万能动词“打”


学习语言最难掌握的是动词,因为大多数动词都有很多无法理喻的习惯搭配用法。汉语中的动词“打”就是一个典型的例子。“打”是汉语中使用率最高、最灵活的动词,堪称万能动词。在《汉语世界语大词典》中“打”字共有27个义项,和它习惯搭配使用的词组有数百个之多。这些习惯搭配用法必须搜集在一部可靠的、实用的辞书中,才能供我们用世界语写作和翻译时方便地调遣和使用,否则,如果像中华全国世界语协会组织编写的《汉语世界语词典》那样,只简单地给出“打”字的三个对译词bati, frapi, batali,人们怎能翻译下面的这些词语:打了一个碗(rompi bovlon),打麦子(draŝi tritikon),打铁(forĝi feron),打毛线(fari trikotaĵon),打井(fosi puton),打旗子(porti flagon),打电报(sendi telegramon),打收条(skribi ricevateston),打蛔虫(preni kontraŭaskaridan medikamenton),打票(aĉeti bileton),打鱼(kapti fiŝojn),打野兔(ĉasi sovaĝajn kuniklojn),打夜班(plenumi noktan deĵoron, labori nokte),打篮球(ludi korbopilkon),打手势(fari geston, gesti),打光棍(vivi en fraŭleco [en senedzineco]; resti fraŭlo),打牙祭(regali sin per pli bona manĝo ol kutime [per aparte bona manĝo])……?

下面是我计划中要编写的《汉世语库》中以“打”字开关的语汇资料:


打 [dǎ] ①(敲打) frapi; bati ②(打碎) rompi; frakasi ③(殴打;攻打) bati; ataki ④(筑造) konstrui ⑤(制作) fari; fabriki ⑥(搅拌) kirli; batmiksi; bati ⑦(捆) paki; enpaki ⑧(编织) triki; plekti ⑨(做记号) meti markon sur; desegni ⑩(喷涂) ŝprucigi; ŝmiri ⑾ (凿开) fosi; bori ⑿ (举) porti; levi ⒀ (发;通) sendi; ekspedi ⒁ (付给或领取) doni aŭ ricevi (ateston ktp) ⒂ (除去) forigi; sin liberigi ⒃ (舀取) ĉerpi ⒄ (买) aĉeti ⒅ (捉) kapti; ĉasi ⒆ (收集) kolekti; amasigi; rikolti ⒇ (计算) kalkuli; taksi (21) (定出) ellabori (22) (从事) fari; sin okupi pri; esti (23) (做游戏) ludi (24) (表示身体的某些动作) (uzata por indiki iujn movojn de la korpo) (25) (采取) adopti; uzi (26) (用于提示谜底) (uzata por doni indikon pri la solvo de enigmo) (27)〈介〉(从) de; ekde; el; tra ——另读 [dá]

【打熬】 ①(忍受) elteni; suferi ②(磨难) sufero ③(锻炼) hardi
【打熬筋骨】 hardi sian korpon
【打八折】 doni 20% da rabato [dudekprocentan rabaton]; postuli 80% de la origina prizo [80 procentojn de la fiksita prezo]
【打靶】 pafi al la celtabulo; fari ekzercojn de pafado
【打靶场】 pafejo
【打坝】 konstrui digon
【打摆子】 〈方〉 esti trafita de malario; suferi atakon de malario; suferi malarion
【打败】 ①(战胜) venki; fiaskigi; triumfi super ②(打败仗) suferi malvenkon; esti venkita
【打败冠军】 detronigi la ĉampionon
【打败仗】 suferi malvenkon; esti venkita
【打板子】 bastoni; vergi
【打扮】 ①(使好看) beligi; ŝminki; ornami ②(化装) alivesti; pozi kiel ③(装束) vesto; kostumo; tualeto
【打扮得不伦不类】 aspekti stranga en sia kostumo
【打扮得花团锦簇】 esti gajkolore vestita kaj riĉe ornamita
【打扮得花枝招展】 esti tiel bele ŝminkita kaj vestita kiel floro
【打扮得俏】 esti elegante vestita
【打扮得太花哨】 esti buntaĉe [puce] vestita
【打扮得艳丽】 esti lukse vestita
【打扮得洋里洋气】 esti vestita en paradema Okcidenta stilo [fasono]
【打扮和年龄不相配】 ŝiaj vestoj kaj ŝminko ne konvenas al ŝia aĝo
【打包】 ①(包装) fari pakon; paki; enpaki ②(把包打开) malpaki; elpaki; malfari pakon
【打包袱】 fari pakon
【打包机】 pakpremilo
【打包票】 doni garantio-atestilon — garantii
【打苞】 (pp tritiko, sorgo ktp) spikiĝi
【打饱嗝儿】 rukti
【打保票】 doni garantio-atestilon — garantii
【打抱不平】 defendi iun kontraŭ maljustaĵo; defendi iun malfortan kaj senhelpan, kiu estas ofendita; stari ĉe la ofenditoj; esti probatalanto de maljuste traktata homo
【打背躬】 flankenparoli (en tradicia opero, la aktoro levas sian manikon al sia vizaĝo aŭ iom paŝas flanken antaŭ ol fari tion); flanken
【打奔儿】 〈方〉①(说话说不下去) balbuti ②(几乎跌倒) stumbli; faleti
【打比】 ①(比喻) uzi komparon [metaforon] ②〈方〉(比较) kompari
【打比方】 preni ekzemplon; klarigi per ekzemplo (por fari komparon)
【打边鼓】 paroli aŭ agi por subteni iun de flanke
【打辫子】 plekti harojn; fari harplektaĵon
【打并】 ①(收拾) ordigi; pretigi; paki ②〈旧〉(凑集) kunigi; kolekti
【打并行装】 pretigi [paki] sian pakaĵon
【打补丁】 meti [surkudri] flikaĵon sur truitan veston; meti flikaĵon al vesto; fliki truitan veston
【打补丁的衣服】 flikita vesto
【打不还手,骂不还口】 batite ne rebati kaj insultite ne reinsulti; ne reciproki ricevitajn batojn kaj insultojn
【打不住】 〈口〉①(不止) pli ol ②(不够) ne esti sufiĉa
【打草】 ①(割草) tranĉi herbojn; falĉi fojnon ②〈方〉(打草稿) ellabori malneton; fari krudan skizon
【打草稿】 ellabori malneton; fari krudan skizon
【打草惊蛇】 bati la herbon kaj fortimigi la serpenton — nesingarde agi kaj alarmi la malamikon; veki la katon, kiu dormas
【打草鞋】 plekti pajlajn sandalojn
【打叉】 marki per kruco (ĉiun erare skribitan vorton)
【打杈】 pritondi
【打茶围】 havi tebabiladon en bordelo
【打岔】 interrompi iun (dum tiu parolas aŭ laboras)
【打柴】 kolekti brullignon
【打禅】 (pp budhisto) praktiki djanon*; profundiĝi en kontempladon sidante kun krucitaj kruroj; sidi en meditado
【打颤】 tremi
【打场】 draŝi la grenon (sur la draŝejo)
【打成一捆】 paki [enpaki] ion
【打成一片】 kunfandiĝi kun; identigi sin kun
【打赤膊】 esti nuda ĝis la talio; nudigi la torson
【打冲锋】 ①〈军〉 sturmi; kurataki ②(行动抢在别人前面) peni esti la unua fari ion; esti en avangardeco
【打虫药】 ŝprucigi insekticidon (sur fruktarbojn)
【打抽丰】 insiste peti de iu monhelpon sub diversaj pretekstoj
【打出了水平,打出了风格】 (pp ludanto) pruvi sian altan ludnivelon kaj montri sian bonan sportistecon en la matĉo
【打出手】 ①〈剧〉 (en tradicia opero) ludi vuŝu-on en batalsceno; ĵetadi armilojn tien kaj reen ②〈方〉(打架) interŝanĝi batojn; interbatiĝi
【打出一个上旋球】 fari suprenturnan frapon
【打出一个下旋球】 fari malsuprenturnan frapon
【打憷】 timi; retiriĝi pro timo
【打穿插】 konduki batalon por trapenetri la malamikajn liniojn
【打春】 〈口〉 Printempokomenco (unu el la 24 sunperiodoj, komenciĝanta je la 3-a, 4-a aŭ 5-a de februaro)
【打戳子】 stampi
【打从】 〈介〉〈口〉(自从) (ek)de ②(经过) preter
【打从那时起】 de tiam
【打错算盘】 erari en siaj kulkuloj; miskulkuli
【打错主意】 preni eraran decidon ②(有企图) havi intencon
【打打闹闹】 fari bruan amuzon
【打蛋】 bati ovojn
【打蛋器】 ovokirlilo
【打刀】 forĝi tranĉilon
【打倒】 faligi; renversi; for …!; eks pri …!
【打倒孔家店!】 For Konfuceon kaj liajn disĉiplojn! (slogano populara inter intelektuloj dum la Movado de la 4-a de Majo, 1919)
【打倒列强!】 for la imperiismajn potencojn!
【打道】 liberigi la vojon (al ŝtatoficistoj en la feŭda tempo)
【打稻子】 draŝi rizon
【打得半死】 bati iun ĝis duonmorto
【打得鼻青脸肿】 bati iun ĝis bluaĵoj
【打得遍体鳞伤】 tiel bategi iun, ke lia tuta korpo estas kovrita de vundoj [de kontuzaĵoj]
【打得不可开交】 tiel interbatali, ke oni ne povas ilin disigi
【打得出血】 bati iun ĝis sango
【打得火热】 esti tre intimaj unu kun la alia
【打得某人晕头转向】 duonsvenigi iun per pugnobato
【打的】 〈方〉 preni taksion; veturi per taksio
【打灯笼】 teni lanternon
【打灯谜】 diveni lanternajn enigmojn (kiel ludo aŭ distraĵo)
【打底】 ①(饮酒前先吃点东西) manĝi ion antaŭ ol trinki alkoholaĵon ①(心情安稳) senti sin sekura ③(起草稿) fari krudan skizon; skizi planon; ellabori malneton ④(奠定基础) meti fundamenton
【打底子】 ①(起草稿) fari krudan skizon; skizi planon; ellabori malneton ②(奠定基础) meti fundamenton
【打地铺】 dormi sur la planko
【打点】 ①(收拾) pretigi (pakaĵon ktp) ②(送人钱财) subaĉeti; korupti
【打点滴】 (pp paciento) ricevi envejnan pogutigadon (de glikozo ktp)
【打电报】 sendi [ekspedi] telegramon; telegrafi
【打电话】 fari telefonvokon; telefoni
【打掉】 detrui; faligi; ekstermi
【打叠】 paki; aranĝi; pretigi
【打叠行李】 pretigi pakaĵon
【打动】 emocii; kortuŝi
【打动了某人的心】 (pp parolo) tuŝi ies koron.
【打洞】 bori truon
【打洞机】 truilo
【打赌】 veti; fari veton
【打赌输了】 perdi la veton
【打赌赢了】 gajni la veton
【打短儿】 ①(做短工) labori kiel tagdungito; esti taglaboristo ②(穿短衫) porti [surhavi] ĉinkostumajn jakon kaj pantalonon
【打断】 ①(折断) rompi; frakasi ②(中断) interrompi
【打断沉思】 elŝiris iun el lia medito
【打断话头】 interrompi iun (ies paroladon)
【打断某人的话】 interrompi iun [ies parolon aŭ vortojn]
【打断思路】 interrompi ies pensfadenon
【打对折】 kun kvindek-procenta rabato
【打盹儿】 〈口〉 dormeti; somnoli
【打趸儿】 〈口〉 pogrande aĉeti
【打顿】 fari paŭzon [paŭzi] dum paroloado, deklamado ktp
【打呃】 〈口〉①(呃逆) singulti ②(嗳气) rukti
【打耳光】 vangofrapi [vangobati] iun; doni al iu vangofrapon [vangobaton, survangon]; manfrapi ies vangon; fari al iu aplaŭdon sur la vangon (z)
【打发】 ①(派) sendi; ekspedi ②(使离去) foririgi; forsendi; maldungi ③(消磨) pasigi la tempon
【打发空闲时间】 pasigi siajn liberajn horojn.
【打幡儿】 (pp la filo de mortinto) teni funebran paperstrion en funebra procesio
【打翻】 renversi; faligi
【打翻身仗】 pli diligente labori por radikale ŝanĝi sian postiĝintecon
【打方格子】 desegni kvadratojn sur papero; kvadrati paperon
【打榧子】 〈方〉 ekklaki per la fingroj; klakigi siajn fingrojn
【打分】 doni noton
【打稿】 ellabori malneton; fari krudan skizon
【打嗝儿】 〈口〉①(呃逆) singulti ②(嗳气) rukti
【打个比方】 preni ekzemplon; klarigi per ekzemplo (por fari komparon)
【打个比喻说】 por fari komparon
【打个疙瘩】 fari [formi] nodon
【打个来回】 fari iron kaj revenon; veturi al iu loko kaj reveni de tie
【打个眼儿】 bori truon en io
【打更】 (pp noktogardisto) bati noktajn horojn
【打更的】 noktogardisto
【打工】 〈方〉 fari manan [korpan] laboron; labori kiel provizora dungito
【打工仔】 juna (provizora) laboristo [dungito]
【打躬】 fari riverencon; riverenci
【打躬作揖】 riverenci kaj levi siajn kunigitajn manojn por saluti iun; kunigi la manojn kaj fari profundan riverencon; respektoplene kliniĝi kun kunigitaj manoj
【打谷】 draŝi
【打谷场】 draŝejo
【打鼓】 ①(敲鼓) frapi [bati] tamburon; ludi tamburon ②(心神不定) esti maltrankvila; senti sin malcerta
【打卦】 sortodiveni per ĵetado de lotoj
【打官腔】 paroli per burokrata tono; paroli kiel burokrato
【打官司】 fari proceson kontraŭ iu; havi juĝan aferon kun iu; (pp advokato) trakti prosecon
【打官司输了】 perdi proceson
【打光棍】 vivi en fraŭleco [en senedzineco]; resti fraŭlo
【打光棍儿】 esti fraŭlo; resti needziĝinta
【打鬼主意】 formi malican planon
【打滚】 sin ruli; tordiĝi (de dolorego)
【打棍子】 bati per bastonego — senbaze kaj severe kritiki
【打裹脚】 vindi gamaŝon
【打哈哈】 ŝerci
【打哈欠】 oscedi
【打鼾】 ronki
【打寒噤】 frostotremo trakuris ies korpon
【打寒战】 frostotremi; frostotremo trakuris ies korpon
【打夯】 batkompaktigi (la teron); rami
【打夯机】 rammaŝino; ramo
【打好地基】 fini la metadon de la fundamentoj
【打好根基】 meti solidan fundamenton
【打号子】 kanti laborkanton laŭ la labortakto
【打呵欠】 oscedi
【打黑枪】 pafi el kaŝejo [el embuskejo]
【打横】 preni la plej malgravan seĝon ĉe kvadrata tablo
【打横炮】 levi neatenditajn problemojn; intence krei obstaklojn; fari komplikaĵojn
【打后裆】 meti fundon al pantalono
【打呼】 ronki
【打呼噜】 ronki
【打呼哨】 fajfi
【打滑】 ①(车轮空转) (pp veturilaj radoj) turniĝi sen moviĝi antaŭen; glitturniĝi ②(地滑站不住) gliti (sur glitiga tero)
【打画稿】 skizi pentraĵon; fari skizon de pentraĵo
【打晃儿】 ŝanceliĝi sur siaj piedoj
【打回场】 servi kiel pacperanto inter du kverelantaj personoj; ludi la rolon pacperanto en disputo
【打回票】 〈方〉 resendi; redoni
【打蛔虫】 preni medikamenton por forigi [elimini] la askaridojn; preni kontraŭaskaridan medikamenton
【打诨】 diri arlekenaĵojn; gagi; ŝerci
【打火】 estigi fajrerojn per interbato de ferpeco kaj silikŝtono
【打火机】 fajrilo
【打火印】 brulstampi (bruton ktp)
【打伙儿】 kuniĝi; formi grupon
【打击】 bati; frapi; ataki
【打击报复】 fari venĝajn atakojn al iu
【打击别人,抬高自己】 ataki aliajn por levi sian valoron; ĵeti koton sur aliajn por plialtigi sian prestiĝon
【打击积极性】 verŝi malvarman akvon sur ies entuziasmon
【打击乐器】 〈乐〉 perkutinstrumento; frapinstrumento
【打击投机倒把】 doni batojn al la spekulacio kaj ŝakrado
【打击歪风,伸张正义】 kontraŭbatali la malsanecajn tendencojn kaj subteni la sanecajn
【打击歪风】 batali kontraŭ malsanaj tendencoj
【打击歪风邪气】 doni baton al malbonaj tendencoj
【打饥荒】 〈方〉 esti en malvasteco de monrimedoj aŭ droni en ŝuldoj
【打基础】 meti la fundamenton
【打家劫舍】 rabi; prirabi
【打家具】 fari meblojn
【打架】 mane [pugne] batali unu kontraŭ la alia; sin interbati; interbatiĝi; kvereli kun interŝanĝo de pugnobatoj
【打尖】 ①(旅途中休息) halti por manĝeto dum longa vojo ②〈农〉 pinĉado
【打歼灭战】 konduki eksterman militon
【打江山】 batali por konkeri la ŝtatan potencon
【打浆】 〈纸〉 miksado de paperpasto
【打浆机】 maŝino por miksado de paperplasto; holandro*
【打桨】 remi
【打酱油】 aĉeti sojon (en malgranda kvanto per sia propra vazo)
【打糨子】 fari farungluon; fari pastan gluon
【打交道】 〈口〉 havi aferon kun iu; esti en rilato [en kontakto] kun iu; havi traktadon kun iu; havi interrilatojn kun iu
【打脚】 〈方〉 (pp malvastaj ŝuoj) premi (la piedojn)
【打搅】 ĝeni; tedi
【打搅您一下】 ĉu mi povus tedi [ĝeni] vin unu mallongan momenton?
【打醮】 plenumi taŭisman ceremonion [riton]
【打劫】 rabi; prirabi
【打结】 fari nodon; nodi
【打结器】 〈纺〉 nodilo
【打介绍信】 skribi rekomendan leteron (por iu); havigi al si rekomendan leteron (de sia organizo)
【打紧】 〈方〉 (kutime uzata kun negacio) serioza; grava; urĝa
【打井】 fosi [bori] puton
【打救】 savi
【打开】 ①(揭开,拉开,解开,使展开) malfermi; malfaldi ②(接通电源) ŝalti
【打开窗户透透气】 malfermu la fenestron por lasi eniri [enlasi] aeron en la ĉambron [por aerumi la ĉambron]
【打开地图】 malfaldi mapon
【打开电灯】 ŝalti lampon
【打开盖子】 forigi fermoplaton
【打开话匣子就没个完】 unu fojon malferminte la buŝon, oni neniam finas sian babiladon
【打开局面】
【打开局面】 malfermi novan fazon (en nia laboro); krei favoran situacion
【打开缺口】 fari breĉon
【打开收音机】 ŝalti radioricevilon
【打开天窗说亮话】 malkaŝe [sincere] paroli; paroli eksplicite [per precizaj vortoj]; ne ĉirkaŭparoli; esti malkaŝema kaj surtabligi siajn kartojn
【打开心窍】 lumigi ies menson
【打开新的眼界】 malfermi novajn horizontojn al iu
【打开新的一页】 malfermi novan ĉapitron
【打开眼界】 plivastigi sian horizonton
【打开知识宝库的金钥匙】 la ora ŝlosilo al la trezorejo de scioj
【打坷拉】 rompi terbulojn
【打瞌睡】 dormeti; duondormi; somnoli
【打垮】 komplete venki; disvenki
【打快攻】 uzi la strategion de rapida atako
【打捆】 paki [enpaki] ion
【打蜡】 vaksi (pargeton)
【打来回】 fari iron kaj reiron [revenon]; fari rondvojaĝon
【打篮球】 ludi korbopilkon
【打捞】 eligi el la akvo; elakvigi
【打捞沉船】 elakvigi dronintan ŝipon
【打捞尸体】 elakvigi la kadavron de droninto
【打雷】 tondri
【打擂台】 (sur)iri sur estradon por partopreni en publika konkurso pri luktarto, bokso ktp; eniri en konkurson kun iu; akcepti defion
【打冷噤】 frostotremo trakuris la korpon
【打冷枪】 pafi el kaŝejo [el embuskejo]
【打冷战】 frostotremi; tremi de malvarmo
【打量】 ①(观察) mezuri per la okulo; okulmezuri; ekzameni per la rigardo; esplorrigardi ②(以为) pensi; supozi
【打了个趔趄,摔倒了】 stumbli kaj fali
【打了个平手】 (pp du teamoj) fari vanan matĉon
【打了个照面】 hazarde renkonti iun [renkontiĝi kun iu]
【打了一个漂亮仗】 batali bonan batalon; gajni brilan venkon
【打了一拳】 doni al iu pugnobaton
【打猎】 ĉasi; iri al ĉaso
【打铃】 sonigi sonorilon; tintigi sonorileton
【打零杂】 fari diversajn etajn laborojn
【打领带】 nodi sian kravaton; fari sian kravatonodon
【打卤面】 nudeloj [vermiĉeloj] servataj kun densa saŭco kaj vianda suko; nudeloj spicitaj per densa saŭco kun vianda suko
【打乱】 malordigi; malkonfuzi; ĵeti konfuzon
【打乱敌人的阵势】 ĵeti konfuzon en la vicojn de la malamiko
【打乱敌人的阵线】 ĵeti konfuzon en la malamikajn vicojn
【打乱敌人阵脚】 ĵeti konfuzon en la malamikajn vicojn
【打乱计划】 malordigis planon.
【打乱了某人的如意算盘】 konfuzi ies laŭdezirajn kalkulojn
【打乱战略部署】 malordigi la strategiajn dispoziciojn
【打骡子惊马】 bati mulon por timigi ĉevalon — puni unu homon por timigi alian; puni iun por doni averton al aliaj
【打落】 faligi; paffaligi
【打落水狗】 bati hundon falintan en akvon — komplete frakasi venkitan malamikon
【打麻将】 ludi maĝangon
【打马虎眼】 〈方〉 peni trompi iun ŝajnigante sin stulta; ŝajnigi nesciadon pri io (por trompi iun)
【打埋伏】 ①(隐藏起来待时行动) embuski; fari embuskon ②(隐藏物资) reteni ion por sia propra uzo; teni ion en rezervo
【打麦子】 draŝi tritikon; rikolti tritikon
【打毛线】 fari trikadon [trikotaĵon]; triki
【打门】 frapi je [sur, al] la pordo
【打门缝里(往外看)】 (rigardi eksteren) tra la fendeto inter la pordoklapoj
【打闷棍】 ①(用棍将人打昏) (pp rabisto) doni al iu pezan baton per klabo ②(乘人不备,给以沉重打击) doni al iu surprizan frapegon
【打鸣儿】 〈口〉 (pp virkoko) krii; kokeriki; kanti
【打磨】 poluri
【打某人一巴掌】 manplate frapi iun; frapi iun sur la vango(n); doni al iu vangofrapon; vangofrapi [vangobati] iun
【打那以后】 de tiam
【打埝】 konstrui digetojn inter kampoj
【打拍子】 bati la takton
【打排球】 ludi flugpilkon; volejbali*
【打牌】 ludi maĝangon aŭ kartojn
【打牌的手气好得出奇】 esti mirinde bonŝanca [havi grandan fortunon] ĉe la kartludo
【打牌输了】 perdi partion de kartoj
【打炮】 pafi per kanono; kanoni
【打泡】 ricevi haŭtveziketojn [blazojn]
【打喷嚏】 terni
【打棚】 〈方〉 ŝerci
【打脾寒】 suferi atakon de malario
【打屁股】 ①(朝屁股上打) bati la gluteojn [sidvangojn] ②(责罚) severe riproĉi; puni
【打票】 aĉeti bileton
【打乒乓球】 ludi tablotenison
【打破】 rompi; frakasi
【打破常规】 rompi kun la konvencioj [kun la rutino]
【打破沉默】 rompi la silenton
【打破陈规】 forĵeti la ekstempiĝintajn konvenciojn
【打破成规】 sin liberigi de la rutino
【打破惯例】 rompi kun konvencioj; detrui konvenciojn
【打破核垄断】 rompi la nuklean monopolon
【打破记录】 rompi [superi] rekordon
【打破僵局】 eliri el la senelirejo; disrompi la glacion (z)
【打破界限】 rompi la limojn inter
【打破均势】 rompi la ekvilibron
【打破框框】 ĵeti konvenciojn al la vento; forigi stereotipaĵojn
【打破迷信】 rompi kun la superstiĉo
【打破平衡】 rompi la ekvilibron
【打破情面】 montri nenian indulgon [nenian personan konsideron] al li; sin liberigi de personaj konsideroj
【打破缺口】 provi fari breĉon
【打破砂锅问到底】 insiste demandadi por ekkoni la fundon de la afero; esplori la aferon ĝis la fundo; neniam kontentiĝi antaŭ ol ekscii ĉion
【打破碗花花】 〈植〉 anemono de Hubei (Anemone hupehensis)
【打破向例】 detrui konvencion
【打破障碍】 forigi la obstaklojn
【打扑克】 ludi kartojn
【打铺盖】 ligi [paki] sian litaĵon; fari pakon el sia litaĵo
【打铺盖卷儿】 ligi [paki] sian litaĵon; fari pakon el sia litaĵo
【打铺盖走人】 paki sian litaĵon kaj foriri; forportu vian pakaĵon kaj havaĵon (z)
【打朴克】 ludi kartojn
【打旗语】 fari signalojn per flagetoj
【打旗子】 porti flagon
【打起精神来】 kuraĝon!
【打起了水疱】 ricevi veziketojn (sur la plando)
【打气】 ①(充气) pumpi aeron en pneŭmatikon ②(鼓动) kuraĝigi; stimuli; levi ies spiriton
【打气筒】 pumpilo por pneŭmatiko
【打千】 〈旧〉 fari riverencon lasante fali la dekstran manon antaŭ si kaj fleksante la maldekstran genuon
【打钎】 bori rokon
【打铅封的包裹】 plumbosigelita pako
【打前失】 (pp ĉevalo aŭ mulo) stumbli
【打前站】 ekiri pli frue por fari preparojn (por militiro aŭ grupa vojaĝo)
【打钱】 〈旧〉 (pp strata spektakloprezentanto) kolekti monon de la spektantaro
【打枪】 ①(放枪) pafi per fusilo; malŝargi pafilon ②(枪替) trompe anstataŭi kandidaton al ekzameno
【打墙】 konstrui muron
【打桥牌】 ludi briĝon; briĝi
【打情骂俏】 (pp viro kaj virino) reciproke amindume inciteti sin ŝajnigante kolereton; flirti unu kun la alia
【打秋风】 insiste peti de iu monhelpon sub diversaj pretekstoj
【打秋千】 ludi per pendolo
【打趣】 ŝerci pri; priridi; moki
【打圈子】 rondiri; rondflugi; ĉirkaŭiri
【打拳】 sin ekzerci per ĉjŭan-o [per ĉina luktarto]; fari ekzercojn de bokso
【打群架】 partopreni en banda batalo
【打扰】 ĝeni; tedi
【打扰您一下】 ĉu mi povus tedi [ĝeni] vin unu mallongan momenton?
【打如意算盘】 droni en laŭdeziraj pensoj
【打入】 ①(渗入) penetri ②(使转入) devigi eniri
【打入敌营】 penetri en la malamikan tendaron
【打入冷宫】 forpeli (imperiestran edzinon aŭ kromedzinon) al malvarma palaco — formeti en la keston de forgeso [en arkivon] (z); kondamni al forgeso
【打入另册】 enlistigi iun kiel nedezirindulon
【打入十八层地狱】 ĵeti [fermi] iun en la fundon de la infero — kondamni iun al eterna damno; ĵeti iun en abismon
【打伞】 porti malfermitan ombrelon
【打散】 disbati; disrompi
【打扫】 balai; purigi
【打扫战场】 purigi la batalkampon; formovi kadavrojn ktp for de la batalkampo
【打闪】 (pp fulmo) ekbrili; fulmi
【打扇】 ventumi iun
【打上阶级烙印】 esti stampita per la marko de klaso
【打上蜡印】 meti vaksan sigelon (sur kontrakton ktp)
【打烧饼】 baki platkukojn kun sezamsemoj
【打蛇打七寸】 bati serpenton je ĝia kapo — trafi la pereige vundeblan lokon
【打胜仗】 gajni batalon; gajni [atingi] sukceson
【打食】 ①(找食) (pp birdo aŭ besto) serĉi nutraĵon ②(助消化) uzi medikamenton por helpi digestadon aŭ mildigi konstipon
【打收条】 skribi [doni] ricevateston; kvitanci
【打手】 dungita perfortulo
【打手电】 eklumigi poŝlampon
【打手势】 fari geston; gesti
【打手印】 meti sian fingran premsignon sur dokumenton
【打首饰】 fabriki juvelojn
【打水】 ĉerpi akvon (el puto ktp)
【打水道走】 veturi per akvovojo
【打水漂儿】 ĵeti ŝtonon tiel, ke ĝi saltadas sur la akvosupraĵo; ĵeti ŝtonon akvoskrape; 〈喻〉malŝpari monon
【打死】 mortigi; mortbati
【打死老虎】 bati mortan tigron — ataki iun, kiu jam perdis sian potencon
【打算】 ①(计划;考虑) projekti; plani; intenci; konsideri ②(想法;念头) konsidero; kalkulo
【打算盘】 ①(用算盘计算) kalkuli sur abako ②(盘算) kalkuli
【打碎】 disrompi; frakasi; dispecigi
【打碎精神上的桎梏】 frakasi [rompi] spiritajn katenojn
【打碎旧的国家机器】 frakasi la malnovan ŝtatan aparaton
【打隧道】 fosi tunelon
【打他个措手不及】 bati iun, antaŭ ol li trovus la eblon kontraŭagi; ataki iun sen doni al li la tempon sin defendi
【打他个冷不防】 surprize ataki iun
【打胎】 abortigi
【打胎药】 abortiga medikamento [drogo]
【打台球】 ludi bilardon
【打太极拳】 ①(练太极拳) praktiki tajĝjiĉŭan-on; fari tajĝjiĉŭan-ekzercojn ②(做事不卖力;推托敷衍) fari ion kun maldiligenteco; esti evitema kaj neglektema en sia laboro
【打天下】 ①夺取政权) (pp ribelantoj) kapti ŝtatan potencon ②(创立事业) starigi [komenci] entreprenon; atingi sukceson en granda entrepreno
【打天下坐天下】 konkeri kaj regi la landon
【打铁】 forĝi [bati] feron
【打铁先得本身硬】 〈谚〉 Necesas esti fortika por fariĝi forĝisto
【打听】 demandi iun pri io; serĉi [peti] informojn pri io; informiĝi pri io; preni novaĵojn pri iu
【打听别人的私生活】 ŝovi la nazon en la privatan vivon de aliaj
【打听内情】 peni ricevi internajn informojn
【打挺儿】 〈方〉 rigide fleksi la korpon malantaŭen
【打通】 ①(使贯通) trabori; trabati; fari, ke du objektoj komunikiĝu inter si
【打通道路】 trabati al si vojon ②(说服) persvadi
【打通思想】 sukcese persvadi iun; lumigi ies menson
【打通宵】 labori la tutan nokton
【打头】 ①(领头) esti la unua fari ion; doni la ekzemplon ②〈方〉(从头) de la komenco ③ preni procentaĵon de la gajnoj en hazardludo
【打头儿重来】 refari la tuton de la komenco
【打头风】 kontraŭa vento
【打头炮】 pafi la unuan pafon; esti la unua paroli aŭ agi
【打头阵】 batali en la avano; esti la unua fari ion
【打退】 repuŝi
【打退反扑】 repuŝi kontraŭatakojn
【打退进攻】 repuŝi atakojn
【打退堂鼓】 retiriĝi; sin retiri; forlasi (lernadon ktp)
【打弯】 ①(弯曲) (pp membro de la korpo) fleksiĝi ②(改变主意) ŝanĝi sian opinion aŭ konduton ③(绕弯子) paroli en malrekta maniero; ĉirkaŭparoli
【打碗花】 〈植〉 kalistegio
【打网球】 ludi tenison; tenisi
【打围】 ĉirkaŭi kaj ĉasi bestojn; batui
【打问号】 meti demandosignon
【打硪】 rami la teron [la grundon]
【打下手】 asisti [helpi] al iu; servi kiel asistanto [helpanto]; ludi neĉefan rolon
【打下扎实的基础】 meti solidan fundamenton [solidan bazon]
【打下作】 servi kiel helpanto
【打先锋】 batali en la avano; servi kiel avagardo [avangardano]; esti pioniro
【打响】 ①(开火) komenci pafadon; komenci interŝanĝi pafojn ②(取得初步成功) gajni unuan sukceson
【打响鼻】 (pp mulo, ĉevalo ktp) ronke blovi
【打响鼻】 ronke blovi
【打响指】 klaki per la fingroj; klakigi siajn fingrojn
【打消】 rezigni; forlasi; forpeli
【打消顾虑】 dispeli [forpeli] siajn dubojn
【打消念头】 rezignis la ideon fari ion
【打消误会】 forpeli miskomprenon
【打小报告】 sekrete denunci iun; esti denuncanto
【打小儿】 de sia plej frue infaneco
【打小算盘】 fari privatan [egoisman] kulkulon
【打心眼儿里热爱】 ami el sia tuta koro
【打心眼里】 (ami ktp) el la korfundo
【打信号】 doni signalon
【打行李】 fari pakaĵon
【打旋】 turniĝadi; rotacii
【打旋儿】 (pp aglo) rondflugi (en la ĉielo)
【打雪仗】 batali per neĝbuloj; ĵeti neĝbulojn unu al alia
【打鸭子上架】 peli anason sur birdostangon — devigi iun fari ion tute super lia forto [povo, kapablo]
【打牙】①(上下牙齿相磕碰) la dentoj klakadas [interfrapiĝas] pro malvarmo ②(开玩笑) fari ŝercon; ŝerci; sin amuzi pri iu
【打牙祭】 〈方〉 regali sin per pli bona manĝo ol kutime [per aparte bona manĝo]; havi ion specialan por manĝi; pliriĉigi kutiman manĝon
【打哑谜】 paroli (al iu) per enigmaj vortoj
【打掩护】 ①〈军〉 kovri; ŝirmi; protekti ②(包庇) protekti; kovri
【打眼】 ①(钻孔) bori [fari] truon; trui ②〈方〉(惹人注意) esti okulfrap(ant)a [rimarkinda]; altiri atenton ③〈方〉(上当) esti trompita dum aĉeto de io
【打眼机】truilo
【打烊】 〈方〉 fermi la butikon por la nokto
【打样】 ①(画出设计图样) desegni planon ②〈印〉 presi provaĵon
【打样机】 provaĵpresilo
【打药】 ①(泻药) laksiga drogo; laksigilo ②〈旧〉(江湖医生卖的药) ungvento por vundoj vendata de ĉarlatanoj ③〈方〉(买药) iri aĉeti ĉinan medikamenton ④〈农〉(打农药) ŝprucigi insekticidon
【打噎】 ①(打嗝) singulti aŭ rukti ②(噎住) glutŝtopiĝi
【打野兔】 ĉasi leporojn
【打夜班】 plenumi noktan deĵoron; labori en noktoskipo
【打夜工】 fari noktan laboron; labori dum nokto
【打夜作】 labori dum nokto; fari noktan laboron; fari kromhoran laboron dum nokto
【打一发子弹】 pafi kuglon
【打一个问号】 meti demandosignon
【打一局台球】 fari partion de bilardo
【打印】 ①(盖章) surmeti sigelon; sigeli; stampi ②(打字油印) mimeografi
【打印机】 tajpio; presilo
【打硬仗】 batali akran batalon
【打油】 ①(买油) aĉeti oleon (en malgranda kvanto per sia propra vazo) ②〈方〉(榨油) ekstrakti [elpremi] oleon
【打油诗】 burleska poemo; versaĉoj
【打游击】 ①(进行游击活动) fari geriladon; konduki partizanmiliton; batali kiel gerilano [kiel partizano] ②〈诙谐语〉(无固定地点的活动) labori, manĝi, dormi ktp en nekonstanta loko
【打游击】 fari geriladon; konduki partizanmiliton
【打鱼】 peni kapti fiŝojn; fiŝ(kapt)
【打冤家】 sanga intervenĝo
【打圆场】 pacigi disputon [kverelon]; servi kiel pacperanto en disputo aŭ kverelo
【打援】 ataki malamikajn helpotrupojn
【打杂儿】 fari bagatelajn [helpajn] laborojn; servi kiel helpanto
【打砸抢】 batado, frakasado kaj rabado
【打早】 ①(很久以前) antaŭ longe ②(趁早) tiel frue kiel eble; kiel eble plej baldaŭ; sen malfruo
【打喳喳】 〈方〉 flustri
【打斋】 (pp bonzo aŭ taŭista pastro) peti nutraĵon de pordo al pordo
【打仗】 fari militon; militi; batali
【打仗输了】 perdi batalon
【打招呼】 ①(问好) saluti ②(告知) sciigi; antaŭsciigi
【打照面儿】 ①(不期而遇) renkonti neatendite [hazarde] ②(露面) montri sian vizaĝon; fari mallongan aperon
【打遮阳】 meti sian manon super la okulojn kiel vizieron; viziere ŝirmi la okulojn per sia mano
【打折扣】 ①(降价出售) vendi rabate [kun rabato]; doni rabaton; rabati ②(不按规定去做) fari aferojn duone [parte]; ne atingi deziratan rezulton aŭ postulatan normon; ne precize plenumi promeson; labori kun rezervita forto
【打针】 ①(给病人注射) fari injekton (al iu); injekti ②(接受注射) ricevi injekton
【打制】 fari (per martelado, dissplitigo ktp)
【打制石器】 〈考〉 dissplitige aŭ frape farita ŝtona instrumento
【打中】 trafi
【打中靶心】 trafi la centron de la celtabulon
【打中靶子】 trafi la celtabulon
【打中要害】 trafi la plej vundeblan lokon; trafi la kalkanon de Aĥilo
【打肿脸充胖子】 frapi al si la vizaĝon ĝis ŝveliĝo, por fari sin pufvanga grasdikulo — fari ion super siaj monrimedoj aŭ super sia povo [forto] por ŝajnigi sin riĉa aŭ heroa; fari mienon fieran al ludo mizera (z)
【打粥】 kuleregi kaĉon el la kaldrono
【打皱】 〈方〉 ĉifiĝi; sulkiĝi
【打主意】 ①(做出决定) preni [fari] decidon; decidiĝi ②(有企图) havi intencon; pripensi kion fari
【打住】 fari paŭzon; paŭzi; halti
【打转】 truniĝi; rotacii; ruliĝi; rondiri
【打桩】 enbati foston en la grundon; rami
【打桩机】 fost-enbatilo; ramo
【打着“友谊”的幌子】 sub la preteksto [sub la mantelo, sub la masko] de amikeco
【打着…的旗号】 svingi la flagon de; sub flago de
【打着灯笼没处找】 ne esti trovebla eĉ kun lanterno — malfacile akirebla; rara
【打着电话】 esti ĉe la telefono
【打着呵欠伸懒腰】 oscede sin etendi
【打着了】 trafi la celon; atingi ion celitan
【打着招牌】 sub la ŝildo de; sub la mantelo de
【打字】 maŝiskribi; tajpi; daktilografi
【打字带】 inkrubando
【打字稿】 daktilografita manuskripto [teksto]; tajpita kopio; tajpaĵo
【打字机】 skribmaŝino; tajpilo
【打字机滚筒】 cilindro [rulo] de skribmaŝino
【打字机键盘】 klavaro de skribmaŝino
【打字文本】 tajpita teksto
【打字员】 tajpisto
【打字纸】 tajpopapero
【打总儿】 〈口〉 per unu fojo; unu fojon por ĉiam
【打总儿买】 aĉeti la tuton per unu fojo
【打总儿算账】 reguligi konton unu fojon por ĉiam
【打嘴】 ①(打嘴吧) vangofrapi [vangobati] iun; doni al iu vangofrapon [[vangobaton, survangon]; fari al iu aplaŭdon sur la vangon (z) ②〈方〉(才夸口就出丑) vangofrapi sin mem — malsukcesi plenumi sian fanfaronon; esti memkontraŭdira
【打嘴吧】 vangofrapi [vangobati] iun; doni al iu vangofrapon [[vangobaton, survangon]; fari al iu aplaŭdon sur la vangon (z)
【打嘴仗】 kvereli; interbatali per langoj
【打坐】 〈宗〉 (pp budhano aŭ taŭisto) sidi en meditado [kontemplado]
 


                                                                                                                                                             返回目录