi] misilon ~发射场 misil-jxetejo / ~发射井 misiljxeta silo / ~发射器 misiljxetilo / ~发射台 misiljxeta platformo / ~核潜艇 misil-ekipita nuklea submarsxipo / ~基地 bazo de misiloj / ~驱逐舰 misil-ekipita destrojero / ~巡洋舰 misil-ekipita krozosxipo

【导电】 kondukto de elektro: ~良好的物体 korpo, kiu bone konduktas elektron; bona konduktanto

【导航】 navigado: 无线电[雷达]~ radio-[radar-]navigado / 天文~ cxiela navigado ~台 gvida signalturo; nedirektita faroso*

【导火线】 (******) fuzeo; mecxo; ekflagrosxnuro (引起事变爆发的事件) okazajxo, kiu eksplodigas gravan venton: 战争的~ incidento, kiu eksplodigas militon

【导轮】 〈机〉 gvidpulio; pilotrado

【导热】 〈物〉 kondukto de varmo

【导师】 (指导教师) studdirektoro; instruisto; (专指论文的) tezdirektoro (领袖) gvidanto de granda afero; instruanto; mentoro

【导线】 〈电〉 konduktilo; kondukilo

【导言】 enkonduko (al artikolo, libro ktp)

【导演】 (指导演剧或拍片) enscenigi; regxisori (担任导演工作的人) enscenigisto; regxisoro

【导游】 (领着游览) gvidi turisman vojagxon (带领游览的人) turisma gvidisto; cxicxerono ~图 turisma mapo

【导致】 konduki al; kauxzi; kuntreni: ~第二次世界大战的一些事件 la eventoj, kiuj kondukis al la Dua mondmilito / 这必将~严重的后果。 Tio neeviteble kuntrenos gravajn sekvojn.

【岛】[dǎo] insulo

【岛国】 lando, kiu konsistas el unu aux pli da insuloj; insula lando

【岛屿】 insuloj

【倒】[dǎo] (倒下) fali; disfali: 摔~ fali teren / 倾盆大雨一连下了三天,许多房子~了。 Pluvego sencxese torentis tri tagojn, kaj multaj domoj disfalis. / 我~在床上就睡着了。 Mi jxetis min sur la liton kaj tuj endormigxis. / 他把对手击~了。 Li faligis sian kontrauxulon. / 她被一辆汽车撞~了。 Sxi estis renversita de auxtomobilo. (推翻) renversi: 内阁~了。 La kabineto renversigxis. / 骂还能把我们骂~? Cxu ni venkite falos sub insultoj? / 真理是驳不~的。 La vero estas nerefutebla. (倒闭) bankroti: 这家公司~了。 Tiu cxi kompanio bankrotis. (嗓子变哑) rauxkigxi: 他的嗓子~了。 Li rauxkigxis [perdis sian vocxon]. (转换) sxangxi: 我能跟小李的位置~一下吗? Cxu mi povus sxangxi lokon kun Xiao Li? / ~肩 sxangxi sian sxargxon de unu sxultro al la alia (腾挪) translokigxi; sin turni: 地方太小,~不开身。 La loko estas tiel malvasta, ke oni ne povas sin turni. ——另读 [dào]

【倒闭】 bankroti; fali en likvidadon: 这家厂快~了。 Tiu cxi fabriko estas cxe la rando de la bankroto. / 银行的~导致许多存户破产。 La bankroto de la banko kuntrenis ruinigxon de multenombraj klientoj.

【倒车】 sxangxi trajnon [auxtobuson]: 这趟车直达徐州,不用~。 Gxi estas rekta trajno al Xuzhou. Ne estas necese fari sxangxon.

【倒伏】 〈农〉 grenkusxigxo: 抗~品种 vario rezistanta al kusxigxo

【倒霉】 havi malbonsxancon; esti trafita de malfelicxo; ve!: 真~,赶到火车站车刚开走。 Kia malbonsxanco! Kiam mi atingis la stacidomon, la trajno jxus forveturis.

【倒塌】 disfali; ruinigxi: 一段墙~,把我惊醒了。 La disfalo de peco da muro min vekis.

【捣】[dǎo] () pisti: ~药 pisti medikamentojn / ~米 sensxeligi [senbranigi] rizon en pistujo (冲入) penetri rekte en iun lokon: 直~匪巢 penetri rekte en la banditan rifugxejon (捶打) bati: ~衣 lavbati tolajxon

【捣蛋】 fari malordon; krei malfacilajxojn; jxeti bastonon en la radon: 每当我们要进行一点改革的时候,他总要~。 Li cxiam jxetas bastonon en la radon cxiufoje, kiam ni provas fari reformon. / 这孩子老在班上~。 Tiu cxi knabo cxiam faras malordon en la klaso.

【捣鬼】 ludi artifikojn; instrigi; komploti: 不老实的买卖人有时候会~。 Malhonestaj negocistoj iafoje uzas artifikojn. / 你别跟我~,我要知道事情的真相。 Ne ludu artifikojn sur mi. Mi volas scii la veron. / 不要信任那些当面说得好听,背后却在~的家伙。 Ne fidu tiujn ulojn, kiuj diras belajn vortojn vidalvide kaj intrigas postdorse.

【捣毁】 detrui; malkonstrui; ruinigi: ~敌军据点 detrui fortikigitajn punktojn de la malamiko

【捣乱】 (进行破坏;扰乱) fari malordon; krei hxaoson [konfuzon]; levi tumulton; gxeni: 有人想在会上~。 Iuj intencas fari malordon en la kunveno. (跟人找麻烦) gxeni; tedi: 爸爸忙着呢,你别~。 Via patro estas multeokupita. Ne gxenu lin.

【祷】[dǎo] (祷告) pregxi (盼望) (uzata en malnovstila letero) humile peti: 望即赐复为~。 Mi humile petas vian baldauxan respondon.

【祷告】 pregxi; fari [diri, reciti] pregxon

【到】[dào] (到达) alveni; atingi: 是谁先~的? Kiu alvenis la unua? / 我们将在半夜~青岛。 Ni alvenos al Qingdao en la noktomezo. / (点名时应答) ! Cxi tie! [Jes!] () iri al; veturi al: ~贵阳去 veturi al Guiyang / ~群众中去 iri inter la popolanojn; iri en la amasojn (直到) gxis: 从月初~月底 de la komenco gxis la fino de la monato / ~目前为止 gxis nun / 工作~深夜 labori gxis malfrue en la nokto / 温度降~零下二十度。 La temperaturo falis gxis minus dudek grandoj centigrandaj. (用作动词或形容词的补语) (uzata kiel komplemento de verbo indikanta rezulton de ago): 你要的那本书,我已经找~了。 Mi jam trovis la libron, kiun vi bezonas. / 我好像在哪儿看~过他。 Sxajnas al mi, ke mi ie vidis lin. / 这是办不~的。 Tio estas neefektivigebla. / 说~做~ fari tion, kion oni diras; teni sian vorton / 想不~你来了。 Mi ne atendis, ke vi venos. / 有些生物小~肉眼看不见。 Iuj vivaj estajxoj estas tiel malgrandaj, ke ili ne estas videblaj al la nuda okulo. (周到) kompleza; zorgema: 不~之处请原谅。 Pardonu min, se mi montris min ne suficxe kompleza [zorgema] al vi.

【到达】 alveni; atingi: 代表团已于今晨~北京。 La delegacio jam alvenis en Pekino cxi-matene. / ~山顶 atingi la montosupron ~港 alvenhaveno / ~站 celstacio; alvenstacio

【到底】 (到尽头) gxis la fino: 把革命进行~ konduki la revolucion gxis la fino ②〈副〉(终于) fine; finfine: 他们~成功了。 Finfine ili sukcesis. ③〈副〉(究竟) do; ja: 你那样干~是为什么? Por kio do vi faras tion? ④〈副〉(毕竟) malgraux cxio; en la lasta analizo: ~是新手,干活还不熟练。 Malgraux cxio, li estas novico kaj ankoraux ne estas lerta en la laboro.

【到手】 havi ion en la manoj [en sia posedo]: 看眼就要~的粮食,决不能让洪水冲走。 La greno estas preskaux en niaj manoj. Ni neniel devas permesi al la inundo gxin forporti.

【到头】 gxis la fino: 沿这条街走~,就是东风旅馆。 Sekvu tiun cxi straton gxis la fino kaj vi vidos la hotelon Dongfeng antaux vi.

【到头来】 cxe la fino; fine: ~,竹篮打水一场空。 Fine [cxe la vino], cxio vanos kiel cxerpado de akvo per kribrilo.

【倒】[dào] (颠倒) inverse; en inversa ordo; renversite; supromalsupre: 次序~了。 La ordo estas inversigita. / 小孩把画挂~了。 La infano pendigis la bildon inverse [supromalsupre]. / ~着数数 inverse kalkuli; retrokalkuli / ~着翻篇 turni la pagxojn inverse; foliumi returnen libron (反向移动;颠倒) movigxi malantauxen; retroiri; renversi: 火车~回去了。 La trajno malantauxenigxis. / 把灭火器~过来 renversi la estingatoron (倾倒) versxi; sxuti; jxeti: ~茶 versxi teon / 把米从口袋里~出来 elsxuti la rizon el la sako / 他把心里的话都~出来了。 li elversxis cxion, kio estis en lia koro. (反而;反倒) kontrauxe; male; anstatauxe: 你不批评他,~纵容他。 Vi ne kritikis lin, kontrauxe, vi indulgis lin. Anstataux kritiki lin, vi lin indulgis. / 您是我是恩人,怎么~谢起我来? Vi estas mia bonfaranto. Kial do vi min dankis? / 原想省点钱,不料~多花了。 Mi intencis sxpari iom da mono, sed neatendite mi elspezis pli multe, ol mi antauxvidis. / 儿子~打起老子来了。 Jen filo, kiu batas ecx sian patron! ⑤〈副〉(表示跟事实相反) (uzata por indiki kontraston): 你说得~容易,做起来可不容易。 Estas facile pr vi diri tion, sed ne estas tiel facile fari tion. Estas ple facile diri, ol fari. ⑥〈副〉(表示出乎意料) (uzata por indiki neatenditecon): 哪儿都找遍了,你~躲在这里!  Mi sercxas vin cxie kaj vi vin kasxas cxi tie! / 有这样的事,我~要试试。 Cxu tio estas vera? Mi volas iom provi. (表示转折) sed; tamen: 剧本的情节没有多大意思,语言~挺生动。 La intrigo de la dramo ne estas tre interesa, sed la dialogoj estas tre vivaj. ⑧〈副〉(表示让步) (uzata por montri koncedon): 东西是贵,~还值得买。 Gxi ja estas multekosta, sed gxi indas la monon. / 我~很想去一趟,不过还不知有没有时间。 Mi tre volus iri tien, sed mi ne estas certa, cxu mi havos la tempon. / 我跟他认识~认识,就是不太熟。 Jes, mi konas lin, sed ne tre bone. ⑨〈副〉(用于追问或催促) (uzata por urgxi iun rapide respondi, indikante senpaciencon): 你~是说话呀! Cxu vi ne povas diri ion? / 你~去不去呀? Cxu vi do volas iri aux ne? / 你~说说看,我吃的哪门子醋! Diru do, pro kio mi estas jxaluza! / 你~快点儿,我们要晚了。 Rapidu, alie ni malfruos. ——另读 [dǎo]

【倒打一耙】 fari senbazan kontrauxakuzon al iu; rejxeti akuzon sur alian; returni kontraux iu siajn proprajn argumentojn: 他不仅不承认错误,反而~。 Anstataux konfesi siajn proprajn erarojn, li siavice akuzis tiun, kiu lin kritikis.

【倒退】 retroiri; regresi; malprogresi; iri dorsdirekte: 迎面一阵狂风把我刮得~了好几步。 Ekblovo de forta vento pusxis min malantauxen plurajn pasxojn. / ~着出来 eliri dorsdirekte / 坚持进步,反对~ persisti en progreso kaj oponi kontraux malprogreso / ~三十年,我也是个壮小伙。 Tridek jarojn antauxe ankaux mi estis forta junulo. ~符 retromova signo

【倒行逆施】 iri kontraux la gxenerala [historia] tendenco; agi senracie kaj maljuste: 反动派的~从反面教育了人民。 La perversaj agoj de la reakciuloj instruis la popolon per negativa ekzemplo.

【倒置】 meti en inversa maniero; inversigi: 本末~ inversigi la ordon de la aferoj; meti la cxaron antaux la cxevalon

【悼】[dài] funebri pri iu; priplori iun: 哀~死者 funebri pri mortinto; priplori mortinton

【悼词】 funebra parol(ad)o; funebra oracio: 致~ fari funebran paroladon; eldiri funebran oracion

【悼念】 funebri iun [pri iu]; priplori iun; honori la memoron de iu: 沉痛~ funebri iun kun profunda malgxojo

【盗】[dào] () sxteli: 银行昨夜被~。 La banko estis prisxtelita lastanokte. (盗贼) sxtelisto; rabisto; bandito: 海~ pirato / 窃国大~ cxefuzurpinto de la sxtata potenco

【盗匪】 banditoj; rabistoj: 肃清~ ekstermi la banditojn

【盗卖】 sxteli kaj vendi (publikan posedajxon)

【盗窃】 sxteli: ~国家机密 sxteli sxtatajn sekretojn ~犯 sxtelisto / ~罪 sxtelo

【盗用】 uzurpi; malversacii: ~名义 uzurpi nomon / ~公款 malversacii publikan monon

【道】 [dào] (道路) vojo: 山间小~ monta vojeto / 康壮大~ largxa vojo / 这是往古北口去的~儿。 Tiu cxi vojo kondukas al Gubeikou. / 抄近~ preni pli mallongan vojeton (河道) fluejo; la vojo de rivero: 黄河改~ fluej-sxangxo de la flava Rivero (方法;途径;道理) rimedo; metodo; procedo; maniero: 处世之~ maniero, laux kiu oni kondutas en la socio / 孝~ fila devo / 以其人之~,还治其人之身 trakti tiujn tiel, kiel tiuj traktas nin; kiel li nin traktas, tiel ni lin traktu; kiel li agis kun [kontraux] mi, tiel same mi agos kun [kontraux] li / 志同~合 varti la samajn idealojn kaj sekvi la saman vojon; havi komunan celon / 反其~而行之 agi en diametre kontrauxa maniero; fari gxuste la malon (思想体系) doktrino; principo: 孔孟之~ la doktrino de Konfuceo kaj Menzio / 传~ disvastigi doktrinon (宇宙万物的本原) tauxo; tao (道教;道士) tauxismo; tauxisto: ~观 tauxista templo / 老~ 〈口〉 tauxista pastro (迷信组织) supersticxa sekto: 会~门 supersticxaj sektoj kaj sekretaj societoj (线条) streko: 画~ fari [tiri] strekon ⑨〈量〉(a) (uzata por iuj longaj mallargxaj objektoj): 一~河 unu rivero / 一~缝儿 unu fendeto (b) (uzata por pordoj, muroj ktp): 两~门 du pordoj / 三~防线 tri defedlinioj (c) (uzata por ordonoj, demandoj ktp): 一~命令 unu ordono / 出五~题 meti kvi demandojn (por ekzameno ktp) (cx) (uzata por fojoj): 上四~菜 servi kvar pladojn / 换两~水 sxangxi la akvon du fojojn / 上三~漆 doni al io tri tavolojn da farbo () paroli; diri: 能说会~ havi elokventan langon; esti parollerta / 常言~得好 kiel diras la proverbo; kiel oni diras (以为) pensi; supozi: 我~是王莉呢,原来是你啊! Tio estas vi! Mi pensis, ke tio estas Wang Li.

【道白】 eldirataj monologoj aux dialogoj; parolaj partoj en opero

【道德】 moralo; etiko: ~品质 morala karaktero / 旧~观念 malnovaj moralaj konceptoj / 社会~ sociala moralo / 宗教~ religia moralo / 世俗~ laika moralo / 政治~ politika moralo / 性~ priseksa moralo / 职业~ profesia etiko / 行医~ medicina etiko / 新闻~ gazetara etiko / 商业~ komerca etiko / 有~的人 morala [bonvirta] homo / 不讲~的人 malmorala hmo / ~高尚的人 homo de alta moralo / ~败坏 morale degeneri / 败坏~ malvirtigi la moralon / 合乎~的行为 morala konduto; moralaj agoj / 公共[个人]~ publika [individua] maralo / ~感 morala sento / 共产主义~ komunisma moralo / 体育~ sportisteco

【道具】 〈剧〉 scenejaj akcesorajxoj

【道理】 (规律;真理) principoj; vero: 讲解深耕细作的~ klarigi la prinipojn de profunda plugado kaj intensa kultivado / 言语不多~深。 La vortoj estis malmultaj, sed ili enhavas prufundan veron. (理由) kialo; motivo; praveco; pravigo; argumento; logiko: 应该先听听他的~。 Estas necese antaux cxio auxdi liajn pravigojn. / 你说的话很有~。 Tio, kion vi diris, estas tre prava. / 讲不出一点~ povi prezenti nenian konvinkan argumenton; neniel povi pravigi sin / 世上哪有这样的~? Cxu ekzistas tia logiko en la mondo?

【道路】 vojo: 泥泞的~ kota vojo / 走前人没有走过的~ preni vojon, kiun oni neniam antauxe iris / 为两国首脑会谈铺平~ prepari la vojon por la plejsupra intertraktado inter la du landoj / 前途是光明的,~是曲折的。 La estonteco estas hela, sed la vojo estas zigzaga.

【道貌岸然】 pozi kiel persono de alta moralo; esti sanktafekta; mieni kiel virtulo: 好一个~的伪君子! Kia sanktafekta hipokritulo!

【道歉】 pardonpeti; sin senkulpigi; esprimi bedauxron: 是我的过错,我向您~。 La kulpo estas mia. Mi petas vian pardonon.

【道听途说】 onidiro; famo; klacxo: 这是~,不足为信。 Tio estas nur onidiro, kaj ne meritas kredon.

【道谢】 esprimi sian dankon; danki

【道义】 moralo kaj justeco; moralo: ~上的支持 morala subteno / 我在~上有责任为他辩护。 Mi estas morale devigita lin defendi.

【稻】[dào] rizo: 早[晚]~ frumatura [malfrumatura] rizo

【稻草】 pajlo de rizo ~人 birdotimigilo; cxifonfiguro

【稻谷】 (nesensxeligita) rizo ne senbranigita

【稻子】 rizo

【得】[dé] (得到) akiri; gajni; havigi al si; ricevi: ~第一名 gajni la unuan lokon / ~了一大笔钱 ricevi grandan sumon da mono / 他~了个坏名声。 Li akiris malbonan reputacion. / 多劳多~ pli da enspezo por pli da laboro / 这个伟大的胜利~来不易。 Ne estas facile gajni tiun cxi grandan venkon. / ~了癌症 esti trafita de kancero / 有~必有失。 Akiro kaj perdo rajdas duope. (z) (表示演算结果) fari; esti: 三加四~七。 Tri plus kvar faras sep. Tri kaj kvar estas sep. / 二三~六。 Duoble tri faras ses. Du per tri estas ses. / 十二除以四~三。 Dek du dividite per kvar faras tri. Kvarone dek du estas tri. / 十减六~四。 Dek minus ses faras kvar. Ses el dek estas kvar. ③〈书〉(得意) esti kontenta: 洋洋自~ esti memkontenta ④〈口〉(完成) esti finita; esti preta: 饭~了。 La mangxo estas preta. / 文件还没有~呢。 La dokumento ankoraux ne estas pretigita. ⑤〈口〉(表示同意或禁止) (uzata por esprimi konsenton aux malpermeson): ~,就这么办。 Nu, bone, tiel estu! / ~了,别再说了。 Suficxe jam, ne diru plu! ⑥〈口〉(表示无可奈何) (uzata por esprimi senhelpecon en malbona situacio): ~,又打碎一个盘子。 Jen ankoraux unu telero estis disrompita! (表示许可) (uzata en legxoj aux oficialaj dokumentoj por esprimi permeson): 非经许可,不~离开。 Ne formovigxu de cxi tie sen permeso. / 国家在必要时~设立特别行政区。 La sxtato povas establi specialajn administrajn regionojn kiam necesas. ——另读 [de; děi]

【得不偿失】 havi pli da perdoj ol da profitoj; la gajno ne kovras la perdon; fordoni anseron, por ricevi paseron (z); tro kara arangxo por malkara tagmangxo (z); la ludo kandelon ne valoras (z): 不打~的消耗战。 Evitu konsumajn batalojn, en kiuj ni perdus pli ol ni gajnus

【得逞】 〈贬〉 sukcesi; atingi sian celon: 决不能让敌人的阴谋~。 Ni neniel toleras, ke la malamiko sukcesigu sian komploton.

【得寸进尺】 postuli futon post akiro de colo; ju pli oni al li donas, des pli li deziras de vi; esti nesatigebla; donu fingron al avidulo, li tutan manon postulas (z); dum la mangxado venas apetito (z)

【得当】 konvene; trafe; dece: 措词~ esprimi sin per konvenaj vortoj / 安排~ konvene arangxi / 这个玩笑开得不~。 Tiu cxi sxerco estas malkonvena [iras tro malproksimen].

【得到】 akiri; ricevi; havigi al si; trovi: ~同志们的尊重 akiri [gxui] la estimon de siaj kamaradoj / ~好的收成 ricevi bonan rikolton / 从某人处~帮助 trovi helpon cxe iu / ~及时治疗 ricevi senprokrastan kuracadon / 得不到某人消息 ricevi nenian novajxon pri iu / ~群众的支持 gxui la subtenon de la amasoj / 从中~教训 tiri lecionon el tio / ~鼓励 esti kuragxigita / 条件~了改善。 La kondicxoj plibonigxis. / 退休工人~很好的照顾。 La emeritigxintaj laboristoj estas tre bone prizorgataj.

【得法】 konvena; gxustamaniere: 果树管理~,结的果子就多。 Se la fruktarboj estas konvene [bone] prizorgataj, ili portos pli da fruktoj. / 他讲授不甚~。 Li instruas ne en gxusta maniero.

【得力】 (得益) profiti de: 我得他的力很不小。 Mi multe profitis de lia helpo. (能干) kapabla; kompetenta: ~助手 kapabla helpanto [asistanto] / ~干部 kompetenta kadro / 办事~ efike labori

【得人心】 gxui vastan subtenon; havi la subtenon de la popolo; esti populara

【得胜】 triumfi; gajni [atingi] venkon: ~归来 reveni en triumfo / ~回朝 reveni al la kortego gajninte venkon reveni en triumfo

【得失】 (所得和所失) gajno [akiro] kaj perdo; sukceso kaj malsukceso: ~相当。 La gajnoj kaj la perdoj estas en ekvilibro. La gajnoj kovras la perdojn. / 从不计较个人~ neniam doni penson al siaj personaj gajno kaj perdo [al siaj personaj interesoj] (利弊) avantagxoj kaj malavantagxoj: 两种办法各有~。 La du metodoj havas cxiu siajn avantagxojn kaj malavantagxojn.

【得势】 esti en potenco; esti en favoro; farigxi influa

【得手】 iri glate; sukcesi; ruligxi kvazaux sur reloj: 一切进行得很~。 Cxio ruligxas kvazaux sur reloj. / 事情进行得并不太~。 La afero iras ne tre glate.

【得体】 (pp parolo aux konduto) konvena al la pozicio aux al la okazo; en deca formo aux stilo; kiel devas esti; kiel decas: 讲话~ paroli en konvenaj vortoj / 举止~ konduti kiel decas

【得天独厚】 esti dotita je eksterordinare favoraj naturaj kondicxoj; esti ricxe naturdotita; gxui apartajn avantagxojn

【得心应手】 (熟练) kun granda lerteco; kun granda facileco; esti en sia elemento: 他对鲁迅的作品十分熟悉,翻译起来是~。 Li tre bone konas la verkojn de Lusin kaj li tradukas ilin kun granda facileco. / 他画起马来真可谓~。 Li estas en sia elemento kiam li pentras cxevalojn. (好用) facile uzebla; praktika: 这些工具用起来~。 Tiuj cxi iloj estas tre praktikaj.

【得以】 por ke u: 放手发动群众,让群众的意见~充分发表出来 senrezerve mobiligi la amasojn, por ke ili povu plene esprimi siajn opiniojn

【得意】 esti fiera pri; esti kontenta je [pri, de]: 对自己取得的成功感到~ esti fiera pri sia sukceso / 自鸣~ esti tre memkontenta [tre kontenta pri si mem]; sxveli de memkontenteco

【得意忘形】 esti tute ekster si de fiero pri sukceso; senti kapturnon de sukceso; esti ebriigita de sukceso: 工作有了成绩可不能~。 Ni ne devas lasi al niaj atingoj turni al ni la kapon.

【得意扬扬】 esti tre fiera; esti fiera kiel koko; triumfi

【得罪】 ofendi; sxoki: 只要你做得对,就不怕~人。 Ne timu ofendi aliajn, se tio, kion vi faras, estas gxusta. / 我的话把他给~了。 Miaj vortoj lin ofendis.

【德】[dé] (品德) virto; moralo; morala karaktero: 公~ publika moralo (心意) koro; animo: 同心同~ unukore kaj unuanime (恩惠) favoro; bono: 以怨报~ pagi al iu malbonon por bono

【德才兼备】 kombini politikan konscion kaj profesian kompetentecon; esti samtempe honesta kaj kompetenta: ~的领导干部 honesta kaj kapabla gvidanta kadro

【德行】1 virto; bona konduto; moraleco

【德行】2 〈方〉 nauxza; hontinda; fi: 那个家伙真~。 Tiu ulo estas vere nauxza. / 把别人的功劳归给自己,真~! Estas vere hontinde, ke vi atribuis al vi la meritojn de aliaj.

【德育】 morala eduko; eduko en etiko

【地】[de] 〈助〉(uzata post adverbo aux adjekto): 雨不停~下着。 Sencxese pluvas. / 愉快~接受邀请 akcepti la inviton kun plezruo / 实事求是~解决问题 solvi problemon en praktika kaj realisma maniero / 天渐渐~冷了。 La vetero iom post iom malvarmigxas. / 聚精会神~听讲 auxskulti la lekcion kun strecxita atento / 他高高兴兴~走了。 Li foriris tre kontenta. ——另读 [dì]

【的】[de] ①〈助〉(用在定语后面) (uzata post komplemento karakterizanta substantivon): 铁~纪律 fera disciplino / 幸福~生活 felicxa vivo / 蓝蓝~天 blua [lazura] cxielo / 我~父母 miaj gepatroj / 苏州~丝绸 silkajxoj el Suzhou / 你们所谈~那个作家 la verkisto, pri kiu vi parolas / 别开他~玩笑了。 Ne sxercu pri li. ②〈助〉(用来造成没有中心词的的”字结构) (uzata por formi substantivan vortgrupon aux esprimon): 送信~ leterportisto / 他爱吃甜~。 Li estas frandemulo de sukerajxoj. / 菊花开了,有黄~,有红~。 La krizantemoj estas en florado: iuj estas flavaj kaj iuj estas rugxaj. / 他说他~,我干我~。 Lasu lin diri, kion li volas; mi nur dauxrigos mian laboron. / 车箱里看书~看书,聊天~聊天,打扑克~打扑克。 En la vagono iuj legas, aliaj babilas, ankoraux aliaj ludas kartojn. / 过去认为不可能~,现在已成为现实。 Tio, kio estis rigardata kiel neebla, nun jam farigxis realajxo. ③〈助〉(用在谓语动词后面,强调动作的施事者、时间、地点等) (uzata post verbo aux inter verbo kaj gxia objekto por emfazi frazelementon): 信是我写~。 Estis mi, kiu skribis la leteron. / 他不是今天而是昨天进~城。 Li iris en la urbon ne hodiaux, sed hieraux. / 我是在杭州出生~。 Mi naskigxis en Hangzhou. ④〈助〉(用在陈述句末尾,表示肯定的语气) (uzata cxe la fino de indikativa frazo por emfazo): 犁地这活真够辛苦~。 Plugado ja estas peniga laboro. / 这件事儿我是知道~。 Pri tio mi ja scias. ⑤〈助〉(表示“等等、之类”的意思) (uzata por esprimi la ideon “tiaspecaj”): 针头线脑~ kudriloj, fadenoj kaj similajxoj; tiaj objektoj, kiel kudriloj kaj fadenoj ⑥〈口〉(表示相乘或相加) (uzata por esprimi multiplikon aux adicion): 这间屋子是五米~三米,合十五平方米。 Tiu cxi cxambro estas kvin metroj per tri, aux dekkvin kvadrataj metroj. / 两个~三个,一共五个。 Du pecoj kaj tri pecoj entute kvin. ——另读 [dí; dì]

【的话】 〈助〉 (uzata por esprimi kondicxon) se: 如果你有事~,就不要去了。 Ne venu, se vi estos okupita. / 如果我是你~,我不会同意。 Se mi estus vi [estus sur via loko], mi ne konsentus. / 如果需要~,我可以多留两三天。 Mi povos, en okazo de bezono, resti pliajn du aux tri tagojn. / 你得听我的,要不然~,你可要小心点儿。 Vi devas obei min, se ne, gardu vin!

【得】[de] 〈助〉①(用在动词或形容词后,表示可能) (uzata post verbo aux adjektivo por esprimi eblecon aux kapablecon): 他去~,我也去~。 Se li povos iri tien, ankaux mi povos. / 这部机器已经用不~了。 Tiu cxi masxino jam estas ekster uzebleco. / 他这个人批评不~。 Li ne toleras, ke oni lin kritiku. / 这个榜样可学不~。 Tiu cxi ekzemplo ne estas sekvebla. / 这双鞋穿不~。 Tiuj cxi sxuoj ne estas lauxmezuraj. / 这个料子洗~洗不~? Cxu tiu cxi drapo estas lavebla? / 咱们工作可粗心不~。 Ni neniel povas esti neglektemaj en nia laboro. (用在动词和补语之间,表示可能) (enmetita inter verbo kaj gxia komplemento por esprimi eblecon aux kapablecon): 我拿~动。 Mi povas gxin porti. / 那办~到。 Tio estas farebla [efektivigebla]. / 他眼神中看~出有责怪的意思。 En lia rigardo oni povas legi riprocxon. / 现在还来~及修改。 Nun estas ankoraux tempo gxin korekti. / 他做~好做不好? Cxu li povas gxin bone fari? (用在动词或形容词后,连接表示结果或程度的补语) (uzata post verbo aux adjektivo por enkonduki komplementon de rezulto aux grado): 文章写~非常好。 La artikolo estas tre bone skribita. / 冷~打哆嗦 tremi de malvarmo / 笑~流眼泪 ridi gxis larmoj / 他累~病倒了。 Li estis tiel forte lacigita, ke li falis en malsanon. / 他吵~把我们都惊醒了。 Li faris tian bruon, ke gxi vekis nin cxiujn. / 好~很 tre bone / 他笑~肚子痛。 Li ridegis tiel, ke al li preskaux krevis la ventro. ——另读 [dé; děi]

【得】[děi] 〈口〉①(需要) bezoni; necesi: 这一段~重写。 Tiu cxi paragrafo bezonas reskribon. / 这座大桥~两年才能建成。 Necesas du jaroj por finkonstrui tiun cxi grandan ponton. (必须) devi: 有错误就~批评。 Se trovigxas eraroj, ili devas esti kritikitaj. / 这~由他决定。 Tio devas esti decidita de li. (一定会) certe: 要不快走,我们就~迟到了。 Se ni ne tuj ekiras, ni (certe) malfruos. Rapidu, alie ni malfruos. ——另读 [dé; de]

【灯】[dēng] (照明用具) lampo; lanterno: 煤油~ petrollampo / 宫~ palaca lanterno / 路~ stratlampo; stratlanterno / 日光~ fluoreska lampo / 探照~ lumjxetilo; sercxlumilo / 点~ ekbruligi [eklumigi] lampon / 熄~ estingi lampon / 开~ sxalti lampon / 关~ elsxalti [malsxalti] lampon (指挥交通用) lumo: 红[绿]~ rugxa [verda] lumo (电子管) elektrona tubo; valvo: 五~收音机 kvinvalva radioricevilo (加热器) brulilo; flamingo: 本生~ Bunsen-brulilo; Bunsen-flamingo / 酒精~ alkohollampo

【灯光】 (灯的光) lumo de lampo: 在~下工作 labori sub la lampo [cxe la lampolumo] ②〈剧〉 lumigo: ~渐暗。 La scenejo iom post iom mallumigxas. ~球场 lumigita tereno por pilkoludo

【灯火】 lumoj: ~辉煌 brilege lumigita [iluminita] / 万家~ miriadoj da lumoj briletantaj en la urbo ~管制 nigrumo

【灯笼】 lanterno ~椒 〈方〉 sonorilforma papriko

【灯谜】 enigmoj skribitaj sur lanternoj; lantern-enigmoj

【灯泡】 〈口〉 ampolo; lampopiro; lampoglobo: 螺[卡]口~ sxrauxbsokla [bajonetsokla] ampolo / 一百瓦的~ 100-uxata ampolo / 乳白~ opala ampolo

【灯塔】 lumturo

【灯头】 (电灯上的) lampingo: 螺[卡]口~ sxrauxba [bajoneta] lampingo (煤油灯上的) flamingo de petrollampo

【灯罩】 (电灯的) lamposxirmilo; abajxuro* (煤油灯的) cilindro de petrola lampo; lampocilindro

【登】[dēng] (从低处到高处) supreniri; ascendi; suriri; grimpi: ~上讲台 suriri sur podion / ~上峰顶 grimpi sur montopinton / 这比~天还难。 Tio estas pli malfacila ol ascendo al la cxielo. (刊登或记载) publikigi; registri; enskribi: 今天报上~了一篇很重要的文章。 En la hodiauxa jxurnalo estas publikigita tre grava artikolo. / 他的名字~上了光荣榜。 Lia nomo aperas sur la honortabulo. / 把一个名字~入名册 enskribi nomon en nomaron (登场) esti rikoltita kaj portita al la drasxejo: 五谷丰~ fari ricxan rikoltadon de grenoj (用力踏) premi malsupren per la piedo; pedali: ~三轮车 pedali sur triciklo () meti la piedojn sur; sin teni sur: ~在窗台上擦玻璃 sin teni sur la fenestrobreto por visxi la vitrojn (穿) meti sur sin; porti: ~上鞋 surmeti siajn sxuojn / 脚~高跟鞋 porti altkalkanumajn sxuojn

【登报】 publikigi [aperigi] ion en jxurnalo: ~声明 fari deklaron en la jxurnalo

【登场】1 esti rikoltita kaj portita al la drasxejo: 小麦已经~。 La tritiko jam estas rikoltita kaj portita sur la drasxejon.

【登场】2 suriri (sur) la scenejon; surscenigxi ~人物 personoj de teatrajxo

【登峰造极】 atingi la kulminan punkton; esti jam cxe la zenito; atingi la perfektecon: 他的山水画在当时可谓~。 Liaj pejzagxpentrajxoj atingis nivelon neniam antauxe konatan.

【登记】 registri; enskribi; matrikuli: 在旅馆~住宿 registri sian nomon cxe hotelo / 向有关部门~ sin enskribi cxe la koncernaj auxtoritatoj / 结婚~ edzigx-registro; deklaro pri edzigxo / 出生~ naskigx-registro; deklaro pri naksigxo ~簿 registrolibro / ~处 registrejo

【登录】 〈计〉 saluti; enregistri sin

【登陆】 surterigxi; surbordigxi; alterigxi: 盟军在诺曼底~。 La aliancanaj armeoj elsxipigxis sur la marbordon de Normandio. ~部队 surterigxaj trupoj / ~场 parto de marbordo prenita de trupoj kiel loko por perforta surterigxo; surbordigxejo / ~舰 surteriga sxipo / ~母舰 portanto de surterigaj boatoj / ~艇 surteriga boato [sxipo] / ~作战 surterigxaj operacoj

【登山】 surgrimpi monton; fari alpinismon [alpismon] ~镐 piocxeto / ~鞋 montogrimpa boteto / ~运动 alpinismo; alpismo; montogrimpado / ~运动员 alpinisto; alpisto; montogrimpisto / ~杖 alpobastono; pikbastono; montobastono

【登载】 publikigi; porti: 今天各报在头版~了这条消息。 La hodiauxaj jxurnaloj publikigis tiun cxi novajxon sur la unua pagxo.

【蹬】[dēng] premi malsupren per la piedo; pedali: ~三轮儿 pedali sur triciklo

【等】[děng] (等级) klaso; grado; rango; kvalito: 三~舱 triaklasa kajuto / 一~品 produkto de unuaranga kvalito / 二~奖 duagrada premio / 他是班里的优~生。 Li estas inter la plej bonaj lernantoj de la klaso. (相等) egala: 大小相~ esti de la egala dimensio (等待) atendi: ~车 atendi la trajnon [la auxtobuson] / ~一个朋友 atendi amikon / 请~一下。 Momenton! Minuton! / 汽车在大门口~着。 La auxtomobilo atendas vin antaux la pordego. / 咱们~着瞧吧! Ni atendu kaj vidu! (等到) gxis; antaux ol: ~我回来再说。 Atendu gxis mia reveno. / ~接到我的信再动手。 Faru nenion antaux ol ricevi mian leteron. / 他不~散场就离开了剧场。 Li forlasis la teatron antaux la fino de la prezentado (用在人称代词或指人的名词后,表示多数) (uzata post personpronomo aux substantivo aludanta homon por indiki pluralon): 我~ ni; mi kaj la aliaj / 你~ vi / 彼~ ili / 该犯~ la suprediritaj krimuloj (表示列举未尽) kaj tiel plu (ktp.); kaj aliaj: 代表团访问了北京、上海、杭州~城市。 La delegacio vizitis plurajn urbojn: Pekinon, Shanghai, Hangzhou ktp. (列举后煞尾)(uzata por fini elnomadon): 长江、黄河、黑龙江、珠江~四大河流。 La kvar grandaj riveroj: Changjiang (Jangzi-rivero), Huanghe (la Flava Rivero), Heilongjiang kaj Zhujiang.

【等次】 klaso; rango de kvalito: 按质量划分商品~ klasi la varojn lau ilia kvalito

【等待】 atendi: ~时机 atendi favoran okazon; atendi sian sxancon [la gxustan momenton] / 焦急地~ atendi kun senpacienco / 如果你不好好工作,你知道~着你的是什么吗? Cxu vi scias, kio atendos vin, se vi ne bone laboros?

【等到】 kiam: ~我们赶到时,他已经走了。 Kiam ni alvenis, li jam foriris. / ~下星期,事情就会弄清楚了。 La afero klarigxos la venontan semajnon.

【等候】 atendi: ~命令 atendi la ordonon / ~的时间不会长。 La atendo ne estos longa.

【等级】 (等次) klaso; rango de kvalito: 按商品~规定价格 fiksi la prezojn de varoj laux ilia rango de kvalito (人的等级) grado; rango; kasto; hierarkio: 行政~ administra hierarkio / 外交官的~ la rango de diplomato / 第三~ 〈史〉 la Tria Stato ~制度 hierarkio

【等价】 egalvalora; egala en valoro ~交换 egalvalora intersxangxo / ~物 ekvivalento

【等量齐观】 egaligi unu kun la alia; identigi; starigi paralelecon inter du aferoj: 这两部小说差得太远了,怎么能~呢? Estas granda diferenco inter tiuj cxi du romanoj. Kiel do vi povus ilin egaligi?

【等同】 egaligi; identigi; esti egala: 你不能把这两个概念~起来。 Vi ne devas identigi tiujn cxi du konceptojn. ~语 ekvivalenta vorto; ekvivalento

【等闲】 (平常) ordinara; malgrava: ~视之 rigardi ion kiel malgravan; malserioze trakti ion (随随便便;轻易) facilanime; malatente; neglekte: 大好时光,不可~度过。 Ne frivole malsxparu vian multevaloran tempon.

【等于】 (相等) esti egala al; egali; esti ekvivalenta al: 一公斤~二市斤。 Unu kilogramo estas egala al du gxin-oj. / 三加二~五。 Tri plus du faras kvin. Tri kaj du estas kvin. / 我们厂去年的产量~一九七五的五倍。 Lastjare nia fabriko produktis kvinoble tiom, kiom en 1975. (就是) egalvalori kiel; signifi: 提这些条件就~是拒绝。 Meti tiujn cxi kondicxojn signifas rifuzi. / 这决不~说他已同意。 Tio neniel signifas, ke li jam konsentas.

【凳】[dèng] tabureto; benko: 竹~ bambua benko / 方~ kvadrata tabureto / 长~ benko

【凳子】 tabureto; benko

【澄】[dèng] lasi akvon [likvajxon] resti senmova por gxin klarigi ——另读 [chéng]

【澄清】 lasi akvon [likvajxon] resti senmova por gxin klarigi; klarigi: 这水太浑,等~了再用。 Tiu cxi akvo estas tro malkrara. Atendu gxis gxi klarigxos, antaux ol gxin uzi.

【低】[dī] (与高相对) malalta; basa: ~水位 malalta akvonivelo / ~声说 paroli per malalta [basa] vocxo / 这栋大楼比旁边那栋大楼~十米。 Tiu cxi domego estas dek metrojn pli malalta ol tiu apuda. / 这飞机飞得很~。 La aviadilo flugas tre malalte. / 这个音女声唱太~。 Tiu cxi noto estas tro malalta por virina vocxo. / ~年级学生 lernantoj en malaltaj klasoj (低垂) mallevi; klini: ~下头 mallevi [klini] la kapon / ~着头 kun kapo mallevita [klinita]

【低产】 malalta produktokvanto ~井 petrolputo kun malpliigxinta produktokvanto / ~田 kampo de malalta produktokvanto / ~作物 agrokulturaj plantoj de malalta produktokvanto

【低潮】 malalta [basa] tajdo; malfluso: 处于~阶段 esti en periodo de malfluso

【低沉】 (阴暗) malhela; morna: ~的天空 malhela cxielo (声音低) malalta [basa] kaj profunda; surda; obtuza; malakuta; malsonora: 以~的嗓音 per vocxo malalta kaj profunda (低落) deprimita; senkuragxigita: 情绪~ esti deprimita

【低估】 subtaksi; missxati; subsxati: 这篇他翻译得不错,过去我们~了他的世界语水平。 Li tre bone tradukis tiun cxi artikolon. Antauxe ni subtaksis lian nivelon de Esperanto.

【低级】 (初步的) malsupera; elementa: 共产主义的~阶段 la malsupera fazo de komunismo / 发展的~的阶段 la malsupera sxtupo [stadio] de evoluo (庸俗) triviala; vulgara: ~趣味 trivialaj interesoj; vulgaraj gustoj

【低落】 deprimita; senkuragxigita: 情绪~ esti deprimita / 敌军士气日益~。 La batalspirito de la malamika armeo farigxis pli kaj pli malalta.

【低三下四】 esti humilacxa; esti servila; leki la polvon de ies piedoj; rampi antaux iu

【低烧】 〈医〉 malalta febro; malforta febro

【低声】 per malalta [basa] vocxo; mildavocxe; subvocxe: ~说话 paroli per malalta [basa] vocxo; flustri; murmuri

【低头】 (垂下头) mallevi [klini] la kapon: ~认罪 mallevi la kapon en signo de konfeso de sia kulpo [krimo]; klini sian kapon kaj konfesi sian kulpon [krimon] / ~默哀 klini la kapon en silenta funebrado (屈服) cedi; submetigxi: 决不向困难~ neniam cedi al la malfacilajxoj

【低温】 (低的温度) malalta [basa] temperaturo ②〈医〉 hipotermio* ~恒温器 kriostato / ~计 kriometro / ~麻醉 hipotermia* anestezo / ~气候 mikroterma* klimato / ~生物学 kriobiologio* / (物理) kriogeniko / ~植物 mikroterma* planto

【低下】 malalta; modesta: 社会地位~ havi modestan socian pozicion

【低压】 ①〈物〉 malalta premo ②〈电〉 malalta tensio: ~电流 malalttensia kurento ③〈气〉 malalta (aer)premo: ~气流 malaltprema aerfluo ④〈医〉 diastola tensio ~槽 〈气〉 trogo de malalta aerpremo

【堤】[dī] digo: 筑~ konstrui digon

【堤岸】 digo

【堤坝】 digoj kaj akvobarajxoj

【提防】 sin gardi de [kontraux]; sin antauxgardi de [kontraux]; esti singarda kontraux: ~某人 esti singarda kontraux iu / ~恐怖分子的破坏 sin gardi kontraux sabotado de teroristoj / ~气温的突然变化 sin antauxgardi kontraux la subitaj sxangxigxoj de temperaturo

【滴】[dī] (向下落) guti; degutadi: 汗水从他脸上往下~。 La sxvito gutadis de lia vizagxo. / 水龙头~水。 Akvo gutadas el la krano. / ~眼药 gutigi okulakvon en la okulojn ②〈量〉 guto: 一~水 guto da akvo / 一~一~地倒出 versxi likvajxon guto post guto

【滴答】1 〈象〉 tiktako: 夜很静,只有钟摆~~地响着。 La nokta silento regas; oni auxdas nur la tiktakon de la horlogxo.

【滴答】2 guti; degutadi: 雪化了,屋顶~着水。 La negxo fandigxas kaj la akvo degutadas de la tegmentoj.

【滴滴涕】 〈化〉 DDT (elparolu: dodoto) (dikloro-difenil-trikloro-etano)

【滴水穿石】 konstanta gutado boras sxtonon; sencxesa guto ecx sxtonon traboras (z); guto malgranda, sed sxtonon gxi boras (z); de guto post guto disfalas granito (z)

【的】[dí] vere; efektive ——另读 [de; dì]

【的确】 vere; ja; certe; efektive; en efektiveco: 我~不知道。 Mi vere ne scias. / 这~不是他的过失。 Tio vere [efektive] ne estas lia kulpo. / 这是作者唯一接受的一种解释。~,其他那些解释都是很难令人信服的。 Tiu cxi klarigo estas la sola, kiun la auxtoro akceptus. En efektiveco, la aliaj cxiuj ne estas konvinkaj.

【敌】[dí] (敌人) malamiko; adversulo*; kontrauxulo; rivalo: 劲~ potenca malamiko / 死~ gxismorta [morta] malamiko / ~机 malamika aviadilo / ~阵 malamika pozicio / 投~ transiri al la malamiko / 树~ fari al si malamikojn; malamikigi iun kontraux si / ~我不分 ne fari distingon inter la malamiko kaj ni / 与人民为~ esti malamika al [kontraux] la popolo (对抗;抵挡) kontrauxi; kontrauxstari; rezisti; batali kontraux: 以寡~众 batali kontraux superaj fortoj / 所向无~ esti nevenkebla (相等) egali: 军民团结如一人,试看天下谁能~? Se la armeo kaj la popolo intime unuigxas, kiu en la mondo povas egali ilin?

【敌对】 malamika; antagonisma; adversa*; kontrauxa; rivala: ~阶级 antagonismaj [malamikaj] klasoj / ~行为 ago de malamikeco / ~分子 malamika elemento / ~情绪 malamikeco / ~势力 malamikaj fortoj / ~双方 la kontrauxaj partioj

【敌后】 la postfronto de la malamiko; malantaux la batallinioj de la malamiko: 深入~ enprofundigxi en la postfronton de la malamiko; penetri malantaux la batalliniojn de la malamiko / ~战场 batalkampo en la postfronto [malantaux la batallinioj] de la malamiko / 建立~根据地 starigi bazlokojn post la batallinioj de la malamiko

【敌军】 malamika armeo; malamikaj trupoj [fortoj]; la malamiko

【敌情】 la situacio de la malamiko; la aktivecoj de la malamiko: 侦察~ fari skoltadon pri la situacio de la malamiko / 发现~ malkovri la cxeeston de la malamiko / ~严重。 La aktivecoj de la malamiko prezentas seriozan minacon.

【敌人】 malamiko; adversulo*; kontrauxulo

【敌视】 esti malamika al [kontraux] iu; sin teni malamike al [kontraux] iu; adopti malamikan sintenadon al [kontraux] iu

【敌我矛盾】 kontrauxdiro inter la malamiko kaj ni

【敌意】 malamikeco: 对某人怀有~ havi malamikecon kontraux iu / 向某人投过含有~的一瞥 jxeti malamikan rigardon al iu

【涤】[dí] 〈书〉 lavi; purigi

【涤荡】 forlavi; elimini; likvidi: ~旧社会遗留下来的污泥浊水 komplete elimini la koton kaj putrajxon [forbalai cxiujn malpurajxojn] lasitajn de la malnova socio

【涤纶】 〈纺〉 terileno*: ~长丝 terilena* filamento

【笛】[dí] (笛子) bambua fluto (尖声发音器) fajfilo: 火车鸣~入站。 La trajno fajfante eniras en la stacidomon. / 汽~ fajfilego; sireno

【笛子】 dizi-o, bambua fluto: 吹~ ludi bambuan fluton

【嘀咕】 (小声说) flustri; flustre paroli; murmuri: 你们在~些什么? Kion vi flustras? / 她老在背后嘀嘀咕咕。 Sxi cxiam murmuras post la dorso de la aliaj. (猜疑) esti en dubo pri io; havi ion duban sur la koro: 我心里老~着这件事。 Tio cxiam estas sur mia koro. / 她到底怎么样了?我老在~。 Kia do sxi farigxis? Pri tio mi cxiam ne estas trankvila.

【嫡】[dí] de legxa edzino (distingite disde kromedzino sub la feuxda-patriarka sistmo): ~长子 la unuenaskita filo de la legxa edzino

【嫡系】 (家族的正支) posteuloj laux rekta linio de genealogio (直接掌握的) sub la rekta regado de: ~部队 trupoj sub la rekta regado de iu

【诋毁】 kalumnii; nigrigi; malglori

【底】[dǐ] (最下部分) fundo; malsupro: 井~ la fundo de puto / 谷~ la fundo de valo / 盒子~ la malsupro de skatolo (底细) la fundo de afero: 交~ diri al iu siajn verajn intencojn; meti cxiujn siajn kartojn sur la tablon / 心里没~ ne esti certa pri io (末尾) fino: 年~ jarfino (底子) fono; grundo: 白~红花 rugxaj floroj sur blanka fono [grundo] ⑤〈书〉(什么) kio; kiu; kia: ~处 en kiu loko; kie / ~事 kiu afero; kio / 干卿~事? Kian rilaton tio havas kun vi?

【底稿】 malneto; manuskripto

【底片】 negativo; klisx(ajx)o; fotografa plako: 修~ retusxi klisxajxon

【底细】 la precizaj detaloj; cxiuj detaloj: 我们不了解这件事情的~。 Ni ne precize scias la detalojn de la afero.

【底下】 (下面) sub; malsupre de: 树~ sub arbo / 桌子~ sub tablo / ~有人叫你。 Oni vokas vin malsupre. (以后) poste; pli malfrue: 他们~说的话我就听不清了。 Mi ne bone auxdis tion, kion ili dirs poste. / ~再交换意见吧。 Ni povos intersxangxi opiniojn pli malfrue.

【底子】 () fundo; malsupro: 鞋~ plandumo (基础) fundamento; bazo: 他的语法~好。 Li havas solidan konon pri la rudimentoj de la gramatiko. (底稿) malneto; originala ekzemplero; skizo: 发出的文件要留个~。 Necesas konservi kopion de cxiu dokumento elsendita. / 画画要先打个~。 Antaux ol desegni bildon, oni devas fari krudan skizon. (剩下的部分) restajxo: 货~ restajxoj de stoko (花纹的衬托面) fono; grundo: 一件浅灰色~淡蓝色条子的上衣 helgriza jako kun helbluaj strioj

【抵】[dǐ] (支撑) subteni; apogi: 用手~着下巴 apogi la mentonon sur [en] la manoj / ~住门,别让他们进来。 Bloku la pordon kaj ne lasu ilin eniri. / 他们背~着背坐着。 Ili sidas dorso kontraux dorso. (抵挡) rezisti al; elteni: ~敌 rezisti al la malamiko / ~住外来压力 rezisti al la premo de ekstere (报偿) kompensi: ~命 pagi per sia vivo (por hommortigo ktp) (抵押) hipoteki: 用房屋作~ hipoteki domon (抵消) ekvilibrigi; kompensi: 使收支相~ ekvilibrigi la budgxeton / 收支相~。 La enspezoj kovras la elspezojn. / 得失相~。 La perdo kaj la gajno sin kompensas. (相当) esti egala al; egalvalori: 干活他一个人能~我们两个。 Li povas fari la laboron de ni du. ⑦〈书〉(到达) alveni; atingi: 代表团将于明晚~京。 La delegacio alvenos en Pekino morgaux vespere.

【抵偿】 kompensi; kovri; doni ion kiel pagon por: ~损失 kompensi perdon / 以利润~亏损 kompensi perdon per profito / 用货物~欠款 doni varojn kiel pagon por sxuldo

【抵触】 esti en konflikto kun; konflikti kun; kontrauxdiri al; kolizii kun: 在个人利益和集体利益有~的时候,应该服从集体利益。 Kiam la individuaj interesoj konfliktas [kolizias] kun la kolektivaj interesoj, oni devas submeti la individuajn al la kolektivaj. / 两种意见相互~。 La du opinioj kontrauxdiras unu al la alia. / 与宪法相~的法令 dekreto kontrauxdira al la konstitucio / 有~情绪 senti malinklinon al io; esti malema al io

【抵达】 alveni; atingi: 总理及其一行于昨晚~巴黎。 Li cxefministro kaj lia sekvantaro alvenis en Parizo hieraux vespere.

【抵挡】 bari; haltigi; sin sxirmi kontraux; rezisti; sin defendi: ~洪水 bari la inundon / ~风寒 sin sxirmi kontraux la vento kaj malvarmo / ~突然袭击 rezisti al [sin defendi kontraux] subita atako

【抵拒】 rezisti: 无法~ nerezistebla

【抵抗】 rezisti al; kontrauxstari: ~敌人的进攻 rezisti al la atakoj de la malamiko / 增强对疾病的~力 plifortigi la kapablon rezisti al malsanoj / 奋起~侵略者 levigxi kontraux la invadantoj / 消极~ pasiva rezistado

【抵赖】 nei; negi; malkonfesi: 不容~ toleri nenian neigon / 事实是~不了的。 La faktoj ne estas neigeblaj. Nei la faktojn estas vane. / 自己的罪行 malkonfesi [rifuzi rekoni] sian krimon

【抵消】 neuxtrigi; nuligi; kompensi: 这两种药的药力互相~。 Tiuj cxi du medikamentoj sin neuxtrigas. / 这两种力量互相~了。 Tiuj cxi du fortoj sin nuligas. / 收益和亏损互相~了。 La profito kaj la perdo sin kompensas. ~力量 kontrauxpezo; kontrauxmaso

【抵押】 hipoteki; garantidoni: 他用工厂作~向银行借二百万元。 Li hipotekis sian fabrikon por du milionoj da juxan-oj cxe la banko. ~背书 garantiajxa endoso / ~贷款 hipoteka kredito / ~放款 hipoteka prunto / ~品 hipotekajxo; garantiajxo; gagxo* / ~契据 hipoteka akto / ~权人 hipoteka kreditoro / ~人 hipoteka debitoro / ~银行 hipoteka banko / ~债券 hipoteka obligacio

【抵御】 rezisti al; batali kontraux: ~侵略 rezisti al agreso / ~自然灾害 rezisti al naturaj katastrofoj / 建立防风林带~风沙的侵袭 konstrui sxirman forstozonon kontraux sablosxtormo / ~流行病 sin protekti kontraux epidemio

【抵制】 bojkoti; rezisti al: ~洋货 bojkoti fremdlandajn varojn / ~资产阶级思想的侵蚀 rezisti al la korodo de la burgxa ideologio

【地】[dì] (土地) tero: 可耕~ plugebla tero / 荒~ nekulturita tero / 盐碱~ sala aux alkala tero (田地) kampo: 麦~ kampo de tritiko / 下~干活 iri labori sur la kampoj (地面) tero; planko: 落~ fali al la tero / 水泥~ cementa planko (地区) regiono; loko: 全国各~的特产 specialajxoj el cxiuj regionoj de la lando / 来自全国各~的代表 reprezentantoj venintantaj el cxiuj anguloj de la lando / 各~党组织 Partiaj organizoj de cxiuj lokoj (地点) loko; ejo: 目的~ celita loko; vojagxcelo / 出生~ naskigxloko / 留在原~ resti sur sia loko; resti, kie li estas / 所在~ sidejo (地位) pozicio; situacio: 立于不败之~ trovigxi en nevenkebla pozicio (底子) fono; grundo: 一块白~黑字的木牌 tabulo kun nigraj ideografiajxoj sur blanka fono / 白~红花的大碗 granda blanka bovlo kun desegno de rugxaj floroj sur si (路程) distanco: 学校离村子有三里~。 La lernejo estas tri li-ojn for de la vilagxo. / 我家离工厂只有两站~。 Mia hejmo estas distanca de la fabriko je du haltejoj de auxtobuso. ——另读 [de]

【地板】 planko; pargeto: 擦~ purigi [froti] la plankon [la pargeton] / 镶木~ pargeta planko; pargeto / 拼花~ mozaika planko

【地步】 (处境) stato; situacio: 他怎么会闹到这样的~? Kiel do li povis enfali en tian situacion? / 形势到了不可收拾的~。 La situacio estas neriparebla [nerebonigebla]. / 到了山穷水尽的~ trovigxi en senelirejo [sakstrato] (程度) grado: 发展到公开对抗的~ disvolvigxi gxis la grado de publika konflikto / 他兴奋到不能入睡的~。 Li estis tiel ekscitita, ke li ne povis endormigxi. (余地) loko por agado; margxeno: 留~ rezervi eblecon de agado; doni al si margxenon [kubutliberecon]

【地大物博】 vasta teritorio kaj abundaj naturaj ricxajxoj; vasta tero kun abundaj naturaj ricxfontoj: 中国~,人口众多。 Cxinio estas vasta lando kun grandnombra logxantaro kaj abundaj naturaj ricxajxoj.

【地带】 regiono; zono; terzono: 安全~ sekura zono / 危险~ dangxera zono / 沙漠~ dezerta regiono / 森林~ arbara zono / 中立~ neuxtrala zono / 无人~ 〈军〉 nenieslando

【地道】1 tunelo: 挖~ bori [fosi] tunelon ~战 tunelmilito

【地道】2 (真正) produktita en la fama loko de origino; el la loko fama pro la produkto; vera; auxtentika: ~的吉林人参 vera Jilin-ginsengo (纯粹) pura; perfekta: 彼得的中国话讲得真~。 Petro parolas perfektan cxinan lingvon. / 讲~的世界语 paroli puran Esperanton (实在;够标准) bone farita; konforma al la normo: 他干的活儿真~。 Li faras bonegan laboron. / 译得很~。La traduko estas perfekta. / 这条马路修得实在不~。 La avenuo estas tute ne bone konstruita.

【地点】 loko; ejo: 约会~ loko de rendevuo; rendevuejo / 开会~ loko de kunveno; kunvenejo / 出事~ loko de akcidento / 在这里盖一个电影院,~很理想。 Cxi tie estas ideala loko por konstrui kinejon ~副词 〈语〉 loka adverbo

【地洞】 truo en la tero; subtera kavo; kaverno

【地方】1 (中央”相对) loka: 党的~组织 lokaj organizoj de la Partio / 充分发挥中央和~两个积极性 plene disvolvi la iniciativon de la auxtoritatoj kiel centraj tiel ankaux lokaj (本地) loka: ~风俗 lokaj moroj / ~上的群众 la lokaj popolaj amasoj / ~军 lokaj fortoj; regionaj trupoj ~病 loka malsano; endemio / ~差价 regionaj prezdiferencoj / ~割据 loka separatismo / ~观念 parohxismo / ~国营企业 sxtat(posedat)a entrepreno administrata de la lokaj auxtoritatoj / ~民族主义 loka naci(onal)ismo / ~气候 loka klimato; mikroklimato / ~时间 loka tempo / ~税 lokaj impostoj / ~戏 loka opero / ~志 analoj de loka historio; loka kroniko / ~主义 regionismo; lokismo; partikularismo

【地方】2 (空间的一部分) loko; spaco: 这张床太占~。 Tiu cxi lito okupas tro grandan lokon. / 腾~ fari (liberan) lokon / 连转身的~都没有。 Oni ne havas ecx la lokon por sin turni. / 书架各层还有空余的~。 Sur la bretoj de la biblioteko ankoraux estas liberaj spacoj. (地点) loko: 他不在老~。 Li restas en la sama loko. Li restas tie, kie li estis. / 你是什么~人? De [El] kie vi estas? / 咱们就读到这个~吧。 Ni haltigu cxi tie nian legadon. / 把它放到随便什么~都行。 Metu gxin ien ajn. / 我在什么~见过他。 Mi vidis lin ie. / 你在无论什么~都找不到更好的条件。 En neniu alia loko vi trovos pli bonajn kondicxojn. / 无论你到什么~,我都跟你去。 Kien ajn vi iros, mi vin sekvos. / 我这个~有点儿疼。 Mi havas doloron cxi tie. (部分) parto; flanko: 你说的话有对的~,也有不对的~。 Tio, kion vi diras estas parte prava kaj parte malprava. / 他尽管有缺点,可也有对的~。 Malgraux cxiuj siaj mankoj, li havas bonajn flankojn.

【地窖】 silo; kelo

【地雷】 mino: 埋~ meti minojn / 反坦克~ kontrauxtanka mino ~场 mintereno; minregiono / ~战 milito de minoj

【地理】 (地理情况) geografiaj trajtoj de iu regiono: 熟悉~民情 bone koni la regionon kaj gxian popolon (地理学) geografio: 自然~ fizika geografio; fiziografio* / 经济~ ekonomika geografio ~分布 geografia dispozicio / ~发现 geografia malkovro / ~环境 geografiaj kondicxoj / ~特点 geografiaj trajtoj / ~位置 geografia pozicio [situo] / ~先生 geomanciisto / ~学 geografio / ~学家 geografo / ~政治学 geopolitiko / ~坐标 geografia koordinato

【地面】 (地表面) tersuprajxo; tersurfaco; tero; tereno: 高出~五米 kvin metrojn super la tero / ~凹凸不平。 La tereno estas malebena. ②〈建〉 grundo; planko: 瓷砖~ kahelita planko ~部队 teraj trupoj; terarmeo / ~沉降 〈地〉 surfaca sinkado / ~辐射 〈气〉 tera radiado / ~灌溉 surfaca irigacio / ~卫星站 surtera satelitstacio / ~下沉 terenfalo / ~遥测装置 tera telemetrada ekipajxo / ~砖 〈建〉 planka kahelo

【地盘】 sfero de aktiveco [de influo]; tereno; teritorio sub ies regado: 争夺~ konkuri por akiri sferojn de influo / 失去~ perdi terenon / 夺回~ reakiri [rekonkeri] la perditan terenon

【地平线】 horizonto: 太阳正从~上升起。 La suno levigxas sur la horizonto.

【地球】 la Tero [tero]; la terglobo; la tera globo ~村 tergloba vilagxo; terglaba komunumo / ~公转 la rivoluoj de la Tero / ~化学 geokemio / ~科学 geoscienco / ~力学 geomekaniko / ~同步卫星 sinkrona satelito de la Tero / ~卫星 satelito de la Tero / ~物理学 geofiziko / ~仪 globuso; geografia globo

【地区】 (区域) regiono; lando: 北京~ la regiono de Pekino / 华北~ la Norda Cxinio; la Nordo de Cxinio / 这个~不宜种小麦。 Tiu cxi lando [regiono] ne tauxgas por la kutivado de tritiko. (专区) subprovinco: 江苏省苏州~ la subprovinco Suzhou de la provinco Jiangsu ~冲突 regiona konflikto

【地势】 la geografiaj trajtoj [la teraspekto] de regiono; la aspekto de tereno; tereno; topografio: ~险要 strategie grava tereno / 这里的~适合于打游击。 La topografio de tiu cxi regiono estas favora por gerilado. / 这几块地~低,容易被水淹。 Tiuj cxi kampoj estas malaltaj kaj estas facile inundeblaj. / 这个地区~平坦。 Tiu cxi lando prezentas ebenan teraspekton.

【地摊】 stando de strata vendisto (kun varoj montritaj sur la tero por vendo)

【地头】 (田地边上) kamporando: 他们正在~歇着呢。 Ili ripozas cxe la kamporando. ②〈方〉(目的地) vojagxcelo; celita loko: 快到~了,准备下车吧。 Ni baldaux alvenos al nia vojagxcelo; ni do preparu nin por elvagonigxi. ③〈方〉(本地方) loko: 你~儿熟,当我们的向导吧。 Vi bone konas la lokon, do servu al ni kiel gvidanto. (书页下端的空白处) malsupra margxeno; la piedo de pagxo

【地图】 mapo; (geografia) karto; landkarto: 中国~ mapo de Cxinio / 世界~ universala mapo; mondmapo; platglobo ~册 maparo; kartaro / ~集 atlaso; maparo / ~投影 mapprojekcio / ~学 kartografio

【地位】 (社会关系中的) pozicio; situacio; rango; loko (en la socio): 政治~ politika pozicio / 社会~ socia pozicio; loko en la socio; socia rango / 经济~ ekonomiaj kondicxoj / ~平等 de sama rango; egala en rango / 国际~ loko sur la internacia scenejo; internacia reputacio / 实力~ pozicio de forto / 法律~ legxa statuso / 鲁迅在中国文学中的~ la loko de Lusin en la cxina literaturo / 历史~ loko en historio / 他~变了,但普通劳动者的本色没有变。 Lia rango sxangxigxis, sed li konservas la bonajn kvalitoj de ordinara laborulo. / 请你处在我的~想一想。 Metu vin sur mian lokon. Imagu vin sur mia loko. (所占的地方) loko [spaco] (okupata de persono aux objekto)

【地下】1 (地面下) sub la tero; subtera: ~仓库 subtera tenejo (指秘密活动) kasxita; sekreta; subtera: 进行~斗争 konduki kasxitan [subteran] batalon ~党 sekreta [subtera] partio / ~管道 subtera tubaro / ~河流 subtera rivero / ~活动 sekreta [subtera] agado / ~核试验 subtera nuklea provo / ~茎 〈植〉 subtera tigo; rizomo / ~陵墓 hipogeo / ~渗流 subtera perkoligxo / ~室 subteretagxo; keletagxo / ~水 subteraj akvoj / ~水位 nivelo de subtera akvo / ~铁道 metroo; subtera fervojo; subfervojo / ~资源 subteraj naturaj ricxajxoj

【地下】2 sur la tero; al la tero; de la tero: 掉在~ fali sur la teron / 扔在~ jxeti ion teren / 从~拣起来 levi ion de la tero / ~一点灰尘都没有。 Sur la planko ne trovigxas ecx unu polvero.

【地形】 topografio; la teraspekto de regiono; tereno: ~优越 kun topografiaj avantagxoj / 中国~复杂。 Cxinio havas varian topografion. / 侦察~ skoti la terenon ~测量 topografia mezurado / ~学 topografio / ~学家 topografo / ~雨 〈气〉 orografia pluvo / ~云 〈气〉 orografia nubo / ~侦察 skoltado de la tereno

【地狱】 infero; Sxeolo; Hadeso; Geheno; Avicxo; narako; Orko

【地域】 regiono; teritorio: 中国~辽阔。 Cxinio havas vastan teritorion. ~观念 regionismo

【地震】 tertremo; sismo: 七点三级~ tertremo [sismo] de magnitudo* de 7.3 ~波 sisma ondo / ~波曲线 sismogramo / ~带 sisma zono / ~观测 sismologia observado / ~海啸 sisma marondo; cunamo / ~活动 sismaj movoj / ~检波器 geofono* / ~烈度 tertrema intenso; sismointenso / ~区 sisma regiono / ~台站 sismografa [sisma] stacio / ~学 sismologio / ~学家 sismologo / ~仪 sismografo / ~预报 tertrema prognozo; sismoprognozo / ~震级 tertrema magnitudo*

【地址】 adreso: 更改~ sxangxi adreson / ~欠详 nekompleta adreso

【地质】 geologio ~博物馆 geologia muzeo / ~调查 geologia esploro / ~构造 geologia strukturo / ~勘探 geologia prospektorado / ~力学 geomekaniko / ~年代学 geokronologio / ~时代 geologia agxo [periodo] / ~图 geologia mapo / ~学 geologio / ~学家 geologo

【地主】 (占有土地的剥削者) bienulo; bienposedanto; terposedanto; farmiganto (主人) gastiganto: 尽~之谊 plenumi la devojn de gastiganto ~阶级 bienula klaso

【地租】 terrento; terlupago; farmopago: ~剥削 ekspluato per terrento / 实物~ terrento per naturajxoj / 货币~ terrento per mono / 劳役~ terrento per laboro

【弟】[dì] (弟弟) pli juna frato; frateto; frato: 令~ via pli juna frato (男性谦称,多用于旧时书信) mi

【弟弟】 pli juna frato; frateto; frato

【弟兄】 fratoj: 亲~ sangfratoj / 阶级~ klasfratoj / 他就一个~。 Li estas solfilo.

【帝】[dì] ①〈宗〉(主宰者) la plej supera kaj cxiopova estajxo: 上~ Dio (皇帝) imperiestro: 称~ proklami sin imperiestro (帝国主义) imperi(al)ismo: 反~斗争 kontrauximperiisma batalo

【帝国】 imperio: 罗马~ la Roma Imperio / 英~ la Brita Imperio ~主义 imperi(al)ismo / ~主义者 imperi(al)isto

【帝王】 imperiestro; monarhxo: ~将相 imperiestro kaj princoj, generaloj kaj ministroj

【帝制】 auxtokrata monarkio; monarkio; monarkia regximo

【递】[dì] (传送) transdoni; pasigi: 请把报~给我。 Bonvolu pasigi al mi la jxurnalon. / 给某人~一个口信 transdoni al iu parolan mesagxon (顺次) laux ordo; lauxvice; sinsekve

【递减】 progresive [lauxgrade] malpliigxi [malkreski]: 产品的成本随着生产率提高而~。 Kresko en produktiveco estas akompanata de progresiva malkresko en produktaj kostoj.

【递交】 prezenti; transdoni: ~国书 (pp ambasadoro) prezenti akreditajxon / ~抗议书 transdoni skriban proteston / ~入党申请书 prezenti al la Partio aligx-petskribon

【递进】 (依次前进) antauxeniri unu post alia (递增) progresive [lauxgrade] pliigxi

【递送】 sendi; ekspedi; liveri: ~情报 sendi informojn / 邮递员~信件。 La leterportisto distribuas leterojn. / ~公文 liveri dokumenton

【递增】 progresive [lauxgrade] pliigxi [kreski]: 每年~百分之十 pliigxi je 10 procentoj cxiun jaron

【第】[dì] (表示次序) (uzata por indiki ordajn numeralojn): ~二 la dua / ~二十 la dudek-unua / ~二幕~三场 akto dua, sceno / 《~五交响曲》 La Kvina Simfonio; Simfonio N-ro 5 / 宪法~三条 Artikolo 3 de la Konstitucio / 亨利~四 Henriko la Kvara / ~二百三十页 pagxo 230 ②〈书〉(科第) gradoj, en kiujn sukcesintaj kandidatoj en imperiaj ekzamenoj estis lokitaj: 及[落]~ sukcesi [malsukcesi] en imperiaj ekzamenoj ③〈旧〉(大宅子) logxejo de alta sxtatoficisto: 府~ domego (de nobelo, alta sxtatoficisto, granda bienulo ktp) ④〈书〉(但;仅) sed; nur: ~恐 mi timas nur, ke

【第二次世界大战】 la Dua Mondmilito (1939-1945)

【第二世界】 la dua mondo

【第二信号系统】 〈生理〉 la dua signal-sistemo

【第三世界】 la tria mondo

【第一】 unua: 党委~书记 la unua sekretario de la Partia komitato / ~幕~场 akto unua, sceno / 获得~名 gajni la unuan lokon / 把劳动看作生活的~需要 rigardi laboron kiel unuan bezonon de la vivo / ~流的科学家 sciencisto de unua klaso / ~,我们希望和平;第二,我们也不怕战争。 Unue, ni deziras pacon; due, ni ne timas militon.

【第一把手】 la unua el la cxefoj; cxefa gvidanto; n-ro 1 el la gvidantaro; gvidanto en la unua loko

【第一次世界大战】 la Unua Mondmilito (1914-1918)

【第一世界】 la unua mondo

【第一信号系统】 〈生理〉 la unua signal-sistemo

【缔】[dì] formi (amikecon); kontrakti (traktaton)

【缔结】 kontrakti; subskribi; starigi: ~条约 kontrakti [subskribi] traktaton / ~邦交 starigi diplomatiajn rilatojn

【缔约】 kontrakti [subskribi] traktaton: ~双方 la du kontraktantaj partioj ~国 kontraktinta [subskribinta] lando

【缔造】 fondi; krei: 毛泽东等同志~了中国工农红军。 Mao Zedong kaj liaj kamaradoj fondis la Cxinan Laborist-Kamparanan Rugxan Armeon.

【掂】[diān] pesi en la mano; mane pesi: ~~这有多重。 Mane pesu tiun cxi objekton.

【掂量】 〈方〉①() pesi en la mano; mane pesi (斟酌) pesi; konsideri: 听到什么话要~~,看是不是正确。 Ni devas pesi la vortojn, kiujn ni auxdas, por vidi, cxu ili estas pravaj aux ne.

【颠】[diān] (头顶) la supro de la kapo; verto () supro; pinto: 山~ montosupro / 塔~ la pinto de pagodo (颠簸) skuigxis supren kaj malsupren: 路不平,车~得厉害。 Cxar la vojo estis malglata, la kamiono forte skuigxis. ④〈方〉() kuri; foriri: 他成天跑跑~~。 Li cxiam rapidas de strato al strato. / 对不起,我得~儿了。 Pardonon, nun mi devas foriri. ⑤同“癫”

【颠簸】 skuigxi supren kaj malsupren: 卡车在碎石路上~着前进。 La kamiono veturis antauxen skuigxante sur la sxtonplena vojo. / 波涛汹涌,轮船~不已。 La sxipo tangadas sur la ondegoj.

【颠倒】 (倒置) meti supromalsupre; renversi; inversigi: 这一头朝上,别放~了。 Jen estas gxia supra parto; ne metu gxin supromalsupre. / 把这两个字~过来,句子就顺了。 Inversigu la du vortojn kaj la frazo estos flua. / ~主次 inversigi la ordon de graveco / 把被~的历史再~过来 reinversigi la inversigitan historion; reverigi la falsitan registron de historio (错乱) esti konfuzita; perdi la kapon: 他叫那个女人给弄得神魂~了。 Li perdis sian kapon pro tiu virino.

【颠倒黑白】 konfuzi nigron kun blanko; nomi nigron blanko; preni la blankan por la nigra

【颠倒是非】 konfuzi veron kun malvero; inversigi pravon kaj malpravon; nomi pravon malpravo

【颠覆】 renversi; subfosi: 火车出轨~了。 La trajno elreligxis kaj renversigxis. / 粉碎敌人的~阴谋 frakasi la komplotojn de subfosado de la malamiko ~活动 subfosa agado; subfosado

【颠来倒去】 ree kaj ree; foj-refoje; multajn kaj multajn fojojn; ripetade: ~地说 diri ree kaj ree [foj-refoje] la samon / 就那么点事,他却~说个没完。 Tio estis nur eta afero, sed li senfine gurdadis gxin. / 如果一篇文章~总是那么几句话,读者就不爱看。 La legantoj ne volas legi artikolon, kiu ripetadas nur kelkajn samajn frazojn.

【颠扑不破】 nerefutebla; nekontestebla; nedetruebla: ~的真理 nerefutebla vero

【颠三倒四】 nekohera; senorda; konfuzita: 讲话~ paroli nekohere [sen interligo]

【典】[diǎn] (准则) kodo; legxo; kanono (典范性书籍) norma verko: 词~ vortaro / 药~ farmakopeo; kodekso (典故) literatura aux historia aludo; citajxo el klasikajxo: 用~ uzi aludojn (典礼) ceremonio: 盛~ grandioza ceremonio (向人借钱时用房产等作抵押) hipoteki; lombardi

【典范】 modelo; ekzemplo

【典故】 literatura aux historia aludo; citajxo el klasikajxo: 历史~ historia aludo / 引用~ fari [uzi] literaturan aludon

【典礼】 ceremonio; soleno: 毕业~ ceremonio de fino de studado; ceremonio de disdono de la dipoloj al la studentoj / 开工~ inauxguro de fabriko / 通车~ inauxguro de vojo

【典型】 (有代表性的人或事) modelo; tipo; ekzemplo: 抓~ sercxi tipajn ekzemplojn; starigi modelojn / 理论与实践相结合的~ bona ekzemplo de la unuigxo de teorio kaj praktiko (有代表性的) tipa; karakteriza: ~人物 tipa persono / ~事例 tipa ekzemplo / 文艺作品所反映的生活应该比实际生活更~。 La vivo reflektita en literaturaj kaj artaj verkoj devas esti pli tipa ol la reala vivo. ~性 tipeco

【点】[diǎn] (小滴) guto: 雨~ pluvguto (痕迹) makulo: 墨~ inka makulo ③〈数〉 punkto: 两线的交~ intersekca punkto de du rektoj / 直线是两~之间最短的距离。 La rekta linio estas la plej mallonga distanco inter du punktoj. (小数点) decimala komo: 三~儿五 (3.5) tri komo kvin; tri kaj kvin dekonoj / 三~儿〇八 (3.08) tri komo nul ok; tri kaj ok centonoj (表示少量) iom da; kelka: 给我倒一~儿茶。 Versxu al mi iom da teo. / 他今天好~了。 Hodiaux li sentas sin iom pli bone. / 吃~东西再走。 Prenu kelkan mangxajxon [iom da mangxajxo] antaux ol foriri. / 读~鲁迅 legi kelkajn el la verkoj de Lusin ⑥〈量〉(uzata por nombreblaj aferoj): 两~意见 du opinioj [ideoj, proponoj] / 三~注意事项 tri atentindaj punktoj (一定地点或程度的标志) punkto: 销售~ punkto de vendo / 起~ ekirpunkto; startpunkto / 痛~ dolorpunkto / 冰~ glaciiga punkto / 沸~ bolpunkto (方面) rilato; punkto: 没有人对那一~有怀疑。 Neniu dubas pri tiu punkto. / 在这一~上 en tiu cxi rilato / 从这一~上看 el tiu cxi vidpunkto (用笔加上点子) meti punkton: ~三个点表示省略 meti tri punktojn por montri, ke io estas subkomprenata. () tusxi: 蜻蜓~水。 Libelo flugtusxis [tangxis] la suprajxon de la akvo. / 他发言时~了这件事。 Li tusxis la aferon en sia parolado. () gutigi [lasi fali] gutojn; enguti: ~眼药 enguti okulakvon [kolirion] en la okulojn (点播) kavete semi: ~豆子 kavete semi fabojn (清点) kalkuli unu post alia: 请你把钱~一~。 Bonvolu kalkuli tiun cxi sumon da mono. / ~货 inventari la komercajxojn (指定) elekti: ~戏 elekti teatrajxon por prezentado / 他~了牛排。 Li mendis bifstekon. (指点) montri; aludi: 经你一~,他明白了。 Li ekkomprenis cxe via aludo. (点燃) ekbruligi; eklumigi: ~灯 eklumigi [ekbruligi] lampon / ~火 ekbruligi fajron / 他是火爆性子,一~就着。 Li havas fajran temperamenton kaj ekflamas cxe la plej malgranda incito. (钟点) horo: 上午九~ la nauxa (horo) antauxtagmeze / 现在几~了? Kioma horo estas? (时刻) fiksita horo: 火车误~了。 La trajno havas malfruon. / 到~了。 Jam estas la horo. ⒆〈印〉(活字大小的单位) mezurunuo de tipoj; punkto: 八~铅字 petita litero; okpunkta litero

【点滴】 (零星微小) iom da; malgranda kvanto da: 这批资料是点点滴滴积累起来的。 Tiu cxi materialo estas akumitita iom post iom. / 重视别人的~经验 alte taksi alies spertojn, ecx se ili estas tre etaj. ②〈医〉 envejna pogutigado; intravejna perfuzo: 病人正在打葡萄糖~。 La paciento nun ricevas envejnan pogutigadon de glikozo.

【点火】 (点燃) ekbruligi fajron (挑起) provoki malpacon; semi malkonkordon

【点名】 (查点人数) fari apelon [kontrolvokon, nomvokadon]: 晚~ fari vesperan apelon (指名) mencii iun per nomo; citi ies nomon: ~批判 nomcite kritiki iun ~册 apellibro

【点破】 malkasxi; elmontri; nudigi: 我没有~他的真实意图。 Mi ne malkasxis [ne nudigis] liajn verajn intencojn.

【点燃】 ekbruligi; ekflamigi: ~火把 ekbruligi torcxon / ~革命之火 ekbruligi la flamojn de revolucio

【点头】 fari kapklinon [kapsignon]; kapsigni: 向某人~ fari kapklinon [kapsignon] al iu; kapsigni al iu / ~同意 jese [aprobe, konsente] balanci la kapon; kapjesi / ~打招呼 saluti per kapklino; kapsaluti

【点心】 (糕饼) kuko (吃少量食品解饿) malmulte mangxi por mildigi la malsaton; mangxeti

【点缀】 (装饰) ornami; plibeligi; dekor(aci)i: 红梅把雪后的园林~得格外美丽。 La rugxaj unuefloroj faras la gxardenon ankoraux pli bela post la negxo. (应景;凑数) (uzi ion) nur por fari efekton [por la okazo]; (fari ion) por fari la nombron: 我们家穷,可也得准备一顿年夜饭~~。 Kvankam malricxa, mia familio estis devigita prepari jarfinan mangxon por la okazo. / 我也唱个歌儿~~。 Ankaux mi kantos unu kanton por fari la nombron.

【点子】 (小滴) guto: 雨~ pluvguto (痕迹) makulo: 油~ olea [grasa] makulo (节拍) takto, kiun oni batas per perkutinstrumento: 鼓~ tamburtakto (要点) grava punkto; esenco: 工作抓到~上 preni en la manojn la esencajn punktojn / 这话说到~上了。 Tiu cxi parolo tusxis la esencon. (主意) ideo; propono: 他~多。 Li estas plena de ideoj. / 出~ doni ideon; fari proponon

【碘】[diǎn] 〈化〉 jodo (53号元素,符号I)

【碘酊】 〈药〉 joda tinkturo

【碘酒】同“碘酊”

【电】[diàn] (电流) elektro: 装[接]上~ instali la elektron / 动~ dinamika elektro / 静~ statika elektro / 感应~ elektro per indukto (触电) ricevi elektrobaton [elektrofrapon]: 电门有毛病,~了我一下。 La sxaltilo estas en malbona stato kaj mi ricevis elektran frapon. (电报) telegramo: 急~ urgxa telegramo (打电报) sendi telegramon; telegrafi:即~上级请示 tuj telegrafi al la superaj auxtoritatoj por peti instrukciojn

【电报】 telegramo; depesxo: 打~ sendi [ekspedi] telegramon / 我已经打~让他回来了。 Mi jam telegrafis al li, ke li revenu. / 无线~ senfadena [sendrata] telegrafio; radiotelegrafio / 海底~ kablogramo; kablodepesxo / 加急~ urgxa [ekspresa] telegramo / 明码~ telegramo en (klara) kodo [en klara teksto] / 密码~ cxifrita [sekrete kodita] telegramo / 传真~ fototelegramo; telefaksa mesagxo ~电码 telegrafia kodo / ~挂号 telegrafa adreso / ~机 telegrafo / ~局 telegrafa buroo; telegrafejo / ~投递员 telegramportisto / ~音响器 telegrafa sonilo / ~纸 formulo de telegramo

【电表】 (各种电器仪表的总称) ampermetro, voltametro, galvanometro aux elektrometro (瓦特小时计) vatthormetro; elektrokomputilo

【电冰箱】 (elektra) fridujo; glacisxranko; malvarmigujo

【电波】 elektromagneta ondo; radioondo

【电车】 (有轨) tram(veturil)o; (无轨) trolea auxtobuso; trolebuso

【电池】 (elektra) pilo: 干~ seka pilo / 太阳能~ suna pilo ~组 baterio

【电灯】 elektra lampo: 开[关]~ sxalti [malsxalti] lampon ~泡 ampolo; lampopiro

【电动】 elektre funkciigata; elektromova; elektra; elektro- ~泵 elektra pumpilo / ~机 (elektra) motoro / ~记分牌 elektra poentotabulo / ~力学 elektrodinamiko / ~势 elektromova forto / ~剃须刀 elektra razilo / ~玩具 bateria ludilo

【电工】 (指工艺) elektrotekniko (指人) elektristo ~学 elektra ingxenierado; elektrotekniko

【电焊】 elektra veldado ~工 elektroveldisto / ~机 elektra veldomasxino [veldilo] / ~枪 veldopistolo / ~条 veldodrato

【电荷】 elektra sxargxo: 正[负]~ pozitiva [negativa] sxargxo

【电话】 (指装置) telefono: 自动~ auxtomata telefono [telefonaparato] / 公用~ publika telefono / 投币~ monera telefono / 无线~ senfadena telefonio; radiotelefonio / 长途~ longdistanca [interurba] telefonio / 市内~ loka telefonservo / 可视~ videofono; bildotelefono / 你那里有~吗? Cxu vi havas la telefonon? / ~坏了。 La telefono ne plu funkcias. / ~铃响了。 La telefono sonas. (指传递的话) telefonajxo; telefona komunikajxo; telefonado; telefona alvoko; telefonvoko: 打~ fari telefonvokon; telefoni / 他正在打~。 Li estas cxe la telefono. / 叫某人接~ voki iun al la telefono / 给她去个~。 Donu al sxi telefonvokon. / 有您的~。 Oni alvokas vin al la telefono. / 是谁接的~? Kiu respondis la telefonon? / ~没人接。 La numero ne respondas. / ~挂了。 Oni surkrocxis la auxdilon ~簿 telefonlibro / ~传真 telefakso / ~分机 brancxa telefono / ~号码 telefon-numero / ~会议 telefon-konferenco / ~机 telefono; telefonaparato / ~间 telefoncxelo / ~交换台 telefoncentralo; stacia centralo / ~局 telefona oficejo; telefoncentralo / ~卡 telefonkarto / ~亭 telefonbudo / ~线 telefondrato; telefonlineo / ~用户 telefonabonanto / ~增音机 telefona ripetilo / ~总机 konektosxranko; konektotabulo

【电机】 elektra masxino; generatoro; (elektra) motoro ~厂 fabriko de elektraj masxinoj / ~工程 elektra ingxenierado; elektrotekniko

【电极】 elektrodo: 阳[正]~ anodo; pozitiva elektrodo / 阴[负]~ katodo; negativa elektrodo ~化 elektra polarizo

【电力】 elektropovo; elektroenergio; elektro ~工业 industrio de elektroenergio / ~供应 elektroprovizado / ~机车 elektra lokomotivo / ~机械 elektroenergia ekipajxo / ~网 elektroenergia reto / ~系统 elektroenergia sistemo / ~线 elektroenergia lineo; 〈物〉 elektra fortolinio / ~消耗 konsumo de elektroenergio

【电疗】 〈医〉 elektroterapio: 短波~ mallongonda terapio / 超短波~ ultramallonga-onda terapio

【电铃】 elektra sonorilo [tintilo]

【电流】 kurento; elektra fluo; fluo: 载波~ portanta kurento / 反向~ inversa kurento / 高频~ altfrekvenca kurento / 有[无]功~ aga [neaga] kurento / 磁化~ magnetiga kurento / 切断~ rompi [trancxi] la kurenton / 110伏[220]伏的~ kurento de 110 [220] voltoj ~表 ampermetro / ~计 galvanometro / ~强度 kurentintenso

【电炉】 (炼钢用) elektra forno (家用) elektra kuirforno ~钢 elektra sxtalo / ~炼钢法 procedo per elektra forno

【电路】 elektra cirkvito; cirkvito: 外[内]~ ekstera [interna] cirkvito / 闭合~ fermita cirkvito / 断开~ malfermita cirkvito / 震荡~ oscilcirkvito / 并联[串联]~ paralelaj [seriaj] cirkvitoj / 集成~ integra cirkvito / 印刷~ presita cirkvito ~图 diagramo de cirkvito

【电脑】 (populara nomo por 电子计算机) elektronika cerbo; komputilo; komputero ~病毒 komputila viruso / ~空间 〈信〉 kiber*-spaco; kiber*-kosmo

【电纽】 prembutono; butono: 按~ premi butonon

【电容】 elektrokapacito; kapacitanco ~率 permitivo / ~器 kondensatoro; kondensilo

【电扇】 elektra ventumilo

【电视】 televid(ad)o; televizio; TV: 看~ rigardi televizian spektaklon; televidi / 彩色~ kolora televizio; kolora televidilo / 黑白~ nigra-kaj-blanka televizio; nigra-kaj-blanka televidilo / 立体~ steroskopia televizio; televizio en reliefo / 闭路~ televizio en fermita cirkvito ~病 televid-sindromo / ~唱片 videodisko* / ~大学 televida universitato; TV-universitato / ~电话 videotelefono*; videofono* / ~电影 telekino / ~发射机 televizia transsendilo / ~广播 televizia disauxdigo; telekasto* / ~讲座 telekurso / ~接收机 televida ricevilo; televidilo / ~节目 televida programo / ~剧 televida teatrajxo; TV-teatrajxo / ~连续剧 serialo* [teatrajxserio] dissendata per televizio; televida serialo* [teatrajxserio] / ~片 filmo por televidado; telefilmo / ~屏幕 televidila ekrano / ~摄影机 televivizia kamerao / ~塔 televizia turo / ~台 televizia stacio / ~网 televizia reto / ~新闻 televizia novajxo / ~转播 televizia relajsado / ~转播卫星 satelito por televizia transsendado

【电台】 (无线电台) ricevilo-sendilo (广播电台) sendostacio; radiostacio; radio

【电梯】 lifto ~司机 liftisto

【电信】 telekomunik(ad)o ~局 buroo de telekomunikoj; telekomunika centralo; telekomunikejo / ~业务 servo de telekomunikoj

【电讯】 (消息) depesxo: 世界各地发来的~ depesxoj venintaj de cxiuj partoj de la mondo (电信) telekomunik(ad)o: ~设备 telekomunika ekipajxo

【电压】 tensio; voltaro: 二百二十伏的~ tensio de 220 voltoj ~表 voltometro

【电唁】 sendi kondolencan telegramon

【电影】 filmo; kino: 有声[无声]~ sona [silenta] filmo / 彩色[黑白]~ kolora [nigra-kaj-blanka] filmo / 立体~ stereoskopa filmo; filmo en reliefo / 放映~ projekcii filmon / 拍~ turni [fari] filmon; filmi / 看~ spekti filmon / 去看~ iri spekti filmon; iri al la kinejo ~放映队 fulmoprojekcia teamo / ~放映机 (filmo)projekciilo; projekciatoro; kinematografo / ~工业 kinoindustrio; kinematografia industrio / ~胶片 filmo / ~节 filmofestivalo / ~界 filmaj rondoj / ~剧本 scenario / ~明星 kinostelo; filmostelo / ~摄影机 kamerao; kinofotilo / ~摄影师 kameraisto / ~说明书 filmosinoptiko / ~艺术 kinematografia arto / ~译制厂 studio de filmodublado / ~院 kinejo; filmoteatro / ~招待会 film-akceptkunveno / ~制片厂 (kinematografia) studio / ~周 filmosemajno / ~字幕 subtitolo de filmo

【电源】 fonto de kurento [de elektro] ~变压器 transformatoro de retkurento

【电子】 elektrono: 正~ pozitiva elektrono; pozitono / 负~ negativa elektrono; negatono / 热~ termika elektrono ~版 elektronika eldono / ~表 kvarco-brakhorlogxo / ~秤 elektronika pesilo; sistemo de elektronika pesado / ~出版物 elektronika eldonajxo / ~伏特 elektronvolto / ~工业 elektronika industrio / ~管 elektrona tubo [valvo]; vakua tubo / ~管收音机 valvaparato / ~光学 elektrona optiko / ~回旋加速器 betatrono / ~货币 elektronika mono / ~计时 elektronika tempomezuro / ~计算机 elekttronika kalkulmasxino; komputero; komputoro; komputatoro / ~计算器 elektronika kalkulilo / ~刻版机 〈印〉 elektronika gravurmasxino / ~器件 elektronika aparato / ~枪 elektrona pafilo / ~壳层 elektrona sxelo / ~琴 elektronika orgeno / ~商务 elektronika komerco / ~书 elektronika libro / ~束 elektrona fasko / ~玩具 elektronika ludilo / ~望远镜 elektronika teleskopo / ~物理学 elektronfiziko / ~显微镜 elektronika mikroskopo / ~信[邮]箱 ekektronika posxtkesto [leterkesto] / ~学 elektroniko / ~音乐 elektronika muziko / ~邮[函]件 elektronika posxt(ajx)o; retposxto; retmesagxo; komputila posxto; retletero; retdepesxo / ~游戏 videoludo / ~游戏机 videoludilo / ~云 elektronnubo / ~照相术 elektrofotografio / ~钟 kvarcohorlogxo

【电阻】 〈电〉 rezistanco ~率 rezistiveco; specifa rezistanco / ~炉 〈冶〉 rezistanca forno / ~器 rezistilo

【佃】[diàn] farmi teron; lupreni teron de iu

【佃户】 farmanto; farmulo; farmisto; terluanto

【佃农】 farmanto; farmulo; farmisto; terluanto

【店】[diàn] (商店) vendejo; butiko; magazeno: 服装~ vestovendejo / 食品~ nutrajxvendejo (旅店) gastejo; hotelo: 住~ logxi en hotelo

【店员】 magazena [butika] komizo; vendisto

【玷】[diàn] (白玉上的斑点) makulo en blanka jado (使有污点) makuli; malhonori

【玷污】 makuli; malpurigi; malglori; malhonori: ~名声 makuli la nomon / 你这种行为~了共产党员的光荣称号。 Tiel agante, vi malpurigas [makulas] la gloran titolon de komunisto.

【垫】[diàn] (放在下面) meti ion sub ion alian, por levi gxin aux igi gxin kusxi tute horizontale: 在头下~个枕头 meti kapkusenon sub la kapon / ~一张复写纸 meti karbopaperon sub la folion / 桌子腿底下~个小木块就平了。 Metu lignopeceton sub la piedon de la tablo por igi gxin stari tute horizontale. (放在上面) kovri: 在要熨的衣服上~一块布 kovri gladotan veston per peco da tolo (垫子) kuseno: 椅~ kuseno de segxo / 鞋~ alplandajxo / 床~ matraco (垫付) pagi por iu kun la espero, ke tiu poste repagos al li: 请你先给我~上,以后再还你。 Bonvolu pagi por mi. Mi poste repagos al vi.

【垫子】 kuseno; matraco; tapisxo; mato: 沙发~ kuseno de sofo / 弹簧~ risorta matraco / 体操~ gimnastika tapisxo / 草~ pajla mato / 蹭鞋~ sxuskrapilo / 茶杯~ subtaso

【淀】[diàn] (沉淀) sedimenti; precipitigxi (浅的湖) (kutime uzata kiel parto de loknomo) profunda lago: 白洋~ Baiyangdian-lago (en Heibei-provinco)

【淀粉】 amelo

【惦】[diàn] (cxiam) pensi pri; memori kun maltrankvilo: 我一直~着这件事。 Mi cxiam pensas pri tiu cxi aferon. Tiu cxi afero cxiam min maltrankviligas.

【惦记】 (cxiam) pensi pri; memori kun maltrankvilo; teni iun [ion] en sia koro; zorgi pri: ~同志们的安全 esti maltrankvila pri la sekureco de siaj kamaradoj / ~工作 teni la laboron en sia koro / 她老~着给孩子打件毛衣。 Sxi cxiam pensas pri la trikado de jxerzo por sia infano.

【惦念】 memori kun maltrankvilo; esti maltrankvila pri: 家中一切都好,你不要~。 Cxio iras bone en la hejmo. Ne estu maltrankvila.

【奠】[diàn] (奠定;建立) starigi; fondi (用祭品致祭) fari oferojn al la spirito de mortinto

【奠定】 meti; establi: ~基础 meti fundamenton

【奠基】 meti la fundamenton por; meti la unuan konstrusxtonon ~礼 ceremonio por la meto de la unua konstrusxtono / ~人 fundamentometinto; fondinto / ~石 bazangula sxtono; angulsxtono

【殿】[diàn] (高大的房屋) cxambrego; palaco; templo: 太和~ la Cxambrego de Supera Harmonio (en la Imperiestra Palaco en la pasinteco) (在最后) cxe la malantauxo

【殿下】 (直接称呼) Via Mosxto [Sereneco]; (间接称呼) Lia Mosto [Sereneco]: 亲王~ Via Princa Mosxto

【刁】[diāo] (狡猾) ruza; malica: 这家伙真~,见困难就躲。 Tiu cxi ulo estas vere ruza, kiu cxiam evitas penigajn laborojn. (刁难) krei malfacilajxojn al iu; fari aferojn malfacilaj por iu ③〈方〉(挑食) esti elektema pri manghxajxoj: 嘴~ esti tro elektema pri mangxajxoj

【刁滑】 ruza; malica; trompema

【刁难】 krei malfacilajxojn al iu; fari aferojn malfacilaj por iu; jxeti bastonon en la radon (z); cxikani: 故意~ intence fari aferojn malfacilaj por aliaj / 你要搞点什么新的试验,他总要~一番。 Cxiufoje, kiam oni entreprenas novan provon, li jxetas bastonon en la radon. / 他总是~下级。 Li cxiam cxikanas siajn subulojn.

【凋】[diāo] velki: 苍松翠柏,常绿不~。 La pinoj kaj cipresoj restas cxiam verdaj kaj nevelkemaj.

【凋零】 (凋谢零落) (pp floroj aux plantoj) velki kaj dise fali: 树木~。 La arboj velkis kaj la folioj dise falis. (衰落) malprosperi: 百业~。 Cxiuj metioj malprosperis. (死亡) morti: 老辈~。 La maljuna generacio estas mortanta.

【凋落】 velki kaj fali

【凋谢】 (花叶脱落) velki kaj fali (老年人死) morti en maljuneco: 老成~。 Forpasis grandagxulo.

【碉】[diāo]

【碉堡】 fortikajxo; fuorto; blokhauxso

【雕】[diāo] () gravuri; skulpti; cxizi: 石~ sxtonoskulptajxo / 牙~ eburoskulptajxo / 这个像是用大理石~成的。 Tiu cxi statuo estas skulptita el marmoro. ②〈动〉 aglo

【雕刻】 gravuri; skulpti; cxizi: 象牙~ skulpto sur eburo / 金器~ orajx-gravuro ~刀 gravurilo; grifelo / ~品 skulptajxo / ~术 skulpturo; skulptarto

【雕塑】 skulptarto; skulpturo

【雕像】 statuo: 大理石~ marmora statuo; statuo el marmoro / 半身~ busto / 小~ statueto

【雕琢】 (雕刻) trancxi kaj poluri (jadon ktp); gravuri; skulpti (过分修饰) skribi en tre ornamita stilo

【吊】[diào] (悬挂) pendi; pendigi: 门口~着两盏红灯。 Du rugxaj lanternoj pendis antaux la pordo. / 把灯~在天花板上 pendigi lustron al la plafono (提上) levi per sxnuro; (放下) lasi malsuprenigxi per sxnuro: 把和好的水泥~上去 levi la miksitan cementon per sxnuro / 把空桶~下来 lasi malsuprenigxi malplenan sitelon () substofi per pelto: ~皮袄 subsxtofi jakon per pelto (收回) retiri: ~销护照 retiri pasporton ⑤〈旧〉(一千个制钱) mil moneretoj (吊慰) kondolenci; funebri

【吊车】 gruo; agano: ~梁 gruotrabo

【吊儿郎当】 〈口〉 trakti cxion malserioze; senzorgema kaj senatenta en sia sinteno al cxiu afero

【吊环】 〈体〉 duringo

【吊唁】 prezenti sian kondolencon; kondolenci: ~函电 kondolencaj mesagxoj

【钓】[diào] (用钓竿捉鱼) hokfisxi; fisxhoki: 我~到了两条鲤鱼。 Mi hokfisxis du karpojn. (猎取) cxasi (personajn famon kaj profiton): 沽名~誉 cxasi famon kaj komplimentojn [kaj lauxdojn]

【钓饵】 logajxo; logilo

【钓钩】 fisxhoko

【调】[diào] (调动) transloki; transpostenigi; sxangxi: ~干部 transpostenigi kadron / ~档 sxangxi rapidon / ~军队 transloki trupojn / 改变南粮北~的局面 sxangxi la situacion, en kiu la greno devas esti transportata de la sudo al la nordo (腔调) akcxento*: 这人说话带山东~儿。 Tiu cxi homo parolas kun la akcxento de Shandong. ③〈乐〉 tono; modalo: 定~ doni la tonon / 大[小]~ la majxora [minora] modalo / C大~ C majxora / E小~ E minora / F大调 F-is majxora / A小~ A-is monora / D大~ D-be majxora / E小~ E-be minora (曲调) ario; melodio: ~寄《沁园春》 laux la melodio de Qingyuanchun ⑤〈语〉 tono: 升~ suprena tono / 降~ malsuprena tono ——另读 [tiáo]

【调兵遣将】 (调动兵力,派遣将领) sendi oficirojn kaj soldatojn; transloki trupojn (调动人力) kolekti kaj organizi homforton (laux bezonoj)

【调拨】 asigni; difini: ~款项购置图书 asigni monsumon por la acxeto de libroj / 国家给他们~了大量化肥。 La sxtato asignis al ili grandan kvanton de kemia sterko.

【调查】 esplori; enketi; fari enketon pri: 作社会~ fari socian esploradon; fari sociologiajn enketojn / 进行现场~ fari surlokan enketon / ~失事原因 fari enketon pri la kauxzoj de akcidento ~报告 raporto de enketo / ~会 kunveno de enketo; faktotrovanta kunveno / ~研究 enketoj kaj esploroj

【调动】 (更动) transloki; transpostenigi; sxangxi: ~干部 transpostenigi kadrojn / ~部队 transloki [movi] trupojn (调集动员) mobilizi; aktivigi: ~一切力量 mobilizi cxiujn fortojn / ~群众的积极性 mobilizi [eksciti] la entuziasmon de la amasoj / ~一切积极因素 aktivigi cxiujn pozitivajn faktorojn

【调度】 (安排) reguligi: 车辆的~ reguligo de la veturiloj / 运输的~ reguligo de la transportoj (管理) direkti; regi: 生产~ direktado de la produktado ~室 (trak-)regadejo; (vagonar-)ekspedejo / ~员 reguligisto de la trajnoj [de la auxtobusoj]; (vagonar-)ekspedisto

【调号】 〈语〉 tonsigno

【调虎离山】 forlogi la tigron el la montoj forlogi la malamikon for de lia bazo [fortikajxo]

【调换】 intersxangxi: 咱们~一下位子好吗? Cxu vi volus intersxangxi la sidlokon kun mi?

【调配】 asigni; distribui: ~原材料 asigni krudajn materialojn / 劳动力的合理~ racia distribuo de laborforto

【调遣】 sendi; ekspedi: ~军队 sendi trupojn / ~出国 sendi iun eksterlanden

【调子】 ①〈乐〉 tono; modalo: 定~ doni la tonon (曲调) ario; melodio: 这个~很好听。 Tiu cxi melodio estas bela. (腔调) ario; tono: 这篇文章带有争论的~。 La artikolo havas polemikan tonon. / 唱起团结的~ ekkanti la arion pri unueco / 还是那一套老~。 Tio estas cxiam la sama rekantajxo. (说话时的情绪) tono: 他以悲观的~谈了这件事。 Li parolis pri la afero per pesimisma tono. / 他的回信是怎样的~? Kia estas la tono de lia respondo?

【掉】[diào] (落下) fali; versxi: ~眼泪 versxi larmojn / 被击伤的敌机~在海里。 La pafdifektita malamika aviadilo falis en la maron. / 钮扣~了一个。 Unu butono defalis. (遗失;遗漏) perdi; manki: 我把自行车钥匙~了。 Mi perdis la sxlosilon de mia biciklo. / 这本书~了两页。 Al tiu cxi libro mankas du pagxoj. (减少) perdi: 他害了一场大病,体重~五公斤多。 Dum sia serioza malsano li perdis pli ol 5 kilogramojn. / 大米~价了。 La rizo malkarigxis. (落在后面) postigxi: 他脚上打起了泡,~在后面了。 Havante veziketojn sur siaj piedoj, li postigxis. (掉换) intersxangxi: 和某人~座位 intersxangxi sidlokon kun iu (回;转) turni; returni: 把车头~过来 returni la auxtomobilon (用在某些动词后,表示动作的结果) (uzata post iuj verboj, indikante la rezulton de ago): 扔~ forjxeti / 擦~ forvisxi / 洗~ forlavi / 改~坏习惯 korekti malbonan kutimon

【掉队】 postigxi: 在三天的急行军中没有一个~的。 Neniu postigxis dum la tritaga rapida marsxado.

【掉头】 (转回头) turni la kapon: 当她经过的时候,大家都~看她。 Kiam sxi preterpasis, cxiuj turnis la kapon kaj sxin rigardis. (车船等转成相反的方向) returni: 这地方太窄,汽车不好~。 Tiu cxi loko estas tro malvasta, por ke la auxtomobilo povu fari returnon.

【掉以轻心】 malaltigi sian singardemon; malstrecxi sian viglatentemon; malserioze trakti ion: 大敌当前,我们决不可~。 Vizagxe al potenca malamiko, ni ne devas malstrecxi nian viglatentemon.

【爹】[diē] 〈口〉 patro; pacxjo: ~娘 patro kaj patrino; gepatroj

【跌】[diē] () fali: 他~伤了。 Li falis teren kaj vundis sin. / ~进深渊 fali en abismon (跌价) prezmalaltigxi; malkarigxi: 电视机~了。 La prezo de televidiloj malaltigxis. La televidiloj malkarigxis.

【跌倒】 fali: 他滑了一下,~在地。 Li glitis kaj falis teren.

【跌价】 prezmalaltigxi; malkarigxi: 我在等着电冰箱再~呢。 Mi atendas novan prezmalaltigxon de la fridujoj.

【跌跤】 (跌倒) stumbli kaj fali; fali: 仰天跌一交 fali dorsen [surdorse, dorsosuben]; fali renverse kun kapo malantauxen (犯错误) fari eraron; fari falsan pasxon; stumbli: 主观地看问题的人没有不~的。 La homoj, kiuj rigardas problemojn el subjektiva vidpunkto, neeviteble stumblas.

【跌落】 (往下掉) fali (落价) prezmalaltigxi; malkarigxi

【喋喋不休】 senhalte paroli; senfine babiladi

【叠】[dié] (重叠) meti ion unu sur la aliaj; stakigi: ~石为山 amasigi sxtonojn unu sur la aliaj por fari monteton (折叠) faldi: ~被子 faldi litkovrilon / 把信~好 faldi la leteron

【碟子】 pledeto; telereto; subtaso

【蝶泳】 papilia nagxmaniero; papili(manier)a nagxado; papilinagxo

【丁】[dīng] (成年男子) maturagxa viro; plenkreskulo: 成~ atingi la maturan agxon (人口) membroj de familio; logxantaro: 添~ naski bebon (precipe knabeton); havi novnaskiton en la familio (旧时称某些职业的人) persono sin okupanta pri ia speco de laboro: 园~ gxardenisto / 门~ pordisto / 庖~ kuiristo (天干的第四位) la 4-a el la 10 Cxielaj Trunkoj (第四) kvara: ~等 la kvara grado; grado D / ~种维生素 vitamino D (小块) malgranda peco en formo de kubo; kubo: 把胡萝卜切成~ trancxi karotojn en kubojn ——另读 [zhēng]

【丁当】 〈象〉 tintado: 铃儿响~。 La sonoriletoj tintas. / 只听得盘子碰得丁丁当当响。 Oni auxdas nur la klaktintadon de pladoj kaj bovloj interfrapigxantaj. / 穷得~响 esti tute senmona; nuda kaj kruda, sen grosxo en posxo (z)

【丁香】 〈植〉①(也叫丁香花”,紫丁香”)(观赏用落叶乔木) siringo; lilako (常绿乔木) kariofilarbo; kariofilujo; kariofilmirto ~油 kariofiloleo / ~花蕾 kariofilo

【叮】[dīng] () piki; mordi: 我腿上叫蚊子~了一下。 Mi estis pikita sur la kruro de kulo. / 这菜给苍蝇~过了。 Tiu cxi plado estis tusxita de musxoj. (追问) refoje demandi por fari sin certa pri io: 我~了他半天,他才说了真话。 Mi foj-refoje demandadis lin kaj finfine li diris la veron.

【叮当】同“丁当”

【咛嘱】 foj-refoje admoni; insiste konsili [rekomendi]: 老师一再~我们要谦虚谨慎。 La instruisto foj-refoje admonis nin, ke ni estu modestaj kaj prudentaj. / 大夫再三~他戒绝烟酒。 La kuracisto insiste rekomendis al li abstini de vino kaj tabako.

【盯】[dīng] fikse rigardi; fiksi sian rigardon al: 他两眼~着雷达荧光屏。 Liaj okuloj estis fiksitaj sur la radara ekrano. / 这么~着人看,可有点不礼貌。 Estas nedece tiel fikse rigardi homojn. / ~住这个坏蛋。 Okulsekvu tiun cxi kanajlon.

【盯梢】 gvatsekvi: 小心,有人~。 Ni estu singardaj. Oni nin gvatsekvas.

【钉】[dīng] (钉子) najlo (紧跟) strikte sekvi: 紧~对方中锋 strikte sekvi la centran avanulon de la kontrauxa teamo (催促) urgxi; insiste peti: 你要~他吃药,免得他忘了。 Vi devas insiste memorigadi lin pri la preno de la medikamento, por ke li tion ne forgesu. ④同“盯” ——另读 [dìng]

【钉梢】同“盯梢”

【钉子】 (铁钉) najlo (意外的障碍) neatendita obstaklo: 碰~ kolizii kun obstaklo; renkonti [ricevi] rifuzon; renkonti malfacilajxon (埋伏的人) sabotanto: 安插~ planti sabotanton

【顶】[dǐng] (最高部分) plejaltajxo; supro; pinto: 从楼梯~上滚下来 rulfali de la supro de la sxtuparo / 头~ la supro de la kapo; verto / 秃~ esti kalva / 在山~上 sur la montosupro [montokresto] / 屋~ tegmento / 塔~ la pinto de pagodo / 到~ atingi la supron [la limon] (用头支承) porti sur la kapo: 头上~着一罐水 porti krucxon da akvo sur la kapo / 妇女能~半边天。 La virinoj portas la duonon de la cxielo. (从下面拱起) levi de sube: 用千斤顶把卡车~起来 levi la kamionon per kriko (用头撞击) doni baton per la kapo [per la kornoj]: 这山羊爱~人。 La kapro ofte donas kornobatojn al homo. (推动) pusxi: 坡大,用两台机车,一台拉着,一台~着。 La deklivo estas abrupta kaj oni uzas du lokomotivojn: unu tiras la trajnon kaj la alia gxin pusxas. (迎着) kontraux: ~风航行 navigi kontraux la vento (顶撞) malgxentile respondi per kontrauxdiro; rebati; malakcepti: 我~了他几句。 Mi rebate diris kelkajn vortojn al li. / 把抗议~回去 malakcepti proteston (抵住) sin teni; rezisti: 他们~得住敌人的进攻。 Ili povos rezisti [sin teni] antaux la malamikoj. (顶替) preni la lokon de iu; anstatauxi: ~别人的名字 alpreni la nomon de iu alia / 我今天~他的班。 Hodiaux mi anstatauxas lin. (相当) egali; esti ekvivalenta al: 一台联合收割机能~几十个人。 Unu kombajno povas fari la laboron de dekoj da homoj ⑾〈量〉(uzata por io, kio havas supron): 一~帽子 unu cxapelo / 一~帐子 unu kulvualo ⑿〈副〉(表示程度最高) plej; treege: ~简单的方法 la plej simpla metodo / ~小的那个孩子 la plej juna el la infanoj / 他~喜欢爬山。 Li treege amas la alpismon.

【顶点】 ①〈数〉 vertico: 三角形的~ la vertico de triangulo (最高点) kulmino; zenito; apogeo: 危机的~ kulmina punkto de krizo / 处于荣誉的~ esti cxe la apogeo de la gloro

【顶端】 (最高最上的部分) supro; pinto (末尾) fino; ekstremajxo: 我们走到桥的~。 Ni iris gxis la fino de la ponto.

【顶风】 (迎着风) kontraux la vento: ~骑车 bicikli kontraux la vento / ~冒雨 spiti al vento kaj pluvo; malgraux vento kaj pluvo ②迎头的风) kontrauxa vento

【顶峰】 (山的最高处) montopinto; montosupro (事物发展的最高点) kulmino; zenito; apogeo: 荣誉达到~ atingi la zeniton de sia gloro / 处于强盛的~ esti cxe la apogeo de sia potenco kaj prospero

【顶替】 preni la lokon de iu; anstatauxi: 他走了谁来~他? Kiu anstatauxos lin, post kiam la foriros? / 冒名~ alpreni la nomon de iu alia kaj anstatauxi lin

【顶天立地】 rekta kaj majesta; sentima; kun nesubigebla heroa spirito: ~的劲松 rekta kaj majesta pino / 做个~的英雄汉 esti sentima heroo; esti heroo kun nesubigebla spirito

【顶用】 esti utila; servi al la celo: 你去也不~。 Estus senutile, ecx se vi irus tien. / 干着急顶什么用? Al kio servas maltrankviligxi nenion farante? / 等他毕了业就~了。 Li estos helpo, post kiam li finos sian studadon en la lernejo.

【顶住】 rezisti al; esti firma kontraux; sin fortike teni kontraux: ~压力 rezisti al premo / ~敌人的进攻 fortike sin teni antaux la malamikoj / ~风浪 esti firma kontraux sxtormo

【顶撞】 malgxentile kontrauxdiri (al sia pliagxulo aux superulo); ofendi (sian pliagxulon aux superulon) per malgxentilaj vortoj

【鼎】[dǐng] (古代煮东西的器物) ding-o (antikva tri- aux kvarpieda bronza kuirkaldrono kun du ringoformaj ansoj); tripieda [kvarpieda] kaldrono ②〈方〉() kuirpoto

【鼎鼎大名】 esti fame konata; esti lauxtanoma; gxui grandan reputacion

【鼎力】 〈敬〉 via helpo: 多蒙~协助,无任感谢。 Ni estas senfine dankemaj al vi pro via bonvolo doni helpon al ni.

【订】[dìng] (订立) kontrakti; subskribi; ellabori; fiksi: ~条约 kontrakti traktaton / ~合同 subskribi kontrakton; kontrakti / ~计划 ellabori planon / ~日期 fiksi daton (预订) aboni; rezervi; mendi: ~报 aboni jxurnalon / 续~期刊 renovigi sian abonon de revuo; reaboni revuon / ~火车票 rezervi [mendi] sidlokon en trajno / 在旅馆里~一个房间 rezervi [mendi] cxambron en hotelo (改正文字错误) korekti; revizii: 修~ revizii (装订) bindi; brosxuri

【订户】 abonanto; antauxmendanto

【订婚】 fiancx(in)igxi kun [al]; interfiancxigxi; gefiancxigxi: 她已经和他~了。 Sxi jam fiancxinigxis al li. / 他们俩已经~了。 Ili jam interfiancxigxis [gefiancxigxis]. ~戒指 ringo de gefiancxigxo / ~仪式 gefiancxigxa ceremonio

【订货】 mendi varojn: 向某工厂~ fari mendon al iu fabriko / 承接~ ricevi mendo / 交付~ liveri mendon

【订立】 kontrakti; subskribi: ~和约 kontrakti traktaton de paco / ~贸易协定 subskribi komercan interkonsenton / ~规章 ellabori regularon

【订阅】 aboni: ~杂志 aboni revuon

【订正】 korekti; revizii: 第一版中的错误业已~。 La eraroj de la unua eldono jam estis korektitaj.

【钉】[dìng] (砸钉子) enbati (najlon); (用钉子固定) najlo: ~钉子 enbati [marteli] najlon / ~箱子 najli keston / ~马掌 hufferi [hufumi] cxevalon (缝住) alkudri: ~扣 alkudri butonon (al vesto) ——另读 [dīng]

【定】[dìng] (平静;稳定) kvieta; trankvila; stabila: 心神不~ esti maltrankvila; esti malkvieta; esti malserena / 天下大~。 Gxenerala stabileco jam estas atingita en la tuta lando. (确定) decidi; fiksi; determini: 会议~于明天上午举行。 La kunveno estas fiksita por morgauxa mateno. / ~方针 decidi politikon / ~计划 fari [ellabori] planon / ~调子 doni la tonon (已经确定的) fiks(it)a: ~数 fiksa nombro / ~息 fiksita interezo / 下~决心 fari [preni] firman decidon / 拿不~主意 heziti inter du opinioj; heziti (预定) aboni; mendi: ~报 aboni jxurnalon ⑤〈书〉(一定) certe: ~可取胜 esti certa gajni la venkon / 人~胜天。 La homo certe triumfos super la naturo.

【定案】 (作最后决定) decidi verdikton; fari [preni] definitivan decidon: 现在还定不了案。 Nun ankoraux ne eblas eldiri verdikton. / 生产指标要三榜~。 La normoj de produktado devas esti ekzamenataj tri fojojn, antaux ol farigxi definitivaj. (最后决定) definitiva decido; verdikto: 这还不能作为~。 Tio ankoraux ne estas definitiva decido.

【定额】 kvoto; normo; kontingento: 生产~ produkta kvoto ~工资制 salajroj bazitaj sur laborkvotoj

【定购】 mendi; fari mendon de ~单 mendilo

【定规】 (一定的规矩) starigita regulo; absoluta regulo: 至于协作的方式,并无~。 Ne estas absoluta regulo en tio, kio koncernas la formojn de kunlaboro. ②〈方〉(一定) nepre: 叫他不要去,他~要去。 Malgraux mia malkonsilo li nepre volis iri.

【定货】 mendi varojn; fari mendon

【定价】 (规定价格) fiksi prezon; difini prezon (规定的价格) fiksita [difinita] prezo; takso: 高[低]于~出售 vendi super [sub] la fiksita prezo [la takso]

【定居】 logxi fiksloke; fikslogxigxi; instali sin ie: 他~马来西亚。 Li fikslogxgxis [instalis sin] en Malajzio. / 这些过去游牧的部落现在逐渐~下来。 Tiuj cxi antauxe nomadaj tributoj nun iom post iom farigxas fikshejmaj. ~点 vilagxo de fikslogxloko [loko, kie estas aro da fikslogxejoj] (de pasxtistoj, fisxistoj ktp); fikslogxejaro

【定局】 (确定不移的形势) definitiva situacio; neevitebla rezulto: 今年丰收已成~。 Ni estas certaj, ke ni havos bonan rikolton cxi-jare. / 这场比赛谁胜谁负尚未成~。 La rezulto de tiu cxi matcxo estas ankoraux necerta. (做最后决定) fari definitivan decidon: 事情还没有~,明天可以再议。 Tiu cxi decido ankoraux ne estas definitiva, ni povos ree diskuti pri gxi morgaux.

【定理】 ①〈数〉 teoremo: 基本~ fundamenta teoremo / 几何~ geometria teoremo / 证明~ demonstri teoremon

【定量】 fiksita kvanto; porcio: 个人粮食~ porcio de greno por cxiu persono / 肉类的~供应 porciumo de la viando

【定律】 (scienca) legxo: 万有引力~ la legxo de la universala gravito / 库仑~ la legxo de Coulomb

【定论】 lasta [definitiva] konkludo: 这个问题尚无~。 Oni ankoraux en venis al lasta konkludo pri tiu cxi demando. / 此事已有~,不必再议。 La demando jam estas decidita. Ne necesas plua diskutado.

【定名】 doni nomon al; nomi: 这个造船厂~为东风造船厂。 Tiu cxi sxipfarejo estis nomita Dongfeng-sxipfarejo.

【定期】 (定下日期) fiksi daton: ~召开会议 fiksi daton por la kunvoko de kunveno (有一定期限的) regula; perioda; fiksdata: ~体格检查 regula medicina ekzameno / ~汇报工作 regule fari raporton pri sia laboro / ~刊物 perioda publikigajxo; periodajxo ~存款 fiksdata [(fiks)perioda] (sxpar)depono / ~航船 liniosxipo / ~租船 fiksdata cxartado [sxipoluo]

【定向】 direkta; orientita ~爆破 direkta eksplodigo / ~地雷 orientita mino / ~培育 〈农〉 fiksdirekta bredado / ~天线 direkta anteno / ~仪 〈气〉 direktotrovilo

【定型】 ricevi la definitivan formon: 儿童的性格还没有~,还可以培养。 La karaktero de la infanoj, kiu estas ankoraux ne definitiva, povas esti modlata.

【定义】 difino: 给一个词下~ difini la sencon de vorto; difini vorton

【定员】 fiksa nombro de personaro [de pasagxeroj]: 这节车箱~为一百四十四人。 Tiu cxi vagono havas 144 sidlokojn.

【定罪】 deklari iun kulpa; kondamni iun

【丢】[diū] (遗失) perdi: 我的自行车钥匙~了。 Mi perdis la sxlosilon de mia biciklo. / 这套书~了两卷。 Al tiu cxi kolekto da libroj mankas du volumoj. / 他一连~了两局。 Li sinsekve perdis du partiojn. () jxeti: 把菜帮子~给兔子吃 jxeti la eksterajn foliojn de brasiko al la kuniklo / 劳动人民的本色不能~。 Ni ne devas perdi la bonajn kvalitojn de la laboranta popolo. (搁置) meti flanken: 我的世界语~了好几年了,都忘得差不多了。 Mi ne uzas mian Esperanton jam plurajn jarojn kaj preskaux tute forgesis gxin. / 我只有这件事~不开。 Tio estas la sola afero, kiu min maltrankviligas.

【丢掉】 (遗失;丧失) perdi: 我~了一支钢笔。 Mi perdis mian fontoplumon. / 由于这次争端,他的工作~。 Li perdis sian laboron rezulte de la disputo. (抛弃) forjxeti: ~幻想,面对现实。 Forjxetu viajn iluziojn kaj alvizagxu la realon. / ~错误观点 forjxeti erarajn vidpunktojn / ~坏习惯 senigi sin je malbona kutimo

【丢盔卸甲】 forjxeti sian kaskon kaj sian kirason; forjxeti cxion en fugxo: 打得敌人~,狼狈逃窜。 La malamikaj soldatoj estis tiel peze batitaj, ke ili forjxetis cxion kaj konfuze forkuris.

【丢脸】 perdi la vizagxon; suferi humiligxon; malhonorita [senhonorigita]: 这不是~的事。 Tio ne estas hontindajxo. / 我们决不给祖国~。 Ni neniel malhonoras nian patrion.

【丢人】 perdi la vizagxon; esti malhonorita [senhonorigita]: 真~! Kia malhonoro [honto]! / 别给我~现眼。 Ne perdigu al mi la vizagxon. Ne faru min objekto de honto. Ne ridindigu min.

【丢三落四】 cxiam forgesi tion kaj alion; esti forgesema; esti malatentema

【丢失】 perdi: 他~了几本书。 Li perdis kelkajn librojn.

【东】[dōng] (方位) oriento; eosto; easto: 城~ oriente de la urbo / ~城 la orientaj kvartaloj de la urbo / ~郊 orienta cxirkauxurbo / 往~去 sin direkti orienten (主人) mastro; posedanto: 房~ la posedanto kaj luiganto de domo; ludomposedanto (东道) gastiganto: 我做~,请你们吃晚饭。 Mi invitas vin al vespermangxo kaj mi estos la paganto.

【东北】 ①东北方) nordoriento (我国东北地区) la Nordoriento [la nordorienta parto] de Cxinio; la Nordorienta Cxinio ~风 nordorienta vento / ~抗日联军 la Kontrauxjapana Unuigita Armeo de la Nordoriento (organizita kaj gvidata de la Komunista Partio de Cxinio post la Evento de la 18-a de septembro 1931)

【东道】 gastiganto; regalanto: 我来做~。 Estas mi, kiu pagas [regalas]. ~国 gastiganta lando [sxtato] / ~主 gastiganto; regalanto

【东方】 () oriento; eosto; easto: 太阳从~升起。 La suno levigxas en la oriento. (指亚洲) la Oriento ~学 orient(al)lismo; orientologio / ~语言 orientaj lingvoj

【东风】 (从东方刮来的风) orienta vento (春风) printempa vento (革命力量或气势) la Orienta Vento la forto de revolucio: ~压倒西风。 La Orienta Vento superas la Okcidantan Venton. ~带 〈气〉 orientventa zono

【东南】 (东南方) sudoriento (我国东南地区) la Sudoriento [la sudorienta parto] de Cxinio; la Sudorienta Cxinio

【东山再起】 relevigxi por rekapti la potencon; sin prepari por reveno sur la politikan scenejon; repreni sian antauxan pozicion

【东西】1 (东和西) oriento kaj okcidento (从东到西) de oriento okcidenten; en direkto orienta-okcidenta: 这地方~三公里,南北五公里。 Tiu cxi distrikto etendigxas sur 3 kilometroj de oriento okcidenten kaj sur 5 kilometroj de nordo suden.

【东西】2 (事物) objekto; ajxo; afero; umo: 那是什么~? Kio estas tio? / 用少量的词句讲许多~ diri multon per malmulte da vortoj / 一成不变的~是没有的。 Nenio estas nesxangxebla. / 您得吃点~再走。 Vi devus mangxi ion antaux ol foriri. / 分析形势要注意全局性的~。 En la analizo de la situacio, oni devas turni la atenton sur tion, kio koncernas la tuton. / 带上一些日用必需的~ kunporti kelkajn cxiutagajn necesajxojn / 买~ fari acxetojn / 有生命的~ vivajxoj / 把那个~给我。 Donu al tiun umon! (指人或动物,多含厌恶或喜爱的感情) estajxo; ulo: 这小东西真可爱。 Tiu cxi malgranda estajxo estas vere cxarma. / 卑鄙的~! Kia malestiminda ulo!

【东张西望】 rigardi jen orienten, jen okcidenten; rigardi cxirkaux sin [cxirkauxen]: ~地闲逛 gapvagi

【冬】[dōng] (冬季) vintro: 过~ pasigi la vintron; (tra)vintri / ~寒 vintra malvarmo / 隆~ en plena vintro ②〈象〉 sono de tambruado, pordofrapado ktp

【冬瓜】 〈植〉 beninkaso* (Benincasa hispida)

【冬季】 vintro ~施工 vintra konstruado / ~体育运动 vintraj sportoj / ~作物 vintraj agrokulturaj plantoj

【冬眠】 〈动〉 vintrodorm(ad)o

【冬天】 vintro

【冬装】 vintraj vestoj

【懂】[dǒng] scii; koni; kompreni: ~世界语 scii Esperanton / 他的话我听~了。 Mi komprenas, kion li diras. / 我不大听得~你的话。 Mi ne bone komprenas vin. / 不要不~装~。 Ne sxajnigu vin scianta tion, kion vi ne scias. / 干部必须~政策。 La kadroj devas havi solidan konon de la poliko. / ~礼貌 esti gxentila

【懂事】 sagxa; prudenta; inteligenta: ~的孩子 prudenta [bonkonduta] infano / 你老打断客人的话,太不~了。 Sencxese interrompante la gastojn, vi ne estas gxentila. / ~的年龄 komprenagxo

【动】[dòng] (活动) sin movi; movigxi: 他闪了腰,~不了了。 Li tordis al si la lumbon kaj ne povas plu movi sin. / 微风吹~树叶。 La venteto movis [tremigas] la foliojn. / 我有颗牙~了。 Mi havas denton, kiu movigxas. / 你~了一下,照片怕没拍好。 Vi vin movetis, tial la foto eble fusxigxis. / 不准~,不然我就开枪了。 Ne movigxu aux mi pafos. / 古人以为地球是不~的。 La antikvuloj kredis, ke la Tero ne movigxas. (碰动;改动) tusxi; transloki; sxangxi: 请勿~展品。 Ne tusxu la ekspoziciajxojn. / 这房子已经修过,但正面没有~。 Tiu cxi domo estis riparita, sed oni ne tusxis la fasadon. / 三十年来我一直呆在广州没有~。 De tridek jaroj mi restas en Guangzhou sen min transloki. / 这句话只要~一两个字就顺了。 Sxangxu nur unu aux du vortojn kaj la frazo legigxos glate. (行动) agi; ekagi: 我们的一举一~都要符合人民的利益。 Cxiu nia ago devas esti konforma al la interesoj de la popolo. / 经过动员,他们都~起来了。 Mobilizite, ili cxiuj ekagis. (使用) uzi: ~脑筋 uzi sian kapon; cerbumi / 先不要~那笔钱。 Nun ne uzu la monsumon. (触动思想情绪) emocii; kortusxi: ~感情 esti emociita / ~人肺腑 tusxi la kordojn de la koro / 不为甜言蜜语所~ ne esti influata de mielaj vortoj ⑥〈方〉(吃;喝) (kutime uzata kun negacio) mangxi; trinki: 不~荤腥 neniam tusxi [mangxi] viandon, nek fisxon; esti vegetarano (动不动) facile; ofte: 影片一经上演,观众~以万计。 Tuj kiam la filmo komencis esti prezentata, gxi altiris dekmilojn da spektantoj.

【动不动】 facile; ofte; en cxiu okazo; pro nenio: ~就感冒 facile malvarmumigxi / ~就发火 facile kolerigxi; ofte boli de kolero / ~就哭鼻子 ofte plori pro nenio; esti plorema / 他~就训人。 Li admonas aliajn en cxiu okazo.

【动产】 moveblaj proprietajxoj [posedajxoj]; moveblajxoj

【动词】 〈语〉 verbo ~不定式 infinitivo

【动荡】 malkvieta; tumulta; malpaca: ~的局势 malkvieta situacio / 社会的大~ socia tumultego

【动工】 komenci [entrepreni] konstruadon: 新的电视塔~了。 La konstruado de la nova televizia turo komencigxis.

【动机】 motivo; intenco: 出于自私的~ pusxata de egoismaj motivoj / ~不纯 havi malpurajn intencojn / 他的~是好的。 Lia intenco estas bona.

【动静】 (声音) la sono de io movigxanta; bruo: 屋子里静悄悄的,一点儿~也没有。 En la cxambro regas absoluta silento. (情况) stato de aktiveco; aktiveco: 发现可疑~ trovi ion suspektindan / 一有~就来报告。 Raportu tuj kiam io okazos.

【动力】 (能量) energio: ~资源 energiaj ricxfontoj (推动力) mova forto; movforto: 历史发展的~ la movforto de la disvolvigxo de la historio

【动乱】 tumulto; malordo; malkvieto: 政治~ politika tumulto / 社会~ socia malordo / 十年~ la dek hxaosaj jaroj; la tumulta jardeko

【动脉】 〈生理〉 arterio: 主~ aorto ~弓 aorta arko / ~血压 arteria premo / ~炎 arteriito; arterito* / ~硬化 arteriosklerozo / ~粥样化 ateromo / ~粥样硬化 aterosklerozo

【动人】 emocia; kortusxa; tusxanta: ~的情景 emocia [tusxanta] sceno / ~的英雄事迹 emocia heroajxo / ~的话语 kortusxaj [tusxantaj] paroloj

【动身】 ekiri; ekveturi; ekvojagxi

【动手】 (开始做) komenci labori; komenci fari ion; ekfari; ekagi: 咱们得马上~。 Ni devas tuj komenci nian laboron. / 现在是~干的时候了。 Nu estas tempo ekagi. / ~修建一座高炉 komenci konstrui altan fornegon / 敌人已经~了。 La malamiko jam komencis ataki nin. (触动) tusxi: 爱护展品,请勿~。 Bonvolu ne tusxi la ekspoziciajxojn. (打人) bati; frapi: 是谁先动的手? Kiu la unua ekbatis? / 君子动口不~。 Gxentila homo kverelas busxe, sed ne mane. Noblulo sin esprimas ne pugne, sed busxe.

【动态】 (事物发展的情况) disvolvigxo; evoluo; tendenco: 科技新~ novaj disvolvigxoj de la sciencoj kj teknikoj / 了解敌军的~ informigxi pri la movoj de la malamikaj trupoj / 海湾战争的新~ novaj tendencoj en la milito de Persa Golfo ③〈物〉 dinamika stato ~电阻 〈电〉 dinamika rezistenco / ~平衡 〈物〉 dinamika ekvilibro / ~特性 〈电〉 dinamika karakterizajxo

【动弹】 movi; sin movi; movigxi: 车里太挤,~不得。 La auxtobuso estas tiel plenplena de homoj, ke oni ne povas plu sin movi [movigxi]. / 机器不~了。 La masxino haltis [ne plu iras, estas en paneo].

【动听】 agrabla por la oreloj; soni agrable [dolcxe, interese]; elokventa: 她唱得很~。 Sxi kantas tre bele. / 他能把很平常的事儿说得很~。 Li scias rakonti ordinarajn aferojn en interesa maniero. / 用~的语句说话 esprimi sin per elokventaj vortoj / ~的故事 alloga rakonto

【动物】 animalo; besto ~病理学 zoopatologio / ~固醇 zoosterolo / ~化石 zoolito / ~胶 animala gluo / ~界 la animala regno / ~区系 fauxno / ~群 fauxno / ~生态学 animala ekologio / ~学 zoologio / ~油 animala graso / ~园 zoologia gxardeno / ~志 fauxno

【动向】 tendenco; inklino; movoj: 外交新~ nova tendenco en la diplomatiaj rilatoj / 密切注意敌人~ atente observi la movojn de la malamiko

【动心】 havi ekdeziron fari ion: 看到他学习世界语,我也动了心。 Vidante, ke li lernas Esperanton, mi ekdeziras fari la samon.

【动摇】 (不稳固;不坚定) sxanceligxi; heziti: 坚决走社会主义道路,绝不~ firme preni la socialisman vojon kaj neniam sxanceligxi / 中间派的特点就是~。 Tio, kio karakterizas la mezajn elementojn, estas hezitado. (使动摇) sxanceli; skui: 威逼利诱不能~一个革命战士的坚强意志。 Nek minaco nek promeso povas sxanceli la firman volon de revolucia batalanto. / ~军心 skui la batalspiriton

【动用】 uzi; utiligi: ~大量人力 uzi grandegan kvanton da homforto / ~库存 utiligi stokon

【动员】 mobilizi: 总~ gxenerala mobilizo / ~一切力量 mobilizi cxiujn fortojn / 全国~,大干四化 mobilizi la tutan nacion, ke ili energie laboru por la kvar modernigoj / ~工人和技术人员超额完成计划 mobilizi la laboristojn kaj teknikistojn por superplenumi la planon ~报告 raporto de mobilizo / ~会 kunveno de mobilizo / ~令 mobilizordono; mobilizo

【动作】 movo; movigxo; ago: 这一节体操有四个~。 Tiu cxiu gimnastika ekzerco konsistas el kvar movoj. / ~灵巧 esti lerta en siaj movigxoj / ~缓慢 havi malrapidajn movigxojn / 优美的舞蹈~ graciaj dancmovoj (动作;行动) agi; konduti: 且看他以后如何~。 Ni vidu, kiel li kondutos poste. / 弹钢琴要十个指头都~。 Oni devas ludi sur la piano per siaj dek fingroj.

【冻】[dòng] (结冰) glaciigxi; frostigxi: 缸里的水~了。 La akvo en la vazego glaciigxis. / 不能让这些白菜~坏。 Ni ne devas lasi cxi tiujn brasikojn frostdifektigxi. (凝结体) gelatenajxo; jxeleo: 肉~儿 gelatenajxo / 苹果~ jxeleo el pomoj (感到冷) senti sin tre malvarma; senti froston; frosti; frostvundigxi: 多穿些,别~着。 Metu sur vin pli da vestoj, por ke vi ne malvarmumigxu. / 我的双脚~得够戗。 Brr! frostas al mi en la piedoj. / 她的手都~了。 Sxiaj manoj frostvundigxis.

【冻疮】 frostosxvelo; frostabsceso; pernio

【冻结】 (凝结) glaciigxi; frostigxi; koaguligxi (阻止变动) frostigi; bloki: ~工资 frostigi la salajrojn / ~物价 frostigi [bloki] la prezojn / ~的信贷 blokitaj kreditoj

【冻伤】 frostvundigxi: 他的耳朵~了。 Liaj oreloj frostvundigxis.

【洞】[dòng] (窟窿;洞穴) truo; groto; kaverno: 打一个~ bori truon / 衣服破了一个~。 La vesto havas truon. / 老鼠~ truo de muso / 千佛~ la Mil-Budha Groto / 肺部空~ kavernoj de la pulmoj / 树~ kaverno en arbo (代替零”) (uzata anstataux tiam, kiam oni diras ciferojn): ~~拐 (007) nul, nul, sep ③〈书〉(透彻) penetre; (gxis)funde: ~识虚实 havi gxisfundan konon pri la efektiva situacio (de la kontrauxa flanko)

【洞察】 (tra)penetri; klare vidi; distingi kun sagaceco: ~一切 (tra)penetri la fundon de cxiuj aferoj / ~其意 (tra)penetri ies intencon / ~是非 distingi la veron de la malvero ~力 akravideco; sagaceco

【洞穴】 kaverno; groto ~墓 katakombo

【栋】[dòng] ①〈书〉(脊檩) firstotrabo ②〈量〉(uzata por domoj): 一~楼房 unu etagxdomo

【栋梁】 firstotrabo kaj trabo kolono de la sxtato ~之材 homo kun la kapabloj de sxtatisto; homo de grandega promeso

【都】[dōu] 〈副〉①(表示总括全部) cxiuj; senescepte: 大伙儿~同意吗? Cxu cxiuj konsentas? / 我邀了几个朋友,他们全~来了。 Mi invitis kelkajn amikojn kaj ili cxiuj venis. / 并不是所有的蘑菇全~能吃。 Ne cxiuj fungoj estas mangxeblaj. / 我见过的人全~说这是真的。 cxiuj, kiujn mi vidis, diris, ke tio estas vera. / 他什么事~会干。 Li estas kapabla je cxio. / 三个月以来,她一天~没有休息。 De tri monatoj sxi ne ripozas ecx unu solan tagon. / 我什么~不要。 Mi bezonas nenion. / 你什么时候来~行。 Vi povas veni iam ajn [en iu ajn tempo]. / 给谁~行。 Vi povas doni gxin al iu ajn. / 我随便吃点什么~行。 Mi mangxos ion ajn. / 无论干什么事情,他~非常认真。 Kion ajn li faras, li estas cxiam tre konscienca. / 不管做什么,~应该考虑到人民的利益。 En cxiuj viaj agoj vi devas konsideri la interesojn de la popolo. (是”合用,说明理由) (uzata kun por indiki kialon): ~是你老磨蹭,害得我们迟到了。 Gxuste pro via malrapidemo ni malfruis. / ~是你,把他灌成这样。 Estis tute via kulpo, ke vi faris lin tiel ebria. / ~是党的领导,我们才有今天的幸福生活。 Dank’ al la gvidado de la Partio ni hodiaux vivas felicxan vivon. (甚至) ecx: 今天天气真怪,中午比早晨~冷。 Strangan veteron ni havas hodiaux. Estas ecx pli malvarme tagmeze ol matene. / 连他~不知道。 Ecx li ne scias pri tio. / 我连他的名字~忘了。 Mi forgesis ecx lian nomon. / 这东西我连动~没动。 Tiun cxi objekton mi tute ne tusxis. (已经) jam: 他~八十岁了,身子骨还那么硬朗。 Li jam havas okdek jarojn, sed li estas ankoraux tiel fortika. Li estas cxiam tiel fortika, kvankam li jam estas okdekjara. ——另读 [dū]

【兜】[dōu] (口袋) posxo; sako: 裤~儿 posxo de pantalono / 上衣~儿 jaka posxo / 网~ retsako (拢着) envolvi ion per peco da tolo ktp; porti ion en la basko de sia vesto: 老大娘的围裙里~着十几个鸡蛋。 La avino portis dekkelkajn ovojn en sia antauxtuko. () cxirkauxiri; rondiri: 我们在城里~了一圈。 Ni faris rondrion en la urbo. (承当) preni sur sin: 你尽管继续试验,出了问题我~着。 Dauxrigu vian eksperimenton. Se io neatendita okazos, mi prenos sur min la respondecon. ⑤同“篼” ⑥同“蔸”

【兜揽】 altiri (klienton); oferti: ~生意 peni vendi siajn varojn; altiri klientojn / 为报刊~订户 varbi abonantojn por jxurnalo aux gazeto (把事情往身上拉) preni sur sin (alies laboron ktp): 这是你~来的事,我不管。 Vi mem prenis sur vin la aferon. Mi ne volas impliki min en gxin.

【兜售】 kolporti; vagvendi; oferti: ~劣货 kolporti malaltkvalitajn varojn / 沿街~ vagvendi siajn varojn / ~军火 oferti municiojn

【兜子】 (口袋) posxo; sako ②同“篼子”

【斗】[dǒu] (容量单位) doux-o (tradicia cxina mezurunuo de kapacito por greno, egalanta 10 sxeng-ojn kaj valoranta 1 dekalitron) (量具) doux-mezurilo (二十八宿之一) la 8-a el la 28 konstelacioj, en kiujn la cxiela sfero estis dividita en la antikva cxina astronomio) (北斗星) la Granda Cxerpilo (la Granda Ursino): ~柄 la tenilo de la Granda Cxerpilo (斗形指纹) fingropintaj hauxtlinioj spiralformaj [en formo de doux-mezurilo] ——另读 [dòu]

【斗笠】 plektita bambucxapelo

【斗篷】 (无袖外衣) (senmanika) mantelo; pelerino ②〈方〉同“斗笠”

【抖】[dǒu] (颤动) tremi: 浑身直~ tremi per la tuta korpo / 冷得发~ tremi de malvarmo; frostotremi / 气得发~ tremi de kolero (甩动) skui; ekskui: ~一~缰绳 ekskui la kolbridon / 把衣服上的雪~掉 forskui [deskui] la negxon de sia vesto / ~开被窝 skue malvolvi [malfaldi] vatitan litkovrilon / ~空竹 ludi per diabolo (鼓起) preni (kuragxon): ~起精神 preni la kuragxon fari ion; kolekti [levi] sian kuragxon ④〈讽〉(得意) esti fiera (pri sia ricxeco aux alta rango)

【抖动】 (颤动) tremi (振动) skui

【抖擞】 vigligi; eksciti: ~精神 preni [eksciti] sian kuragxon / 精神~ esti plena de energio [de vigleco]; esti energiplena

【陡】[dǒu] (陡削) kruta; apika: 山~路险。 La monto estas kruta kaj la vojo dangxera. (突然) subite; neatendite: 天气~变。 La vetero subite sxangxigxis. / 狂风~起。 Subita ventego levigxis.

【陡坡】 kruta deklivo

【陡峭】 kruta; apika: ~的山峰 apika monto / ~的山坡 kruta deklivo

【陡削】 krutega; apika: ~的山崖 apika krutajxo

【斗】[dòu] (对打) batali; sin bati reciproke: 拳~ pugnobatali sin bati reciproke per pugnoj (斗争) batali kontraux; publike denunci: ~地主 batali kontraux bienuloj; publike denunci bienulojn (比赛争胜) batali kun; konkuri kun; rivali: 狐狸再狡猾也~不过好猎手。 Ecx la plej ruza vulpo ne povas eskapi el la manoj de lerta cxasisto. (使相斗) bataligi: ~蛐蛐 bataligi grilojn () algxustigi; kunmeti: ~榫 peni enigi la tenonon en la mortezon / 大家~一~情况。 Ni kunmetu niajn informojn por mezuri la situacion. ——另读 [dǒu]

【斗争】 (冲突) batalo: 对立面的~ batalo de la kontrauxoj / 新与旧的~ batalo [konflikto] inter la novo kaj malnovo / 武装~ armita batalo / 作殊死的~ batali (gxis)mortan batalon / 与错误思想作~ batali kontraux la eraraj ideoj (打击敌对分子) akuzi kaj denunci en amaskuveno; batali kontraux: ~恶霸地主 publike denunci despotan bienulon en amaskunveno; batali kontraux despotan bienulo (努力奋斗) batali por: 为完成五年计划而~ batali por la plenumo de la kvinjara plano ~会 publika akuza kunveno / ~性 batala spirito

【斗志】 batalvolo; batalspirito; batalardo; batalemo: 鼓舞群众的~ levi la batalspiriton de la amasoj / ~衰退 havi malaltan batalspiriton

【斗志昂扬】 havi altan batalspiriton; esti plena de batalardo: ~,意气风发 esti plena de batalardo kaj entuziasmo

【豆】[dòu] (豆类作物及其种子) legumenaco aux gxia semo: 菜~ fazeolo / 四季~ verda fazeolo / 豌~ pizo / 大~ sojfabo / 蚕~ fabo (像豆的东西) io havanta la formon de fabo aux fazeolo: 花生~儿 grajno de ternukso; arakidsemo (古代盛食物的器物) antikva vazo por enteni nutrajxon, iom simila al tigohava bovlo: 一~之羹 unu bovleto da supo tre malmulte da mangxajxo

【豆腐】 touxfuo (cxina mangxajxo, farita el sojfaboj, kun formo pli-malpli simila al tiu de kazeo); tohuo; sojfaba kazeo ~坊[房] touxfu-farejo / ~干 sekigita touxfuo / ~脑儿 koagulita sojfaba lakto; duonsolidigxinta touxfuo / ~皮 krusto [hauxto] de sojfaba lakto / ~乳 fermentinta touxfuo / ~渣 sojfaba rekremento (post farado de touxfuo)

【豆浆】 sojfaba lakto

【豆角儿】 〈口〉 verdaj [fresxaj] fazeoloj

【豆子】 (豆类作物) lenuminaco (豆类作物的种子) mangxebla semo de leguminaco (pizo, fazeolo, fabo, lento ktp) (像豆的东西) objekto havanta la formon de fabo aux fazeolo

【逗】[dòu] (逗引) amuzi; inciteti: 拿玩具~孩子 amuzi infanon per ludilo / 她正在~孙子玩。 Sxi amuzigxas kun sia nepo. (招引) elvoki (ridon ktp); ekscii: 这小女孩~人喜欢。 Sxi estas aminda knabineto. ③〈方〉(逗笑儿) amuza; komika; gajige stranga: 他这话真~。 Tio, kion li diris, estas vere amuza. / 他戴了这顶小帽子,真~。 Kiel gajige stranga estas li kun tiu cxi malgranda cxapo! ④同“读”

【逗号】 komo

【逗留】 resti; halti: 春节我在家乡~了三天。 Mi restis en mia hejmvilagxo tri tagojn por la Printempa Festo. / 他们中途在西安~了两天。 Ili haltis du tagojn en Xi’an dum sia vojagxo. / 我将只在合肥作短期~。 Mi faros mallongan restadon en Hefei.

【都】[dū] (首都) cxefurbo (de sxtato): 建~北京 fondi la cxefurbon en Pekino; fari la urbon Pekino la cxefurbo (大城市) granda urbo; metropolo: 鞍山是我国的钢~。 Anshan estas la urbo de sxtalo de nia lando.

【都城】 cxefurbo (de sxtato)

【都会】 granda urbo; metropolo

【都市】 granda urbo; metropolo

【督】[dū] kontroli kaj direkti: ~战 kontrolila militajn operaciojn

【督促】 kontroli kaj akceli; urgxi; instigi: 已经布置了的工作,应当认真~检查。 Ni devas kontroli kaj akceli la plenumon de la donitaj taskoj. / ~学生认真做作业 instigi la lernantojn bone fari la taskojn

【毒】[dú] (毒物) veneno; tokso: 蛇~ serpenta veneno / 服~ preni venenon / 解~剂 kontrauxveneno; antidoto (毒品) narkotajxo; narkota drogo: 吸~ preni narkotajxon / 贩~ fari la negocon de narkotajxoj (有毒的) venena; venenita; toksa: ~蜘蛛 venena araneo / ~箭 venenita sago / 有~气体 toksa gaso (毒死) veneni: ~老鼠 veneni ratojn (狠毒) kruela; malica: 他的心肠真~! Kiel kruela li estas! / ~打 kruele bati; flageli (猛烈) fortega; brulanta: 那时太阳正~,晒得他汗珠直往下滚。 Tiam la suno estis cxe sia plej forta bruleco kaj sxvitaj gutoj sencxese ruligxis malsupren sur lia vizagxo. (有害的事物) io venena (al la homa menso): 放~ disvastigi venenajn ideojn

【毒草】 (有毒的草) venena herbo (有害的作品或言论) malutila verko, parolo ktp

【毒害】 veneni; malvirtigi: ~青年的书 libro, kiu venenas la junularon

【毒化】 veneni; malvirtigi: ~会谈的气氛 veneni la atmosferon de la intertraktado / ~社会风气 korupti la sociajn morojn

【毒辣】 kruela; malica: ~的手段 kruelaj rimedoj / 阴险~ insidema kaj kruela

【毒品】 narkotajxo; narkota drogo

【毒气】 venena [toksa] gaso; asfiksia gaso ~弹 gasobuso / ~室 gasocxambro

【毒蛇】 venena serpento; vipuro: 被~咬伤 esti mordita de venena serpento

【毒手】 murda rimedo; kruela ago: 下~ meti murdemajn manojn sur iun; sin turni al kruelajxoj / 惨遭~ esti kruele murdita

【毒素】 ①〈生〉 toksino ②〈喻〉 veneno: 清除封建~ elimini la venenon de la feuxdismo / 忧伤是一种致命的~。 La cxagreno estas mortiga veneno.

【毒药】 veneno: 致命的~ mortiga veneno

【独】[dú] (一个) unika; sola: ~子 solfilo (独自) sola; en izol(it)eco: ~坐 sidi sola / ~居 logxi en izoligxo; vivi for de la mondo (唯独) sole; nur: 大家都到了,~有他没有来。 Cxiuj venis, escepte de li. Li estis la sola, kiu forestis. (年老没有儿子的人) maljunulo sen idoj; seninfana maljunulo ⑤〈口〉(容不得人的) malsocietema; rezervigxema: 他这个人真~。 Li estas homo tre malsocietema.

【独霸】 havi ekskluzivan superregadon [hegemonion] super; havi monopolon super: ~一方[全球] starigi ekskluzivan hegemonion super iu regiono [super la mondo]

【独白】 monologo: 内心~ interna monologo

【独裁】 diktaturo; auxtokratio: 法西斯~统治 fasxisma diktaturo ~者 diktatoro; auxtokrato / ~政治 auxtokratio; auxtokrata regximo

【独唱】 (vocxa) solo; fari [kanti] solon ~会 recitalo (de kantisto) / ~曲 solo / ~演员 solisto

【独出心裁】 havi originalajn ideojn; montri originalecon; esti originala; krei ion originalan el sia propra imago

【独当一面】 preni sola sur sin respondecon por iu sektoro; povi sola entrepreni la taskon; povi esti kompetenta cxefo de departemento

【独断独行】 fari arbitrajn decidojn kaj agi en diktatoreca maniero; decidi kaj agi arbitre [sen konsiligxo kun aliaj]

【独立】 (单独地站立) stari sola: ~山巅的苍松 pino, kiu staras sola sur la montopinto (不受统治) sendependeco: 宣布~ proklami sendependecon (不依靠他人) memstare; per si mem: ~思考 pensi per si mim; memstare pensi / ~分析问题和解决问题的能力 la kapablo memstare analizi kaj solvi problemojn / ~核算,自负盈亏 sendependa kalkulado kaj memrespondeco pri propraj profitoj kaj perdoj ~成分 〈语〉 memstara elemento / ~国 sendependa lando / ~核算单位 (organiza) unuo de sendependa kalkulado / ~王国 sendependa regxlando [regno] / ~性 sendependeco; memstareco / ~自主 havi sendependecon kaj memstarecon; agi sendepende kaj kun la iniciativo en siaj manoj

【独木不成林】 sola arbo arbaron ne faras unu sola person ne povas plenumi multe da laboro: ~,独弦不成琴。 Sola arbo ne faras arbaron, sola kordo ne formas gitaron.

【独木桥】 (用一根木头搭成的桥) ponteto farita el unu sola arbotrunko (艰难的途径) malfacila vojo

【独身】 (单身) esti apartigita disde sia familio; vivi sen akompano de familianoj (不结婚) needzi(in)igxinta; frauxla; celib(at)a*: 过~生活 vivi en frauxl(in)eco; vivi sen edz(in)o / 他是一个~主义者。 Li estas adepto de senedzineco ~主义 frauxl(in)eco; senedz(in)eco; celib(at)eco*

【独树一帜】 flirtigi sian propran standardon havi originalan stilon de si mem; ne esti sekvanto de aliaj

【独特】 unika; speciala; aparta; originala: ~的经历 unika travivajxo / ~的风格 tute originala stilo / ~见解 aparta vidpunkto / 造型~ originala en formo

【独一无二】 unika; ununura; sensimila; senegala

【独自】 sola; per si mem: 今天晚上我~一人在家。 Mi estos sola en la hejmo cxi-vespere.

【独奏】 (instrumenta) solo: 钢琴~ solo de piano; pianosolo ~会 recitalo (de instrumentisto) / ~曲 solo / ~者 solisto

【读 [dú] (阅读;朗读) ligi; vocxlegi; lauxtlegi: 能~会写 scii legi kaj skribi / 这部小说值得一~。 Tiu cxi romano estas leginda. / ~报 legi [vocxlegi] jxurnalon / 这本书不大好~。 Tiu cxi libro ne legigxas facile. / 把这封信~给他听。Legu [Vocxlegu] tiun cxi leteron al li. (上学) fari studadon; vizitadi lernejon: 他大学没有~完。 Li ne finis sian studadon en supera lernejo. ——另读 [dòu]

【读本】 legolibro: 汉语~ cxinlingva legolibro

【读书】 (看着书本读) legi: 爱~ ami legi librojn / ~是一种乐趣。 Legado estas plezuro. (学习功课) studi; fari siajn studojn; vizitadi lernejon: 他~很用功。 Li studas tre diligente. ~班 studoklaso / ~笔记 notoj de legado / ~人 klerulo; intelektulo

【读物】 legajxo: 儿童~ legajxoj por infanoj / 课外~ hejmlegxajxoj / 通俗~ popularaj verkoj

【堵】[dǔ] (堵塞) sxtopi; obstrukci; obturi: ~老鼠洞 sxtopi truon de musoj / 水管~了。 La tubo de akvo estas sxtopita [obstrukcita]. / ~上耳朵 sxtopi al si la orlon / 别~着门! Ne staru en la pordokadro! () sufokigxi: 他胸口~得慌。 Li sentas sin sufokata. La koro al li premigxas. () muro: 观者如~。 Estis amasego da spektantoj. ④〈量〉 (uzata por muroj): 一~墙 unu muro

【堵塞】 sxtopi; obstrukci; obturi; bloki: ~漏洞 sxtopi truon / ~墙上的缺口 sxtopi brecxon en la muro / 胡同被人群~了。 La strateto estas blokita de homamaso. / 交通严重~。 Estas granda obstrukco sur la strato.

【赌】[dǔ] (赌博) hazardludo; veto: ~赢[输] gajni [perdi] en hazardludo; gajni [perdi] la veton / 禁~ malpermesi hazardajn monludojn / ~债 hazardludaj sxuldoj (争输赢) veti: 打~ veti; fari veton

【赌博】 hazardludo; hazarda monludo

【赌气】 senti sin ofendita kaj agi neprudente: 他一~就走了。 Li eksentis sin ofendita kaj foriris.

【赌徒】 hazardludanto; monludanto

【赌咒】 fari jxuron; jxuri: 她~发誓说她什么也不知道。 Sxi solene jxuris, ke sxi scias nenion.

【赌注】 ludmono; vetajxo: 下~ meti monon en hazardludon; meti vetajxon sur ion (en hazardludo) / 下大~ veti je granda sumo / ~押错了 perdi veton

【杜】[dù] (棠梨) betulfolia pirarbo (阻塞) sxtopi; fermi; bari; malebligi: 以~流弊 meti finon al la malbonajxoj

【杜鹃】 ①〈动〉 kukolo ②〈植〉 rododendro; alpa rozo; azaleo

【杜绝】 meti finon al; cxesigi: ~浪费 meti finon al malsxparado / ~弊端 meti finon al cxiaj malbonajxoj

【杜撰】 elpensi; fabriki; inventi: 这个故事纯属~。 Tiu cxi historio estas pura elpensajxo. Tiu cxi historio ja estas fabrikita.

【肚】[dù] ventro; abdomeno ——另读 [dǔ]

【肚肠】 (肠胃) intestoj kaj stomako; stomako: 饿~ suferi malsaton (心肠) koro: 热心热~ varmkora

【肚子】 ventro; abdomeno: ~疼 havi doloron en la ventro / 笑得~疼 ridi tiel, ke preskaux krevas la ventro (z) / ~饿 havi malsaton ——另读 [dǔzi]

【度】[dù] (弧、角、温度等的计量单位) grado: 九十~角 angulo de 90 gradoj / 北纬四十~ 40 gradoj de norda latitudo; latitudo 40°N / 一百摄氏~ 100 gradoj C; 100°C / 十四~葡萄酒 vino entenanta 14-procentan alkoholon / 八百~的镜片 lenso je 800 dioptrioj (一千瓦小时的电量) kilovattohoro (kWh): 十~电 dek kilovattohoroj (形成空间的因素) dimensio: 三~空间 tridimensia spaco (程度) grado: 二~烧伤 brulvundo de la dua grado / 精密~ grado de precizeco / 灵敏~ sentiveco (限度) limo; mezuro: 过~ super la mezuro / 过~疲劳 esti trolacigita / 长短适~ esti de konvena longeco (气度) toleremo; grandanimeco: 大~包容 esti tolerema [grandanima] (考虑) konsidero: 我早已将生死置之~外。 La vivo, kiel la morto, estas jam de longe ekster miaj konsideroj. ⑧〈量〉() fojo: 再~ ankoraux unu fojon; ree / 一年一~ unu fojon jare (度过) pasigi: 虚~年华 pasigi sian tempon nenion farante (劝人出家) (pp bonzo aux tauxista pastro) peni konverti; prediki: 剃~ razi al iu la harojn, por ke li aux sxi farigxu bonzo aux bonzino; tonsuri ——另读 [duó]

【度量衡】 longo, kapacito kaj pezo pezoj kaj mezuroj ~学 metrologio / ~制 sistemo de pezoj kaj mezuroj

【度数】 nombro de gradoj; lego; registro: 给寒暑表标出~ gradigi termometron / 电表上的~是多少? Kia estas la lego sur la elektrokomputilo?

【渡船】 pramo

【渡口】 pramejo; rivertranspasejo

【镀】[dù] surtegi [surkovri] ion per malkika tavolo da metalo: 电~ galvanizado / ~镍 nikeli / ~铬钢 kromita sxtalo

【镀金】 (镀上金子) ori (出国学习,骗取虚名) origi sin (vojagxi eksterlanden kaj fari studojn tie, por altigi sian socian rangon)

【端】[duān] (东西的头) ekstremo; ekstremajxo; fino: 棍子的两~ la du ekstremajxoj de bastono / 指~ ekstremo de fingro / 沙漠的南~ la suda fino de la dezerto (开头) komenco: 发~ fari komencon; komenci; origini (项目) punkto: 举其一~ ekzemple; por citi nur unu ekzemplon / 诡计多~ esti pena de artifikoj [de mahxinacioj] (缘故) motivo; kauxzo: 无~ sen ia ajn motivo [kauxzo]; senmotive; senkauxze; nenial / 借~ uzi preterkston por; trovi pretekston por (端正) rekta; honesta: ~坐 rekte sidi / 品行不~ malbone konduti (平举拿着) porti ion senkline per la du manoj: 给客人~饭上菜 servi la pladojn al gastoj / ~两杯茶来 alporti du tasojn da teo / 给病人~大小便 porti litpelvojn por la pacientoj (说出) malkasxe diri: 有什么想法都~出来。 Malkasxe eldiri cxion, kion vi pensas.

【端午节】 la drakboata Festo; la Duobla-Kvina Festo (la kvina de la kvina monato de la lunkalendara jaro)

【端详】1 (详情) detaloj: 细说~ detale rakonti / 听~ atente auxskulti (端庄) majesta; digna; serioza; gravmiena: 举止~ digne konduti

【端详】2 pririgardi; ekzameni per la rigardo; rigardi iun de la kapo gxis la piedoj: 我~了半天,才认出来她是小张。 Mi rigardis sxin de la kapo gxis la piedoj longan tempon, antaux ol mi rekonis en sxi Xiao Zhang. / 在镜子里~自己 pririgardi sin en la spegulo

【端正】 (不歪斜) rekta; regula: 五官~ havi regulajn vizagxtrajtojn / 衣冠~ esti bonorde vestita / 字写得~ skribi tre legeble / 端端正正地坐着 tre rekte sidi (正直) honesta; neriprocxebla: 品行~ havi bonan konduton; bone konduti (使端正) gxustigi; korekti: ~工作作风 gxustigi la laborstilon / ~学习态度 preni gxustan sintenon al la studado / ~思想 korekti sian penson

【端庄】 digna; gravmiena; serioza: 举止~ havi dignoplenan tenigxon; serioze konduti / 神情~ esti gravmiena

【短】[duǎn] (不长) mallonga; kurta: ~袖衬衫 mallongamanika cxemizo / 夏季昼长夜~。 En somero la tagoj estas longaj kaj la noktoj mallongaj. / 这条道最~。 Tiu cxi vojo estas la plej mallonga. / 开个~会 kunvoki mallongan kunvenon / 写了一封~信 skribi mallongan leteron (欠缺) manki; sxuldi: 别人都来了,就~他一个人。 Cxiuj venis, nur li mankas. Cxiuj venis krom [escepte de] li. / 我~你一百块钱。 Mi sxuldas al vi cent juxan-ojn. (短处) malforta punkto; malfortajxo; manko: 揭人的~儿 malkasxi la malfortajxojn de iu / 护~ prisilenti siajn mankojn / 扬长避~ montri siajn fortajn punktojn kaj kasxi siajn malfortajn; plene utiligi siajn atutojn kaj eviti siajn malfortajn punktojn; maksimumigi la favorajn faktorojn kaj minimumigi la malfavorajn

【短兵相接】 korp-al-korpa batalo; man-kontraux-mana lukto; bajoneta lukto

【短波】 〈物〉 mallonga [kurta] ondo

【短处】 malforta punkto; malfortajxo; manko; neperfektajxo; malavantgxo

【短促】 tre mallonga; momenta; efemera: 呼吸~ havi mallongan spiradon; anheli / 时间~,咱们得快着点儿。 La tempo urgxas, ni devas rapidi. / 舒伯特在~的一生里创作了六百多首歌曲。 Dum sia mallonga vivo Schubert komponis pli ol 600 kantojn.

【短工】 taglaboristo; tagdungito: 打~ labori kiel tagdungito

【短命】 mallonga vivo [vivdauxro]; efemereco: 她~而终。 Sxi mortis maljuna [en sia juneco]. / ~的内阁 efemera kabineto

【短跑】 mallongdistanca kuro; sprinto ~运动员 sprintisto

【短篇小说】 novelo ~作家 novelisto

【短评】 mallonga komento [komentario]: 时事~ komento pri aktualajxoj

【短期】 mallonga periodo [tempo]: 在~内 en mallonga tempo ~贷款 longperioda punto / ~汇票 mallongtempa kambio / ~轮训 mallongperioda trejnado en rotacio

【短少】 manki; esti nesuficxa: ~两页。 Mankas du pagxoj. / ~了一百元。 En la sumo mankas 100 juxan-oj.

【短途】 mallonga distanco: ~运输 mallongdistanca transporto

【短小】 mallonga kaj malgranda; mallonga; malgranda: 身材~ malaltastatura / ~的序幕 mallonga prologo

【短暂】 mallongdauxra; mallonga; efemera: 人生~,不该虚度。 La homa vivo estas tro mallonga, por ke oni gxin malsxparu. / ~的插曲 mallonga epizodo / 作~的逗留 fari mallongan restadon

【段】[duàn] 〈量〉 sekcio; parto; peco; paragrafo: 一~铁路 sekcio da fervojo / 两~木头 du pecoj da ligno; du sxtipoj / 一~绳子 peco da sxnuro / 一~时间 peco da tempo / 唱一~京戏 kanti pecon da Pekina opero / 把树锯成几~ segi arbon en pecojn / 将下面几~译成中文。 Traduku la sekvantajn paragrafojn en la cxinan lingvon. / 边界东~ la orienta sektoro de la landlimo / 这~历史 tiu cxi fazo de historio

【段落】 (文章中) paragrafo: 这篇文章分成五个~。 Tiu cxi artikolo estas dividita en kvin paragrafojn. / 连接~ interligi paragrafojn / 加有标题的~ subtitolita paragrafo (阶段) fazo; stadio: 第一期工程已告一~。 La unua fazo de la konstruado jam finigxis. / 论战没有结束,暂时告一~罢了。 Tio estas la fino ne de la tuta debato, sed nur de gxia unua stadio.

【断】[duàn] (分成两段或几段) rompigxi: 绳子~了。 La sxnuro rompigxis. / 他的左腿~了。 Lia maldekstra kruro rompigxis. / 树枝喀嚓一声~了。 La brancxo rompigxis kun seka bruo. (断绝) interrompi; rompi; trancxi: ~水 interrompi [trancxi] la akvoprovizadon / 自从那次争吵,他跟他的女朋友的来往就~了。 De post tiu kverelo li rompis kun sia amikino. / 与指挥部的联系~了 perdi la kontakton kun la komanejo (戒除) abstini: ~酒 abstini de trinkado de vino / ~烟 abstini de tabako (决断) decidi; jugxi: 当机立~ decidi senhezite kaj gxustatempe; fari rapidan decidon / 诊~ diagnozi ⑤〈副〉〈书〉(绝对) (kutime uzata kun negacio) absolute: ~不可信 absolute nekredebla / ~无此事。 Tio estas io absolute neebla.

【断定】 konkludi; aserti: 他~机器出了毛病了。 Li venis al la konkludo, ke la masxino jam ne estas en ordo. / 他~这是真的。 Li asertis, ke tio estas vera.

【断断续续】 intermite; interrompe; de tempo al tempo: ~下了一天雨。 Pluvis intermite la tutan tagon. / ~的噪音 intermita bruo

【断交】 (断绝交情) rompi kun iu; cxesigi cxijn rilatojn kun iu (断绝外交关系) rompi la diplomatiajn rilatojn

【断绝】 rompi; interrompi: ~外交关系 rompi la diplomatiajn rilatojn / ~交通 interrompi la trafikon / 与某人~来往 rompi kun iu

【断然】 (坚决;果断) kategorie; senhezite; rezolute: ~拒绝 kategorie rifuzi / ~否认 kategorie nei / 采取~措施 preni kategoriajn rimedojn (断乎) (kutime uzata kun negacio) absolute: ~不可 absolute nepermeseble / 思路不清,~写不出好文章来。 Se oni pensas ne klare, oni absolute ne [neniel] povas verki bonan artikolon.

【断送】 ruinigi; perdi: ~性命 perdi sian vivon / 这件丑闻~了他的前程。 La skandalo ruinigis lian karieron.

【断言】 diri kun certeco; aserti: 不敢~ ne kuragxi kategorie aserti / 事情已经证实了他的~。 La faktoj mam pravigis [konfirmis] liajn asertojn.

【断章取义】 citi en senco tordita el la kunteksto; tordi la sencon de frazo, izolante gxin de la kunteksto

【锻】[duàn] forgxi; marteli

【锻工】 (锻造工作) forgxado (指工人) forgxisto ~车间 forgxejo / ~钳 forgxista tenajlo

【锻炼】 (增强体质) fari korpan ekzercadon; sin ekzerci; ekzercigxi: 他每天~半小时。 Li faras korpan ekzercadon duonhoron cxiutage. (使能力、觉悟等提高) ekzerci; forgxi; hardi: ~记忆力 ekzerci la memoron / ~性格 forgxi la karakteron / ~意志 hardi sian volon / 在实际工作中得到~ sin hardi en la praktiko

【锻造】 forgxado: 压力~ premforgxado

【堆】[duī] (成堆的东西) amaso; stako: 土~ teramaso / 草~ fojnostako / 钻进故纸~ enfermi sin en stakoj de antikvaj libroj (堆积) amasigi; stakigi: 把书~在写字台上 amasigi [stakigi] librojn sur skribotablo / 把麦秸~在场上 stakigi la tritikan pajlon sur la drasxejo / 桌上~满了书。 La tablo estas kovrita de libroj. ③〈量〉 amaso; stako: 一~沙 amaso da sablo / 有一大~事情要办 havi amason da aferoj por plenumi / 一~人 amaso da homoj / 一~木柴 stako da brulligno (小山) (uzata kiel parto de loknomo) monteto: 双~集 Shuangduiji (en Anhui-provinco)

【堆积】 amasigi; akumuli: 工地上建筑材料~如山。 Montoj da konstruaj materialoj kusxas sur la konstruejo.

【堆砌】 (垒砌砖石) amasigi sxtonojn ktp por konstrui ion (使用大量华丽的语句) sxargxi sian parolo aux skribajxon per abundo da pompaj esprimoj: ~辞藻 amasigi pompajn esprimojn / 形容词的~ troabundo da adjektivoj

【队】[duì] (行列) vico da homoj; linio; kolono; kolumno: 排成纵[横]~ vicigxi en kolono [en linio] (具有某种性质的集体) teamo; tacxmento; brigado: 男[女]~ vira [virina] teamo / 国家~ sxtata teamo / 篮球~ korbopilka teamo / 突击~ sturma tacxmento / 消防~ fajrobrigado / 军乐~ milita fanfaro (特指少年先锋队) Junpioniroj ④〈量〉 vico da; kolono [kolumno] da; linio da: 一~士兵 vico da soldatoj

【队伍】 (军队) trupoj: 咱们自己的~回来了。 Niaj propraj trupoj revenis. (有组织的群众行列) vicoj; armeo: 参加革命~ aligxi al la revoluciaj vicoj / 游行~ procesio de manifestaciantoj / 宏大的知识分子~ armeo da intelektuloj

【队形】 formacio; ordo: 成战斗~ en batala formacio / 以密集[疏开]~行进 marsxi en densa [disa] ordo ~变换 formacisxangxigxoj (de trupoj ktp)

【队员】 ano de teamo

【队长】 ①〈体〉 teamestro (其他的) estro: 消防~ estro de fajrobrigado

【对】[duì] (对答) respondi: 无言以~ havi nenion por responde diri (对待;对付;对抗) trakti; alfronti; kontrauxi: 你怎么可以这样~她? Kiel vi povus tiel trakti sxin? / 他~你不错。 Li estas afabla al [kontraux] vi. / 刀~刀,枪~枪 glavo kontraux glavo, lanco kontraux lanco / 批评要~事不~人。 Farante kritikon, oni devas konsideri nur la faktojn kaj ne la personojn. / 足球赛:上海队~武汉队。 Futbala matcxo: Shanghai-teamo kontraux Wuhan-teamo. / 提案以九十票~二十一票通过。 La propono estis adoptita per 90 vocxoj kontraux 21. (朝着) direkti; adresi: 将枪口~着敌人 direkti la pafilon al la malamiko / 他的话不是~着你说的。 Tio, kion li diris, ne esti direktita [adresita] al vi. / 把手电的光~着某物 direkti sian posxlampon sur ion (两者相对) unu kontraux la alia; vizagxo kontraux vizagxo; reciproke: ~坐 sidi unu kontraux la alia [vizagxo kontraux vizagxo] / ~骂 insulti unu la alian / ~饮 (du homoj) kune trinki vinon (对面的) kontrauxa; transa: ~面 la kontrauxa flanko / ~岸 la transa [alia] bordo (使配合或接触) meti en kontakton; adapti; akordi kun: ~个火儿。 Fajron, mi petas. (esprimo dirata por peti de iu fajron por sia cigaredo) / 他的解释跟事实~不上号。 Lia klarigo ne akordas kun la faktoj. / 这个榫头~不上。 Tiu cxi tenono ne povas enigxi en la mortezon. / ~暗号 kontroli reciproke la signalvorton (适合) konveni al: 这本书很~我的胃口。 Tiu cxi libro konvenas al [estas laux] mia gusto. / 这很~我的心意。 Tio tre placxas al mi. (核对) kompari; kontroli; identigi: ~笔迹 identigi ies manskribon / ~相片 identigi iun kun foto / ~号码 kontroli numerojn / ~笔记 kompari siajn notojn / ~文本 kompari du tekstojn / 和原文~一~ kompari la kopion kun la originalo (调整) algxustigi; reguligi: ~好望远镜的距离 algxustigi la fokuson de teleskopo / ~表 sinkronigi brakhorlogxojn (错”相对) gxusta; prava: 你猜~了。 Vi gxuste divenis. / 你说得很~。 Vi parolas tre prave. / 你没有答~。 Vi ne donis la gxustan respondon. (搀和) miksi; aldoni: 在酒里~水 meti akvon en vinon; miksi akvon kun vino; falsi [bapti] vinon / 茶太浓了,给我~点水。 Aldonu iom da akvo al la teo, gxi estas tro forta por mi. (平分) dividi en du egalajn partojn: ~股劈 duonigi / ~开纸 duonformata paperfolio ⒀〈量〉 paro: 一~花瓶 paro da florvazoj / 一~恩爱夫妻 felicxa geedza paro / 一~鸽子 paro da kolomboj (对联) versduo: 喜~ nupta versduo ⒂〈介〉 al; pri; kontraux; por; koncerne al: 他~你说了些什么? Kion li diris al vi? / 同志们~我提出了不少批评。 Miaj kamaradoj aldresis al mi multajn kritikojn. / ~某事感兴趣 interesigxi pri io / 我~电子学一窍不通。 Mi komprenas nenion pri la elektroniko. / 我~他的工作很满意。 Mi estas tre kontenta pri [je] lia laboro. / 他~这次事故负有责任。 Li estas respondeca pri tiu cxi akcidento. / ~祖国的热爱 amo al la patrio / 资本家~工人的剥削 la ekspluatado de la kapitalistoj al la laboristoj [de laboristoj far la kapitalistoj] / 鲁迅的杂文绝大部分是~敌人的。 La eseoj de Lusin plejparte estas direktitaj kontraux la malamiko. / ~死亡进行斗争 konduki batalon kontraux la morto / 她~他恨之入骨。 Cxiuj sxiaj ostoj sentas malamon kontraux li. Sxi sentis plej fortan malamon al li. / ~我们家来说,这套房子就太小了。 Tiu cxi apartamento estas tro malgranda por mia familio. / ~某人有礼貌 esti gxentila al iu / ~某人很有好感 havi grandan simpation por [al] iu / ~诗歌有独到见解 havi originalajn ideojn pri la poezio / 这~我们是重大的损失。 Tio estas granda perdo por ni. / ~某人不公正 esti maljusta kontraux iu / ~我来说,没有什么不方便的。 Koncerne min, mi havas nenian maloportunajxon. / ~什么事情,都得问个为什么。 En cxiu afero, oni devas meti la demandon de “kial”. / ~德和约 traktato de paco kun Germanio / ~青年的教育工作 eduka laboro inter junuloj

【对比】 (相对比较) kontrasto; komparo: 今夕~ kontrasto inter la pasinteco kaj la nuntempo / 构成鲜明的~ formi frapantan kontraston / 新旧~ kompari ion novan kun malnova / 双方力量的~ la raporto inter la fortoj de la du flankoj (比例) proporcio; raporto: 新老同志人数~是十对一。 La novaj kamaradoj kaj la malnovaj estas en la proporcio [en la raporto] de 10 kontraux 1.

【对不起】 ①〈套〉 pardonu min!; pardonon!: ~,打扰您一下。 Pardonu min, ke mi vin gxenas. / ~,我来迟了。 Pardonu, ke mi malfruas. / 真~。 Ho pardonon! (有愧于) esti kulpa al [kontraux] iu; peki kontraux iu; agi maldankeme al iu; esti malinda je: 我辜负了同志们的信任,真~他们。 Mi estas kulpa kontraux miaj kamaradoj, trompante ilian konfidon. / 他~她,本来答应跟她结婚,后来又把她甩了。 Li agis maldankeme al sxi, forlasante sxin malgraux sia antauxa promeso edzigxi al sxi. / 有什么~你的地方,请原谅。 Pardonu min, se mi iel pekas kontraux vi.

【对策】 kontrauxrimedo: 采取~ preni kontrauxrimedojn

【对称】 simetrio: 镜面~ spegula simetrio / 两座~的建筑物 du simetriaj konstruajxoj ~轴 simetriakso

【对答】 respondi: ~不上来 ne povi respondi la demandon / ~如流 respondi tute senhezite; flue respondi

【对待】 trakti iun; konduti kontraux [al] iu; renkonti: 他不应该把同志当作敌人来~。 Li ne devas trakti siajn kamaradojn kiel malamikojn. / 正确地~群众 adopti gxustan sintenon al [kontraux] la amasoj / 起初公众以怀疑的态度~我们的事业。 En la komenco la publiko renkontis nian aferon kun malkonfido. / 他~我们非常冷淡。 Li kondutas tre malafable kontraux ni.

【对得起】 esti inda je; esti kulpa en nenio al [kontraux] iu: ~人民 esti inda je la konfudo de la popolo / 我总算~你了。 Mi almenaux estas tute ne kulpa kontraux vi.

【对等】 reciprokeco: 在~的基础上 sur la bazo de reciprokeco

【对方】 la alia [kontrauxa, adversa*] partio [flanko]; kontrauxulo; adversulo*: 听取~的意见 auxskulti la opiniojn de la alia partio / 我表弟快要结婚了,~是个护士。 Mia kuzo baldaux edzigxos, kaj lia fiancxino estas flegistino.

【对付】 (应付) trakti; lukti kontraux; sin helpi: ~各种复杂局面 trakti diversajn komplikajn situaciojn / 让我来~他。 Lasu al mi trakti lin. / 他工作这么忙,我不知道他是怎样~的。 Mi ne scias, kiel li sin helpas antaux tiom multe da laboroj. (反对;反抗) kontauxstari; kontrauxbatali; rezisti: 用暴力~暴力 kontrauxstari perforton per ferforto / ~强大的敌人 rezisti al potenca malamiko / ~一切可能发生的事情 peni eviti cxian eventualajxon (将就) kontentigi sin; kontentigxi: 这本旧字典你就~着用吧。 Kontentigu vin [Kontentigxu] per tiu cxi malnova vortaro.

【对号】 (对号码) kontroli la numeron; laux la numero: ~入座 preni sian sidlokon laux la nurero sur la bileto (相符) respondi al; esti akorda kun; esti konforma al: 钥匙跟锁对不上号。 La sxlosilo ne estas por [ne respondas al] la seruro. / 他说的和做的不~。 Liaj agoj ne estas konformaj al liaj vortoj. (表示正确的符号) marko uzata por montri, ke respondo estas gxusta; kontrolmarko ()

【对话】 dialogo: 他们在用世界语~。 Ili dialogas inter si en Esperanto. / 南北~ dialogo inter la Nordo kaj Sudo

【对抗】 (对立) antagonismo; kontrauxeco: 阶级~ antagonismo de klasoj / 各种观点的~ kontrauxeco inter la diversaj vidpunktoj (抵抗) rezisti al; kontrauxstari al; oponi: ~唯物辩证法 kontrauxstari al la materiisma dialektiko / ~上级指示 oponi al la direktivo de la supera instaco ~疗法 〈医〉 alopatio / ~赛 〈体〉 duelkonkurso

【对立】 kontrauxi; kontrauxmeti ion kontraux; esti antagonisma al: 真理是同谬误~的。 La vero estas kontrauxa al tio, kio estas erara. / 不要把秩序和自由~起来。 Oni ne devas kontrauxmeti la ordon kontraux la libero. / 两种根本~的观点 du diametre kontrauxaj vidpunktoj / 两人之间的~ la antagonismo inter du homoj ~物 kontrauxajxo

【对联】 du longformaj paperpecoj kun kaligrafie surskribita versparo; paralelaj surskriboj de versduo

【对流】 〈物〉 konvekto

【对门】 (大门相对) (pp du domoj) stari unu kontraux la alia: 书店跟邮局正~。 La librejo kaj la posxtoficejo staras unu gxuste kontraux la alia. (大门相对的房子) domo, kiu staras cxe la kontrauxa flanko; domo trans la strato: 照相馆~是家餐厅。 Kontraux la fotejo estas restoracio.

【对面】 (对过) trans la strato; kontraux; vidalvide: 他家就在我家~。 Lia domo estas gxuste kontraux la mia. / 他住在街~。 Li logxas trans la strato. (正前方) gxuste en antauxa flanko: ~来了辆卡车。 Kamiono venas de antauxe. (面对面) vizagxo kontraux vizagxo: 她得和他~儿谈谈。 Sxi devas paroli kun li vizagxo kontraux vizagxo.

【对牛弹琴】 ludi liuton antaux bovo; pluki citron al bovo; prediki al surduloj; jxeti la perlojn antaux la porkojn (z)

【对手】 (竟赛的对方) adversulo*; konkuranto; rivalo; kontrauxulo (劲敌) egalulo: 讲拳术,他不是你的~。 En bokso li ne estas via egalulo.

【对头】1 (正确) gxusta; pravigebla: 方法~,效率就高。 se la metodo estas gxusta, la efikeco estos pli alta. / 你的思想不~。 Vi havas ne gxustan pensmanieron. Tio, kion vi pensas, ne respondas al la realo. (正常) normala: 他脸色不~,怕是病了。 Li havas malbonan vizagxkoloron, eble li estas malsana. (合得来) akordi; esti en akordo: 这两个人脾气不~,处不好。 Tiuj cxi du personoj ne povas resti kune, cxar iliaj karakteroj ne akordas.

【对头】2 (仇敌) malamiko: 死~ (gxis)morta malamiko (对手) kontrauxulo; adversulo*; rivalo

【对外】 ekstera; eksterlanda: ~政策 ekstera politiko / 展览星期二不~。 La ekspozicio ne malfermigxas al la publiko en mardo. ~关系 rilatoj kun la eksterlando / ~开放(政策) (la politiko de) pordomalfermo al la ekstera mondo; malfermo al la ekstero / ~贸易 ekster(land)a komerco

【对虾】 〈动〉 peneo* (Penaeus orientalis)

【对象】 (目标) celo; objekto: 革命~ celo de la revolucio / 研究~ objekto de studado / 这本书的~是中学生。 Tiu cxi libro estas destinita por mezlernejanoj. / 讲话要看~。 Kiam oni parolas, oni devas konsideri siajn auxskultantojn. (恋爱的对方) objekto de amo; amat(in)o; fiancx(in)o; partio: 他们在搞~。 Ili sin amas reciproke [estas en reciproka amo]. / 他和一位女护士搞~。 Li estas en amrilato kun flegistino. / 找~ sercxi al si fiancx(in)on [estontan edz(in)on] / 她是他的~。 Sxi estas lia am-objekto.

【对于】 al; kontraux; pri; por; koncerne: ~持有不同意见的同志,要正确对待。 Oni devas adopti gxustan sintenon al [kontraux] siaj kamaradoj, kiuj havas malsamajn opiniojn. / ~他的工作,我没有什么 意见。 Mi havas nenian plendon pri lia laboro. / ~一个革命者来说,为人民服务就是最大的幸福。 Nenio alia faras revoluciulon pli felicxa, ol la servado al la popolo. / ~介词的用法,这部著作讲得很多。 Koncerne la uzadon de la prepozicioj, tiu cxi verko parolas tre multe. / ~诗人来说,重要的是想象。 Por la poeto gravas la imago.

【对照】 kontrastigi; kompari: 使甲和乙两者形成~ kontrastigi A al B / 工人对我们的热烈欢迎跟厂长对我们的冷淡形成鲜明的~。 La varma bonvenigo, kiun la laboristoj montris al ni, formis frapantan kontraston kun la malvarmeco de la fabrikestro. / 把译文~原文做些修改 korekti tradukon komparante gxin kun la originala teksto / 《俄波法世~谚语集》 Paralela Rusa-Pola-franca-Esperanta Kolekto de Proverboj

【对证】 (核对) kontroli; kompari: ~事实 kontroli la faktojn / ~笔迹 kompari skriban karakteron ②同“对质”

【对症下药】 preskribi specifan medikamenton por malsano; preskribi kuracilon laux la malsano; apliki gxustan metodon; preni adekvatan rimedon

【对峙】 stari unu kontraux la alia; alfronti unu la alian: 两山~。 La du montoj staras unu kontraux la alia. / 两军~。 La du armeoj prenas pozicion unu kontraux la alia.

【兑】[duì] (兑换) sxangxi; konverti; monigi: 用纸币~黄金 sxangxi bankbiletojn en oron / 请将这张支票~成现金。 Bonvolu monigi tiun cxi cxekon. (搀和) miksi; aldoni: 茶太凉,请~点水。 Aldonu iom da varma akvo al la teo, gxi estas tro malvarma. / 这酒是~了水的。 Tiu cxi vino estas falsita [baptita].

【兑换】 sxangxi; konverti; monigi: 把美国货币~成中国货币 sxangxi usonan monon en cxinan / 把法郎~成美元 sxangxi frankojn en dolarojn ~率 procento de intersxangxo (inter du valutoj); konverta kurzo / ~券 kreditbileto

【兑现】 (换现款) sxangxi; konverti; monigi: 这张支票不能~。 Tiu cxi cxeko ne estas monigebla. (实现) plenumi; teni: 说话不~ ne teni [ne plenumi] sian promeson / 要求这个协定能够~ postuli plenumon de tiu cxi interkonsento

【吨】[dūn] tuno; 〈海〉 tonelo: 公~ metra tuno / 长~ angla [longa] tuno / 短~ usona [mallonga] tuno / 容积~ tonelo / 载重为七~的卡车 kamiono de 7 tunoj / 两万~级货船 kargosxipo de la klaso de 20,000 toneloj

【吨位】 tunkvanto; tunaro; tonelaro

【敦】[dūn] honesta; sincera ——另读 [duì]

【敦促】 urgxi; instigi; peti: ~敌军将领投降 urgxi la malamikajn generalojn kapitulaci / ~作家发表反映现实生活的作品 instigi la verkistojn publikigi verkojn reflektantajn la realon / ~对方早日答复 peti la alian partion doni respondon kiel eble plej frue

【敦厚】 sincera; honesta: 质朴~ simpla kaj honesta

【敦实】 〈方〉 dikmalalta kaj fortika: 他长得很~。 Li estas denskorpe konstruita.

【蹲】[dūn] (屈腿像坐的样子) kauxri; sidi sur la kalkanoj; kalkansidi: 两人~着下棋。 La du homoj ludas sxakojn, sidante sur la kalkanoj. (呆着) resti: 他勤快惯了,在家里~不住。 Kutimanta al laboro, li ne povas resti senfare en la hejmo. ——另读 [cún]

【蹲点】 (pp kadroj) iri al elektita baza organizo por labori tie, helpante plibonigi gxian laboron, kaj akiri unuamanajn spertojn por poste direkti sian gvidan laboron

【盾】[dùn] sxildo

【盾牌】 (一种防身武器) sxildo (借口) preteksto

【钝】[dùn] (不锋利) malakra; senpinta; malakuta: 刀~了。 La trancxilo malakrigxis. / 针尖~了。 La kudrilo senpintigxis. (笨拙) stulta; malsprita

【钝角】 〈数〉 malakuta [obtuza] angulo

【顿】[dùn] (稍停) fari pauxzon; pauxzi: 他~了一下,接着往下说。 Post pauxzeto li dauxrigis sian parolon. (顿笔) (en la cxina kaligrafio) pauxzo en skribado per peniko por plifortigi la komencon aux finon de streko (头叩地) tusxi la teron per sia kapo (脚跺地) piedfrapi (la teron) (顿时) subite; tuj: ~悟 subite ekkompreni la veron ktp; subite iluminigxi ⑥〈量〉 fojo: 一天三~饭 preni tri mangxojn en tago; mangxi tri fojojn en tago / 我说了他一~。 Mi faris al li riprocxon. (疲乏) laca: 劳~ laca; elcxerpita   

【顿号】 duonkomo (cxina interpunkcia signo por pauxzeto “")

【顿时】 tuj; subite: 他一讲话,大家~安静下来。 Tuj kiam li komencis paroli, cxiuj silentigxis.

【遁】[dùn] forkuri; fugxi; kax/igxik; malaperi: ~走 forkuri; fugxi / 远~ forkuri malproksimen / 宵~ forkuri en la nokto

【遁词】 elturnigxo; ekskuza preteksto: 别找~了,是你没理儿。 Vi vane sercxas ekskuzan pretekston; estas vi, kiu malpravas.

【多】[duō] (数量大) multa; multe: 很~书 multaj libroj; multe da [granda nombro da] libroj / 女的比男的~。 Estas pli da virinoj, ol da viroj. / 今年下雪没有去年~。 Negxas malpli multe cxi-jare, ol lastjare. / 我们的人已经太~了。 Ni jam havas tro da personoj. / 我要说的话不~。 Mi havas malmulton por diri. / 他家人口~。 Li havas grandnombran familion. / 他在这个城市里认识的人非常~。 Li konas tre grandan nombron da homoj en tiu cxi urbo. / ~音节词 plursilaba vorto (比原有的或应有的多) pli ol la gxusta aux postulata nombro: 你~给了我两个。 Vi donis al mi du tro multajn [du pliajn]. / 他话说得太~。 Sxi parolas tro multe. / 我在那里~住了几天。 Mi restis tie kelkajn tagojn pli longe. / 班上~了三个新同学。 En la klaso estas tri pliaj novaj studentoj. / 昨晚结账~出三块钱。 Kiam ni saldis la kontojn lastvespere, ni trovis, ke estas ekstraj 3 juxan-oj. / 酒喝~了对身体有害。 Troa drinkado malutilas al la sano. (挂零) pli ol; kelke da: 一个~月 pli ol unu monato / 全书一千~页。 La libro havas pli ol 1,000 pagxojn. / 二十~年 dudek kaj kelke da jaroj; dudekkelke da jaroj (表示相差的程度大) multe: 这容易~了。 Tio estas multe pli facila. / 这个问题比那个问题简单~了。 Tiu cxi problemo estas multe pli simpla ol tiu problemo. / 他比我小~了。 Li estas multe pli juna ol mi. ⑤〈副〉(用于疑问) kia; kiom; kiel: 他~大年纪? Kian agxon li havas? Kia estas lia agxo? Kiomjara li agxas? / 你有~高? Kia estas via staturo [alteco]? / 这箱子有~重? Kiom pezas tiu cxi kofro? / 这宝塔有~高? Kiel alta estas tiu cxi pagodo? ⑥〈副〉(用于感叹句) kiel; kiom; kia: 家乡的变化~大啊! Kiel [Kiom] sxangxgigxis mia hejmlando! / 景色~美啊! Kia pitoreska pejzagxo! / 今天~闷热啊! Kiel sufoke varme estas hodiaux! / 看她~漂亮啊! Rigardu, kiel bela sxi estas! / 如果你能来,那该~好啊! Ho, se vi povus veni! ⑦〈副〉(指某种程度) (uzata por indiki ian gradon): 箱子没有~重。 La kesto ne estas tre peza. / 给我一根绳子,~长都行。 Donu al mi sxnuron de ia ajn longo. / 我有~大劲儿就使~大劲儿。 Mi laboros per cxiuj miaj fortoj. / ~复杂的代数题他都能解出来。 Li povas solvi cxian algebran problemon, kiel ajn komplika gxi estas.

【多半】 〈副〉①(大部分) la pli granda duono [parto]; la plimulto; la plejparto; plejofte: 学生~到操场去了。 La plimulto de la lernantoj iris al la sportejo. / 星期天他~上这儿来。 Li venas cxi tien plejofte en dimancxoj. (大概) probable: 他这会儿还不来,~不来了。 Nun ke li ankoraux ne venis, li probable ne venos.

【多边】 plurflanka; multflanka; plurlatera; multlatera: ~会谈 plurflanka intertraktado / ~条约 plurflanka traktato / ~贸易 plurflanka komerco

【多此一举】 ago tute senutila; superflua faro: 何必~? Kial fari tian nenecesan agon?

【多多益善】 ju pli multe, des pli bone; ju pli da dono, des pli da bono

【多方面】 sub diversaj aspektoj; sub pluraj formoj; en multaj manieroj; multflanka: ~考虑问题 konsideri demandon sub cxiuj gxiaj aspektoj / 这条水渠给农民带来的好处是~的。 Tiu cxi kanalo pruvigxis utila al la kamparanoj en multaj manieroj. / 他有~的才能。 Li estas homo kun multflanka talento / 他失败的原因是~的。 Lia malsukceso estas kauxzita de multaj faktoroj.

【多亏】 dank’ al; felicxe: ~你的帮助,我们成功了。 Dank’ al via helpo ni sukcesis. / ~及时送医院,否则他就没有希望了。 Felicxe li estis sendita suficxe frue al la hospitalo, alie li nun ne plu vivus.

【多么】 〈副〉 kiel; kiom; kia: ~新鲜的水果啊! Kiel fresxaj estas tiuj cxi fruktoj! / 这是~高尚的精神! Kia nobla spirito tio estas! / 不管天~冷,他都坚持户外锻炼。 Kiel ajn malvarme estas, li cxiam faras korpan ekzercadon eksterdome.

【多面手】 homo kun multflanka talento [kapablo]

【多少】1 (数量大小) kvanto; nombro: ~不等 varia en kvanto [en nombro] (或多或少) pli aux malpli [pli-malpli]; iom; iagrade: 她~有点神经质。 Sxi estas pli aux malpli nervoza. / 他~有点泄气。 Li estas iom deprimita. / 我~有点喜欢他,不过他很骄傲。 Mi iagrade sxatas lin, sed li estas tre fiera. / 他~会说几句世界语。 Li povoscias paroli iom da Esperanto.

【多少】2 (问数量) kiom?: 这一班有~学生? Kiom da lernantoj en tiu cxi klaso? / 你会说~种语言? Kiom da lingvoj vi parolas? / 这药我每次吃~? Kiom el la medikamento mi devas preni cxiufoje? / 这种小麦的亩产量是~? Kia estas la po-mu-a produktokvanto de tiu cxi speco de tritiko? (表示不定的数量) (uzata por esprimi malprecizan kvanton aux nombron): 我跟你说过不知~遍了。 Mi ripetis tion al vi en mi ne scias kiom da fojoj. / 不论有~困难,都不能阻止我们前进。 La malfacilajxoj, kiel ajn grandnombraj ili estas, ne povas malhelpi al ni antauxenmarsxi. / 我知道~说~。 Mi diros cxion, kion mi scias.

【多数】 plimulto; jaoritato: 大~ plejmulto; plejparto / 绝大~ grandega plimulto / 绝对~ absoluta [superega] plimulto / 压倒~ frakase grandega plimulto / 简单~ simpla plimulto / 微弱~ malforta plimulto / 三分之二的~ du-triona plimulto / 相对~ relativa plimulto / 我们是~。 Ni estas en [apartenas al] la majoritato. / 在~情况下 en la plimulto de la okazoj / 党内的~派 la plimultuloj de partio / 少数服从~。 La malplimulto submetas sin al la plimulto. ~表决 decido per plimulto / ~党 la partio de plimulto; plimulto; majoritato

【多谢】 multajn dankojn; mil dankojn!

【多心】 ofendigxema; suspektema: 他听了这话~了。 Auxdinte tion cxi, li ofendigxis. / 别~,他说的是别人。 Ne estu suspektema. Estis iu alia, al kiu li adresis sian rimarkon.

【多样化】 diversigi; variigi: 使农作物~ diversigi la kulturplantojn / 使演出节目~ variigi la programon de spektaklo / 使艺术风格~ variigi la artajn stilojn

【多余】 superflua; senutila; nenecesa; troa: 删掉~的词语 forstreki superfluajn vortojn / ~的东西 superfluajxo; kvina rado cxe veturado (z) / 事实证明他们的怀疑是~的。 La faktoj pruvis, ke ilia suspekto estas senbaza.

【多种多样】 divers(spec)a; varispeca; multspeca; plurspeca: ~的题材 diversspecaj temoj / 音乐创作的形式是~的。 La formoj de muzika komponado estas multaj kaj varispecaj.

【咄】[duō] fi!; ba!

【咄咄逼人】 aroganta; agres(em)a: 他说话的口气~,令人难堪。 Li ofendas la aliajn per siaj arogantaj paroloj. / 他那~的态度使得我们跟他难以相处。 Lia agresa sinteno faras niajn rilatojn kun li malfacilaj.

【咄咄怪事】 monstra absurdajxo; strangega afero: 岂非~? Cxu tio ne estas monstra absurdajxo [strangega afero]?

【哆】[duō]

【哆嗦】 tremi: 气得直~ tremi de kolero / 冷得打~ tremi de malvarmo; frostotremi / 浑身~ tremi per la tuta korpo [per cxiuj membroj]

【夺】[duó] (抢夺) preni per forto; kapti; elsxiri: 从敌人手上~下刀子 elsxiri trancxilon el la mano de la malamiko / 守门员把球~到手中。 La golulo ekkaptis la pilkon. (冲出) sin jxeti eksteren: ~门而出 sin jxeti tra la pordo eksteren / 眼泪~眶而出。 Larmoj elsxprucis el la okuloj. (夺取) gajni; atingi: ~得冠军 gajni [atingi] la cxampionecon / ~得锦标 gajni premion / ~高产 strebi al altaj produktokvantoj (使失去) senigi: 不治之症~去了他的生命。 Nekuracebla malsano senigis lin je la vivo [forrabis de li la vivon]. ⑤〈书〉(失去) perdi; preterlasi: 勿~农时 ne preterlasi la sezonon de agrokulturaj laboroj ⑥〈书〉(做决定) decidi: 定~ fari definitivan decidon ⑦〈书〉(脱漏) (pp vortoj en teksto) esti preterlasita: 此处~一“之”字。 La ideografiajxo estas preterlasita cxi tie. / 讹~ eraroj kaj preterlasoj (en teksto)

【夺得】 preni per forto aux lerteco

【夺目】 blindigi iun; altiri la rigardojn: 光彩~ kun blindiga brilo

【夺取】 (用武力强夺) preni per forto; forkapti: ~敌人的据点 kapti fortikigitan punkton de la malamiko / ~被包围的城市 preni siegxatan urbon / 武装~政权 kapti la regpotencon per armita forto (努力争取) strebi por: ~社会主义建设的新胜利 strebi por gajni novajn venkojn en la socialisma konstruado

【躲】[duǒ] (不使人看见) sin kasxi; rifugxi: ~在树背后 sin kasxi post arbo / 那孩子~在母亲怀里。 La infaneto rifugxis en la sino de sia patrino. / 你快~起来! Rapide vin kasxu! (避开) eviti: ~车 eviti auxtomobilon / ~雨 sxirmi sin kontraux la pluvo / 你为什么老~着他? Kial vi lin cxiam evitas?

【躲避】 eviti: 我不知道他干吗有意~着我? Mi ne scias, kial li intence min evitas. / ~困难 eviti malfacilajxojn

【躲藏】 sin kasxi: 他~在哪儿? Kie li sin kasxas?

【躲躲闪闪】 evitema: 回答问题~ eviteme respondi demandon

【剁】[duò] haki; trancxi: ~肉馅 haketi viandon / 把柳条~成三段 haki salikbrancxon en tri pecojn

【舵】[duò] direktilo; rudro; stirilo: 掌~ teni la direktilan stangon [rudrostangon]; manipuli la stirilon / ~正中! Nulo!

【舵手】 direktilisto; rudristo; stiristo

【堕】[duò] fali: ~地 fali sur la teron

【堕落】 degeneri; defali; koruptigxi; malvirtigxi; malnobligxi: 学着坏榜样,他越来越~了。 Sekvante malbonan ekzemplon, li degeneras [malvirtigxas] de tago al tago. / ~成罪犯 degereri en krimulon / 走上~、犯罪的道路 iri sur la vojon de degenero kaj krimo / 短短几年,他就~到无以复加的地步。 En kelkaj jaroj, li defalis al la plej malalta grado de malnobleco. / ~的女人 defalinta virino

【堕入】 fali en ion: ~陷阱 fali en kaptilon / ~情网 enamigxi en iun [al iu]

【惰】[duò] mallaborema; maldiligenta

【惰性】 (指物) inercio; inerteco (指人) forto de kutimo; inercio ~气体 〈化〉 inerta gaso / ~元素 〈化〉 inerta elemento

【跺】[duò] piedfrapadi; stamfi: 气得直~脚 piedfrapadi la plankon [la teron] de kolero; stamfi de kolero

 

 


                                                                                                                                                                                                    返回目录